နောင်ချိုမြို့နယ်

ဝီကီပီးဒီးယား မှ
အ​ညွှန်း​သို့ ခုန်ကူးရန် ရှာဖွေရန် ခုန်ကူးမည်
နောင်ချိုမြို့နယ်
မြို့နယ်
နောင်ချိုမြို့နယ် သည် မြန်မာနိုင်ငံ တွင် တည်ရှိသည်
နောင်ချိုမြို့နယ်
နောင်ချိုမြို့နယ်
ကိုဩဒိနိတ်: 22°20′02″N 96°48′05″E / 22.333809°N 96.801421°E / 22.333809; 96.801421ကိုဩဒိနိတ်: 22°20′02″N 96°48′05″E / 22.333809°N 96.801421°E / 22.333809; 96.801421
နိုင်ငံ မြန်မာ
ပြည်နယ်ရှမ်းပြည်နယ်
ခရိုင်ကျောက်မဲခရိုင်
မြို့နယ်ရုံးစိုက်ရာမြို့နောင်ချိုမြို့
ဧရိယာ
 • စုစုပေါင်း၄၈၈.၄၄ စတုရန်းမိုင် (၁၂၆၅.၀၆ စတုရန်းကီလိုမီတာ)
ပင်လယ်ရေ မျက်နှာပြင်အမြင့်၂၇၅၀ ပေ (၈၄၀ မီတာ)
လူဦးရေ (၂၀၁၄)[၁]၁၄၉,၈၄၂
အချိန်ဇုန်မြန်မာစံတော်ချိန် (UTC+6:30)

နောင်ချိုမြို့နယ် သည် မြန်မာနိုင်ငံ အရှေ့ပိုင်း၊ ရှမ်းပြည်နယ်ကျောက်မဲခရိုင်ရှိ မြို့နယ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ မြို့နယ်ရုံးစိုက်ရာမြို့မှာ နောင်ချိုမြို့ ဖြစ်သည်။ နောင်ချိုဟူသော အမည်မှာ ရှမ်းဘာသာစကားဖြစ်ပြီး ရေကန်စိမ်းအနီးမှ စခန်းတစ်ခု (နောင် = ရေကန်၊ ချို = အစိမ်းရောင်) ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။ နောင်ချိုကို ရှေးအခါက အင်းစိမ်းစခန်းဟု ခေါ်ခဲ့သည်။ အဆိုပါအင်းစိမ်း တည်နေရာမှာ ယခု နောင်ချိုမြို့ ဟော်တော်ကျောင်းတိုက် အနောက်ဖက်တွင် တည်ရှိသည်။[၂]

သမိုင်း[ပြင်ဆင်ရန်]

ပဒေသရာဇ်ခေတ်က နောင်ချိုမြို့နယ်ဒေသသည် သီပေါစော်ဘွားအုပ်ချုပ်မှုအောက်တွင် ရှိခဲ့သည်။ ယခု သုံးဆယ်ကျေးရွာ နေရာတွင် သုံးဆယ်မြို့ရှိခဲ့ပြီးမြို့စားအဆင့်ထားရှိအုပ်ချုပ်ခဲ့သည်။ သီပေါစော်ဘွားသည် သီပေါ၊ နမ့်လန်၊ သုံးဆယ် နယ်များကို အုပ်ချုပ်ရာ စော်ဘွား ဆာစောချယ် လက်ထက်တွင် ဦးခွန်မုံက သုံးဆယ်မြို့ကို အုပ်ချုပ်ရကြောင်း [၂]မှတ်တမ်းများတွင် တွေ့ရှိရသည်။ ရှေးအစဉ်အဆက်ကျင်းပခဲ့သော ရှမ်းပြည်နယ်၏ ထင်ရှားသော တပေါင်းပွဲကိုးပွဲတွင် သုံးဆယ်ရွာ ရှိ ရွှေစံဦးစေတီ တပေါင်းပွဲတော်လည်း အပါအဝင်ဖြစ်သည်။ ရှမ်းပြည်နောင်ချိုမြို့နယ်ရှိရာဒေသသည် တရုတ်နှင့်ကုန်သွယ်ရာလမ်းကြောင်း၊ စစ်ချီရာလမ်းကြောင်းပေါ်တွင်ရှိခဲ့သည်။ ဂုတ်တွင်းလျှိုအတွင်း ရှေးခတ်ပုဂံတပ်မတော်သားများ စစ်စခန်းချခဲ့ဖူးသည်။ လုံရုံးအုပ်စု၊ သဖန်းကိုင်းရွာရှိ တဲနန်းတော်ဘုရားကို အနော်ရထာမင်း တရုတ်ပြည်သို့ စွယ်တော်ပင့်သွားရောက်သည့် ခရီးစဉ်တွင် တည်ထားခဲ့သည်။ နောင်ချိုမြို့နယ်အတွင်း ရှိ ကျေးရွာအချို့၏ သမိုင်းများတွင် အနော်ရထာဘုရင်၏ ခရီးစဉ်အကြောင်းများ ဖော်ပြကြသည်ကို တွေ့ရသည်။ အုမ္မခါးကျေးရွာအုပ်စု၊ ငုက္ခလေးရွာအနီးတွင် အလောင်းဘုရား တည်ထားခဲ့သော စေတီရှိသည်။ ကိုလိုနီခေတ်ဦးပိုင်း ၁၈၈၉ ခုနှစ် ဧပြီလ (၂၈) ရက်နေ့မှစ၍ အင်းစိမ်းစခန်းနေရာတွင် ရှမ်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်းရထားလမ်းဖောက်လုပ်ရေးအတွက် အရေးပါသည့် ဂုတ်ထိပ်တံတားတည်ဆောက်ရေးလုပ်ငန်းများလုပ်ကိုင်ရင်း စတင် မြို့တည်ခဲ့ရာမှ အုပ်ချုပ်ရေးလုပ်ငန်းများကို သုံးဆယ်မှ နောင်ချိုသို့ ပြောင်းရွှေ့ရုံးစိုက်ခဲ့သည်။[၂] ကိုလိုနီခေတ်တွင် ရတနာသိင်္ဂီမိုင်းမှ ခဲနှင့်ငွေသတ္တုရိုင်းထုတ်လုပ်ခြင်း၊ ကိုင်းကြီးကြိုးဝိုင်းမှ သစ်ထုတ်လုပ်ခြင်းများ စတင်လုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။ အင်္ဂလိပ်အုပ်ချုပ်မှုကို တော်လှန်ခဲ့သူ ဆရာစံ နောက်ဆုံး လှုပ်ရှားခဲ့ရာ ဒေသဖြစ်ပြီး ဆရာစံအထိမ်းအမှတ်နေရာများ၊ ဂဠုန်တပ်ဖွဲ့ဝင်ဟောင်းလွတ်လပ်ရေးမော်ကွန်းဝင်ပုဂ္ဂိုလ်များ ရှိသည်။ ဆရာစံကို ဟိုခိုရွာအနီးရှိ ထုံးကျောက်ဂူအတွင်းမှ ဖမ်းဆီးရမိခဲ့သည်။ ဒုတိယကမ္ဘာစစ်အတွင်းက လေယာဉ်ကွင်း ရှိခဲ့ဖူးသည်။ ကျေးလက်ဒေသအချို့တွင် ဗမာပြည်ကွန်မြူနစ်ပါတီ လှုပ်ရှားခဲ့ဖူးသည်။ ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးဌာန၏ ၂၁-၆-၁၉၇၂ ခုနှစ် ရက်စွဲပါ အမိန့်ကြော်ငြာစာဖြင့် ရပ်ကွက် (၆) ခု၊ ကျေးရွာအုပ်စု (၃၅) ခု ရွာပေါင်း (၂၅၃) ရွာ ဖြင့် မြို့နယ်အဆင့်အုပ်ချုပ်မှု စတင်ခဲ့သည်။[၂]

ပထဝီဝင်[ပြင်ဆင်ရန်]

နောင်ချိုမြို့သည် မြောက်လတ္တီကျူ့ ၂၂° ၄၅' နှင့် ၂၃° ၁၅' အကြား၊ အရှေ့လောင်ဂျီကျူ့ ၉၆° ၀၀' နှင့် ၉၇ ° ၀၀' အကြားတွင် တည်ရှိသည်။ ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင်အထက် အနိမ့်ဆုံး ၇၀၀ ပေဝန်းကျင်နှင့် ဒေသတွင်းရှိ အမြင့်ဆုံးအမှတ်မှာ ၄၃၀၀ ပေ ဖြစ်ကာ ပျမ်းမျှ ၂၇၅၉ ပေ ဖြစ်သည်။ ဒေသ၏ တစ်ဝက်ခန့်မှာ စိုက်ပျိုးရန်ကောင်းမွန်သော လွင်ပြင်များဖြစ်ပြီး ပတ်ပတ်လည်မှ တောင်တန်းများ ဝန်းရံလျက်ရှိသည်။ မျက်နှာပြင်ဧရိယာ တစ်ဝက်ကျော်ခန့်မှာ မိုးသစ်တောများ ဖြစ်ကြသည်။ တစ်နှစ်လျှင် ရက်ပေါင်း ၉၀ မှ ၁၃၀ ရက်ခန့်သည် မိုးရွာသွန်းသောရက်များ ဖြစ်ပြီး နှစ်စဉ် မိုးရေချိန် ၄၇ မှ ၇၀ လက်မအထိ ရှိသည်။ အပူချိန်မှာ ဆောင်းရာသီတွင် ၄၃° မှ ၈၁° ဖာရင်ဟိုက်ခန့် ဖြစ်ပြီး နွေရာသီတွင် ၆၁° မှ ၉၆° ဖာရင်ဟိုက်ခန့် ရှိသည်။ မြို့နယ်တွင်းတွင် မြစ်ချောင်းများစွာ စီးဆင်းလျက်ရှိပြီး အချို့နေရာများတွင် လှပသော ရေတံခွန်များ တည်ရှိသည်။ အင်းဝိုင်း ရေတံခွန်၊ အင်းဖိုရေတံခွန်၊ ချောင်းကြီးရေပြန်တောင် ရေတံခွန်နှင့် သပြေဒိုး ရေတံခွန်တို့မှာ နာမည်ကျော်ရေတံခွန်များ ဖြစ်ကြသည်။ ဆိပ်ဖူးရွာအနီးတွင် ရေပူစမ်းတစ်ခုလည်း တည်ရှိသည်။ မြို့နယ်တွင်းတွင် စိုက်ပျိုးရေးအတွက် ရေတမံငယ်များ ၃၀ ခန့် တည်ဆောက်ထားသည်။[၂]

နယ်နိမိတ်များ[ပြင်ဆင်ရန်]

နောင်ချိုမြို့နယ်နှင့် နယ်နိမိတ်ထိစပ်လျက်ရှိသော မြို့နယ်များမှာ[၃]

ဘူမိဗေဒ[ပြင်ဆင်ရန်]

မြန်မာနိုင်ငံရှိ ဒုတိယအကြီးဆုံးပြတ်ရွေ့ဖြစ်သော ကျောက်ကြမ်းပြတ်ရွေ့သည် နောင်ချိုမြို့နယ်၊ ကျောက်ကြမ်းရွာအနီးတွင် တည်ရှိပြီး အဆိုပါ ပြတ်ရွေ့ကြောင့် ၁၉၁၂ ခုနှစ်တွင် ၈.၂ ရစ်ချ်တာစကေးဖြင့် လှုပ်ခတ်ခဲ့သော ပြင်ဦးလွင်ငလျင်ကြီးသည် မြန်မာ့အကြီးဆုံးမြေငလျင်လှုပ်ခတ်မှု ဖြစ်ခဲ့သည်။[၄] ကျောက်ကြမ်းပြတ်ရွေ့သည် Lat. 22˚ 18´N – Long. 96˚ 44´E အကြား တောင်မြောက်တည်ရှိပြီး ၈၀၀ ကီလိုမီတာခန့်ရှိကာ ရှမ်းပြည်နယ်မှ ကယားပြည်နယ် တောင်ပိုင်းအထိ ရှည်လျားသည်။[၅][၄][၆][၇][၈] ဘန့်ဘွေးကျင်းရေတံခွန် ရှိရာ ပြတ်ရွေ့ကြောကြီးအပါအဝင် အခြားပြတ်ရွေ့များလည်း ရှိသည်။ ပြတ်ရွေ့ကြောများ အနီးဝန်းကျင်တွင် ဓာတ်သတ္တုများ တွေ့ရသည်။ မြေလွှာလှုပ်ရှားမှု များသည့် အားလျော်စွာ ရေပူစမ်းများကိုလည်း တွေ့ရသည်။

ရေဆင်း နှင့် ရေအရင်းအမြစ်[ပြင်ဆင်ရန်]

ရှမ်းကုန်းမြင့်၏ အခြားဒေသများနည်းတူ နောင်ချိုမြို့နယ်သည်လည်း မြန်မာနိုင်ငံ၏ အရေးကြီးသော ရေဝေရေလဲ ဒေသတစ်ခုဖြစ်သည်။

ချောင်းများ[ပြင်ဆင်ရန်]

  • ဂုတ်တွင်းချောင်း
  • ဖောင်းအော်ချောင်း
  • ဂယ်လောင်းချောင်း
  • နဂါးချောင်း
  • အခြားချောင်းငယ်များ

နောင်ချိုမြို့နယ်တွင် စီးဆင်းနေသော ချောင်းအများစုသည် မြို့နယ်၏ မြောက်ဖက်ပိုင်းတွင် မြစ်ဖျားခံကြပြီး မြို့နယ်အလယ်ပိုင်း မြေပြန့်လွင်ပြင်တစ်လျှောက် တောင်ဖက်သို့ စီးဆင်းကာ ဖောင်းအော်ချောင်းမှ တစ်ဆင့် ဒုဋ္ဌဝတီမြစ်ထဲသို့ ဆက်လက်စီးဝင်သည်။ ဂုတ်တွင်းချောင်း၏ ချောင်းလက်တက်များသည် မြို့နယ်၏ မြောက်၊ အရှေ့မြောက် ဒေသများတွင် မြစ်ဖျားခံပြီး တောင်ဖက်သို့ စီးဆင်းကာ ဂုတ်တွင်းတံတားအနီး ဂုတ်တွင်းချောင်းအြဖစ် ပေါင်းဆုံကြကာ မြို့နယ်၏ အရှေ့ဖက် နယ်နိမိတ်မျဉ်းအတိုင်း တောင်ဖက် ဒုဋ္ဌဝတီမြစ်နှင့် ပေါင်းဆုံရာသို့ ဆက်လက်စီးဆင်းသည်။ မြို့မြို့နယ်၏ အနောက်မြောက်ဒေသတွင်မူ ချောင်းများသည် အရှေ့မှ အနောက်သို့ စီးဆင်းကြပြီး ဆည်တော်ကြီး ဆည်ထဲသို့ စီးဝင်သည်။

မြစ်များ[ပြင်ဆင်ရန်]

ဒုဋ္ဌဝတီမြစ် ခေါ် မြစ်ငယ်မြစ်သည် ကျောက်မဲမြို့နယ်၏ တောင်ဖက်အနားသတ်အတိုင်း စီးဆင်းလာပြီး နောင်ချိုမြို့နယ်၏ တောင်ဖက်အနားသတ်မျဉ်းအဖြစ် ကွေ့ဝိုက် စီးဆင်းကာ နောင်ချို၊ ပြင်ဦးလွင်၊ ကျောက်ဆည်မြို့နယ်များ ပေါင်းဆုံရာ၊ ဖောင်းအောင်ချောင်းလာရောက်ပေါင်းဆုံရာ နေရာတွင် အနောက်ဖက်သို့ကွေ့ပြီး ပြင်ဦးလွင်နှင့် ကျောက်ဆည်မြို့နယ်များ နယ်နိမိတ်အဖြစ် ဆက်လက် စီးဆင်းသည်။ ရဲရွာရေအားလျှပ်စစ်စီမံကိန်းပြီးစီးသည့်နောက်ပိုင်းတွင် ရေမျက်နှာပြင်မြင့်တက်မှုကြောင့် နောင်ချိုမြို့နယ် မယ်ဟုန်၊ ဘန်ဘုန်ရွာများ အနီးအထိ ဆည်ရေပြင်ကျယ် ဖြစ်ပေါ်လာသည်ကို တွေ့ရသည်။

ရေတံခွန်များ[ပြင်ဆင်ရန်]

ရေအရင်းအမြစ်ပေါများသည့် တောင်ပေါ်ဒေသဖြစ်သဖြင့် ရေတံခွန်များစွာ တွေ့ရသည်။ ထင်ရှားသော ရေတံခွန်များမှာ

  • ဘန့်ဘွေးကျင်းရေတံခွန်
  • နမ့်ငိုဒယမ်း ရေတံခွန်
  • အင်းဝိုင်းရေတံခွန်
  • ချောင်းကြီးရေပျံတောင်ရေတံခွန်
  • ဂယ်လောင်း ရေပျောက်တောင် ရေတံခွန်
  • ဂုတ်ထိပ်တံတား ရေတံခွန်များ
  • ကျောက်တောရွာရေတံခွန်
  • ရေတွင်းကြီးရွာ ဒုဋ္ဌဝတီမြစ် ရေကျ
  • ဒုဋ္ဌဝတီမြစ်ကူးတံတား (နောင်ချို) တာဖလန်းဆိပ် အထက်ဖက်ရှိ မြစ်အတွင်းသို့ ကျဆင်းနေသည့်ရေတံခွန်

ဆည်၊ တမံ၊ ရေကန်များ[ပြင်ဆင်ရန်]

  • ဆည်တော်ကြီးရေလှောင်တမံ (မတ္တရာမြို့နယ်နှင့်ဆက်စပ်)
  • မင်းလှရေအားလျှပ်စစ်စီမံကိန်း၏ အဆင့်ဆင့်သော တမံများ
  • ချောင်းကြီး ရေလွှဲတမံ နှင့် ရေထိန်းတံခါး
  • တောင်ရှည်ကန်
  • အင်းဖိုကန်
  • ဘန့်ဘွေး ကိုယ့်အားကိုယ်ကိုးကန်
  • ဦးအောင်လှ ကိုယ့်အားကိုယ်ကိုးမြေသားဆည်
  • ဟိုနောင် ကိုယ့်အားကိုယ်ကိုးမြေသားဆည်
  • ဗောဓိ ကိုယ့်အားကိုယ်ကိုးမြေသားဆည်
  • ရေပူချောင်း ကိုယ့်အားကိုယ်ကိုးမြေသားဆည်
  • ဦးအိုက်စိမ်း ကိုယ့်အားကိုယ်ကိုးမြေသားဆည်
  • ဒါလီ ကိုယ့်အားကိုယ်ကိုးကွန်ကရစ်ဆည်
  • ဝက်ခေါင်း ကိုယ့်အားကိုယ်ကိုးကွန်ကရစ်ဆည်
  • ကျောက်ဆည် ကိုယ့်အားကိုယ်ကိုးကွန်ကရစ်ဆည်
  • ကျောက်ဆည်ကြီး ကိုယ့်အားကိုယ်ကိုးကွန်ကရစ်ဆည်
  • ဦးမောင်ဝေဆည် ကိုယ့်အားကိုယ်ကိုးမြေသားဆည်
  • နားဟီး ကိုယ့်အားကိုယ်ကိုးမြေသားဆည်
  • ဖိုးကုန်ကန် ကိုယ့်အားကိုယ်ကိုးမြေသားဆည်
  • ဝါးပိုးကန် ကိုယ့်အားကိုယ်ကိုးမြေသားဆည်

မြေအောက်ရေ[ပြင်ဆင်ရန်]

နောင်ချိုမြို့နယ်တွင် မြေအောက်ရေ ပေါများစွာ တွေ့ရသည်။ မည်သည့်နေရာမဆို ရေတွင်းတူးလျင် ရေ အလွယ်တကူ ထွက်ရှိသော်လည်း မြို့နယ်၏ တောင်ဖက် တောင်ပေါ်ဒေသများတွင်မူ မြေအောက်ရေ နည်းပါးသည်။

ရေထွက်များ[ပြင်ဆင်ရန်]

နောင်ချိုမြို့နယ်အတွင်း သဘာဝရေထွက် များစွာရှိသည်။

ရေပူစမ်းများ[ပြင်ဆင်ရန်]

  • ဆိတ်ဖူးသဘာဝရေပူစမ်း
  • နောင်ချိုတိုးဂိတ်အရှေ့ဖက် မီးရထားလမ်းအနီး ရေပူစမ်းဂိတ် ရေပူစမ်း

ရေအရည်အသွေး[ပြင်ဆင်ရန်]

ကောင်းကင်ကျရေ နှင့် မြစ်၊ ချောင်း၊ ကန်ရေ များမှာ ရေချိုဖြစ်သည်။ မြေအောက်ရေ နှင့် ရေထွက်များမှ ရေသည် ထုံးဓာတ် အပါအဝင် ဓာတ်သတ္တုများ ပါဝင်နေသည်။ ခဲသတ္တုမိုင်း ရှိသော မြောက်ဖက်ဒေသများတွင် ခဲဓာတ်ပါဝင်နိုင်ချေရှိသည်။ ကျောက်မီးသွေးမိုင်းရှိရာ ဂယ်လောင်းအနီးတွင် ကန့်ဓာတ်ပါဝင်နိုင်သည်။ စိုက်ပျိုးရေးရာသီချိန်တွင် ဓာတုပစ္စည်းများ ပါဝင်နိုင်ခြေ မြင့်မားသည်။

ရေပေးရေးလုပ်ငန်းများ[ပြင်ဆင်ရန်]

  • နောင်ချိုမြို့စည်ပင်သာယာ
  • ဘန့်ဘွေး ကိုယ့်အားကိုယ်ကိုး

လူမှုရေးနှင့်ယဉ်ကျေးမှု[ပြင်ဆင်ရန်]

အိမ်ခြေ၊ လူဦးရေ[ပြင်ဆင်ရန်]

နောင်ချိုမြို့နယ်တွင် အိမ်ခြေပေါင်း (၂၆၈၃၉) ခု ရှိပြီး အိမ်ထောင်စုပေါင်း (၂၈၃၂၄) စု ရှိသည်။ မြို့နယ်လူဦးရေမှာ (၁၂၈၄၈၉) ဦးရှိပြီး နောင်ချိုမြို့ပေါ်ရှိ ရပ်ကွက် ၆ ခုတွင် လူဦးရေ (၁၆၂၇၄) ဦး (၁၂.၆၇%) ကျေးလက်ဒေသတွင် (၁၁၂၂၁၅) ဦး (၈၇.၃၃%) နေထိုက်လျက်ရှိသည်။[၂]

လူမျိုး၊ ဘာသာစကား[ပြင်ဆင်ရန်]

ဓနုလူမျိုး (၄၇၂၆၁) ဦး (၃၇%)၊ ရှမ်းလူမျိုး (၄၂၈၄၆) ဦး (၃၃%) နှင့် ဗမာလူမျိုး (၃၁၆၅၆) ဦး (၂၅%) များ အများဆုံးနေထိုင်ကြကာ မြို့နယ်လူဦးရေ၏ ၉၅% ကျော် ဖြစ်သည်။

ကျန်လူမျိုးများမှာ ဂေါ်ရခါး နှင့် အခြားလူမျိုးများ (၃၁၄၁) ဦး (၂%)၊ ကချင် (၁၃၅၁) ဦး (၁%)၊ ကိုးကန့် (၈၁၀) ဦး၊ လီဆူ (၂၈၆) ဦး၊ ပလောင် (၂၅၆) ဦး၊ ချင်း (၂၅၁) ဦး၊ ကရင် (၂၀၄) ဦး၊ ရခိုင် (၁၄၅) ဦး၊ လားဟူ (၁၄၂) ဦး၊ နီပေါ (၄၇) ဦး၊​ မွန် (၄၄) ဦး၊ မြောင်ဇီးလူမျိုး (၃၀) ဦး၊ အိန္ဒိယ (၃၀) ဦး၊ တရုတ် (၁၂) ဦး၊ ကယား (၇) ဦး ဖြစ်သည်။

အဓိက ဘာသာစကားအဖြစ် မြန်မာဘာသာစကားကို အသုံးပြုကြပြီး မျိုးနွယ်စုအလိုက် ကိုယ်ပိုင်ဘာသာစကားများကိုလည်း အသုံးပြုကြသည်။ ဂေါ်ရခါးကျေးရွာအချို့တွင် ဂေါ်ရခါးဘာသာစကား အပြင် အင်္ဂလိပ်ဘာသာစကား ကိုလည်း အသုံးပြုသည်ကို တွေ့ရသည်။ ရွှေပြည်ညွန့် ကိုးကန့်တိုင်းရင်းသား ကျေးရွာ တွင် ကိုးကန့်ဘာသာစကားအပြင် တရုတ်ဘာသာစကားကိုလည်း ပြောဆိုကြသည်ကို တွေရသည်။

ယုံကြည်ကိုးကွယ်မှု[ပြင်ဆင်ရန်]

ထေရဝါဒ ဗုဒ္ဓဘာသာကို အများဆုံးကိုးကွယ်ကြပြီး ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်မှာ လူဦးရေ၏ (၉၅.၀၅%) ရှိသည်။ နောင်ချိုမြို့နယ်တွင် ဘုရား (၅) ဆူ၊ စေတီ (၃၀၁) ဆူ၊ ပုထိုး (၁၅) ဆူ၊ ဘုန်းတော်ကြီးကျောင်း (၁၄၆) ကျောင်း၊ သီလရှင်ကျောင်း (၁၀) ကျောင်း၊ ဓမ္မာရုံ (၇၂) ရုံ ရှိသည်။ အများစုဖြစ်သော ဗုဒ္ဓဘာသာကျေးရွာတိုင်းနီးပါးတွင် နတ်ကြီးစင်များ၊ နတ်ကွန်း နတ်နန်းများကိုလည်း တွေ့ရှိရသဖြင့် နောင်ချိုမြို့နယ်ရှိ ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်များသည် နတ်ကိုလည်း ရိုးရာဓလေ့အရယုံကြည်ကြသူများဖြစ်သည်ကို တွေ့ရှိရသည်။ နတ်စင်အများစုမှာ ကိုးမြို့ရှင်နတ်စင်များ ဖြစ်သည်ကိုတွေ့ရသည်။

ဟိန္ဒူခရစ်ယာန်အစ္စလာမ် ဘာသာ ကိုးကွယ်မှုများလည်းရှိသည်။ ဟိန္ဒူဘုရားကျောင်း (၃၁) ကျောင်း၊ ခရစ်ယန်ဘုရားကျောင်း (၁၀) ကျောင်း၊ ဗလီ (၄) ခု ရှိသည်။[၂]

ပွဲတော်များနှင့် ရိုးရာယာဉ်ကျေးမှု ဓလေ့ထုံးတမ်းစဉ်လာများ[ပြင်ဆင်ရန်]

တပေါင်းလတွင် ကျင်းပသောသုံးဆယ်တပေါင်းပွဲ၊ ရွှေကူ-လက်ပန်ဘုရားပွဲ၊ တန်ခူးလ နှစ်ဆန်းတစ်ရက်နေ့တွင် ကျင်းပသောမြင်းဖြူဘုရားပွဲ၊ ချောင်းသာဘုရားပွဲ၊ သက်ရှည်မြိုင်ဂေါ်ရခါးတက္ကသိုလ်တွင်ကျင်းပသောပွဲတော် များမှာ ထင်ရှားပြီး ရပ်ရွာအလိုက်ကျင်းပသော ဘုရားပွဲ၊ ကထိန်အောင်ပွဲ နှင့် ရှင်ပြုပွဲများကို ပွင့်လင်းရာသီတွင် ဇာတ်ပွဲ၊ မျက်လှည့်ပွဲ၊ အငြိမ့်ပွဲ၊ ဂီတဖျော်ဖြေပွဲ၊ ပဒေသာကပွဲ၊ ဈေးရောင်းပွဲများဖြင့် ကျင်းပကြသည်။ သီတင်းကျွတ်သံဃာတော်ကန်တော့ပွဲ၊ ကထိန်အောင်ပွဲ၊ ရှင်ပြုပွဲများတွင် ရိုးရာဝတ်စုံများဆင်မြန်းကာ ရိုးရာအိုးစည်ဝိုင်းများတီးမှုတ်ကခုန်ရင်း စီတန်းလှည့်လည်သော ဓလေ့ရှိသည်။ ရိုးရာအကများတွင် ဓနုရိုးရာ မီးတုတ်သိုင်းအက၊ ဓနု နှင့် ရှမ်းရိုးရာ ယိမ်းအက၊ တိုးနယားအက၊ ကိန္နရီ ကန္နရာအက၊ သိုင်းအက၊ အိုးစည်အက၊ ဂေါ်ရခါးရိုးရာအကများ၊ ကချင်ရိုးရာအက၊ ကိုးကန့်ရိုးရာအက၊ မြောင်ဇီးရိုးရာအက၊ လားဟူရိုးရာအက၊ ပလောင်ရိုးရာအက များ ကို တွေ့ရသည်။ ရှင်ပြုပွဲများတွင် ရှမ်းရိုးရာ လက်တမ်း သီချင်းကဗျာ စပ်ဆိုခြင်း ဓလေ့ကို တွေ့ရသည်။ ရှင်ပြုအလှည့်များတွင် ရိုးရာ တူမီးသေနတ်များ ပစ်ဖောက်သော ဓလေ့ ရှိသည်။ ရှေးအခါက ပွဲများတွင် လောင်းကစားဝိုင်းများ ရှိခဲ့ဖူးပြီး ယခုအချိန်တွင် လောင်းကစားကို ရာဇဝတ်မှုအဖြစ် သတ်မှတ်တားမြစ်ထားသည်။ သီတင်းကျွတ်လပြည့်နေ့တွင် မီးထွန်းပွဲတော်ကို ကျင်းပကြပြီး ကျေးရွာတစ်ရွာနှင့်တစ်ရွာ ဘုန်းတော်ကြီးကျောင်းများသို့ အပြန်အလှန် သွားရောက်ကြကာ သီတင်းကျွတ် သံဃာတော်ကို ကန်တော့ကြသည့် အလေ့အထကို ကျေးလက်ဒေသများတွင် တွေ့ရသည်။ တန်ဆောင်မုန်းလ တွင် မီးပုံးပျံလွှတ်တင်ခြင်းကို ရန်ဖန်ရန်ခါတွင်သာ တွေ့ရသည်။ တန်ခူးလတွင် နှစ်သစ်ကူး သင်္ကြန်ပွဲတော်ကို ကျင်းပဆင်နွှဲကြသည်။ ဂေါ်ရခါးလူမျိုးများသည် ဒီပါဝလီပွဲတော်ကို နှစ်စဉ် ဆင်နွှဲကျင်းပကြသည်။ ကချင်နှင့်လီဆူကျေးရွာများတွင် ခရစ္စမတ်ပွဲတော်နှင့်နှစ်သစ်ကူးပွဲကို ဒီဇင်ဘာလတွင် ကျင်းပကြသည်။ ကျေးလက်ဒေသတွင် ရိုးရာမင်္ဂလာပွဲအခမ်းများကို တွေ့ရှိရပြီး ဓနုရိုးရာမင်္ဂလာပွဲ သတို့သမီးအိမ်အဝင် နှစ်ဖက် အပြန်အလှန် အမေးအဖြေပြုလုပ်သော ဓလေ့ကို တွေ့ရသေးသည်။ မင်္ဂလာပွဲများတွင် လက်ဖွဲ့ကြိုးချည်ပေးသော ဓလေ့ တွေ့ရသည်။ ကလေးငယ်များကို လည်း အန္တရာယ်ကင်း လက်ဖွဲ့၊ ခမည်း၊ အဆောင်၊ ပရိတ်ကြိုးများကို လည်ပင်း၊ လက်ကောက်ဝတ်များတွင် ချည်နှောင်ပေးသည့် ဓလေ့ ရှိသည်။ ကလေးများကို ကျန်းမာရေးကောင်းစေရန် ဆံပင်ကို နောက်နှင့် ဘေးဖက်တွင် အပြောင်ရိတ်ပြီး ငယ်ထိပ်တွင် အဝိုင်းပုံ ကွက်၍ ချန်ထားသည့် ဆံပင်ပုံစံ ထားလေ့ ရှိသည်။ ထိုးကွင်း၊ ဆေးမင်ကြောင် ထိုးနှံသည့် ဓလေ့ ရှိပြီး ရှမ်း တိုင်းရင်းသားကြီးများတွင် တွေ့ရလေ့ရှိသော်လည်း လူငယ်များတွင် ခေတ်ပေါ် တက်တူး ထိုးခြင်းမှ လွဲ၍ ရိုးရာ ဆေးမင်ကြောင် ထိုးခြင်း မတွေ့ရတော့ပေ။ နာရေး အသုဘ များကိုလည်း ရိုးရာထုံးတမ်းစဉ်လာနှင့် အညီ ကျင်းပကြသည်။ လောင်းကစားကို ရာဇဝတ်မှုအဖြစ် သတ်မှတ်ပြီးသည့်တိုင် အချို့သော ကျေးလက်ဒေသ အသုဘ နာရေးအိမ်များတွင် အပျော်တမ်းဖဲရိုက်သည့် ဓလေ့ ရှိနေသေးသည်။

အားကစား[ပြင်ဆင်ရန်]

ဘောလုံးအားကစားကို တစ်မြို့နယ်လုံးတွင် ကစားကြပြီး ရိုးရာခြင်းလုံးပိုက်ကျော်ခြင်းဘော်လီဘောဘတ်စကတ်ဘောကြက်တောင်ပင်ပေါင်တင်းနစ်ဂေါက်သီးရိုက်လမ်းလျှောက်အပြေးစက်ဘီးစီး အားကစားနည်းများကို ကစားကြသည်။

ပညာရေး[ပြင်ဆင်ရန်]

အခြေခံပညာဦးစီးဌာန အောက်တွင် အထက်တန်းကျောင်း (၈) ကျောင်း၊ အထက်တန်းကျောင်းခွဲ (၈) ကျောင်း၊ အလယ်တန်းကျောင်း (၁၃) ကျောင်း၊ အလယ်တန်းကျောင်းခွဲ (၁၃) ကျောင်း၊ မူလတန်းလွန်ကျောင်း (၃၄) ကျောင်း၊ မူလတန်းကျောင်း (၁၀၃) ကျောင်း၊ မူလတန်းကြိုကျောင်း (၂၅) ကျောင်း၊ ဘုန်းတော်ကြီးသင်ကျောင်း (၂) ကျောင်း ရှိသည်။ နောင်ချိုမြို့၊ ကံကြီးရွာ၊ ဘန့်ဘွေးရွာ၊ သုံဆယ်ရွာများတွင် ပုဂ္ဂလိက အထက်တန်းပညာရေးဝန်ဆောင်မှုများရှိသည်။ မြို့နယ်စာတတ်မြောက်မှုနှုန်းမှာ ၉၉.၃၇% ရှိသည်။ တက္ကသိုလ်မှာ သက်ရှည်မြိုင် ဂေါ်ရခါး တက္ကသိုလ် တစ်ခုသာရှိသည်။ မြို့နယ်အတွင်း ကျောင်းစာကြည့်တိုက် (၁၉၂) ခုအပါအဝင် စာကြည့်တိုက် (၂၁၅) ခု ဖွင့်လှစ်ထားသည်။ အကျဉ်းဦးစီးဌာန အောက်တွင် ပြစ်ဒဏ်ကျခံနေရသူများကိုလေ့ကျင့်သင်ကြားပေးသည့် စိုက်ပျိုးရေး၊ မွေးမြူရေး အသက်မွေးဝမ်းကျောင်းသင်တန်းစခန်း (၅) ခု ကို ဂယ်လောင်း၊ ကုန်းစံ၊ ကြူအင်း၊ လွင်ကြီး၊ ဟိုခို ဒေသများတွင် ဖွင့်လှစ် ထားရှိသည်။ စိုက်ပျိုးရေးဦးစီးဌာနက၊ မွေးမြူရေးနှင့်ကုသရေးဦးစီးဌာန တို့က အခါအားလျော်စွာ စိုက်ပျိုးရေးနှင့် မွေးမြူရေးဆိုင်ရာ သင်တန်းများ ပေးသည်။ သစ်တောဦးစီးဌာနက ဒေသခံပြည်သူပိုင်အစုအဖွဲ့သစ်တော လုပ်ငန်းဆောင်ရွက်သူများအတွက် သစ်တောလုပ်ငန်းသင်တန်းများ ပေးသည်။ ကျန်းမာရေးဦးစီးဌာနက အရန်သားဖွားသင်တန်း၊ ကျန်းမာရေးလုပ်သားသင်တန်း နှင့် အခြား ကျန်းမာရေးဆိုင်ရာသင်တန်းများ ပေးသည်။ ဘာသာရေးဆိုင်ရာနေရာများတွင် ဘာသာရေးဆိုင်ရာ သင်တန်းများပေးသည်။ ဘန့်ဘွေး ကရုဏာလူမှုကူညီရေးအသင်း တွင် ကွန်ပျူတာသင်တန်းများပေးသည်။

ကျန်းမာရေး[ပြင်ဆင်ရန်]

၂၅ ခုတင်ဆံ့ မြို့နယ်ဆေးရုံ (၁) ရုံ၊ ၁၆ ကုတင်ဆံ့ တိုက်နယ်ဆေးရုံ (၃) ရုံ၊ ကျေးလက်ကျန်းမာရေးဌာန (၇) ခု ကျေးလက်ကျန်းမာရေးဌာနခွဲ (၂၈) ခု နှင့် ပုဂ္ဂလိက ဆရာဝန်ဆေးခန်း (၉) ခန်း ရှိသည်။ ယခင်က ငှက်ဖျားရောဂါဖြစ်ပွားမှု များပြားခဲ့သော်လည်း ၂၀၀၇ ခုနှစ်မှ ၂၀၁၁ ခုနှစ်အတွင်း ရောဂါသုံးမျိုးတိုက်ဖျက်ရေးရံပုံငွေဖြင့် အကောင်အထည်ဖော်ခဲ့သော နောင်ချိုမြို့နယ်ပြည်သူလူထုအခြေပြုငှက်ဖျားတိုက်ဖျက်ရေးစီမံချက် ဆောင်ရွက်ပြီးနောက်ပိုင်း ငှက်ဖျားရောဂါဖြစ်ပွားမှု သိသိသာသာ ကျဆင်းခဲ့သည်။ နောင်ချိုမြို့နှင့် ကျေးရွာ (၁၈) ရွာတွင် လူမှုကူညီရေးအသင်းများ တည်ထောင်ထားကြကြီး လူနာတင်ယာဉ်လုပ်ငန်း၊ နာရေးယာဉ်လုပ်ငန်း၊ ပညာရေးကူညီမှုလုပ်ငန်း၊ ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှုလုပ်ငန်းများ ဆောင်ရွက်ကြသည်။ နောင်ချိုမြို့နယ်၏ အဓိက ကျန်းမာရေးပြဿနာများမှာ ဝမ်းရောဂါများ၊ တီဘီရောဂါ၊ ခုခံအားကျဆင်းမှုကူးစက်ရောဂါ၊ အာဟာရဆိုင်ရာပြဿနာ၊ မော်တော်ယာဉ်မတော်တဆမှု၏နောက်ဆက်တွဲထိခိုက်မှုများ နှင့် မူးယစ်ဆေးဝါးကြောင့်ဖြစ်သော နောက်ဆက်တွဲကျန်းမာရေးပြဿနာများ ဖြစ်သည်။[၂]

ကူးစက်ရောဂါဖြစ်ပွားနိုင်ချေ[ပြင်ဆင်ရန်]

  • ငှက်ဖျား
  • တီဘီ
  • ဝမ်းရောဂါများ
  • ခုခံအားကျဆင်းမှုကူးစက်ရောဂါ
  • သွေးလွန်တုပ်ကွေး
  • ရာသီတုပ်ကွေး
  • ကြက်ငှက်တုပ်ကွေး
  • ဦးဏှောက်အမြှေးယောင်
  • ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာကပ်ရောဂါ ကိုဗစ်-၁၉

သဘာဝဘေးအန္တရာယ် ကျရောက်နိုင်ချေ[ပြင်ဆင်ရန်]

  • ငလျင် (ကျောက်ကြမ်းပြတ်ရွေ့ ကြောင့် နှစ်သုံးရာတစ်ကြိမ်ငလျင်ကြီး လှုပ်နိုင်ချေရှိပြီး နောက်ဆုံးလှုပ်ခတ်ခဲ့ချိန်မှာ ၁၉၁၂ ခုနှစ် ပြင်းအား ၈.၂ ဖြစ်သည်။)
  • မုန်တိုင်း၊ လေဆင်နှာမောင်း နှင့် လေကြမ်း
  • မိုးကြိုးပစ်ခြင်း
  • အချိန်အခါမဟုတ်မိုး
  • မိုးသီးကြွေခြင်း
  • အအေးလှိုင်းဖြတ်ခြင်း နှင့် နှင်းခါးရိုက်ခြင်း (ဆောင်းရာသီ)
  • မိုးခေါင်ရေရှားခြင်း (၂၀၁၉ ခုနှစ်နွေရာသီ)
  • ချောင်းရေ၊ မြစ်ရေကြီးခြင်း

နယ်မြေအေးချမ်းသာယာ လုံခြုံရေးနှင့်တရားဥပဒေစိုးမိုးရေး[ပြင်ဆင်ရန်]

နောင်ချိုမြို့နယ်တွင် မြန်မာ့တပ်မတော်၏ တပ် ခြောက်ခု သို့မဟုတ် ခုနစ်ခုခန့် အခြေစိုက်ပြီး မြန်မာနိုင်ငံရဲတပ်ဖွဲ့စခန်း၊ ကင်းစခန်း ခြောက်ခုခန့်အခြေစိုက်သည်။ နောင်ချိုမြို့နယ်၏ အနောက်ဖက်အိမ်နီးချင်းဖြစ်သော ပြင်ဦးလွင်တွင် တပ်မတော် သင်တန်းကျောင်း နှင့် တပ်များ အများအပြား အခြေစိုက်သည်။

နောင်ချိုမြို့နယ် အထူးသဖြင့် မြို့နယ်၏ မြောက်ဖက်ပိုင်းဒေသများတွင် ၂၀၁၄ ခုနှစ်နောက်ပိုင်း ကချင်၊ ပလောင်၊ ရှမ်း တိုင်းရင်းသား လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့များ ဝင်ထွက်သွားလာလေ့ရှိပြီး ဆက်ကြေး တောင်းသည့် ဖြစ်စဉ်များ ရှိနေသဖြင့်တပ်မတော် စစ်ကြောင်းများအဆိုပါဒေသများတွင် လှုပ်ရှားကြသည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၁၅ ရက်နေ့ နံနက်ပိုင်းက နောင်ချိုမြို့ လမ်းအသုံးပြုခကောက်ခံရေးစခန်း၊ မူးယစ်စစ်ဆေးရေးဂိတ် နှင့် ဂုတ်တွင်းတံတားများ ကို မြောက်ပိုင်းမဟာမိတ်အဖွဲ့မှ ပလောင်၊ ရခိုင်၊ ကိုးကန့်အဖွဲ့များကအကြမ်းဖက်တိုက်ခိုက်ခဲ့သဖြင့် ရဲတပ်ဖွဲ့ဝင်သုံးဦးကျဆုံးက ဂုတ်တွင်းတံတားပျက်စီးမှုကြောင့် ငါးရက်ကြာ လမ်းပိတ်ဆို့မှု ဖြစ်ပေါ်ခဲ့ရသည်။ ပြင်ဦးလွင်မြို့ မူးယစ်စစ်ဆေးရေးဂိတ် နှင့် တပ်မတော်နည်းပညာတက္ကသိုလ် တို့နှင့် ပြိုင်တူ တိုက်ခိုက်ခံခဲ့ရခြင်းဖြစ်သည်။

တရားမဝင် သစ်၊ တောရိုင်းတိရစ္ဆာန်၊ မူးယစ်ဆေးဝါး၊ တွင်းထွက်သယံဇာတ၊ လက်နက် များ မကြာခဏ ဖမ်းဆီးရမိလေ့ရှိသည်။ ဒေသခံအချို့ မူးယစ်ဆေးဝါး သုံးစွဲမှု ရှိသည်။ မူဆယ်အသွား လမ်းမကြီးပေါ်တွင် တည်ရှိသဖြင့် လူကုန်ကူးသူများ ဖြတ်သွားရာ လမ်းကြောင်းတစ်ခုလည်း ဖြစ်သည်။ ယခင်က တရားမဝင် ကျွဲနွား သယ်ဆောင်ရာလမ်းကြောင်း ဖြစ်ခဲ့ဖူးသော်လည်း ၂၀၁၇ ခုနှစ် နောက်ပိုင်း နယ်စပ်ကုန်သွယ်ရေးတွင် ကျွဲနွား တရားဝင်တင်ပို့ခွင့်ပြုခဲ့ပြီးနောက် တရားမဝင်လုပ်ငန်းများ ပပျောက်သွားခဲ့သည်။

မြေယာပြဿနာ ရှုပ်ထွေးမှုများ အမှုအခင်းများ များပြားသော မြို့နယ်ဖြစ်သည်။

လမ်းဆုံလမ်းခွ အချက်အချာကျပြီး စီးပွားရေးကောင်းမွန်ခြင်း၊ ရွှေ့ပြောင်းနေထိုင်မှုများခြင်း၊ လူမျိုးပေါင်းစုံခြင်း တို့ကြောင့် လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးဆိုင်ရာ ပြဿနာများလည်း ရှိသည်။

လမ်းကွန်ယက် ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်လာသည်နှင့်အမျှ ယာဉ်စည်းကမ်းချိုးဖောက်မှုများ ပိုမိုတွေ့လာရသည်။

သယ်ယူပို့ဆောင်ရေး နှင့် ဆက်သွယ်ရေး[ပြင်ဆင်ရန်]

ရထားပို့ဆောင်ရေး[ပြင်ဆင်ရန်]

မန္တလေး-လားရှိုး ရထားလမ်းသည် နောင်ချိုမြို့နယ်အတွင်း အနောက်မှအရှေ့သို့ ဖြတ်သန်းလျက်ရှိပြီး နောင်ချိုမြို့နယ်အတွင်း ဘူတာအကြီး နောင်ချိုဘူတာရုံ နှင့် ဘူတာအသေး ဆင်လမ်းစုဘူတာဆမ္မဆယ်ဘူတာဂုတ်ထိပ်ဘူတာများ တွင် ခရီးသည်နှင့် ကုန်စည်များ အတင်အချပြုလုပ်သည်။ နောင်ချို-ဂုတ်ထိပ်-နောင်ပိန် ခရီးစဉ်တွင် ဂုတ်ထိပ်တံတားကို ကြည့်ရှုရန် ကမ္ဘာလှည့်ခရီးသည်များ စီးနင်းမှု များပြားသည်။

မန္တလေး-ကူမင်း အမြန်ရထားလမ်းစီမံကိန်းသစ်သည် ရထားလမ်းဟောင်းနှင့်အပြိုင် နောင်ချိုမြို့နယ်ကို ဖြတ်သန်း ဖောက်လုပ်မည်ဖြစ်သည်။

ကုန်းလမ်းပို့ဆောင်ရေး[ပြင်ဆင်ရန်]

တရုတ်-မြန်မာ နယ်စပ်စီးပွားရေး၏ အဓိကလမ်းမကြီးဖြစ်သော မန္တလေး-မူဆယ်အာရှလမ်းမကြီး (AH14) သည် နောင်ချိုမြို့နယ်အတွင်း အနောက်မှအရှေ့သို့ ဖြတ်သန်းပြီး အိမ်နီးချင်းခရိုင်မြို့ကြီးများဖြစ်သည့် ပြင်ဦးလွင် နှင့် ကျောက်မဲမြို့များကို ဆက်သွယ်ပေးလျက်ရှိသည်။ AH14 ကြောင့် ခရီးသည်နှင့် ကုန်စည်ပို့ဆောင်ရေး မြန်ဆန် လွယ်ကူ ကောင်းမွန်သည်။ အာရှလမ်းမကြီးအပြင် လမ်းဦးစီးဌာနက စီမံခန့်ခွဲသည့် ပြည်ထောင်စုလမ်းမအဆင့်လမ်းများဖြစ်သည့် ပြင်ဦးလွင်-မိုးကြိုး-ဟိုခို-မိုးကုတ်လမ်း၊ အုမ္မသီး-ဟိုခို-မိုးကုတ်လမ်း၊ နောင်ချို-ကျောက်ဂူ-ရပ်စောက်လမ်း များသည် နောင်ချိုမြို့နယ်အတွင်း ကွန်ယက်သဖွယ်ဖြန့်ကျက်လျက်ရှိသဖြင့် မြောက်ဖက်ရှိ မိုးကုတ်၊ မိုးမိတ်မြို့များ နှင့် တောင်ဖက်ရှိ ရပ်စောက်မှတစ်ဆင့် တောင်ကြီးခရိုင်အတွင်းရှိမြို့ရွာများသို့ အလွယ်တကူ သွားလာနိုင်သည်။ မြို့နယ်တွင်း ကျေးရွာချင်းဆက်လမ်းများလည်း အများအပြားဖောက်လုပ်ထားသည်။

လေကြောင်းပို့ဆောင်ရေး[ပြင်ဆင်ရန်]

ဒုတိယကမ္ဘာစစ်အတွင်းက တိုက်လေယာဉ်ငယ်များအတွက် ယာယီလေယာဉ်ကွင်းဖောက်လုပ်အသုံးပြုခဲ့ဖူးသည်။ အနီးဆုံး လေယာဉ်ကွင်းမှာ ပြင်ဦးလွင် အနီးစခန်းလေယာဉ်ကွင်းဖြစ်သော်လည်း လေကြောင်းခရီးသွားအများစုမှာ တံတားဦး အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ လေယာဉ်ကွင်းမှတစ်ဆင့် သွားလာကြသည်။

ရေကြောင်းပို့ဆောင်ရေး[ပြင်ဆင်ရန်]

ဆည်တော်ကြီးဆည် နှင့် ဒုဋ္ဌဝတီမြစ် အတွင်း စက်လှေများအသုံးပြု ဒေသတွင်းသွားလာမှု ရှိသည်။ ကုန်သွယ်ရေးအတွက် အသုံးပြုနိုင်သည့် အနီးဆုံး ဆိပ်ကမ်းများမှာ မန္တလေးမြို့ ဧရာဝတီမြစ် ဆိပ်ကမ်းများ ဖြစ်သည်။

စွမ်းအင်ကဏ္ဍ[ပြင်ဆင်ရန်]

လျှပ်စစ်ဓာတ်အား ဖြန့်ဖြူးရေး[ပြင်ဆင်ရန်]

မဟာဓာတ်အားလိုင်းများမြို့နယ်တွင်း ဖြတ်သန်းလျက်ရှိသလို နောင်ချိုမြို့နှင့် ကျေးရွာငါးဆယ်ကျော်တွင် အမျိုးသားပင်မ မဟာဓာတ်အားလိုင်းမှ လျှပ်စစ်ဓာတ်အား ဖြန့်ဖြူးပေးလျက်ရှိသည်။

လျှပ်စစ်ဓာတ်အား ထုတ်လုပ်ရေး[ပြင်ဆင်ရန်]

ငွေရည်ပုလဲကုမ္ပဏီအုပ်စု၏ သကြားနှင့်ဘိလပ်မြေစက်ရုံများတွင် ဓာတ်အားပေးစက်ရုံများတွဲဖက်ပါရှိပြီး စက်ရုံများအတွက်လိုအပ်သောဓာတ်အားကို ထုတ်လုပ်အသုံးပြုလျက်ရှိသည်။ ရေတွင်းကြီးရွာအနီး ဒုဋ္ဌဝတီမြစ်အတွင်း အလယ်ရဲရွာရေအားလျှပ်စစ်စီမံကိန်း အကောင်အထည်ဖော်နိုင်ရေးအတွက် အကြိုလုပ်ငန်းများ ဆောင်ရွက်လျက်ရှိပြီး ကိုင်းကြီးကြိုးဝိုင်းအတွင်း ဘန့်ဘွေးကျင်းအုပ်စု သပြေဒိုးရွာ အနီးတွင်လည်း မင်းလှ အသေးစားရေအားလျှပ်စစ်စီမံကိန်း တည်ဆောက်ရေးလုပ်ငန်းများ ဆောင်ရွက်လျက်ရှိသည်။ ယခင်က ကုန်းကြီးအုပ်စု အင်းဝိုင်းရွာအနီး နမ့်ငိုရေတံခွန်တွင် အသေးစားရေအားလျှပ်စစ်ဓာတ်အားပေးစက်ရုံဖြင့် အနီးရှိ ရွာများကို လျှပ်စစ်ဓာတ်အား ပေးခဲ့ဘူးသော်လည်း ယခုအခါ လည်ပတ်ခြင်းမရှိတော့ပဲ ရပ်ဆိုင်းထားသည်။ ဆိတ်ဖူးရေပူစမ်း အနီးတွင် ဘူမိအပူစွမ်းအင်သုံးလျှပ်စစ်ဓာတ်အားစီမံကိန်းအတွက် လေ့လာမှု အချို့ ပြုလုပ်ခဲ့ဖူးသော်လည်း လုပ်ငန်းဆက်လက်ဆောင်ရွက်ခြင်းမရှိပါ။ အုမ္မခါးရွာအနီးတွင်လည်း ဘူမိအပူစွမ်းအင်သုံးလျှပ်စစ်ဓာတ်အားစီမံကန်းအတွက် စူးစမ်းလေ့လာမှုပြုလုပ်လျက်ရှိသည်။ မဟာဓာတ်အားလိုင်းမှ လျှပ်စစ်ဓာတ်အား မရရှိသေးသော ကျေးရွာများတွင် ဆိုလာ၊ အသေးစားရေအား၊ ဒီဇယ်အင်ဂျင်ဇီဝဓာတ်ငွေ့၊ လေအား စနစ်များအသုံးပြုပြီး လျှပ်စစ်ဓာတ်အားကို တစ်နိုင်တစ်ပိုင်ထုတ်လုပ်အသုံးပြုသည်။

လောင်စာဆီ[ပြင်ဆင်ရန်]

နောင်ချိုမြို့နယ်အတွင်း တရားဝင် မှတ်ပုံတင်ထားသော စက်သုံးဆီအရောင်းဆိုင် (၂၂) ဆိုင် ရှိသည်။

အခြားလောင်စာ[ပြင်ဆင်ရန်]

အိမ်များတွင် ချက်ပြုတ်ရန်အတွက် ထင်း နှင့် မီးသွေးအသုံးပြုမှု အများအပြားရှိသည်။ ကျောက်ဖြူ-ကူမင်း သဘာဝဓာတ်ငွေ့ပိုက်လိုင်းသည် အာရှလမ်းမကြီးနှင့်အပြိုင် နောင်ချိုမြို့နယ်ကို ဖြတ်သန်းလျက်ရှိသော်လည်း မြို့နယ်သုံးစွဲရန်အတွင် အဆိုပါလိုင်းမှ ဖြန့်ဖြူးပေးနိုင်ခြင်း မရှိပေ။ ချက်ပြုတ်ရန်ဓာတ်ငွေ့သုံးစွဲခြင်းအတွက် အခြားအရင်းအမြစ်များမှ ဝယ်ယူကြရသည်။

စီးပွားရေး[ပြင်ဆင်ရန်]

လျှပ်စစ်ဓာတ်အားကွန်ယက်၊ သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးနှင့် ဆက်သွယ်ရေး အခြေခံအဆောက်အအုံများ အဆင်သင့်ရှိပြီး မြို့နယ်လူထုစာတတ်မြောက်နှုန်း မြင့်မားကာ ရေချို နှင့် မြေသယံဇာတ ပေါများသဖြင့် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံသူများအတွက် ဆွဲဆောင်မှုရှိသော ဒေသတစ်ခုဖြစ်သည်။ ရှမ်းပြည်နယ်အတွင်း စီးပွားရေးဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုအရှိဆုံးမြို့နယ်များတွင် ပါဝင်ပြီး အလုပ်လက်မဲ့နှုန်းနည်းပါးသည်။ အလုပ်လက်မဲ့နှုန်းမှာ ၂.၃၂ % ရှိသည်။ ကျေးလက် လူငယ်များ ထိုင်းနိုင်ငံသို့ သွားရောက် အလုပ်လုပ်ကိုင်မှုများရှိသည်။ မိုးရေ၊ ချောင်းရေ၊ ကန်ရေ၊ ဆည်ရေ၊မြေအောက်ရေ စသည်ဖြင့် ရေအရင်းအမြစ် ပေါများပြီး ရာသီဥတုမျှတကောင်းမွန်ကာ မြေဆီသြဇာ ကြွယ်ဝသဖြင့် စိုက်ပျိုးရေးသည် နောင်ချိုမြို့နယ်၏ ပင်မစီးပွားရေးလုပ်ငန်းဖြစ်သည်။ စိုက်ပျိုးမြေ (၁၇၄၄၇၃) ဧက ရှိသဖြင့် မြို့နယ်အကျယ်အဝန်း၏ (၂၁.၅၄%) ကို စိုက်ပျိုးရေးအတွက် အသုံးပြုနေခြင်းဖြစ်သည်။[၂]

စိုက်ပျိုးရေး[ပြင်ဆင်ရန်]

စိုက်ပျိုးရာသီချိန်တွင် လုပ်သားလိုအပ်ချက်ရှိပြီး အခြားဒေသမှ လုပ်သားများ လာရောက်လုပ်ကိုင်လေ့ကြသည်။ စိုက်ပျိုးရေးအပြင် သယ်ယူပို့ဆောင်ရေး၊ ကုန်ထုတ်လုပ်ငန်း၊ ဓာတ်သတ္တုလုပ်ငန်း၊ ခရီးသွားလုပ်ငန်း၊ ကုန်သွယ်ရေးလုပ်ငန်း၊ ဝန်ဆောင်မှုလုပ်ငန်းများကိုလည်း လုပ်ကိုင်ကြသည်။ အများဆုံးစိုက်ပျိုးသည့်သီးနှံမှာ ပြောင်းကြံစပါး တို့ ဖြစ်သည်။ ငွေရည်ပုလဲကုမ္ပဏီများအုပ်စုဆင်းရွှေလီသကြားစက်ရုံများက ဒေသခံ တောင်သူများနှင့် အကျိုးတူ ကြံစိုက်ပျိုးခြင်းကြောင့် မြို့နယ်၏ ထုတ်ကုန်ပမာဏမှာ ၂၀၀၈ ခုနှစ်နောက်ပိုင်း အရှိန်အဟုန်ဖြင့် တိုးတက်ခဲ့သည်။ အခြားစိုက်ပျိုးပင်များမှာ ပြောင်းကော်ဖီလက်ဖက်၊ ပန်းမျိုးစုံ၊ ယူကလစ်မက္ကဒေးမီးယားအာလူးမျောက်ငိုသစ်မွှေးလေချူပိန္နဲလောင်ဂန်ဂျုံမုံညင်းနေကြာမြေပဲပန်းနှမ်းသခွားနာနတ်ခရမ်းချဉ်ဂေါ်ဖီမုံလာဥနီရှောက်သံပုရာလိမ္မော်ပျားလိမ္မော်ကျွဲကောသင်္ဘောဆလတ်ငရုတ် တို့ ဖြစ်ကြသည်။ ၂၁ ရာစုအတွင်းသို့ ဝင်ရောက်လာပြီးနောက်ပိုင်းတွင် ယခင်က မိရိုးဖလာ ကျွဲနွားနှင့်လူအားသုံး စိုက်ပျိုးရေးစနစ်မှ စက်များ၊ မှန်လုံအိမ်များ၊ ရေပေးစနစ်များ ပိုမိုအသုံးပြုလာသော ခေတ်မီစိုက်ပျိုးရေးစနစ် ဖြင့် ပိုမို စိုက်ပျိုးလာကြသည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်က စာရင်း အရ လယ်ထွန်စက် အစီးရေ (၆၅၀)၊ လက်တွန်းထွန်စက်အစီးရေ (၄၀၇၉)၊ မျိုးစေ့ချစက် (၅၀)၊ ရိတ်သိမ်းစက် (၅) စီး၊ ရိတ်သိမ်းချွေလှေ့စက် (၁၅) စီး၊ ချွေလှေ့စက် (၇၁၈) စီး အထိရှိနေသည်ကို တွေ့ရသည်။ စိုက်ပျိုးရေးလုပ်ငန်းကို အခြေပြုသော ဝန်ဆောင်မှုနှင့် ကုန်ထုတ်လုပ်ငန်းများလည်းရှိသည်။ တရားဝင် မှတ်ပုံတင်ထားသော ပွဲရုံပေါင်း ၅၂ ရုံ ရှိသည်။[၂]

မွေးမြူရေး[ပြင်ဆင်ရန်]

မိရိုးဖလာ နို့စားနွားမွေးမြူခြင်းကို ဂေါ်ရခါးကျေးရွာများတွင် တွေ့ရပြီး ခေတ်မီ နို့စားနွားမွေးမြူရေးခြံကို ကြိမ်ဂနိုင်ကျေးရွာအုပ်စု သပြေဝန်းရွာ အနီးတွင် ပက်ပ်ကုမ္ပဏီက ဆောင်ရွက် လျက်ရှိသည်။ ကြက်မွေးမြူရေး နှင့် ငါးမွေးမြူရေးလုပ်ငန်းများကို နောင်ချို၊ ဆမ္မဆယ်၊ ဘန့်ဘွေး နှင့် အုမ္မခါး ကျေးရွာအုပ်စုများတွင် အများဆုံးတွေ့ရသည်။ ပျားမွေးမြူရေးလုပ်ငန်းကို နောင်ချိုမြို့နယ်အတွင်း နေရာအနှံ့လုပ်ကိုင်ကြပြီး ပျားမွေးမြူရေးလုပ်ငန်း ရာဂဏန်းခန့် ရှိသည်။ ပျားမွေးမြူသူအများစုမှာ ရာသီအလိုက် နေရာရွှေ့ပြောင်း လုပ်ကိုင်ကြသည်။

ဓာတ်သတ္တု[ပြင်ဆင်ရန်]

ရတနာသိင်္ဂီမိုင်း နှင့် အခြား မိုင်းများတွင် ဓာတ်သတ္တုထုတ်လုပ်မှုရှိသည်။ ထုံးကျောက်မိုင်းများရှိသည့် လုံရုံးကျေးရွာအုပ်စုအတွင်းရှိ ငွေရည်ပုလဲကုမ္ပဏီများအုပ်စု၏ သရဖူဘိလပ်မြေစက်ရုံ တည်ရှိပြီး အရည်အသွေးမြင့် ဘိလပ်မြေ ထုတ်လုပ်လျက်ရှိသည်။

ခရီးသွားလုပ်ငန်း[ပြင်ဆင်ရန်]

ရေတံခွန်များ၊ ထုံးကျောက်ဂူများ၊ တောတောင်ရှုခင်းအလှများ၊ မတူကွဲပြားသောလူမျိုးစုများ၊ သမိုင်းဝင်နေရာများ ရှိနေသော နောင်ချိုမြို့နယ်၏ ခရီးသွားလုပ်ငန်းသည် လမ်းကွန်ယက် နှင့် ပုဂ္ဂလိက ခရီးသည်ပို့ဆောင်ရေးလုပ်ငန်းများ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်လာမှုနှင့်အတူ လျင်မြန်စွာ ဖွံ့ဖြိုးလာလျက်ရှိသည်။ ထင်ရှားသော ခရီးစဉ်ဒေသများတွင် ပါဝင်သော ဘန့်ဘွေးကျင်းရေတံခွန် နှင့် နောင်ချိုကြီး တိမ်ပင်လယ် အပမ်းဖြေစခန်းများ အပြင် အခြား စိတ်ဝင်တစားလည်ပတ်ကြည့်ရှုချင်စရာကောင်းသည့် နေရာအများအပြားလည်း ရှိနေသည်။ နောင်ချိုမြို့တွင် နောင်ချိုဟိုတယ် (၅၈ ခန်းပါ) နှင့် တည်းခိုခန်း (၆) ခန်း ရှိသည်။ အုမ္မသီး နှင့် ဘန့်ဘွေး တွင် တည်းခိုခန်း တစ်ခုစီ ရှိသည်။

ဈေးများ[ပြင်ဆင်ရန်]

နောင်ချိုမြို့နှင့် ကျေးရွာကြီး (၇) ရွာတွင် စည်ပင်သာယာဈေး (၈) ဈေးရှိသည်။ ရွာဈေးများမှာ ငါးရက်တစ်ဈေးများဖြစ်ကြသည်။ သုံးဆယ် တပေါင်းပွဲ နှင့် အခြား ဘုရားပွဲတော်များ၊ ကထိန်အောင်ပွဲများ၊ ရှင်ပြုပွဲများတွင်လည်း ရောင်းဝယ်ဖောက်ကားကြသည်။

ဈေးစာရင်း[ပြင်ဆင်ရန်]

  • နောင်ချိုမြို့မဈေး
  • ကံကြီးဈေး
  • တောင်ခမ်းဈေး
  • ဆမ္မဆယ်ဈေး
  • သုံးဆယ်ဈေး
  • ဟိုခိုဈေး
  • ဘန့်ဘွေးဈေး
  • သရက်ကုန်းဈေး

ကျွဲနွားဈေးများ[ပြင်ဆင်ရန်]

  • ကံကြီး
  • ဘန့်ဘွေး
  • ဆီဆုံ
  • ဟိုခို

ဘဏ်များ[ပြင်ဆင်ရန်]

ထင်ရှားသော နေရာများ[ပြင်ဆင်ရန်]

မြို့များ၊ ရပ်ကွက်များ၊ ကျေးရွာအုပ်စုများ နှင့် ကျေးရွာများ [၂][ပြင်ဆင်ရန်]

စဉ် မြို့ ရပ်ကွက် ကျေးရွာအုပ်စု ကျေးရွာ အိမ်ခြေ အိမ်ထောင်စု လူဦးရေ > ၁၈ နှစ်
(၁) နောင်ချို ၃၃၀၈ ၃၃၆၄ ၁၆၂၇၄ ၁၁၅၃၂
ဈေး ၇၁၀ ၇၅၂ ၃၃၈၃
ဘူတာ ၁၁၄၁ ၁၁၆၅ ၆၁၅၀
တောင် ၈၃၄ ၈၃၄ ၃၇၂၀
ပါဟတ် ၄၀၄ ၄၀၂ ၂၂၁၃
သပြေရေ ၁၆၁ ၁၅၈ ၅၃၇
နားရှိုး ၅၈ ၅၃ ၂၇၁
(၇) ကုန်းစံ ၄၅၅ ၄၉၅ ၂၁၇၇
ကုန်းစံ ၁၂၉ ၁၄၀
နားမုံ ၆၉ ၇၀
ကသည်းမြောင် ၈၈ ၉၁
၁၀ လွယ်ခေါ် ၁၀၁ ၁၁၉
၁၁ ရေမောင်း ၁၆ ၁၈
၁၂ ကျောက်ပြုတ် ၁၈ ၂၀
၁၃ ဂုတ်ထိပ် ၃၄ ၃၇
၁၃ ဂုတ်ထိပ်ဘူတာ
(၈) လုံရုံး ၆၂၉ ၆၄၄ ၄၀၆၅
၁၄ လုံရုံး ၄၀ ၄၅
၁၅ ခဲမွန် ၄၄ ၄၄
၁၆ ကျောက်ကြမ်း ၁၈၉ ၁၉၄
၁၇ ကုန်းသာရွာသစ် ၂၀ ၂၀
၁၈ စက်ရုံ ၇၄ ၇၄
၁၉ သဖန်းကိုင်း (အပေါ်ရွာ၊ အောက်ရွာ) ၁၃၉ ၁၄၄
၂၀ ကုံးစုံ ၄၂ ၄၂
၂၁ လောက်ဖန်း ၈၁ ၈၁
၂၁ သရဖူဘိလပ်မြေစက်ရုံ ၁၁၇၀
၁၆ ခ.မ.ရ (၁၁၄)
၁၉ ခ.မ.ရ (၁၁၅)
(၉) ငုက္ခလေး ၄၆၅ ၅၄၃ ၂၆၅၀
၂၂ ငုက္ခလေး ၆၃ ၆၃
၂၃ နမ့်မော် ၅၅ ၅၀
၂၄ ငါးဆူ ၆၈ ၅၃
၂၅ ဝါးဘိုးကုန်း ၈၉ ၁၄၂
၂၆ ပြေသာကုန်း ၆၁ ၇၃
၂၇ ဟော်ကုန်း ၄၈ ၅၀
၂၈ ရေမဲတွင်း ၃၅ ၅၀
၂၉ ဆရာအေးကုန်း ၂၇ ၄၀
၃၀ အောင်ချမ်းသာ ၁၉ ၂၂
(၁၀) လုံဝယ် ၇၀၀ ၇၀၀ ၃၀၁၈
၃၁ လုံဝယ် ၃၃၂ ၃၃၂
၃၂ လုံစံ ၁၈၀ ၁၈၀
၃၃ သပြေဒိုး ၆၄ ၆၄
၃၄ မြင်းဖြူ ၅၀ ၅၀
၃၅ ဆင်ရှော ၇၄ ၇၄
(၁၁) မျက်ချည်းနု ၁၀၄၆ ၁၀၄၆ ၄၇၄၃
၃၆ မျက်ချည်းနု ၁၄၉ ၁၄၉
၃၇ စရွတ်ရေ ၂၁ ၂၁
၃၈ နောင်ဩ ၂၂၅ ၂၂၅
၃၉ ကျောက်တော ၂၁၁ ၂၁၁
၄၀ ရေလင့် (ပန်းလန်း) ၃၈ ၃၈
၄၁ နမ့်ဆောင်ဟူး ၇၅ ၇၅
၄၂ ပန်လန်း ၅၈ ၅၈
၄၃ ရွှေပြည်ညွန့် ၁၄၃ ၁၄၃
၄၄ နမ့်ပါတက် ၁၅ ၁၅
၄၁ ဒုံးတပ်ရင်း (၆၀၆) ၁၁၁ ၁၁၁
(၁၂) ဉာဏ်တော ၇၁၁ ၆၇၆ ၃၇၇၅
၄၅ ဉာဏ်တော ၂၁၅ ၂၁၅
၄၆ နောင်လင် ၉၉ ၁၀၁
၄၇ နောင်ချိုကြီး (မြောက်ရွာ၊ တောင်ရွာ) ၂၆၂ ၂၄၆
၄၈ ဖာသွန်း (ရွှေသွန်း) ၁၃၅ ၁၂၄
(၁၃) ကံကြီး ၉၈၆ ၉၁၀ ၄၄၈၀
၄၉ ကံကြီး ၂၄၂ ၂၀၆
၅၀ ညောင်ပင်သာ ၁၁၆ ၁၀၀
၅၁ သရက်ကုန်း ၁၁၅ ၁၀၀
၅၂ ကျောက်ဖျာဒိုး ၂၄ ၂၃
၅၃ ပိန္နဲကုန်း ၁၁၉ ၁၂၀
၅၄ ပန်းတော ၄၆ ၅၀
၅၅ လက်ပန်ကုန်း ၁၈၀ ၁၇၅
၅၆ ရှောက်ခြုံ ၁၄၄ ၁၃၆
(၁၄) ရွှေမုဋ္ဌော ၆၈၅ ၇၀၀ ၂၉၈၇
၅၇ ရွှေမုဋ္ဌော ၄၀၃ ၄၃၅
၅၈ နောင်လိတ် ၉၆ ၁၀၇
၅၉ မက်မန်းတော ၉၆ ၄၃
၆၀ ရေဖြူ ၉၀ ၁၁၅
(၁၅) တောင်ရှည် ၁၁၈၀ ၁၂၃၁ ၅၂၃၃
၆၁ တောင်ရှည် ၁၉၈ ၁၉၈
၆၂ တောင်ခမ်း ၁၅၃ ၁၅၃
၆၃ မက်လွှတ် ၁၃၀ ၁၃၀
၆၄ မန်မော် ၈၃ ၈၃
၆၅ နားရှိုး ၈၁ ၈၁
၆၆ ဈေးကုန်း ၁၅၀ ၁၅၀
၆၇ ညောင်နီ ၆၃ ၆၃
၆၈ တောင်လှ ၁၂၅ ၁၂၅
၆၉ မန်ကျည်းရေ ၂၈ ၂၈
၆၉ မ.စ.ခ (၉၀၂) ၁၆၉ ၂၂၀
၆၉ တာဖလန်းဂိတ်
(၁၆) ရေတွင်းကြီး ၃၆၈ ၃၆၈ ၁၈၀၄
၇၀ ရေတွင်းကြီး ၁၉၉ ၁၉၉
၇၁ အနောက်ကုန်း ၅၄ ၅၄
၇၂ လွယ်ပန်း ၇၅ ၇၅
၇၃ တောင်ကြီး ၄၀ ၄၀
(၁၇) နောင်တော ၇၈၁ ၇၄၅ ၄၇၃၆
၇၄ နောင်တောရွာမ ၂၁၄ ၁၈၄
၇၅ အိမ်တော်သာ ၇၄ ၇၄
၇၆ အနောက်ကုန်း ၁၁၁ ၁၁၁
၇၇ ခဲမီး ၃၉ ၄၈
၇၈ ကျောင်းရွာ ၃၇ ၄၂
၇၉ ယာပြင် ၂၀၃ ၁၈၃
၈၀ သရက်ချို ၁၀၃ ၁၀၃
၁၄၃ တဲတိုက် ၃၀ ၃၀
(၁၈) အင်းဖို ၆၅၀ ၆၅၀ ၂၉၉၄
၈၁ အင်းဖို ၂၅၆ ၂၅၆
၈၂ ငါးပင် ၃၂ ၃၂
၈၃ ရွှေကူလက်ပန်ကုန်း ၁၀၂ ၁၀၂
၈၄ မုံပြင်ကြီး ၄၅ ၄၅
၈၅ မုံပြင်လေး ၄၀ ၄၀
၈၆ ဆင်စုပ် ၇၅ ၇၅
၈၇ မယ်ဟုံ ၅၅ ၅၅
၈၈ ဘန်ဘုံ ၄၅ ၄၅
(၁၉) မဲပုတ် ၆၂၂ ၆၀၅ ၃၀၂၄
၈၉ မဲပုတ် ၂၄၁ ၂၃၄
၉၀ ရေမောင်းတန်း ၇၃ ၇၂
၉၁ နောင်ချိုကုန်း ၅၂ ၅၁
၉၂ နောင်လင် ၂၅၆ ၂၄၈
(၂၀) သုံးဆယ် ၁၃၁၂ ၁၃၁၂ ၅၅၇၄
၉၃ သုံးဆယ်ဈေးကုန်း ၃၉၀ ၃၉၀
၉၄ သုံးဆယ်မြို့တွင်း ၂၉၀ ၂၉၀
၉၅ လွယ်ခွင် (အပေါ်ရွာ၊ အောက်ရွာ) ၁၃၅ ၁၃၅
၉၆ သက်ရှည်မြိုင် ၃၆ ၃၆
၉၇ အင်းစိမ်းကုန်း ၁၆ ၁၆
၉၈ တရုတ်ကုန်း ၂၃ ၂၃
၉၉ ရွှေကြာအင်း ၁၂၈ ၁၂၈
၁၀၀ တာတိုင် ၅၀ ၅၀
၁၀၁ ဇီးဖြူပင် ၁၆၀ ၁၆၀
၁၀၂ သပြေဒိုး ၅၈ ၅၈
၁၀၃ အောင်ဘိုးကုန်း ၂၆ ၂၆
၉၆ သက်ရှည်မြိုင်ဂေါ်ရခါးတက္ကသိုလ်
၉၉ ရွှေကြာအင်းကော်ဖီခြံ
(၂၁) ဆမ္မဆယ် ၉၂၆ ၉၂၆ ၄၅၁၅
၁၀၄ ဆမ္မဆယ် ၄၉၅ ၄၉၅
၁၀၄ ဆင်းရွှေလီအမှတ်(၁)သကြားစက် ၃၃၀
၁၀၅ အုမ္မသီး (ရွာမ၊ လမ်းခွဲ၊ ကချင်စု) ၂၃၇ ၂၃၇
၁၀၆ သဲခေါ် ၂၄ ၂၄
၁၀၇ ရေမောင်းတန်း ၁၇၀ ၁၇၀
(၂၂) အုမ္မခါး ၅၆၀ ၇၁၃ ၃၂၂၇
၁၀၈ အုမ္မခါး ၂၁၃ ၂၂၀
၁၀၈ လယ်ကျင်းကွေ့ ၁၅ ၁၅
၁၀၉ ငုက္ခလေး (၂) ၅၄ ၇၀
၁၁၀ နောင်ဖာ ၄၀ ၆၀
၁၁၁ နမ့်တင်းဝမ်း ၄၃ ၆၅
၁၁၂ ကျောက်သုံးလုံး ၃၆ ၆၃
၁၁၃ ဘော် ၅၀ ၆၇
၁၁၄ နမ့်ကျင်လီ
၁၁၅ ကျွဲဖြူရေ ၁၁
၁၁၆ ကုန်းမုံ ၃၃ ၄၉
၁၁၇ ရွှေညောင်ပင် ၈၀ ၁၀၁
၁၁၂ ကိုးရီးယားမျိုးစေ့ထုတ်ခြံ
၁၀၈ မက္ကဒေးမီးယားနှစ်ရှည်ခြံ
(၂၃) ပင်တီး ၅၀၄ ၅၀၄ ၂၄၃၈
၁၁၈ ပင်တီး ၆၅ ၆၅
၁၁၉ အင်ကြင်းကုန်း ၈၄ ၈၄
၁၂၀ ခဲဆန် ၇၈ ၇၈
၁၂၁ ပန်စုံ ၄၅ ၄၅
၁၂၂ ကောင်းမတီး ၃၀ ၃၀
၁၂၃ နောင်ကွမ် ၆၄ ၆၄
၁၂၄ နမ့်ကယ်အိုက် ၁၂၀ ၁၂၀
၁၂၅ ကြံခင်းရွာသစ် ၁၈ ၁၈
(၂၄) ဘန့်ဘွေး ၁၄၄၅ ၁၄၄၉ ၅၈၄၆
၁၂၆ ဘန့်ဘွေး (ရပ်ကွက် ၁၊ ၂၊ ၃၊ ၄၊ ဈေးကုန်း၊ သီတာအေး၊ ၆၀ ကွက်) ၇၂၀ ၈၅၄
၁၂၇ ဥယျာဉ် ၃၄ ၃၆
၁၂၈ အနောက်ဇီးပင် ၃၀ ၄၀
၁၂၉ ကျောင်းကုန်း ၁၆၉ ၁၃၇
၁၃၀ ညောင်ကုန်း ၇၃ ၅၆
၁၃၁ ကုန်းမုံ့ ၈၇ ၅၀
၁၃၂ ကံ့ကော် ၂၀၀ ၁၆၆
၁၃၃ အရှေ့ကြူအင်း ၁၃၂ ၁၁၀
၁၂၆ Oriental Highway Toll Plaza
(၂၅) ကုန်းကြီးရွာမ ၇၅၈ ၇၇၈ ၄၄၉၂
၁၃၄ ကုန်းကြီးရွာမ ၆၅ ၇၀
၁၃၅ ကုန်းကြီးရွာသစ် ၁၄၀ ၁၄၅
၁၃၆ တောင်ကျ ၄၀ ၄၂
၁၃၇ ပင်စုံ ၄၃ ၄၅
၁၃၈ ရေဝင် ၁၇၀ ၁၇၂
၁၃၉ အင်းဝိုင်း (အင်းဝိုင်း၊ ထုံးကုန်း) ၃၀၀ ၃၀၄
၁၃၉ ဆင်းရွှေလီ အမှတ် (၂) နှင့် (၃) သကြားစက် ၃၁၇
၁၂၆ နှစ်ရှည်ကော်ဖီခြံ (ဘန့်ဘွေး)
(၂၆) ကြိမ်ဂနိုင် ၈၅၀ ၁၂၅၀ ၃၁၈၅
၁၄၀ ကြိမ်ဂနိုင်၊ (ကြိမ်ဂနိုင်၊ လွန်းကျော်) ၁၅၀ ၃၁၀
၁၄၀ လွန်းကျော် (ထုံးကုန်း)
၁၄၁ နမ့်လင်းခံ ၆၀ ၉၀
၁၄၂ ခြေမြစ်ပင် (ခြေမြစ်ပင်၊ ထုံးကုန်း) ၂၅၀ ၄၁၀
၁၄၃ ဆင်လမ်းစု ၁၃၀ ၁၃၅
၁၄၄ ညောင်ဘော ၇၀ ၉၀
၁၄၅ သပြေဝန်း ၁၂၀ ၁၃၄
၁၄၆ ခဲထိပ် ၇၀ ၈၁
၁၄၆ PEP နို့စားနွားခြံ
၁၄၀ နှစ်ရှည်ပိုးစာခြံ
၁၄၇ အနောက်ကြူအင်း အနောက်ကြူအင်း ၁၂၀ ၁၂၀ ၂၁၃၁
၁၄၈ ကျောက်တော ၄၀ ၄၀
၁၄၉ ရေဦး ၈၀ ၈၅
၁၅၀ ဘော်လှိုင် ၂၄ ၂၄
၁၅၁ ဂွေးကုန်း ၈၀ ၈၀
၁၅၂ နောင်သခေါ ၁၂၀ ၁၂၀
၁၅၃ နောင်သခေါရွာသစ် ၈၀ ၈၅
၁၅၄ ညောင်ထောက် ညောင်ထောက်မြောက် ၂၆၅ ၂၆၅ ၂၃၄၄
၁၅၅ ညောင်ထောက်တောင် ၂၁၅ ၂၁၅
၁၅၆ ပိန်းအင်း ၁၀၇ ၁၀၇
၁၅၇ ဂယ်လောင်း ၁၄ ၁၄
၁၅၇ ရွှေဝါမြေစိုက်ပျိုးရေးခြံ
၁၅၇ ဂယ်လောင်းအကျဉ်းစခန်း
၁၅၈ ခိုအုံ ခိုအုံ ၄၁ ၄၈ ၁၁၉၉
၁၅၉ ပန်းညိုရေ ၈၀ ၉၂
၁၆၀ ခဲအော် ၂၆ ၃၄
၁၆၁ ကောင်းဟုန်း ၂၆ ၃၀
၁၆၂ ယင်းငူပင် ၇၁ ၁၀၃
၁၆၃ ကုန်းသာ ကုန်းသာ ၂၀၀ ၂၀၅ ၂၅၉၉
၁၆၄ မန်နား ၂၇ ၂၇
၁၆၅ နားခေါ့ ၈၄ ၈၈
၁၆၆ နားကျောင်းခမ်း ၅၈ ၆၀
၁၆၇ လွယ်တောင်း ၉၇ ၁၀၅
၁၆၈ စစ္စီးတိုး ၅၆ ၆၂
၁၆၉ အရှေ့ဇီးပင် ၂၂ ၂၂
၁၇၀ ကုန်းသာရွာသစ် ၄၂ ၄၅
၁၇၁ ဆိတ်ဖူး ဆိတ်ဖူး ၇၇ ၇၇ ၈၆၀
၁၇၂ ပြိန်းလုံ ၁၆ ၁၆
၁၇၃ မန်လေ ၁၈ ၁၈
၁၇၄ မန်တိုက် ၃၀ ၃၀
၁၇၅ ဖာတန့် ၂၆ ၂၆
၁၇၆ နားဟီး ၂၆ ၁၉
၁၇၇ နားကောင်း ၂၀ ၂၀
၁၇၈ ကုလားကွဲ ကုလားကွဲ ၁၃၄ ၁၄၅ ၂၂၅၇
၁၇၉ ကုန်းတမော့ ၆၃ ၇၀
၁၈၀ နားမွန်း ၂၉ ၅၅
၁၈၁ နောင်ပစ် ၁၆ ၂၀
၁၈၂ နားကျိုင်း ၁၀
၁၈၃ ခဲဖဖာ ၂၆ ၂၈
၁၈၄ မယ်ဟင်း ၃၀ ၃၅
၁၈၅ နမ့်သုခ ၅၂ ၆၀
၁၈၆ နမ့်ပွတ် ၅၃ ၆၀
၁၈၇ နားယုတ် ၂၄ ၂၉
၁၈၈ ဒိုးပင် ဒိုးပင် ၂၀၅ ၂၁၀ ၄၂၉၃
၁၈၉ မြောက်ကုန်းစံ ၇၀ ၇၅
၁၉၀ ကျောက်တန်း ၃၁ ၃၁
၁၉၁ လုံခံ ၈၇ ၉၂
၁၉၂ ကြံခင်း ၄၃ ၄၈
၁၉၃ ပန်ကစ် ၁၄ ၁၄
၁၉၄ ခဲမွန် ၄၇ ၅၂
၁၉၅ လက်ပံ ၁၀ ၁၀
၁၉၆ နားခါး ၅၈ ၅၈
၁၉၂ ရတနာသိင်္ဂီမိုင်း ၂၈၆ ၂၉၁
၁၈၉ ကုန်းစံအကျဉ်းစခန်း
၁၈၈ ဒိုးပင်ရဲစခန်း
၁၉၇ ကျောက်ကြီး ကျောက်ကြီး ၈၆ ၈၆ ၁၅၉၉
၁၉၈ သဲခေါ် ၆၀ ၆၀
၁၉၉ လုပ်လောင် ၆၀ ၆၀
၂၀၀ ပင်ဖုရား ၃၅ ၃၅
၂၀၁ ကုန်းသာ ၄၀ ၄၀
၂၀၂ နမ့်ဆောင်ဟူး ၅၃ ၅၃
၂၀၃ ဘန့်ဘွေးကျင်း ဘန့်ဘွေးကျင်း ၉၅ ၁၀၀ ၁၄၆၁
၂၀၄ လုံခုတ် ၇၀ ၇၆
၂၀၅ သပြေဒိုး ၁၀၃ ၁၀၇
၂၀၆ ဘန့်ဘွေးကျင်းရွာသစ် ၄၉ ၄၉
၂၀၇ တောင်ကုန်းစံ ၄၉ ၂၉
၂၀၅ မင်းလှရေအားလျှပ်စစ်
၂၀၈ ဟိုခို ဟိုခိုမြောက် ၂၁၀ ၂၁၀ ၂၈၃၉
၂၀၉ ဟိုခိုတောင် ၁၆၉ ၁၆၉
၂၁၀ အင်းမ ၇၉ ၇၉
၂၁၁ လုံထွေ ၃၁ ၃၁
၂၁၂ ချောင်းသာ ၆၈ ၆၈
၂၁၃ ညောင်ဝိုင်း ၆၉ ၆၉
၂၀၈ ဟိုခိုအကျဉ်းစခန်း
၂၁၀ လွင်ကြီးအကျဉ်းစခန်း
၂၁၄ ဆီဆုံ ဆီဆုံ ၁၆၄ ၁၈၃ ၃၄၆၀
၂၁၅ ပါဟတ် ၁၄၂ ၁၆၆
၂၁၆ ပေါက်ကုန်း ၃၉ ၃၉
၂၁၇ ယာတောကုန်း ၂၈ ၂၈
၂၁၈ ဆင်ခေါင်း ၁၄ ၁၄
၂၁၉ ချောင်းကြီး ၃၉ ၃၉
၂၂၀ ပလောင်ချောင်း ၁၁၀ ၁၁၀
၂၂၁ လုတ်သပြေ ၁၀၂ ၁၂၂
၂၂၂ နမ့်ပါမုန်း ၁၃ ၁၃
၂၂၃ ပါပေါက် ၇၉ ၉၂
၂၂၁ လုတ်သပြေပိုးစာခြံ
၂၂၄ ကုန်းကြီး မြောက်ကုန်းကြီး ၁၀၂ ၁၀၂ ၂၅၉၁
၂၂၅ ဟိုခဲ ၃၃ ၆၂
၂၂၆ ကြူကော် ၅၈ ၇၀
၂၂၇ ရေဦး ၃၁ ၇၁
၂၂၈ ကုန်းမုံ ၁၂ ၃၇
၂၂၉ ကုန်းညောင် ၅၅ ၇၀
၂၃၀ လွယ်ငင်း ၁၆ ၂၆
၂၃၁ နားနွဲ့ ၃၇ ၃၅
၂၃၂ သံဘို သံဘို ၉၁ ၉၃ ၂၁၃၄
၂၃၂ သံဘို သံဘို ၉၁ ၉၃ ၂၁၃၄
၂၃၃ ချောင်းကွေ့ ၄၀ ၄၁
၂၃၄ သစ်ယားကုန်း ၁၃ ၁၅
၂၃၅ သိမ်ကုန်း ၁၀၉ ၁၁၂
၂၃၆ သပြေကုန်း ၃၁ ၄၀
၂၃၇ ရေမောင်း ၃၁ ၇၀
၂၃၈ ဇီးဖြူရေ ၇၃ ၉၀
၂၃၉ လွယ်လိတ် ၃၁ ၃၃
၂၄၀ ဥယျာဉ် ၃၅ ၃၈
၂၃၂ သစ်ပါးလွှာစက်ရုံ ၂၁
၂၃၃ ချောင်းကွေ့ကော်ဖီခြံ
၂၄၁ သရက်ကုန်း သရက်ကုန်း ၁၄၂ ၂၀၂ ၄၃၃၁
၂၄၂ မန်နား ၁၄၉ ၁၉၂
၂၄၃ ငါးပင် ၅၅ ၉၁
၂၄၄ ဖြူချောင် ၁၂၀ ၁၇၂
၂၄၅ ဇာလီ ၁၀၁ ၁၅၅
၂၄၆ ညောင်ပင်သာ ၄၃ ၅၈
၂၄၇ အင်းဦး ၃၈ ၅၆
၂၄၈ ဆင်စားကုန်း ၁၂၅ ၁၃၆
၂၄၉ တောင်တလုံး ၅၀ ၅၈
၂၄၃ မိုးထက်ကော်ဖီခြံ ၈၀
၂၅၀ အထက်ကြူအင်း အထက်ကြူအင်း ၁၁၀ ၁၀၅ ၃၁၅၄
၂၅၁ အောက်ကြူအင်း ၁၁၂ ၁၀၅
၂၅၂ ကျွဲတပ်
၂၅၃ ကုန်းတိမ်း ၅၀ ၄၆
၂၅၄ ဟိုနောင် ၈၇ ၈၀
၂၅၅ တော်မွန်း (ရွာသစ်၊ ရွာဟောင်း) ၇၅ ၆၄
၂၅၆ နမ့်ကောက် ၅၀ ၄၆
၂၅၇ ကောင်းဟုန်း ၉၀ ၈၉
၂၅၈ ခဲမွန်း ၅၆ ၅၆
၂၅၄ ကြူအင်းအကျဉ်းစခန်း ၃၉ ၃၉
ပေါင်း ၃၅ ၂၅၂ ၂၆၈၃၉ ၂၈၃၂၄ ၁၂၈၄၈၉

[၂]

ပုံများ[ပြင်ဆင်ရန်]

ကိုးကား[ပြင်ဆင်ရန်]

  1. (မေ ၂၀၁၅) သန်းခေါင်စာရင်း အစီရင်ခံစာ, ၂၀၁၄ ခုနှစ် လူဦးရေနှင့် အိမ်ထောင်စု သန်းခေါင်စာရင်း အစီရင်ခံစာ အတွဲ-၂. နေပြည်တော်: လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အား ဝန်ကြီးဌာန, ၆၄။ 
  2. ၂.၀၀ ၂.၀၁ ၂.၀၂ ၂.၀၃ ၂.၀၄ ၂.၀၅ ၂.၀၆ ၂.၀၇ ၂.၀၈ ၂.၀၉ ၂.၁၀ ၂.၁၁ ၂.၁၂ [၁]အထွေထွေအုပ်ချုပ်ရေးဦးစီးဌာန၊ ၂၀၁၉ ခုနှစ် နောင်ချိုမြို့နယ်ဒေသဆိုင်ရာအချက်အလက်များ
  3. "Myanmar States/Divisions & Townships Overview Map" Myanmar Information Management Unit (MIMU)
  4. ၄.၀ ၄.၁ [၂] The Myanmar Times, vol 22, No 433, news, Sagaing Fault surveyed to prepare for future quakes, by Nilar Win
  5. [၃] DEPARTMENT OF GEOLOGICAL ENGINEERING, FACULTY OF ENGINEERING, Gadjah Mada University, Report On Regional Geology of Myanmar, by Dr Ir. Subagyo Pramumijoyo, Kyaw Linn Zaw and Kyaw Zin Lat, page 13, IV. Structural Geology of Myanmar
  6. Burma Earthquake of May 1912 | Earthquakes | Fault (Geology)
  7. [၄] Myanmar Action Plan on Disaster Risk Reduction (MAPDRR), August 2009, Page 2
  8. [၅] Acta Geoscientica Sinica, Vol.30 Supp.1: 1-3, Sep. 2009, Recognition of Paleo-Tethys Suture Zone in eastern Myanmar by Hla Hla AUNG, Myanmar Earthquake Committee, MES Building, Hlaing University Campus, Hlaing Township, Yangon, Myanmar

ပြင်ပလင့်ခ်များ[ပြင်ဆင်ရန်]