ကာလိမြို့

ကာလိမြို့ ဝဵင်းၵႃလိ
မြို့
Karli
တၢင်းႁၢင်ႈလီဝဵင်းၵႃလိ
ကာလိမြို့ မြန်မာနိုင်ငံတွင်း တည်နေရာ
ကိုဩဒိနိတ်: 21°18′43″N 98°39′32″E
နိုင်ငံ	မြန်မာ
ပြည်နယ်	ရှမ်း
ခရိုင်	နမ့်စန်ခရိုင်
မြို့နယ်	ကွန်ဟိန်းမြို့နယ်
လူဦးရေ (၂၀၁၄)
• မြို့	၃၁,၅၈၀
• မြို့ပေါ်	၇,၇၇၉
• ကျေးလက်	၂၃,၈၀၁
အချိန်ဇုန်	မြန်မာစံတော်ချိန် (UTC+6.30)

ကာလိမြို့ (ရှမ်း: ၵႃလိ၊ အင်္ဂလိပ်: Karli / Kali) သည် မြန်မာနိုင်ငံ၊ ရှမ်းပြည်နယ်တောင်ပိုင်း၊ လွိုင်လင်ခရိုင်၊ ကွန်ဟိန်းမြို့နယ်အတွင်း တည်ရှိသော မြို့တစ်မြို့ ဖြစ်သည်။ ရန်ကုန်-မန္တလေး-တောင်ကြီး-ကျိုင်းတုံ-တာချီလိတ် ပြည်ထောင်စုလမ်းမကြီးပေါ်တွင် တည်ရှိပြီး ကုန်စည်ကူးသန်းမှုနှင့် လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေးအရ အချက်အချာကျသော တောင်ပေါ်မြို့ငယ်လေးတစ်မြို့ ဖြစ်သည်။

သမိုင်းကြောင်း

ကာလိဒေသသည် ရှေးယခင်က ကွန်ဟိန်းမြို့နယ်အတွင်းရှိ ကျေးရွာအုပ်စုအဆင့်မျှသာ ရှိခဲ့သော်လည်း ကိုလိုနီခေတ်ဦးကာလကတည်းက ရှမ်းကုန်းပြင်မြင့်အရှေ့ပိုင်းနှင့် တောင်ပိုင်းကို ဆက်သွယ်ရာ တောလမ်းဆုံရွာငယ်တစ်ခုအဖြစ် ဗြိတိသျှမှတ်တမ်းများတွင် ဖော်ပြခြင်းခံခဲ့ရသည်။

ပြည်ထောင်စုလမ်းမကြီး ဖောက်လုပ်ပြီးနောက်ပိုင်းတွင် ဒေသတွင်း ကုန်စည်များနှင့် အနီးပတ်ဝန်းကျင်ကျေးရွာများမှ ထွက်ကုန်များ စုဝေးရာနေရာဖြစ်လာပြီး လူဦးရေနှင့် မြို့ပြအင်္ဂါရပ်များ တဖြည်းဖြည်း တိုးတက်စည်ကားလာခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် နိုင်ငံတော်အစိုးရမှ အုပ်ချုပ်ရေးလုပ်ငန်းများ ပိုမိုထိရောက် လွယ်ကူစေရန်နှင့် ဒေသဖွံ့ဖြိုးရေးအတွက် ရည်ရွယ်၍ ကွန်ဟိန်းမြို့နယ်အတွင်းရှိ ကာလိကျေးရွာအုပ်စုကို ခွဲထုတ်ကာ မြို့အဆင့်သို့ တရားဝင် တိုးမြှင့်သတ်မှတ်ခဲ့သည်။

လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေးနှင့် ပထဝီဝင်

ကာလိမြို့သည် ပြည်နယ်မြို့တော် တောင်ကြီးမြို့နှင့် ရှမ်းပြည်နယ်အရှေ့ပိုင်းဒေသများ ဖြစ်ကြသော ကျိုင်းတုံမြို့၊ တာချီလိတ်မြို့တို့ကို ဆက်သွယ်ထားသည့် မဟာဗျူဟာကျသော ပြည်ထောင်စုလမ်းမကြီးပေါ်တွင် တည်ရှိသည်။

• အနောက်ဘက်တွင် ခိုလမ်မြို့၊ နမ့်စန်မြို့နှင့် လွိုင်လင်မြို့များသို့ လည်းကောင်း၊
• အရှေ့ဘက်တွင် ကွန်ဟိန်းမြို့နှင့် သံလွင်မြစ်ကူးတံတား (တာကော်) မှတစ်ဆင့် ရှမ်းပြည်နယ်အရှေ့ပိုင်းသို့လည်းကောင်း လမ်းမကြီးများဖြင့် တိုက်ရိုက်သွားလာနိုင်သည်။

လူဦးရေနှင့် လူမျိုးစုများ

ကာလိမြို့တွင် ဌာနေတိုင်းရင်းသားများဖြစ်ကြသော ရှမ်းလူမျိုးများ အများစု နေထိုင်ကြပြီး၊ ဗမာ၊ ပအိုဝ်းနှင့် အခြားသော တိုင်းရင်းသားလူမျိုးစုအချို့လည်း ရောနှောနေထိုင်ကြသည်။ ဗုဒ္ဓဘာသာကို အဓိက ကိုးကွယ်ယုံကြည်ကြပြီး မြို့ပေါ်တွင် ဒေသခံတို့ သက်ဝင်ကိုးကွယ်ရာ ထင်ရှားသော ဘုန်းတော်ကြီးကျောင်းများနှင့် စေတီပုထိုးများ တည်ရှိသည်။

စီးပွားရေးနှင့် ဒေသထွက်ကုန်

ဒေသခံပြည်သူများသည် စိုက်ပျိုးရေးလုပ်ငန်းနှင့် ကုန်သည်ပွဲရုံလုပ်ငန်းများကို အဓိက လုပ်ကိုင်ကြသည်။ တောင်ယာစိုက်ပျိုးရေး၊ ဥယျာဉ်ခြံမြေလုပ်ငန်းများနှင့် ဒေသထွက် ရာသီအလိုက် သီးနှံများကို ပြည်ထောင်စုလမ်းမကြီးအတိုင်း အခြားမြို့ကြီးများသို့ တင်ပို့ရောင်းချကြသည်။ လမ်းဘေးဝဲယာတွင် တည်ရှိသော မြို့ဖြစ်သည့်အတွက် ခရီးသွားမော်တော်ယာဉ်များ တစ်ထောက်နားခိုရာ စားသောက်ဆိုင်များနှင့် လမ်းဘေးဈေးသည်လုပ်ငန်းများလည်း ကောင်းစွာဖွံ့ဖြိုးသည်။