မာတိကာသို့ ခုန်သွားရန်

မိုင်းလားမြို့

ဝီကီပီးဒီးယား မှ
မိုင်းလားမြို့
ရှမ်း: မိူင်းလႃး   လူးရှမ်း: ᦵᦙᦲᧂ ᦟᦱᧉ
小勐拉 (Xiǎo Měnglā)
မြို့
Mong La
မိုင်းလားမြို့တွင်းရှိ ပြည်တော်သာလမ်းမကြီး
မိုင်းလားမြို့တွင်းရှိ ပြည်တော်သာလမ်းမကြီး
မိုင်းလားမြို့ သည် မြန်မာနိုင်ငံ တွင် တည်ရှိသည်
မိုင်းလားမြို့
မိုင်းလားမြို့
မြန်မာနိုင်ငံမြေပုံအတွင်း မိုင်းလားမြို့ တည်ရှိရာနေရာ
ကိုဩဒိနိတ်: 21°39′50″N 100°02′24″E / 21.66389°N 100.04000°E / 21.66389; 100.04000ကိုဩဒိနိတ်: 21°39′50″N 100°02′24″E / 21.66389°N 100.04000°E / 21.66389; 100.04000
နိုင်ငံ မြန်မာ
ပြည်နယ်ရှမ်းပြည်နယ်
ခရိုင်မိုင်းလားခရိုင်
မြို့နယ်မိုင်းလားမြို့နယ်
ခရိုင်နှင့်မြို့နယ်ရုံးစိုက်ရာမြို့မိုင်းလားမြို့
ပင်လယ်ရေ မျက်နှာပြင်အမြင့်၆၄၀ မီတာ (၂၁၀၀ ပေ)
အချိန်ဇုန်မြန်မာစံတော်ချိန် (UTC+၆:၃၀)

မိုင်းလားမြို့ (တရုတ်: 勐拉, Měnglā) သည် ရှမ်းပြည်နယ်မိုင်းလားခရိုင်မိုင်းလားမြို့နယ်၏ ရုံးစိုက်ရာမြို့ဖြစ်သည်။ မိုင်းလားမြို့သည် တရုတ်နိုင်ငံယူနန်ပြည်နယ်ရှိ နယ်စပ်မြို့ဖြစ်သော တာလော့မြို့ (zh)နှင့် မျက်နှာချင်းဆိုင်တွင် တည်ရှိသည်။ ထိုင်းနိုင်ငံ နယ်စပ်မြို့ဖြစ်သည့် မယ်ဆိုင်မြို့မှ ၂၅၈ ကီလိုမီတာ (၁၆၀ မိုင်) ခန့်နှင့် မြန်မာနိုင်ငံ၊ ကျိုင်းတုံမြို့၏ အရှေ့မြောက်ဘက် ၈၀ ကီလိုမီတာ (၅၀ မိုင်) ခန့်အကွာတွင် တည်ရှိသည်။

မိုင်းလားမြို့သည် မြန်မာနိုင်ငံအတွင်း၌ တည်ရှိသော်လည်း ၎င်း၏ လျှပ်စစ်မီး၊ ဆက်သွယ်ရေး၊ အခြားအခြေခံအဆောက်အအုံများနှင့် ကုန်သွယ်မှုစီးဆင်းမှုများသည် တရုတ်နိုင်ငံအပေါ် မှီခိုနေရသည်။[] မိုင်းလားတွင် အဓိကအသုံးပြုသည့် ငွေကြေးမှာ တရုတ်ယွမ်ငွေ ဖြစ်သည်။[]

အမည်ရင်းမြစ်

[ပြင်ဆင်ရန်]

မြန်မာအမည် မိုင်းလား နှင့် တရုတ်အမည် Měnglā (勐拉) တို့သည် ရှမ်းဘာသာစကားဖြင့် မိူင်းလႃး (Miunglaa) နှင့် တိုင်းလူဘာသာဖြင့် Mueang La (ᦵᦙᦲᧂ ᦟᦱᧉ) ဟု အသံထွက်သည့် တိုင်းရင်းသားအမည်တစ်ခုကို အသံဖလှယ်ထားခြင်း ဖြစ်သည်။ ဒေသခံတရုတ်လူမျိုးများက လူဦးရေ ၃၀၀,၀၀၀ ကျော်ရှိသော တရုတ်နိုင်ငံရှိ မိုင်းလားခရိုင်ကြီးနှင့် ခွဲခြားသိရှိနိုင်ရန် မြန်မာနိုင်ငံရှိ ဤမြို့ကို "မိုင်းလားငယ်" (小勐拉, Xiǎo Měnglā) ဟုလည်း ရည်ညွှန်းခေါ်ဆိုကြသည်။ ယူနန်ပြည်နယ်၊ ဗီယက်နမ်နယ်စပ်ရှိ ကျင်းဖိန်ခရိုင်တွင်လည်း အမည်တူ မြို့တစ်မြို့ရှိသော်လည်း အလှမ်းကွာဝေးသောကြောင့် ရောထွေးမှုမဖြစ်စေပါ။

သမိုင်းကြောင်း

[ပြင်ဆင်ရန်]

မိုင်းလားသည် ၁၉၉၀ ပြည့်နှစ်များတွင် သာမန်အစွန်အဖျားရွာငယ်လေးတစ်ခုမှ ဒေသတွင်း လောင်းကစားမြို့တော် (Las Vegas) ပုံစံသို့ ပြောင်းလဲလာခဲ့သည်။ အမျိုးသားဒီမိုကရက်တစ် မဟာမိတ်တပ်မတော် (NDAA) သည် မိုင်းလားဒေသတွင် အခြေစိုက်လှုပ်ရှားလျက်ရှိသည်။[]

၂၀၁၀ ပြည့်နှစ်များတွင် ဤဒေသသည် မူးယစ်ဆေးဝါးနှင့် ပြည့်တန်ဆာလုပ်ငန်းများအတွက် ဒေသတွင်း ဗဟိုချက်တစ်ခုအဖြစ် လူသိများလာခဲ့သည်။[] မိုင်းလားသည် ရွှေတြိဂံဒေသအတွင်းတွင် တည်ရှိပြီး၊ မူးယစ်ဆေးဝါးထုတ်လုပ်ရာတွင်သုံးသည့် ဓာတုပစ္စည်းများ တင်သွင်းရာ ဒေသတွင်းအချက်အချာကျသောနေရာဖြစ်သကဲ့သို့၊ စိတ်ကြွမူးယစ်ဆေးဝါးများ ထုတ်လုပ်ရာနေရာတစ်ခုလည်း ဖြစ်သည်။[][] ဆုတ်လွေမြစ်ဆိပ်ကမ်းသည် မဲခေါင်မြစ်တစ်လျှောက် တရားဝင်နှင့် တရားမဝင်ကုန်စည်များအတွက် အရေးပါသော သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးအချက်အချာကျသည့် နေရာတစ်ခုဖြစ်ပြီး၊[] နိုင်ငံဖြတ်ကျော် ဖွဲ့စည်းပုံကျ ရာဇဝတ်မှုများ၏ အဓိကဗဟိုချက်အဖြစ် ကျယ်ပြန့်စွာ သတ်မှတ်ခံထားရသော ရွှေတြိဂံ အထူးစီးပွားရေးဇုန်၏ မြစ်ညာပိုင်းတွင် တည်ရှိသည်။[]

၁၉၉၅ ခုနှစ်တွင် နိုင်ငံတော် ငြိမ်ဝပ်ပိပြားမှု တည်ဆောက်ရေးအဖွဲ့က မိုင်းလားမြို့တွင် ရွှေတိဂုံစေတီတော်၏ ပုံတူပွားစေတီတစ်ဆူကို စတင်တည်ဆောက်ခဲ့သည်။[] အဆိုပါစေတီတော်ကို ၁၉၉၇ ခုနှစ်တွင် အနေကဇာတင်ခဲ့သည်။

တရုတ်အစိုးရ၏ တိုင်ကြားမှုများကြောင့် မိုင်းလားရှိ ကာစီနိုလောင်းကစားရုံများကို ၂၀၀၅ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလတွင် တစ်နှစ်ခန့် ပိတ်သိမ်းခဲ့ရသည်။[] မိုင်းလားသည် လျင်မြန်စွာတိုးတက်လာသော သမိုင်းကြောင်းရှိခဲ့သော်လည်း ၂၀၀၀ ပြည့်နှစ်များနှောင်းပိုင်းတွင် ၎င်း၏ စီးပွားရေးမှာ ကျဆင်းခဲ့သည်။[၁၀] ၂၁၁၁ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလတွင် မြန်မာစစ်အစိုးရနှင့် မိုင်းလားအခြေစိုက် အမျိုးသားဒီမိုကရက်တစ် မဟာမိတ်တပ်မတော်တို့အကြား အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေး သဘောတူညီချက်အသစ်ကို လက်မှတ်ရေးထိုးပြီးနောက် ၂၀၁၂ ခုနှစ်တွင် ထိုင်းနိုင်ငံမှ မိုင်းလားသို့ ခရီးသွားလုပ်ငန်း ပြန်လည်စတင်ခဲ့သည်။

ဤဒေသတွင် တရားမဝင် တောရိုင်းတိရစ္ဆာန် ကုန်ကူးမှုများလည်း တိုးပွားလာခဲ့သည်။ မိုင်းလားသည် သင်းခွေချပ် ကုန်သွယ်မှု၏ အဓိကအချက်အချာနေရာတစ်ခုအဖြစ် ပေါ်ထွက်လာခဲ့သည်။ ၂၀၀six၊ ၂၀၀၉၊ ၂၀၁၃-၂၀၁၄ နှင့် ၂၀၁၅ ခုနှစ်များအတွင်း လေးကြိမ်တိုင်တိုင် လေ့လာခဲ့ရာတွင် သင်းခွေချပ်အကြေးခွံ အိတ် ၄၂ အိတ်၊ အရေခွံအပြည့် ၃၂ ခု၊ ဝိုင်ဖြင့်စိမ်ထားသော သန္ဓေသား သို့မဟုတ် အစိတ်အပိုင်း ၁၆ ခု နှင့် သင်းခွေချပ်အကောင်လိုက် ၂၇ ကောင်ကို ရောင်းချရန် ခင်းကျင်းထားသည်ကို တွေ့ရှိခဲ့ရသည်။[၁၁] အာဖရိကဆင်စွယ်နှင့် ကြံ့ဖြူ၏ဦးချိုကဲ့သို့သော အာဖရိကမှ တောရိုင်းတိရစ္ဆာန်ထွက်ကုန်များကိုလည်း မိုင်းလားတွင် ပေါ်ပေါ်တင်တင် ရောင်းချနေသည်ကို တွေ့ရှိရပြီး၊ ဤအချက်အချာနေရာကို အသုံးပြု၍ ထိုပစ္စည်းများကို တရုတ်နိုင်ငံသို့ သယ်ဆောင်နေကြောင်း ညွှန်ပြလျက်ရှိသည်။[၁၂][၁၃]

တရုတ်ကုမ္ပဏီဖြစ်သော Shanghai Shellpay Internet Technology သည် မိုင်းလားတွင် ယုံပန်း ဘလော့ခ်ချိန်း အထူးစီးပွားရေးဇုန်ကို တည်ဆောက်ရန် စီစဉ်နေကြောင်း သတင်းများ ထွက်ပေါ်ခဲ့သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလတွင် မြန်မာနိုင်ငံဆိုင်ရာ တရုတ်သံရုံးက ယုံပန်း အထူးစီးပွားရေးဇုန် တည်ထောင်ခြင်းနှင့် ပတ်သက်၍ ကြေညာချက်တစ်စောင် ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ သို့သော်လည်း မိုင်းလားအာဏာပိုင်များက တရုတ်ကုမ္ပဏီများကို ဤဒေသတွင် ဘလော့ခ်ချိန်း အထူးစီးပွားရေးဇုန် တည်ထောင်ရန် ခွင့်ပြုထားခြင်းမရှိကြောင်း ငြင်းဆိုခဲ့သည်။[၁၄]

ဓာတ်ပုံပြခန်း

[ပြင်ဆင်ရန်]

ကိုးကား

[ပြင်ဆင်ရန်]
  1. 1 2 Michael Black and Roland Fields. "Virtual gambling in Myanmar's drug country".Asia Times 26 August 26, 2006
  2. Star Publications Mongla escapade, LIZ PRICE, February 12, 2011 21 August 2014 ၌ မော်ကွန်းပြန်ကြည့်စက်တွင် မော်ကွန်းတင်ပြီး .
  3. https://www.indiatoday.in/fyi/story/mong-la-myanmar-burma-border-china-prostitution-sex-drug-trafficking-357857-2016-12-16
  4. Berlinger၊ Joshua (2021-05-04)။ Asia’s multibillion dollar methamphetamine cartels are using creative chemistry to outfox police, experts say (in en)။ 2025-06-04 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
  5. Chemicals in, Meth Out in Asia's Booming Golden Triangle Drug Trade (in en) (2021-05-31)။ 2025-06-04 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
  6. UNODC Regional Office for Southeast Asia and the Pacific (2023)။ Synthetic Drugs in East and Southeast Asia: Latest developments and challenges 4 June 2025 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
  7. Berlinger၊ Joshua (2020-12-07)။ Is an alleged drug kingpin from China investing millions in a port in Laos? (in en)။ 2025-06-04 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
  8. Forbidden Glimpses of Shan State (November 2009)။ 26 April 2024 တွင် မူရင်းအား မော်ကွန်းတင်ပြီး။ 18 October 2025 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
  9. Williams၊ China (15 September 2010)။ Thailand။ Lonely Planet Publications။ ISBN 978-1-74220-385-01 August 2021 တွင် ပြန်စစ်ပြီး
  10. Gorsky၊ Timothy။ Christmas in Purgatory: Investigating the Illegal Wildlife Market in Mong La, Burma 1 August 2021 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
  11. "Pangolin trade in the Mong La wildlife market and the role of Myanmar in the smuggling of pangolins into China" (in en) (2016). Global Ecology and Conservation 5: 118–126. doi:10.1016/j.gecco.2015.12.003.
  12. "Emergence of Mong La on the Myanmar–China border as a global hub for the international trade in ivory and elephant parts" (in en) (2014-11-01). Biological Conservation 179: 17–22. doi:10.1016/j.biocon.2014.08.010. ISSN 0006-3207.
  13. "Rhinoceros horns in trade on the Myanmar–China border" (in en) (2017). Oryx 52 (2): 393–395. doi:10.1017/S003060531600168X. ISSN 0030-6053.
  14. Mongla Official Denies Chinese Firm Permitted to Set Up Autonomous Digital Economic Zone