တောင်ရိုးလူမျိုး
တောင်ရိုးလူမျိုး များသည် မြန်မာနိုင်ငံ၊ ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်ပိုင်း) ရှိ တောင်တန်းဒေသများနှင့် ကုန်းပြင်မြင့်များတွင် အခြေစိုက်နေထိုင်ကြသော ပြည်ထောင်စု တိုင်းရင်းသား လူမျိုးစုတစ်စု ဖြစ်သည်။ ၎င်းတို့သည် မနုဿဗေဒနှင့် ဘာသာစကားဗေဒအရ တိဗက်-ဗမာဘာသာစကားပြော အုပ်စုကြီး၏ ဗမာစကားစု မှ ဆင်းသက်လာသူများ ဖြစ်ကြသည်။[၁] တောင်ရိုးလူမျိုးများသည် ရှမ်းပြည်နယ်တောင်ပိုင်းရှိ ကလောမြို့နယ်၊ ပင်းတယမြို့နယ် နှင့် ရွာငံမြို့နယ် (ဓနုကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ) တို့တွင် အများဆုံး ပျံ့နှံ့အခြေချ နေထိုင်ကြသည်။[၂]
 | |
| လူဦးရေ စုစုပေါင်း | |
|---|---|
| မထင်ရှား (ခန့်မှန်းခြေ ၄၀,၀၀၀ ကျော်) | |
| အများစု နေထိုင်သည့် နေရာ | |
 မြန်မာ၊ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်ပိုင်း) ၊ ကလောမြို့နယ် ၊ ပင်းတယမြို့နယ် ၊ရွာငံမြို့နယ် | |
| ဘာသာစကား | |
| တောင်ရိုးဘာသာစကား (ဗမာနွယ်ဝင် စကားစု) | |
| ကိုးကွယ်မှု | |
| ထေရဝါဒ ဗုဒ္ဓဘာသာ | |
| ဆက်စပ် တိုင်းရင်းသား အုပ်စုများ | |
| ဗမာလူမျိုး၊ ဓနုလူမျိုး၊ အင်းသားလူမျိုး၊ ရခိုင်လူမျိုး |
ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်ပိုင်း) ရှိ အချို့သော ကျေးရွာများတွင် တောင်ရိုးလူမျိုးများသည် အိမ်နီးနားချင်း ကရင်နွယ်ဝင် ပအိုဝ်း (တောင်သူ) မျိုးနွယ်စုများနှင့် ရာစုနှစ်ပေါင်းများစွာ တစ်မြေတည်းတစ်ရေတည်း အတူတကွ ပေါင်းစည်းနေထိုင်ခဲ့ကြသဖြင့် ထူးခြားသော လူမှုယဉ်ကျေးမှု ရောနှောခြင်း ဖြစ်စဉ်များ ပေါ်ပေါက်ခဲ့သည်။[၃] နယ်မြေချင်း ထိစပ်နေသည့် ကလောမြို့နယ်၊ ပင်းတယမြို့နယ်နှင့် တောင်ကြီးမြို့နယ်အတွင်းရှိ သီးခြားကျေးရွာအချို့တွင် တောင်ရိုးနှင့် ပအိုဝ်းလူမျိုးများသည် တစ်ရွာတည်း၌ သွေးနှောအိမ်ထောင်ပြုခြင်း၊ ရိုးရာပွဲတော်များကို အတူတကွ ကျင်းပခြင်းနှင့် စီးပွားရေးအရ အပြန်အလှန် မှီခိုခြင်းတို့ကြောင့် လူမျိုးစုလက္ခဏာများ နီးကပ်စွာ ပေါင်းစည်းသွားခဲ့သည်။[၄]ဤကဲ့သို့ ရောနှောနေထိုင်မှု၏ အထင်ရှားဆုံး ရလဒ်တစ်ခုမှာ ဘာသာစကား နှစ်မျိုးပြောဆိုနိုင်မှုရ ဖြစ်သည်။ မိမိတို့၏ မူရင်းမျိုးနွယ်စု ဘာသာစကားအပြင် ပတ်ဝန်းကျင်ရှိ လူဦးရေအင်အား ပိုမိုများပြားသော ပအိုဝ်းလူမျိုးများနှင့် ဆက်သွယ်နိုင်ရန်အတွက် ပအိုဝ်းဘာသာစကားကို ဒုတိယဘာသာစကားအဖြစ် အကြွမ်းတဝင် တတ်မြောက်ပြောဆိုနိုင်သည့် တောင်ရိုးလူမျိုး အများအပြား ရှိလာခဲ့သည်။[၅] အချို့သော ပေါင်းစည်းရွာများရှိ တောင်ရိုးမျိုးနွယ်စုများသည် နေ့စဉ်လူမှုစီးပွား ဆက်ဆံရေးတွင် ပအိုဝ်းစကားကို ပိုမိုအသုံးပြုလာကြပြီး၊ ဝတ်စားဆင်ယင်မှု ဓလေ့ထုံးတမ်းများတွင်လည်း အချင်းချင်း လွှမ်းမိုးမှုများ တည်ရှိနေကြောင်း မနုဿဗေဒ သုတေသနပြုချက်များအရ သိရှိရသည်။[၃]
နောက်ခံသမိုင်းကြောင်း
[ပြင်ဆင်ရန်]တောင်ရိုးလူမျိုး များသည် မြန်မာနိုင်ငံ၊ ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်ပိုင်း) တောင်တန်းဒေသများနှင့် ကုန်းပြင်မြင့်များတွင် အခြေစိုက် နေထိုင်ကြသော ပြည်ထောင်စု တိုင်းရင်းသား လူမျိုးစုတစ်စု ဖြစ်သည်။ ၎င်းတို့သည် တိဗက်-ဗမာဘာသာစကားပြော အုပ်စုကြီး ၏ ဗမာစကားစု (Burmish Branch) မှ ဆင်းသက်လာသူများ ဖြစ်ကြသည်။[၁] တောင်ရိုးလူမျိုးများသည် ရှမ်းပြည်နယ်တောင်ပိုင်းရှိ ကလောမြို့နယ်၊ ပင်းတယမြို့နယ် နှင့် ရွာငံမြို့နယ် (ဓနုကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ) တို့တွင် အများဆုံး ပျံ့နှံ့နေထိုင်ကြသည်။[၂]
သမိုင်းအစဉ်အလာအရ တောင်ရိုးလူမျိုးများသည် ရှေးဟောင်းပုဂံပြည် ပျက်စီးပြီးနောက်ပိုင်း သို့မဟုတ် အင်းဝခေတ်ကာလများတွင် မြန်မာပြည်အလယ်ပိုင်း မြေပြန့်ဒေသများမှတစ်ဆင့် ရှမ်းကုန်းပြင်မြင့်ပေါ်သို့ ပြောင်းရွှေ့အခြေချလာခဲ့ကြသည့် ဗမာနွယ်ဝင် ရှေးဦးမျိုးနွယ်စုများ ဖြစ်သည်ဟု မနုဿဗေဒပညာရှင်များက ယူဆကြသည်။ ၎င်းတို့၏ စကားပြောဆိုပုံ လေယူလေသိမ်းသည် ရှေးဟောင်းဗမာစကားနှင့် ရခိုင်စကား တို့နှင့် များစွာ နီးစပ်မှုရှိသည်။[၁]
ယဉ်ကျေးမှုနှင့် ရိုးရာဝတ်စုံ
[ပြင်ဆင်ရန်]တောင်ရိုးလူမျိုးများသည် ထေရဝါဒ ဗုဒ္ဓဘာသာ ကို အလွန်ရိုသေကိုင်းရှိုင်းကြပြီး တောင်ပေါ်ဗုဒ္ဓဘာသာ ယဉ်ကျေးမှု ထုံးတမ်းစဉ်လာများကို ထိန်းသိမ်းကြသူများ ဖြစ်သည်။ ၎င်းတို့သည် အစဉ်အလာအရ စိုက်ပျိုးရေး လုပ်ငန်းကို အဓိက လုပ်ကိုင်ကြပြီး တောင်ယာစပါး၊ သနပ်ဖက်၊ အာလူးနှင့် ဟင်းသီးဟင်းရွက်များကို စိုက်ပျိုးကြသည်။
တောင်ရိုးအမျိုးသမီးများ၏ ရိုးရာဝတ်စုံသည် အလွန်ထင်ရှားပြီး ထူးခြားချက်မှာ အနက်ရောင် သို့မဟုတ် အနီရောင်ရင့်ရင့် ကုတ်အင်္ကျီရှည် ဝတ်ဆင်ကာ ခြေသလုံးတွင် ကြေးကွင်း များ စွပ်လေ့ရှိခြင်း ဖြစ်သည်။ ရိုးရာဓလေ့အရ ငွေထည်လက်ဝတ်ရတနာများနှင့် ခေါင်းပေါင်းများကို ခန့်ညားထည်ဝါစွာ ဆင်ယင်ကြသည်။ ကုန်းပြင်မြင့်ဒေသ တောင်ရိုးအမျိုးသမီးငယ်များ၏ သမိုင်းဝင် ရိုးရာဝတ်စုံပုံစံကို ဗြိတိသျှခေတ်ဦး မှတ်တမ်းဓာတ်ပုံများတွင် အထင်အရှား တွေ့မြင်နိုင်သည်။[၅]
ကိုးကားချက်များ
[ပြင်ဆင်ရန်]- 1 2 3 Luce, G. H. (1959). "Old Burma: Early Pagan". Artibus Asiae, 22(1), 75-82.
- 1 2 Scott, J. George (1900). Gazetteer of Upper Burma and the Shan States, Part I, Vol. I. Rangoon: Government Printing. pp. 560-565.
- 1 2 Eberhardt, N. J. (2006). Imagining the Course of Life: Self-Transformation in a Shan Buddhist Community. Silkworm Books. pp. 42-47.
- ↑ ကိုးကား အမှား - Invalid
<ref>tag; no text was provided for refs named "Scott1900". - 1 2 Enriquez, C. M. (1918). Races of Burma. Calcutta: Manager, Government of India Central Publication Branch. pp. 88-91.