ကလျာဏီသိမ်တော်ကြီး

ဝီကီပီးဒီးယား မှ
Jump to navigation Jump to search
ကလျာဏီသိမ်တော်ကြီး
Kalyani Sima.jpg
ကလျာဏီသိမ် (၁၉၀၇ ခုနှစ်)The Kalyani Ordination Hall in 1907.
ကလျာဏီသိမ်တော်ကြီး သည် မြန်မာနိုင်ငံ တွင် တည်ရှိသည်
ကလျာဏီသိမ်တော်ကြီး
မြန်မာနိုင်ငံ အတွင်း တည်နေရာပြ မြေပုံ
အချက်အလက်များ
ကိုဩဒိနိတ် 17°19′59″N 96°27′52″E / 17.333145°N 96.464378°E / 17.333145; 96.464378ကိုဩဒိနိတ်: 17°19′59″N 96°27′52″E / 17.333145°N 96.464378°E / 17.333145; 96.464378
ဘာသာရေး နှီးနွယ်မှု ဗုဒ္ဓဘာသာ
Sect ထေရဝါဒ ဗုဒ္ဓဘာသာ
Municipality ပဲခူးမြို့
တိုင်း ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး
နိုင်ငံ မြန်မာနိုင်ငံ
ဗိသုကာ
တည်ထောင်သူ ဓမ္မစေတီမင်း
ပြီးစီး ၁၄၇၆

ကလျာဏီ သိမ်တော်ကြီးသည် ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်တို့ အထွဋ်အမြတ်ထားရာ သိမ်တော်ကြီးဖြစ်ပြီး ပဲခူးမြို့၊ ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီးတွင် တည်ရှိသည်။ ကလျာဏီသိမ်သည် ဘုရားဖူးများ သွားလာမှုများရာ နေရာတစ်ခု[၁]ဖြစ်ပြီး ပါဠိမွန်ဘာသာတို့ဖြင့် ခရစ်နှစ် ၁၄၈၀ ခုနှစ်လောက်တွင် ရေးထိုးခဲ့သော ကလျာဏီကျောက်စာများ တည်ရှိရာနေရာဒေသလည်း ဖြစ်ပါသည်။[၂][၃] ယင်းကျောက်စာများတွင် မဇ္ဈိမဒေသ သာသနာဝင်၊ ပုဂံ သာသနာဝင်၊ ဟံသာဝတီ သာသနာဝင်၊ ကလျာဏီသိမ် သမုတ်ခြင်း အကြောင်း၊ ရာမညတိုင်း စေတီသမိုင်း၊ ရွှေမော်ဓောစေတီသမိုင်း စသည်တို့ကို အကျယ်တဝင့် အသေးစိတ် ရေးထိုးဖော်ပြထားသဖြင့် သာသနာဝင်နှင့် သမိုင်းအဖို့ များစွာ အထောက်အပံ့ရသော ကျောက်စာများဖြစ်သည်။ [၃]

သမိုင်းကြောင်း[ပြင်ဆင်ရန်]

ကလျာဏီသိမ်တော်ကို ဟံသာဝတီပြည့်ရှင် ဓမ္မစေတီမင်းက ခရစ်နှစ် ၁၄၇၆ ခုနှစ်တွင် သိက္ခာသစ်တင်နိုင်ရန် ဆောက်လုပ်လှူဒါန်းခြင်းဖြစ်ပြီး များလှစွာသော ဂိုဏ်းဂဏများကွဲပြားနေသော သံဃာထုအား သန့်စင်စေရန်အလိုငှာ ဖြစ်သည်။[၄] ဓမ္မစေတီမင်းသည် ဟံသာဝတီသား မထေရ်ကြီးများကို တောင်းပန်၍ သက္ကရာဇ် ၈၃၇ ခုနှစ် တပို့တွဲလတွင် ၂၂ ပါးသော မထေရ်ကြီးများကို သီဟိုဠ်ကျွန်းသို့ စေလွှတ်ကာ သိက္ခာသစ် တင်စေသည်။[၄] သံဃာတော် ၂၂ ပါးတွင် အမတ် ရာဇတမန် ဦးစီးလျက် ၂၁ ဇန်နဝါရီ ၁၄၇၆ တွင် ၁၁ ပါး၊ နောက်တနေ့တွင် အမတ် စိတြတမန် ဦးစီးလျက် ၁၁ ပါး၊ နှစ်စုခွဲ၍ သီဟိုဠ်သို့ ကြွရောက်သည်။ စိတြတမန်တို့ ရွက်သင်္ဘောက တလနီးပါအကြာ ၁၆ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၄၇၆ တွင် သီဟိုဠ် ရောက်ပြီး၊ ရာဇတမန်တို့ကမူ မုန်တိုင်းမိပြီး၊ ၃ မတ် ၁၄၇၆ တွင် အစွန်အဖျား ဝလ္လီရွာသို့ ရောက်သည်။[၅]

မထေရ်ကြီးများသည် ကောဇာသက္ကရာဇ် ၈၃၈ ခုနှစ် ဒုတိယ ဝါဆိုလတွင် မြတ်စွာဘုရား ရေသုံးသပ်တော်မူခဲ့သော ကလျာဏီမြစ်၌ မဟာဝိဟာရဝါသီဂိုဏ်းမြတ်၏ အဆက်အနွယ်ဖြစ်သော ရဟန်းသံဃာတော်များထံမှ ရဟန်းအဖြစ် သိမ်ဝင် ထပ်မံခံယူလျက် နတ်တော်လဆန်း ၈ ရက် တနင်္ဂနွေနေ့တွင် ဟံသာဝတီသို့ ပြန်ကြွရာ သုံးပါးမှာ လမ်းတွင် ပျံလွန်တော်မူသည်။ ဓမ္မစေတီမင်းက နှစ်ထောင်းအားရ ဖြစ်ကာ ဆောက်လုပ်လှူဒါန်းသော ကလျာဏီသိမ်ကို သမုတ်ကြသည်။ သိမ်အနီး၌ မှတ်တမ်းကျောက်စာကိုလည်း ရေးထိုးသည်။[၄][၆] သိမ်တော်သည် အကြိမ်များစွာ ပျက်စီးခြင်းသို့ ရောက်ခဲ့ရသည်။ ပေါ်တူဂီနယ်မြေရှာဖွေသူများ၏ မီးရှို့ဖျက်ဆီးခြင်းကို ၁၅၉၉ ခုနှစ်က ခံခဲ့ရပြီး အလောင်းဘုရား ပဲခူးအား တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက်စဉ် ၁၇၅၇ ခုနှစ်ကလည်း သိမ်တော်ပျက်စီးခဲ့သည်။[၄][၇] ထိုမျှမကသေး ၁၉၃၀ ခုနှစ် ပဲခူးငလျင်ကြောင့်လည်း သိမ်တော်ပြိုကျခဲ့ရသေးသည်။[၇] ထိုကြောင့် ၁၉၅၄ ခုနှစ်တွင် မပျက်စီးပဲ ကျန်ခဲ့သည်တို့ဖြင့် သိမ်တော်အား ပြန်လည်တည်ဆောက်ခဲ့သည်။ [၄]

ကိုးကား[ပြင်ဆင်ရန်]

  1. Carbine, Jason A. (2011). Sons of the Buddha: Continuities and Ruptures in a Burmese Monastic Tradition (in en). Walter de Gruyter. ISBN 9783110254105 
  2. Ring, Trudy (2012). Asia and Oceania: International Dictionary of Historic Places (in en). Routledge. ISBN 9781136639791 
  3. ၃.၀ ၃.၁ South, Mr Ashley (2013). Mon Nationalism and Civil War in Burma: The Golden Sheldrake (in en). Routledge. ISBN 9781136129544 
  4. ၄.၀ ၄.၁ ၄.၂ ၄.၃ ၄.၄ Thabrew, W. Vivian De (2014). Buddhist Monuments And Temples Of Myanmar And Thailand (in en). AuthorHouse. ISBN 9781491896228 
  5. တင်နိုင်တိုး (ဒီဇင်ဘာလ၊ ၂၀၁၃). မြန်မာပြည်တစ်ခွင် လမ်းညွှန်. မဇ္ဈိမစာပေ, ၇၆။ 
  6. မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁)
  7. ၇.၀ ၇.၁ Wright၊ Colin (26 March 2009)။ Kalyani Sima, [Pegu.]။