မာတိကာသို့ ခုန်သွားရန်

မြန်မာလူမျိုး

ဝီကီပီးဒီးယား မှ
မြန်မာ/ဗမာလူမျိုး
လူဦးရေ စုစုပေါင်း
၅၃,၄၅,၇၄၀ ခန့်
အများစု နေထိုင်သည့် နေရာ
 မြန်မာ
c. ၅၁ သန်း (၂၀၁၄)
 ထိုင်း၁,၄၁၈,၄၇၂ (၂၀၁၄)[၁]
 တရုတ်၃၅၁,၂၄၈ (၂၀၂၀)[၂]
 မလေးရှား၃၀၃,၉၉၆ (၂၀၁၄)[၁]
 ဆော်ဒီအာရေးဘီးယား၂၆၈,၀၀၀ (၂၀၂၀)[၃]
 အမေရိကန်၂၄၄,၀၄၆ (၂၀၂၂)[၄]
 စင်ကာပူ၂၀၀,၀၀၀ (၂၀၁၇)[၅]
 ဂျပန်၁၃၄,၅၇၄ (၂၀၂၄)[၆][၇]
 ဩစတြေးလျ၅၉,၇၇၄ (၂၀၂၁)[၈]
 ထိုင်ဝမ်၄၀,၀၀၀ (၂၀၁၇)[၉]
 ပြင်သစ်၁၀,၀၀၀-၁၅,၀၀၀ (၂၀၁၀)[၁]
 တောင်ကိုရီးယား၁၄,၅၉၂ (၂၀၁၄)[၁]
 ကနေဒါ၁၃,၈၅၀ (၂၀၁၆)[၁၀]
 ယူနိုက်တက်ကင်းဒမ်း၈,၅၄၃ (၂၀၁၁) [၁၁]
 နော်ဝေ၃,၃၀၇ (၂၀၂၂)[၁၂]
 ဒိန်းမတ်၂,၆၆၆ (၂၀၂၂)[၁၃]
 နယူးဇီလန်၂,၁၈၇ (၂၀၁၃)[၁၄]
 ဖင်လန်၂,၁၅၄ (၂၀၂၁)[၁၅]
 ဆွီဒင်၂,၀၆၉ (၂၀၂၁)[၁၆]
 နယ်သာလန်၁,၆၈၃ (၂၀၂၂)[၁၇]
 ဂျာမနီ၁,၄၀၂ (၂၀၁၃)[ကိုးကားချက်လိုသည်]
 ပြင်သစ်၁,၀၀၀[၁၈]
 ရုရှား၆[ကိုးကားချက်လိုသည်]-၁,၀၀၀[၁၈]
ဘာသာစကား
မြန်မာ၊ ရှမ်း၊ ကရင်နွယ်၊ ရခိုင်၊ ကချင်၊ မွန်၊ ကူကီး-ချင်း နှင့် မြန်မာအင်္ဂလိပ် အပါအဝင် မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဘာသာစကားများ
ကိုးကွယ်မှု
ထေရဝါဒ ဗုဒ္ဓဘာသာနှင့် ရိုးရာကိုးကွယ်မှု၊ နတ်ကိုးကွယ်မှု အများစု
အနည်းစု

မြန်မာလူမျိုး ဟူသော အသုံးအနှုန်းသည် မျိုးရိုး၊ ဘာသာ၊ ယဉ်ကျေးမှု မတူကွဲပြားမှုများကို ကျော်လွန်ကာ မြန်မာနိုင်ငံအတွင်းမှ ပေါက်ဖွားဆင်းသက်လာသော တိုင်းရင်းသားလူမျိုးများ အားခေါ်ဝေါ်ခြင်းဖြစ်သည်။မြန်မာနိုင်ငံသည် လူမျိုးပေါင်းစုံ ၊ ယဉ်ကျေးမှုပေါင်းစုံ ၊ ဘာသာစကားပေါင်းစုံရှိသောနိုင်ငံဖြစ်သည်။ ဗမာ ၊ ရှမ်း ၊ ကရင် ၊ ရခိုင် ၊ မွန် ၊ ကချင် ၊ ချင်း ၊ ကယား/ကရင်နီ ဟူသော အဓိက အမျိုးသား တိုင်းရင်းသားလူမျိုးစုကြီး ရှစ်မျိုးဖြင့် စုစည်းထားပြီး တိုင်းရင်းသား ၁၃၅ မျိုးအား မြန်မာအစိုးရက တရားဝင် အသိအမှတ်ပြုထားသည်။ [၁၉] ဤလူမျိုးစုများအပြင် တရုတ်-မြန်မာ၊ ပန်းသေး၊ အိန္ဒိယ-မြန်မာ၊ အင်္ဂလိပ်-မြန်မာ ကပြားများနှင့် ဂေါ်ရခါးလူမျိုးများကဲ့သို့သော အခြားသော လူမျိုးစုနှင့် ဘာသာရေးအသိုက်အဝန်းများလည်း ရှိကြသေးသည်။

၂၀၁၄ ခုနှစ် မြန်မာနိုင်ငံ သန်းခေါင်စာရင်းအရ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၅၁,၄၈၆,၂၅၃ ဦး ရှိကြောင်း သိရသည်။[၂၀] ထို့အပြင် အိမ်နီးချင်းအာရှနိုင်ငံများတွင် အများဆုံးနေထိုင်ကြသည့် ပြည်ပရောက်မြန်မာများလည်း အများအပြားရှိသည်။ မြန်မာနိုင်ငံမှ ဒုက္ခသည်များနှင့် ခိုလှုံခွင့်တောင်းခံသူများသည် ကမ္ဘာ့အကြီးဆုံး ဒုက္ခသည်အုပ်စု ၅ စုတွင် တစ်စုအဖြစ် ပါဝင်နေသည်။[၂၁] [၂၂]

ဝေါဟာရအသုံးအနှုန်း

[ပြင်ဆင်ရန်]

“မြန်မာ” ဟူသောစကားလုံးသည် ရှေးဟောင်းမြန်မာစာတွင် “မြမ္မာ” မှ ဆင်းသက်လာသည်ဟု ယူဆကြပြီး မူလတွင် ဗမာလူမျိုးကို ရည်ညွှန်းသော အမည်ဖြစ်သည်။ “ဗမာ” ဟူသောပုံစံသည် အပြောအသုံးပုံစံ (ပြောဟန်) ဖြစ်ပြီး “မြန်မာ” သည် စာပေနှင့် တရားဝင်အသုံးပုံစံ (ရေးဟန်) ဖြစ်သည်။[၂၃]ပုဂံခေတ်မှစ၍ “မြန်မာ” ဟူသောအမည်ကို နိုင်ငံနှင့် လူမျိုးအတွက် နှစ်မျိုးလုံးတွင် အသုံးပြုခဲ့သော်လည်း အဓိကအားဖြင့် ဗမာလူမျိုးကို ရည်ညွှန်းသည်ဟု သမိုင်းစာတမ်းများတွင် တွေ့ရသည်။[၂၄]ကိုလိုနီခေတ်တွင် “Burma” နှင့် “Burmese” ဟူသောအင်္ဂလိပ်အသုံးအနှုန်းများ ပေါ်ပေါက်လာပြီး “Burmese” ကို တစ်ခါတစ်ရံ မြေပြန့်ပြည်မဒေသရှိ ဗမာလူမျိုးများ ကို ရည်ညွှန်းရန်၊ တစ်ခါတစ်ရံ မြန်မာနိုင်ငံသားအားလုံးကို ရည်ညွှန်းရန် အသုံးပြုခဲ့ကြသည်။[၂၅]

၁၉၈၉ ခုနှစ်တွင် နိုင်ငံ၏တရားဝင်အမည်ကို “Burma” မှ “Myanmar” သို့ ပြောင်းလဲခဲ့ပြီးနောက် “Myanmar” ဟူသောစကားလုံးကို နိုင်ငံနှင့် နိုင်ငံသားအားလုံးကို ကိုယ်စားပြုသည့် အမည်အဖြစ် ပိုမိုအသုံးများလာသည်။[၂၆]ယနေ့ခေတ်တွင် “မြန်မာ” ဟူသောစကားလုံးသည် အကြောင်းအရာအပေါ်မူတည်၍ အဓိပ္ပာယ်နှစ်မျိုးဖြင့် အသုံးပြုနိုင်သည်—

  1. ဗမာလူမျိုး — တိဗက်-ဗမာမျိုးရိုးဝင် လူမျိုးစုတစ်ခု (ethnic group)
  2. မြန်မာနိုင်ငံသား — မြန်မာနိုင်ငံ၏ နိုင်ငံသားအားလုံး (citizenship)

ဤအခြေအနေကြောင့် “မြန်မာလူမျိုး” ဟူသော အသုံးအနှုန်းသည် တစ်ခါတစ်ရံ ဗမာလူမျိုးကိုသာ ရည်ညွှန်းနိုင်သကဲ့သို့၊ တစ်ခါတစ်ရံ မြန်မာနိုင်ငံရှိ လူမျိုးစုအားလုံးကို စုပေါင်းရည်ညွှန်းနိုင်သည်။[၂၇]

ရှုပ်ထွေးမှု၏ အကြောင်းရင်း

[ပြင်ဆင်ရန်]

ဤရှုပ်ထွေးမှုသည် အောက်ပါအချက်များကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသည်—

  1. သမိုင်းအရ “မြန်မာ” သည် ဗမာလူမျိုးအမည်အဖြစ်သာ အသုံးပြုခဲ့ခြင်း
  2. အမျိုးသားအမှတ်အသား (national identity) တိုးတက်လာခြင်း
  3. အင်္ဂလိပ်ဘာသာတွင် “Burmese” ဟူသောစကားလုံး၏ အဓိပ္ပာယ်မတည်ငြိမ်မှု
  4. ၁၉၈၉ ခုနှစ် နိုင်ငံအမည်ပြောင်းလဲမှု၏ သက်ရောက်မှု

တိုင်းရင်းသား သဘောတရား

[ပြင်ဆင်ရန်]
၁၉၇၂ ခုနှစ်မှ မြန်မာနိုင်ငံ၏ လူမျိုးဘာသာစကားပြ မြေပုံ

အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံရှိ "ပရီဘူမီ" (pribumi) နှင့် မလေးရှားနိုင်ငံရှိ "ဘူမိပုတ္တရာ" (bumiputera) တို့၏ အယူအဆများနှင့် အလားတူပင် မြန်မာ့လူ့အဖွဲ့အစည်းသည် ယနေ့ခေတ် မြန်မာနိုင်ငံတွင် သမိုင်းအစဉ်အဆက် နေထိုင်ခဲ့ကြသော ဌာနေတိုင်းရင်းသားများကို "တိုင်းရင်းသား" ဟု သတ်မှတ်ခွဲခြားထားသည်။[၂၈] ဤစကားလုံးကို "နိုင်ငံ၏ လူမျိုး" သို့မဟုတ် "ဌာနေလူမျိုး" ဟု အများအားဖြင့် ဘာသာပြန်ဆိုကြသည်။ "တိုင်းရင်းသား" ၏ စာသားအတိုင်း အဓိပ္ပာယ်မှာ 'နိုင်ငံတော်၏ အခြေခံအုတ်မြစ်ကို တည်ထောင်သူများ' သို့မဟုတ် 'ဒေသတစ်ခု၏ သားသမီးများ' ဟူ၍ ဖြစ်သည်။[၂၉][၃၀]

မြန်မာအစိုးရသည် ၁၈၂၄ ခုနှစ်တွင် ဗြိတိသျှတို့က အောက်မြန်မာပြည်ကို မသိမ်းပိုက်မီက မြန်မာနိုင်ငံတွင် နေထိုင်ခဲ့ကြသော "မူလနေထိုင်သူများ" အဖြစ် တိုင်းရင်းသားလူမျိုး ၁၃၅ မျိုးကို တရားဝင် အသိအမှတ်ပြုထားသည်။[၁၉] ဤသို့ "လူမျိုး" ဟု သတ်မှတ်ခြင်းများသည် အချို့ကို ချန်လှပ်ထားခြင်း၊ မပြည့်စုံခြင်းတို့ကြောင့် ကိုလိုနီခေတ်၏ အငြင်းပွားဖွယ်ရာ အမွေအနှစ်များအဖြစ် စိန်ခေါ်ဝေဖန်မှုများ ရှိနေသည်။ ၎င်းသည် "လူမျိုးရေးဆိုင်ရာ အမှတ်သညာများကို ခိုင်မာတင်းကျပ်စေခဲ့ပြီး" လူမျိုးရေးကို အခြေခံသော နိုင်ငံရေးနှင့် စီးပွားရေးဆိုင်ရာ ကွဲပြားမှုများကို မလွဲမသွေ ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့သည်ဟု ဆိုကြသည်။[၁၉][၃၁] ကိုလိုနီခေတ်မတိုင်မီက ယဉ်ကျေးမှုဆိုင်ရာ အမှတ်သညာများသည် နယ်မြေ၊ ဘာသာတရား နှင့် အကြီးအကဲ-နောက်လိုက် ဆက်ဆံရေးများအပေါ် အခြေခံ၍ ပြောင်းလဲလွယ်သော သဘောသဘာဝ ရှိခဲ့သည်။[၁၉][၃၁]

မြန်မာနိုင်ငံရှိ လူမျိုးရေးဆိုင်ရာ အမှတ်သညာသည် ကိုလိုနီခေတ်နှင့် ကိုလိုနီခေတ်လွန်ကာလတို့၏ လွှမ်းမိုးပုံဖော်မှုကို သိသာစွာ ခံခဲ့ရသည်။ ကိုလိုနီခေတ် အစောပိုင်းကာလများတွင် တိုင်းရင်းသား ဟူသော ဝေါဟာရသည် နိုင်ငံရေးအရ အရေးပါမှု မရှိခဲ့ပေ။ ၁၉၅၀ ပြည့်လွန်နှစ်များတွင် ဤဝေါဟာရကို ဌာနေတိုင်းရင်းသားများအကြား စည်းလုံးညီညွတ်မှုကို မြှင့်တင်ရန် အသုံးပြုခဲ့သည်။[၂၉] ၁၉၆၀ ပြည့်လွန်နှစ်များသို့ ရောက်သောအခါ၊ ၎င်းဝေါဟာရသည် ပိုမိုအတိအကျ သတ်မှတ်ထားသော အဓိပ္ပာယ်သို့ ပြောင်းလဲလာခဲ့ပြီး နိုင်ငံ၏ "အမျိုးသားတိုင်းရင်းသားလူမျိုးကြီး" ရှစ်မျိုးဖြစ်သော ဗမာ၊ ရှမ်း၊ ကရင်၊ ရခိုင်၊ မွန်၊ ကချင်၊ ချင်းနှင့် ကယား (ကရင်နီ) တို့ကို အတိအလင်း ရည်ညွှန်းလာခဲ့သည်။[၂၉] ၁၉၆၂ ခုနှစ် စစ်အာဏာသိမ်းပြီးနောက်ပိုင်းတွင် ဤအသုံးအနှုန်းသည် နိုင်ငံရေးအရ အရေးပါလာခဲ့ပြီး တပ်မတော်၏ နိုင်ငံတော်တည်ဆောက်ရေး အစီအစဉ်တွင် အဓိကကျသော အခန်းကဏ္ဍမှ ပါဝင်လာကာ တိုင်းရင်းသားဖြစ်မှုနှင့် မြန်မာနိုင်ငံသားဖြစ်ခွင့်ကို တိုက်ရိုက်ချိတ်ဆက်ခဲ့သည်။[၃၂]

၁၉၈၀ ပြည့်လွန်နှစ်များတွင် အစိုးရသည် တိုင်းရင်းသားလူမျိုးစုများကို အဓိက တိုင်းရင်းသားလူမျိုးကြီး ၈ မျိုး၏ ဖွဲ့စည်းပုံအောက်တွင် လူမျိုးစုငယ် ၁၃၅ စု အဖြစ် တရားဝင် အမျိုးအစားခွဲခြား သတ်မှတ်ခဲ့သည်။ ဤအယူအဆကို ၁၉၈၈ ခုနှစ် အာဏာသိမ်းပြီးနောက် စစ်အစိုးရက ပိုမိုကျယ်ပြန့်စွာ ပြန့်ပွားစေခဲ့သည်။ ဤမူဘောင်သည် နိုင်ငံ၏ မတူကွဲပြားသော လူ့အဖွဲ့အစည်းများကို အမျိုးအစားခွဲခြားရာတွင် ယနေ့တိုင် တရားဝင်မူဘောင်အဖြစ် တည်ရှိနေဆဲဖြစ်သည်။[၃၀] မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပြည်နယ်ခုနစ်ခုကို အစဉ်အလာအားဖြင့် တိုင်းဒေသကြီးခုနစ်ခု (ယခင် တိုင်းများ) လုံးတွင် နေထိုင်ခဲ့ကြသော ဗမာလူမျိုးမှလွဲ၍ အခြားအမျိုးသားတိုင်းရင်းသားလူမျိုးကြီး တစ်မျိုးစီ၏ အမည်ကို အစွဲပြု၍ မှည့်ခေါ်ထားခြင်းဖြစ်သည်။[၃၃]

ပြည်ပရောက် မြန်မာများ

[ပြင်ဆင်ရန်]

ပြည်ပရောက် မြန်မာများ ဆိုသည်မှာ မြန်မာနိုင်ငံမှ ကမ္ဘာ့အခြားဒေသများသို့ ပြောင်းရွှေ့အခြေချနေထိုင်သော မိသားစုများနှင့် တစ်ဦးချင်းများကို ရည်ညွှန်းသည်။ မြန်မာနိုင်ငံသည် ဆယ်စုနှစ်များစွာကြာမြင့်သော ပြည်တွင်းပဋိပက္ခများ၊ ဆင်းရဲမွဲတေမှု နှင့် နိုင်ငံရေးအရ နှိပ်စက်ညှဉ်းပန်းမှုများကြောင့် လူဦးရေအများအပြား နေရပ်စွန့်ခွာရသည့် အခြေအနေများကို ကြုံတွေ့ခဲ့ရသည်။[၃၄] ဤသို့ နေရပ်စွန့်ခွာရခြင်းများသည် ၁၉၆၂ ခုနှစ် စစ်အာဏာသိမ်းမှု၊ ၈၈၈၈ အရေးတော်ပုံနှင့် နောက်ဆက်တွဲ ၁၉၈၈ ခုနှစ် စစ်အာဏာသိမ်းမှု၊ နှင့် ၂၀၂၁ ခုနှစ် စစ်အာဏာသိမ်းမှု ကဲ့သို့သော နိုင်ငံရေးဖြစ်စဉ်များကြောင့် အဓိကဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည်။[၃၅][၃၆] ပြည်ပရောက်မြန်မာများကို အုပ်စုသုံးစုအဖြစ် အကြမ်းဖျင်းခွဲခြားနိုင်သည် - ပဋိပက္ခဒေသများမှ ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်လာကြသော ဘာသာရေးလူနည်းစုများနှင့် တိုင်းရင်းသားလူမျိုးစုများ၊ နိုင်ငံရေးအရ ပိုမိုတည်ငြိမ်သော ပတ်ဝန်းကျင်ကို ရှာဖွေကြသည့် အထက်တန်းလွှာများ၊ နှင့် ပိုမိုကောင်းမွန်သော ပညာရေးနှင့် စီးပွားရေးအခွင့်အလမ်းများကို ရှာဖွေသူများ ဖြစ်ကြသည်။[၃၄] ၂၀၂၁ ခုနှစ်တွင် မြန်မာနိုင်ငံမှ ဒုက္ခသည်များနှင့် ခိုလှုံခွင့်တောင်းခံသူ ၁.၂ သန်းရှိခဲ့ပြီး ဆီးရီးယား၊ ဗင်နီဇွဲလား၊ အာဖဂန်နစ္စတန် နှင့် တောင်ဆူဒန်နိုင်ငံတို့ပြီးလျှင် ကမ္ဘာ့ပဉ္စမအကြီးဆုံး ဒုက္ခသည်အင်အားစု ဖြစ်လာခဲ့သည်။[၂၁][၂၂]

အိမ်နီးချင်းအာရှနိုင်ငံများရှိ ပြည်ပရောက်မြန်မာများသည် ယေဘုယျအားဖြင့် ကျွမ်းကျင်မှုမလိုအပ်သော အလုပ်သမားကဏ္ဍများ (ဥပမာ - စိုက်ပျိုးရေး၊ ငါးဖမ်းလုပ်ငန်း၊ ကုန်ထုတ်လုပ်ငန်း) တွင် ဝင်ရောက်လုပ်ကိုင်ကြပြီး အနောက်နိုင်ငံများတွင်မူ ပညာတတ်အလွှာ အလုပ်သမားများ ပြန်လည်အခြေချနေထိုင်မှု အရေအတွက်မှာ တိုးပွားလျက်ရှိသည်။[၃၄] မြန်မာနိုင်ငံ၏ လူမှုနိုင်ငံရေးပတ်ဝန်းကျင် ဆက်တိုက်ကျဆင်းလာမှုကြောင့် စီးပွားရေးလုပ်ငန်းရှင်များ၊ ပညာရှင်များနှင့် ပညာတတ်များ၏ ဦးနှောက်ယိုစီးမှု ဖြစ်စဉ်သည် နိုင်ငံ၏ စီးပွားရေးဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုအပေါ်၊ အထူးသဖြင့် လူ့စွမ်းအားအရင်းအမြစ်ပိုင်းတွင် သိသာထင်ရှားသော အကျိုးသက်ရောက်မှုများ ရှိခဲ့သည်။[၃၇] ၂၀၂၁ ခုနှစ် စစ်အာဏာသိမ်းမှုသည် မြန်မာနိုင်ငံသား ပြည်တော်ပြန်များ (ဥပမာ - ပညာရှင်များ၊ အမှုဆောင်များ နှင့် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံသူများ) နှင့် နိုင်ငံရပ်ခြားတွင် နေထိုင်အလုပ်လုပ်ကိုင်သူများပါ တိုင်းပြည်မှ ထွက်ခွာသွားစေခဲ့ပြီး နိုင်ငံ၏ ထွန်းသစ်စ စွန့်ဦးတီထွင်လုပ်ငန်းများအပေါ် ထိခိုက်မှုများ ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့သည်။[၃၈]

ထိုင်းနိုင်ငံသည် မြန်မာရွှေ့ပြောင်းလုပ်သားများအတွက် လူကြိုက်အများဆုံး နေရာဖြစ်ပြီး မြန်မာလူမျိုး နှစ်သန်းခန့် နေထိုင်ကြသည်။[၃၄] ၂၀၁၄ ခုနှစ် သန်းခေါင်စာရင်းအရ ပြည်ပရောက်မြန်မာများ၏ ၇၀% သည် ထိုင်းနိုင်ငံတွင် နေထိုင်ကြပြီး မလေးရှား၊ တရုတ် နှင့် စင်ကာပူနိုင်ငံတို့က ထိုင်းနိုင်ငံနောက်တွင် အစဉ်လိုက် တည်ရှိသည်။ ပြည်ပရောက်မြန်မာများသည် အိန္ဒိယ၊ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်၊ ပါကစ္စတန်၊ ဂျပန် နှင့် တောင်ကိုရီးယားနိုင်ငံများတွင်လည်း နေထိုင်ကြသည်။ ၁၉၆၂ ခုနှစ် စစ်အာဏာသိမ်းမှုအပြီး ၁၉၆၃ ခုနှစ်မှ ၁၉၇၀ ခုနှစ်အတွင်း မြန်မာ-အိန္ဒိယနွယ်ဖွား ၁၅၅,၀၀၀ ကို အိန္ဒိယနိုင်ငံသို့ ပြန်လည်ပို့ဆောင်ခဲ့ပြီး အိန္ဒိယအစိုးရက ချန်နိုင်း၊ တီရူချီရာပလီ နှင့် မာဒူရိုင်း ကဲ့သို့သော မြို့ကြီးများတွင် ပြန်လည်နေရာချထားပေးခဲ့သည်။[၃၉] အာရှပြင်ပတွင်လည်း အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၊ ဩစတြေးလျ၊ ယူနိုက်တက်ကင်းဒမ်း နှင့် နယူးဇီလန်နိုင်ငံတို့တွင် သိသာထင်ရှားသော ပြည်ပရောက်မြန်မာအသိုက်အဝန်းများ ရှိကြသည်။

၂၀၂၁ ခုနှစ် ပြည်တွင်းစစ် စတင်ဖြစ်ပွားချိန်မှစ၍ ဂျပန်နိုင်ငံသည် မြန်မာဒုက္ခသည်များကို လက်ခံရာတွင် အရေးပါသော အခန်းကဏ္ဍမှ ပါဝင်လာခဲ့သည်။ ဂျပန်နိုင်ငံရှိ မြန်မာလူဦးရေသည် ၂၀၂၁ ခုနှစ်တွင် ၃၇,၀၀၀ မှ ၂၀၂၂ ခုနှစ်တွင် ၅၆,၀၀၀ သို့ မြင့်တက်လာခဲ့ပြီး ၂၀၂၃ ခုနှစ် ဇွန်လတွင်မူ ၆၉,၀၀၀ ခန့်အထိ ရှိလာခဲ့သည်။ မြန်မာနိုင်ငံသည် ဂျပန်နိုင်ငံနှင့် ရှည်လျားသော ဆက်ဆံရေးရှိခဲ့သည့်အတွက် ဂျပန်နိုင်ငံက ဒုက္ခသည်အများအပြားကို လက်ခံခဲ့သည့် ပထမဆုံးနိုင်ငံ ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ဂျပန်နိုင်ငံ တိုကျိုမြို့၏ တာကာဒါနိုဘာဘာ ဧရိယာတွင် "Little Yangon" (ရန်ကုန်ငယ်) ဟုခေါ်သော နေရာတစ်ခုလည်း ရှိသည်။[၄၀][၄၁]

မျိုးရိုးဗီဇ

[ပြင်ဆင်ရန်]

မြန်မာနိုင်ငံသည် အရှေ့အာရှ၊ တောင်အာရှနှင့် အရှေ့တောင်အာရှတို့၏ ဆုံမှတ်နေရာတွင် တည်ရှိသဖြင့် ဒေသခံလူမျိုးများတွင် မျိုးရိုးဗီဇပေါင်းစပ်မှုများကို တွေ့ရသည်။ ယေဘုယျအားဖြင့် မြန်မာနိုင်ငံရှိ လူမျိုးများတွင် တွေ့ရသော haplogroup များသည် အရှေ့တောင်အာရှတွင် ပုံမှန်တွေ့ရသော မျိုးရိုးဗီဇပုံစံများနှင့် ဆင်တူသော်လည်း အရှေ့မြောက်အာရှနှင့် အိန္ဒိယဒေသများမှ သက်ရောက်မှုများလည်း ပါဝင်နေသည်။[၄၂]

သုတေသနတစ်ခုအရ ဗမာနှင့် ကရင်တို့သည် နှစ်မျိုးလုံး တိဗက်-ဗမာဘာသာစကားများ ပြောဆိုသော်လည်း မျိုးရိုးဗီဇအရ ကွာခြားမှုများ ရှိကြောင်း တွေ့ရှိရသည်။ ဗမာလူမျိုးများတွင် မျိုးရိုးဗီဇကွဲပြားမှု အလွန်မြင့်မားသော်လည်း ကရင်လူမျိုးများတွင် မျိုးရိုးဗီဇ သီးခြားဖြစ်နေမှု ပိုမိုထင်ရှားသည်။ ထို့အပြင် ဗမာ၊ ရခိုင်နှင့် ကရင်တို့သည် အရှေ့တောင်အာရှရှိ တိုင်-ကရာ (Tai-Kadai) နှင့် မုံ-မီယန် (Hmong-Mien) လူမျိုးများနှင့် ပိုမိုနီးစပ်မှုရှိကြောင်း တွေ့ရှိရပြီး နာဂနှင့် ချင်းတို့သည် အိန္ဒိယအရှေ့မြောက်ဒေသရှိ အော်စ်ထရိုအာရှာတစ်နှင့် တိဗက်-ဗမာ လူမျိုးများနှင့် ပိုမိုနီးစပ်မှုရှိကြောင်း ဖော်ပြထားသည်။[၄၂][၄၃]

အခြားသုတေသနတစ်ခုအရ မြန်မာနိုင်ငံသည် အစောပိုင်း ခေတ်သစ်လူသားများ၏ မျိုးရိုးဗီဇခွဲခြားဖွံ့ဖြိုးရာ အရေးပါသော နေရာများထဲမှ တစ်ခု ဖြစ်နိုင်ကြောင်းလည်း အဆိုပြုထားသည်။[၄၃]

၂၀၂၄ ခုနှစ်တွင် ပြုလုပ်သော သုတေသနတစ်ခုအရ ဗမာလူမျိုးများသည် အခြားတိဗက်-ဗမာလူမျိုးများနှင့် မူလအဖွဲ့ဝင်တူညီမှုရှိပြီး ၎င်းတို့၏ မူလမျိုးရိုးဗီဇတွင် မြစ်ဝါမြစ်ဝှမ်းအထက်ပိုင်းဒေသ၏ နောက်ဆုံးနီယိုလစ်သစ်ခေတ် (Late Neolithic Upper Yellow River) နှင့် ကျောက်ခေတ်ဟောင်း ယူရေးရှား (Paleolithic Eurasian) မျိုးရိုးဗီဇများ ပေါင်းစပ်ထားကြောင်း တွေ့ရှိရသည်။ သို့သော် ခရာ-ဒိုင်နှင့် အော်စ်ထရိုအာရှာတစ်ဘာသာပြော လူမျိုးများနှင့် နောက်ပိုင်းပေါင်းစပ်မှုများကြောင့် အရှေ့မြောက်အာရှ၏ သက်ရောက်မှုမှာ အနည်းငယ်လျော့နည်းသွားကြောင်း ဖော်ပြထားသည်။[၄၄]

ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန်

[ပြင်ဆင်ရန်]

မှတ်ချက်များ

[ပြင်ဆင်ရန်]
  1. 1 2 3 4 The Union Report – Census Report Volume 2။ The 2014 Myanmar Population and Housing Census။ Department of Population, Ministry of Immigration and Population (May 2015)။ 18 July 2015 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
  2. ↑ 谁是"外籍居民"第一省？你绝对想不到 (26 June 2022)။
  3. ↑ "Immigrant and Emigrant Populations by Country of Origin and Destination". migrationpolicy.org (February 10, 2014)။
  4. ↑ ASIAN ALONE OR IN COMBINATION WITH ONE OR MORE OTHER RACES, AND WITH ONE OR MORE ASIAN CATEGORIES FOR SELECTED GROUPS။ United States Census Bureau။ United States Department of Commerce (2022)။ 28 July 2024 တွင် မူရင်းအား မော်ကွန်းတင်ပြီး။ 28 July 2024 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
  5. ↑ Ma၊ Alex (2017-01-17)။ Labor Migration from Myanmar: Remittances, Reforms, and Challenges (in en)။ 2022-08-20 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
  6. ↑ Japan to let Myanmar students and interns stay after visas expire (in en-GB)။ 2022-08-20 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
  7. ↑ 令和6年12月末現在における在留外国人数について
  8. ↑ Cultural diversity: Census, 2021 | Australian Bureau of Statistics (12 January 2022)။
  9. ↑ Taiwan's 'Little Burma' (in en-US)။ 2022-09-14 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
  10. ↑ Immigration and Ethnocultural Diversity Highlight Tables – Ethnic Origin, both sexes, age (Total), Canada, 2016 Census – 25% Sample data (25 October 2017)။
  11. ↑ The South-East Asia Diaspora in the UK (2011)။
  12. ↑ Immigrants and Norwegian-born to immigrant parents by immigration category, country background and percentages of the population (M) 2010–2022။ 2022-10-01 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
  13. ↑ Population at the first day of the quarter။ 2022-10-01 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
  14. ↑ Statistics New Zealand။ Burmese New Zealanders။
  15. ↑ Origin and background country according to age group and sex by region, 1990-2021။ 2022-10-01 တွင် မူရင်းအား မော်ကွန်းတင်ပြီး။ 2022-10-01 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
  16. ↑ Befolkning efter födelseland och ursprungsland, 31 december 2021, totalt (in sv) (23 August 2022)။ 2022-10-01 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
  17. ↑ Bevolking; geslacht, leeftijd, generatie en migratieachtergrond, 1 januari (in nl)။ 2022-10-01 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
  18. 1 2 https://www.migrationpolicy.org/programs/data-hub/charts/immigrant-and-emigrant-populations-country-origin-and-destination တမ်းပလိတ်:Bare URL inline
  19. 1 2 3 4 Thawnghmung၊ Ardeth Maung (2022-04-20)။ "National Races" in Myanmar (in en)။ DOI:10.1093/acrefore/9780190277727.013.656။ 2022-08-20 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
  20. ↑ The 2014 Myanmar Population and Housing Census: Highlights of the Main Results (May 2015)။
  21. 1 2 You must specify archiveurl = and archivedate = when using {{cite web}}.UNHCR - Refugee Statistics (in en)။ 2022-08-20 တွင် မူရင်းအား မော်ကွန်းတင်ပြီး။
  22. 1 2 You must specify archiveurl = and archivedate = when using {{cite web}}.Myanmar situation (in en)။ 2022-08-20 တွင် မူရင်းအား မော်ကွန်းတင်ပြီး။
  23. ↑ Myint-U, Thant (2006). The River of Lost Footsteps: Histories of Burma. Farrar, Straus and Giroux.
  24. ↑ Charney, Michael W. (2009). A History of Modern Burma. Cambridge University Press.
  25. ↑ Seekins, Donald M. (2006). Historical Dictionary of Burma (Myanmar). Scarecrow Press.
  26. ↑ Ehteshami, Anoushiravan; Murphy, Emma (2013). Transformation of the Middle East. Routledge.
  27. ↑ South, Ashley (2008). Ethnic Politics in Burma: States of Conflict. Routledge.
  28. ↑ Cheesman, Nick (2017-05-27). "How in Myanmar "National Races" Came to Surpass Citizenship and Exclude Rohingya" (in en). Journal of Contemporary Asia 47 (3): 461–483. doi:10.1080/00472336.2017.1297476. ISSN 0047-2336.
  29. 1 2 3 Nishikawa၊ Yukiko (2022-03-07)။ International Norms and Local Politics in Myanmar (အင်္ဂလိပ်ဘာသာစကားဖြင့်)။ Routledge။ ISBN 978-1-000-54588-3။
  30. 1 2 Identity Crisis: Ethnicity and Conflict in Myanmar (2020-08-28)။
  31. 1 2 Re-examining Ethnic Identity in Myanmar (2019-05-31)။
  32. ↑ Solomon၊ Richard (2017-05-15)။ Myanmar's 'national races' trump citizenship (in en)။ 2022-08-20 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
  33. ↑ Selth၊ Andrew (2020-12-10)။ Interpreting Myanmar: A Decade of Analysis (အင်္ဂလိပ်ဘာသာစကားဖြင့်)။ ANU Press။ ISBN 978-1-76046-405-9။
  34. 1 2 3 4 Diaspora Organizations and their Humanitarian Response in Myanmar - Myanmar (in en) (2022-02-21)။ 2022-08-20 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
  35. ↑ Myanmar; Brain Drain Again? - Issue 32 (in en-US) (December 2021)။ 2022-08-21 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
  36. ↑ Young People Clamour to Leave Myanmar in Giant Brain Drain (in en-US) (2022-08-18)။ 2022-08-21 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
  37. ↑ MAUNG, MYA (1992). "Damage to Human Capital and the Economic Future of Burma". The Fletcher Forum of World Affairs 16 (1): 81–97. ISSN 1046-1868.
  38. ↑ Caillaud၊ Romain။ "Myanmar's Economy in 2021: The Unravelling of a Decade of Reforms"၊ Southeast Asian Affairs၊ 2022။
  39. ↑ Nainar၊ Nahla။ "How the Tamil link with Burma has endured down the years" (in en-IN)၊ The Hindu၊ 2021-02-24။
  40. ↑ "How refugees from Myanmar are getting head start in Saitama"။
  41. ↑ "Tokyo's "Little Yangon" a legacy of culture, freedom and hope"။
  42. 1 2 Study on genetic structure of Myanmar populations.
  43. 1 2 Comparative genetic affinities of ethnic groups in Myanmar and Northeast India.
  44. ↑ Recent genomic study on Tibeto-Burman populations (2024).

ကိုးကား

[ပြင်ဆင်ရန်]
"https://my.wikipedia.org/w/index.php?title=မြန်မာလူမျိုး&oldid=1025515" မှ ရယူရန်