သိန္နီမြို့
| သိန္နီမြို့ သႅၼ်ဝီ ᨴᩯ᩠ᨶᩅᩦ Theinni | |
|---|---|
| မြို့ | |
| Hsenwi | |
သိန္နီမြို့မြင်ကွင်း | |
| မြန်မာနိုင်ငံတွင်း သိန္နီမြို့၏ တည်နေရာပြမြေပုံ | |
| ကိုဩဒိနိတ်: 23°18′N 97°58′E / 23.300°N 97.967°Eကိုဩဒိနိတ်: 23°18′N 97°58′E / 23.300°N 97.967°E | |
| နိုင်ငံ | |
| ပြည်နယ် | |
| ခရိုင် | သိန္နီခရိုင် |
| မြို့နယ် | သိန္နီမြို့နယ် |
| ပင်လယ်ရေ မျက်နှာပြင်အမြင့် | ၂၁၀၀ ပေ (၆၄၀ မီတာ) |
| လူဦးရေ | |
| • လူမျိုးများ | ရှမ်း |
| • ကိုးကွယ်မှု | ဗုဒ္ဓဘာသာ |
| အချိန်ဇုန် | မြန်မာစံတော်ချိန် (UTC+6:30) |
သိန္နီမြို့ (ရှမ်း: သႅၼ်ဝီ၊ အင်္ဂလိပ်: Hsenwi သို့မဟုတ် Theinni) သည် မြန်မာနိုင်ငံ၊ ရှမ်းပြည်နယ် မြောက်ပိုင်း၊ သိန္နီခရိုင်ရှိ သိန္နီမြို့နယ်၏ ခရိုင်နှင့် မြို့နယ်ရုံးစိုက်ရာ မြို့ဖြစ်သည်။[၁] လားရှိုးမြို့၏ မြောက်ဘက် ၂၈ မိုင်ခန့်အကွာတွင် တည်ရှိပြီး[၂] ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင်အထက် ၂,၁၀၀ ပေ မြင့်သည်။[၃]
သမိုင်းကြောင်း
[ပြင်ဆင်ရန်]ရှမ်းဘာသာစကားဖြင့် "သႅၼ်ဝီ"*ရ (သႅၼ် = တစ်သိန်း၊ ဝီ = ယပ်တောင်) ဟု ခေါ်တွင်ပြီး "ယပ်တောင်အစီးပေါင်းတစ်သိန်း" ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။ ပဒေသရာဇ်ခေတ်က သိန္နီနယ်သည် ရှမ်းပြည်မြောက်ပိုင်းတွင် အကြီးမားဆုံး၊ အကျယ်ပြန့်ဆုံးနှင့် တန်ခိုးအာဏာ အကြီးဆုံးသော စော်ဘွားနယ်ကြီးတစ်ခု ဖြစ်ခဲ့သည်။
ခွန်တိုင်းနွယ်စော်ဘွားများခေတ်
[ပြင်ဆင်ရန်]ရှေးယခင်က သိန္နီကို "ကောသမ္ပီပြည်" ဟုလည်းကောင်း၊ "မိန်းစဲ" (မိူင်းၸႄႈ) ဟုလည်းကောင်း ခေါ်တွင်ခဲ့ကြသည်။ အေဒီ ၁၃ ရာစုခန့်တွင် နာမည်ကျော် ရှမ်းစော်ဘွားကြီး စဝ်ဟုံဖာ (သိန္နီစော်ဘွားကြီး) လက်ထက်တွင် အာဏာစက် အလွန်ပြန့်ပြောခဲ့ပြီး တရုတ်ပြည်နယ်စပ်အထိ နယ်မြေကျယ်ပြန့်ခဲ့သည်။ ထို့နောက်ပိုင်းတွင် အလောင်းဘုရား ကုန်းဘောင်ခေတ်အထိ တရုတ်-မြန်မာ နယ်စပ်ဒေသ ကုန်သွယ်ရေးနှင့် စစ်ရေးဗျူဟာအရ အရေးပါသော နယ်မြေတစ်ခု ဖြစ်ခဲ့သည်။
ကိုလိုနီခေတ်နှင့် ကွဲအက်ခြင်း
[ပြင်ဆင်ရန်]ဗြိတိသျှတို့ မြန်မာနိုင်ငံကို သိမ်းပိုက်ပြီးနောက် ၁၈၈၈ ခုနှစ်တွင် သိန္နီနယ်ကြီး၏ အုပ်ချုပ်ရေးကို ပိုမိုလွယ်ကူစေရန်နှင့် အချင်းချင်း အင်အားမကြီးထွားစေရန်အတွက် သိန္နီမြောက်ပိုင်းနယ်(North Hsenwi) နှင့်သိန္နီတောင်ပိုင်းနယ်(South Hsenwi) ဟု နယ်ကြီးနှစ်ခု ခွဲခြားပစ်ခဲ့သည်။သိန္နီမြောက်ပိုင်းနယ်သည် လက်ရှိ သိန္နီမြို့ကို ဗဟိုပြုပြီး စဝ်ခွန်ဆန်တုန်ဟုန်းက စော်ဘွားအဖြစ် ဆက်လက်အုပ်ချုပ်သည်။သိန္နီတောင်ပိုင်းနယ် မိုင်းရယ်မြို့ကို ဗဟိုပြုပြီး စဝ်နော်မိန်းက စော်ဘွားအဖြစ် သီးခြားအုပ်ချုပ်ခဲ့သည်။
၁၉၅၉ ခုနှစ်တွင် အခြားရှမ်းစော်ဘွားများနှင့်အတူ သိန္နီစော်ဘွားကြီး စဝ်ဟုံဖာ (ဗြိတိသျှခေတ် စော်ဘွားကြီး စဝ်သော်ဟုန်း၏ သားတော်) သည်လည်း မိမိ၏ ပဒေသရာဇ် အာဏာများကို စွန့်လွှတ်ကာ ဒီမိုကရေစီ အုပ်ချုပ်ရေးစနစ်သို့ လွှဲပြောင်းပေးခဲ့သည်။
နေထိုင်သည့် လူမျိုးများနှင့် ကိုးကွယ်မှု
[ပြင်ဆင်ရန်]သိန္နီမြို့နယ်အတွင်း ပထဝီဝင်အနေအထားအရ တောင်ပေါ်မြေပြန့် ကွဲပြားသကဲ့သို့ တိုင်းရင်းသားလူမျိုးစုံ ပေါင်းစည်းနေထိုင်ကြသည်။
- **ရှမ်းလူမျိုး (တိုင်လုံ):** မြေပြန့်ချိုင့်ဝှမ်းများနှင့် မြို့ပေါ်ရပ်ကွက်များတွင် အဓိက အများဆုံး နေထိုင်ကြပြီး ၎င်းတို့၏ ရိုးရာယဉ်ကျေးမှု၊ စာပေနှင့် ဓလေ့ထုံးတမ်းများသည် မြို့၏ အမှတ်အသား ဖြစ်သည်။
- **ကချင်လူမျိုး:** မြို့နယ်၏ မြောက်ဘက်နှင့် အရှေ့ဘက် တောင်တန်းဒေသများတွင် အများဆုံး နေထိုင်ကြသည်။
- **ပလောင်လူမျိုး (တအာင်း):** တောင်ပေါ်ဒေသများတွင် လက်ဖက်စိုက်ပျိုးရေး လုပ်ငန်းဖြင့် အခြေချ နေထိုင်ကြသည်။
- **ဗမာ၊ ကိုးကန့်နှင့် လီဆူလူမျိုးများ:** မြို့ပေါ်နှင့် လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေး ကောင်းမွန်သော နေရာများတွင် ပျံ့နှံ့နေထိုင်ကြသည်။
ကိုးကွယ်မှု
[ပြင်ဆင်ရန်]ဒေသခံများ၏ ၉၀ ရာခိုင်နှုန်းကျော်သည် ဗုဒ္ဓဘာသာ ကို သက်ဝင်ယုံကြည်ကြပြီး၊ မြို့တွင်းရှိ ရိုးရာရှမ်းဗုဒ္ဓဘာသာ ဘုန်းတော်ကြီးကျောင်းများနှင့် သမိုင်းဝင် စေတီပုထိုးများသည် ထင်ရှားသည်။ ကချင်လူမျိုးများနှင့် ပလောင်လူမျိုးအချို့သည် ခရစ်ယာန်ဘာသာ ကို ကိုးကွယ်ကြပြီး၊ ကျန်တောင်ပေါ် တိုင်းရင်းသားအချို့တွင် နတ်ကိုးကွယ်မှု ဓလေ့များလည်း ယနေ့တိုင် ရှိနေပါသေးသည်။
ကိုးကား
[ပြင်ဆင်ရန်]- ↑ http://www.themimu.info/docs/MIMU154v01_100823_Hseni%20Ts-%20Shan%20State_A1.pdf 29 March 2012 ၌ မော်ကွန်းပြန်ကြည့်စက်တွင် မော်ကွန်းတင်ပြီး . Map of Hseni Township
- ↑ မော်ကွန်းတင်ပြီးမိတ္တူ။ 29 September 2011 တွင် မူရင်းအား မော်ကွန်းတင်ပြီး။ 29 January 2017 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
- ↑ http://myanmargeneva.org/NLM2009/eng/12Dec/n091201.pdf 2 October 2011 ၌ မော်ကွန်းပြန်ကြည့်စက်တွင် မော်ကွန်းတင်ပြီး . Page 8
| ဤ ရှမ်းပြည်နယ် ပထဝီဝင်တည်နေရာ ဆောင်းပါးမှာ ဆောင်းပါးတိုတစ်ပုဒ် ဖြစ်သည်။ ဖြည့်စွက်ရေးသားခြင်းဖြင့် မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားကို ကူညီပါ။ |