ကရင်ပြည်နယ်

ဝီကီပီးဒီးယား မှ
ဤနေရာသို့သွားရန် - အ​ညွှန်း​, ရှာဖွေရန်
ကရင်ပြည်နယ်

တွဵုရးဍုၚ်ကရင်

Flag of Kayin State.svg
မြို့တော် ဖားအံမြို့
ဧရိယာ ၃၀,၃၈၃ km² km²
လူဦးရေ ၁,၄၃၁,၃၇၇
လူမျိုးများ ကရင်မွန်ပဒေါင်းဗမာရှမ်းပအိုဝ်းဂေါ်ရခါး
ဘာသာတရားများ ဗုဒ္ဓခရစ်ယာန်၊ animism
MyanmarKayin.png


ကရင်ပြည်နယ် သည် မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပြည်နယ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ မြို့တော်မှာ ဘားအံမြို့ ဖြစ်သည်။

တည်နေရာနှင့် အကျယ်အဝန်း[ပြင်ဆင်ရန်]

ကရင်ပြည်နယ်သည် မြန်မာနိုင်ငံ၏ အရှေ့တောင်ပိုင်းတွင်တည်ရှိတည်ရှိပြီး မွန်ပြည်နယ်ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီးမန္တလေးတိုင်းဒေသကြီးရှမ်းပြည်နယ်ထိုင်းနိုင်ငံတို့နှင့် နယ်နမိတ်ချင်း ထိစပ်လျက်ရှိသည်။ မြောက်လတ္တီတွဒ် ၁၅ ဒီဂရီ ၁၉ မိနစ် မှ ၁၉ ဒီဂရီ ၂၅ မိနစ် အတွင်း၊ အရှေ့လောင်ဂျီတွဒ် ၉၆ ဒီဂရီ ၁၀မိနစ် မှ ၉၈ ဒီဂရီ ၅၅ မိနစ် အတွင်း တည်ရှိသည်။ ဧရိယာစုစုပေါင်း ၁၁၇၃၀.၈၅၁ စတုရန်းမိုင် ကျယ်ဝန်းသည်။ အရှေ့မှ အနောက်သို့ ၇၀ မိုင်ရှိပြီး တောင်မှမြောက်သို့ ၃၂၆ မိုင် ရှည်လျားသည်။[၁]

သမိုင်းကြောင်း[ပြင်ဆင်ရန်]

ကရင်ပြည်နယ်ကို ၁၉၄၇ ခုနှစ်၊ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေပုဒ်မ (၁၈၀)၊ ပုဒ်မခွဲ (၁)အရ ဗြိတိသျှအစိုးရ လက်ထက်က သံလွင်ခရိုင်ရှိ ဖာပွန်၊ သထုံခရိုင်ရှိ ဘားအံနှင့် လှိုင်းဘွဲ၊ ကျိုက်ခမီခရိုင်ရှိ ကော့ကရိတ်နှင့် ကြာအင်းဆိပ်ကြီး၊ တောင်ငူခရိုင်ရှိ သံတောင်မြို့နယ်များကို စုစည်းပြီး ကရင်ပြည်နယ်ဟု ပြင်ဆင်သတ် မှတ်ခဲ့သည်။ ၁၉၆၄ ခုနှစ် ဧပြီ ၃ ရက်နေ့တွင် တော်လှန်ရေးကောင်စီ၏ ကြေငြာစာအမှတ် (၅၁)အရ ကရင်ပြည်နယ် အား ကော်သူးလေပြည်နယ်ဟု ပြင်ဆင်သတ်မှတ်ခဲ့သည်။[၁]

၁၉၆၅ ခုနှစ် အောက်တိုဘာ ၅ ရက်နေ့တွင် ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးဌာန စာအမှတ်၊ (၆၁၈)ဖြင့် ကရင်ပြည်နယ်မှ ဘားအံခရိုင်ကို မြို့နယ် (၄)မြို့နယ်ဖြင့်လည်းကောင်း၊ အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ်၊ (၆၉၇)ဖြင့် ကော့ကရိတ် ခရိုင်ကို မြို့နယ် (၃)မြို့နယ်ဖြင့်လည်းကောင်း ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ၁၉၇၂ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၃ ရက်နေ့တွင် ပြည်ထဲရေးနှင့် သာသနာရေးဝန်ကြီးဌာန၏ အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ် (၁၆၆)အရ ၁၉၇၂ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လ ၇ ရက်နေ့မှစ၍ ခရိုင်၊ ခရိုင်ခွဲ၊ မြို့နယ်ခွဲများကို ပယ်ဖျက်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် နိုင်ငံတော်ကောင်စီကာလတွင် (၁၉၄၇) ခုနှစ်၊ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ ပုဒ်မ (၁၀)၊ ပုဒ်မခွဲ (က)ဖြင့် ကော်သူးလေပြည်နယ်ကို ကရင်ပြည်နယ်ဟု ပြန်လည်သတ်မှတ်ခဲ့သည်။ နိုင်ငံတော် ငြိမ်ဝပ်ပိပြားမှု တည်ဆောက်ရေးအဖွဲ့လက်ထက် ၁၉၉၂ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ ၇ ရက်နေ့တွင် ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးဌာန၏ အမိန့်ကြော်ငြာစာဖြင့် ကော့ကရိတ်ခရိုင်ရှိ မြဝတီမြို့နယ်ကို ခရိုင်အဆင့်ဆင့် တိုးမြှင့်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။[၁]

၂၀၁၁ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၁၂ ရက်နေ့တွင် ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးဌာန၏ အမိန့်ကြော်ငြာဖြင့် ဘားအံခရိုင် လက်အောက်ရှိ ဖာပွန်မြို့နယ်ကို ခရိုင်အဖြစ်အဆင့်တိုးမြှင့် ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ကရင်ပြည်နယ်တွင် လက်ရှိ ခရိုင် ၄ ခရိုင်၊ မြို့နယ် ၇ မြို့နယ်၊ မြို့ ၁၈ မြို့၊ ရပ်ကွက် ၈၄ ရပ်ကွက်၊ ကျေးရွာအုပ်စု ၃၇၆ အုပ်စုနှင့် ကျေးရွာ ၂၀၆၃ ရွာ ပါဝင်ဖွဲ့စည်းထားရှိသည်။[၁]

ပထဝီဝင်[ပြင်ဆင်ရန်]

ကရင်ပြည်နယ်သည် တောင်ကုန်းတောင်တန်း ပေါများပြီး သစ်တောများ ဖုံးလွှမ်းနေသဖြင့် မြေပြန့်လွင်ပြင်နည်းပါးသည်။ ဘားအံမြို့နယ်တွင်မူ ဇွဲကပင်စသော တောင်တန်းများတည်ရှိရာ ဒေသမှတပါး ကျန်ရှိသော မြေမျက်နှာပြင်များသည် အများအားဖြင့် ညီညာပြန့်ပြူး၍ မြစ်ချောင်းများ စီးဆင်းရာဒေသ ဖြစ်သည်။[၁]

ကရင်ပြည်နယ်တွင် မြစ်ချောင်းများပေါများပြီး မြစ်ချောင်းများသည် မြောက်မှ တောင်သို့ စီးဆင်း လျက်ရှိသည်။ ထင်ရှားသောမြစ်မှာ သောင်ရင်းမြစ်ဖြစ်ပြီး မြဝတီအနီးမှဖြတ်၍ တောင်မှ မြောက်သို့ စီးဆင်းသည်။ ဒေသတွင်းရှိ ဂျိုင်းမြစ်မှ ထူးခြားစွာ အရှေ့မှ အနောက်သို့ စီးဆင်း၍ သံလွင်မြစ်သို့ စီးဝင်သည်။[၁]

ကရင်ပြည်နယ်သည် ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင်အထက် ပျှမ်းမျှ အမြင့်ပေ ၅၆ ပေကျော်မှ ပေ ၃၇၁၇ ပေ အထက်တွင် တည်ရှိသည်။ အမြင့်ဆုံးတောင်မှာ နတ်တောင်ဖြစ်၍ ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင် အထက် ၃၇၁၇ ကျော် အမြင့်ပေဖြစ်၍ ကရင်ပြည်နယ်၏ အနိမ့်ဆုံး အရပ်ဒေသမှာ ဘားအံမြို့နယ်ဖြစ်သည်။[၁]

ရာသီဥတု[ပြင်ဆင်ရန်]

ပူပြင်းစိုစွတ်သည့် ရာသီဥတုမျိုးရှိသည်။ အပူဆုံးလများ၏ ပျှမ်းမျှ အပူချိန်မှာ ၇၁.၉ ဒီဂရီဖာရင်ဟိုက်ရှိသည်။ မိုးရေချိန်မှာ ပျှမ်းမျှအားဖြင့် ၁၂၀လက်မဖြစ်သော်လည်း အမြင့်ဆုံးမိုးရေချိန်မှာ ၁၉၀လက်မထိရှိသည်။

အုပ်ချုပ်ရေး နယ်မြေများ[ပြင်ဆင်ရန်]

မြို့တော်[ပြင်ဆင်ရန်]

ကရင်ပြည်နယ်၏ မြို့တော်မှာ ဘားအံဖြစ်သည်။ လွန်ခဲ့သောနှစ်ပေါင်း (၁၀ဝ၀) ကျော်က သံလွင်မြစ်ကမ်းနဖူးတွင် စုစုပေါင်းအိမ်ခြေ (၂၀ဝ) ခန့်ရှိ ရွာလေးတစ်ရွာသာဖြစ်ခဲ့သည်။ ရွာကလေးတည်ရာသံလွင် မြစ်၏ကမ်းစွယ်တွင်အဓိကရ ကျောက်စွန်းကြီးတစ်ခုရှိသည်။ ထိုစွန်းကို ယိုးဒယား၊ ရှမ်းဘာသာဖြင့်ဖား အမ်း (ကျောက်+အစွယ်)ဟု ခေါ်ခဲ့သည်။ ဖားအမ်းမှတစ်ဆင့် အသံအနည်းငယ်ပြောင်း၍ ဘားအံဟုအမည် တွင်လာသည်။ ၁၉၀၇ ခုနှစ်တွင်မြို့ကွက် ရိုက်ခဲ့သည်။ ဘားအံမြို့နယ်တွင် ထင်ရှားသောတောင်သည် ဇွဲကပင်တောင်ဖြစ်သည်။ ဇွဲကပင် ဆုတောင်းပြည့်စေတီတော် တည်ထားသည်။ ဘားအံမြို့မှ သံလွင်မြစ်ညာ ရှစ်မိုင်ခန့် အကွာ ကော့ဂွန်းတောင်၏ အရှေ့ဘက်၌ ကော့ဂွန်းဂူရှိသည်။ ဘားအံ၏ အနောက်ဘက် (၁၂) မိုင်ကွာအရပ်၌ ဘုရင်ဂျီဂူ (ဘုရင့်ညီဂူ) ရှိသည်။ ဂူ၏အောက်ခြေတွင် ရေပူစမ်းအိုင်ရှိသည်။ ရေပူစမ်း၊ ရေအေး စမ်းနှစ်ခုယှဉ်လျက် စီးဆင်းလျက်ရှိသော်လည်း ရေပူနှင့်ရေအေး ပေါင်းစပ်ခြင်းမရှိကြောင်း တွေ့ရ သည်။

ခရိုင်ရုံးစိုက်ရာမြို့များ[ပြင်ဆင်ရန်]

အခြား မြို့ရွာများ[ပြင်ဆင်ရန်]

သာမည ရွာ သည် ၁၉၈၆ -၁၁- လပိုင်း ဝန်းကျင်က ဘားအံမြို့၏ တောင်ဘက်ခြမ်း ၌ တည်ရှိသော ကောက်ကျိုက် ပအိုဝ်းရွာကြီးမှ သာမညေတာင္ ဆရာေတာ္ ဦးဝိနယသည္ ျမန္မာသကၠရာဇ္ (၁၂၇၄)ခုႏွစ္ ပထမ ဝါဆိုလဆန္း (၆)ရက္ေန႔ ဗုဒၶဟူးေန႔တြင္ ကရင္ျပည္နယ္ ဘားအံၿမိဳ႕ ေတာင္ဘက္ (၄)မိုင္ အကြာရွိ ေကာ့က်ဳိက္ပအိုဝ္း ရြာႀကီးေန ပအိုဝ္းႏြယ္ဖြား ေတာင္သူ လယ္သမား မ်ဳိးရိုးျဖစ္ေသာ ဦးေထာင္အိုး၊ ေဒၚမအံုး တို႔မွ ဖြားျမင္ပါသည္။ ေမြးခ်င္း ေမာင္ႏွမ (၄)ဦးအနက္ အစ္ကိုႀကီး ခြန္ထြန္းေက်ာ္၊ အစ္ကိုလတ္ ခြန္ေအာင္ၿငိမ္း၊ ညီငယ္ ခြန္စံမင္း တို႔ျဖစ္သည္။ ဆရာေတာ္၏ ငယ္မည္မွာ ခြန္းေမာင္ဝိုင္း ျဖစ္ေသာ္လည္း ခြန္ဝိုင္းေက်ာ္ဟု အမ်ားက ေခၚဆိုၾကသည္။ေပေပါင္း (၆၅၃) ျမင့္ေသာ “သာမညေတာင္” ၏ မူလအမည္မွာ “ေဒးမဲ့ေစာေတာင္” ဟု မြန္ဘာသာစကားျဖစ္ၿပီး ၎ကို “စပါးပံုေတာင္”ဟု ျမန္မာလို အဓိပၸာယ္ရသည္။ သု၀ဏၰဘုမၼိ သထံုျပည္ႀကီး ပ်က္ျပား၍ မႏုဟာမင္း၏ မိဖုရား တစ္ပါးျဖစ္ေသာ မုတၱမစား မိဖုရားသည္ စစ္ေဘးစစ္ဒဏ္ကို တိမ္းေရွာင္ရင္း သထံုႏွင့္ မနီးမေဝး ေကာ့ကြန္းဂႈသို႔ ခိုေအာင္းရာမွ ေဒးမဲေစာေတာင္သို႔ ေရာက္ရွိလာသည္။ ထိုေတာင္ေပၚတြင္ ေစတီ(၂)ဆူ တည္ထား ကိုးကြယ္ခဲ့သည္။ ေနာင္ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ ၾကာလာေသာအခါ ဤေတာင္သည္ လူသူအေနကင္းဆိတ္၍ ေတာအတိျဖစ္သြားၿပီး ဒါယကာ မဲ့သြားေသာ ေစတီ(၂)ဆူလည္း ၿပိဳလဲကာ အုတ္ပံုဘဝ ေရာက္ရွိ ခဲ့ေလသည္။ ထိုေနရာကို ေတာင္ၾကမ္း ေတာၾကမ္းသည္ဟု ဆိုကာ လူသူမ်ား ေ၀းေ၀းေရွာင္ၾကေလရာမွ ယင္းေတာင္ကို “သာမညေတာင္ မဟုတ္ဘူး” ဟု ေျပာဆိုၾကရာမွ “ေဒးမဲ့ေစာေတာင္”အမည္မွ “သာမညေတာင္” အမည္အျဖစ္သို႔ ေျပာင္းလဲလာေၾကာင္း သိရသည္။ “သာမည” ဟူေသာ ပါဠိဘာသာစကားမွာ “ရိုးရိုးသာမန္” ဟု ျမန္မာလို အဓိပၸာယ္ရသည္။မန္မာသကၠရာဇ္ ၁၃၄၂ ခုႏွစ္ တေပါင္းလျပည့္ေက်ာ္ (၁)ရက္ေန႔ နံနက္ပိုင္းတြင္ ဆရာေတာ္သည္ သပိတ္တစ္လံုးကို ယူ၍ သာမညေတာင္သို႔ ခရီးစတင္ခဲ့သည္။ သာမညေတာင္ေျခမွ သာယာကုန္း ရြာသို႔ေရာက္ေသာ္ ခရီးတစ္ေထာက္နားၿပီး ရြာ၏လွည္းလမ္းအနီးရွိ ကိုးနဝင္းေစတီတြင္ ဆြမ္းပန္းကပ္လွဴ၍ ေနာင္ေရႊရြာသို႔ ခရီးဆက္ခဲ့သည္။ ေညာင္ေရႊရြာဘုန္းႀကီးေက်ာင္းတြင္ ညဘက္စခန္းဖြင့္ၿပီး ကမၼ႒ာန္းတရားထိုင္ကာ ဤေက်ာင္းတြင္ ညအိပ္ရပ္နားခဲ့သည္။ ေနာက္ေန႔ နံနက္ေစာေစာအခ်ိန္တြင္ ဆရာေတာ္သည္ ေနာင္ေရႊရြာဘုန္းႀကီးေက်ာင္းမွ ကိုရင္ႏွစ္ပါးျဖစ္ေသာ ကိုရင္ေအာင္ေဘာ္ႏွင့္ ကိုရင္အပိုက္တို႔ လိုက္ပါၿပီး သာမည ေတာင္ေပၚသို႔ လူသြားလမ္းအတိုင္း တစ္ထစ္ထစ္နား၍ တက္ေရာက္ခဲ့ရာ နံနက္ (၇)နာရီအခ်ိန္တြင္ ေရွးေဟာင္းေစတီရွိရာ ေတာင္ထိပ္သို႔ ေရာက္ခဲ့ေလသည္။ ေတာင္ေပၚသို႔ ေရာက္ေသာအခါ ႒ာပနာပစၥည္းမ်ားကို ေဖာက္ထြင္းယူထားျခင္းခံရသည့္ ပ်က္စီးစေရွးေဟာင္း ေစတီ(၂)ဆူကို ေတြ႕ရသည္။ ဆရာေတာ္သည္ သာမညေတာင္ေပၚ၌ စတင္ေျခခ်ခ်ိန္တြင္ သကၤန္း (၃)ထည္ႏွင့္ သပိတ္ (၁)လံုးသာ ပါသည္။

ထိုေတာင္ေပၚတြင္ ဆရာေတာ္ မေရာက္လာမွီ ယခင္ကတည္းကပင္ ဒါလီစိန္ အမည္ျဖင့္ ရေသ့တစ္ပါးက ေရာက္ႏွင့္ေနၿပီးျဖစ္သည္။ ၎ရေသ့သည္ ေစတီေတာင္ဘက္ ေျမနိမ့္ပိုင္းအရပ္တြင္ မိုးဒဏ္၊ ေလဒဏ္ေၾကာင့္ မခိုင္တခိုင္ ပ်ဥ္ေလးငါးခ်ပ္သာ ေျမျပင္တြင္ ခင္းထားသည့္ ေျမစိုက္တစ္ဘက္ရပ္ ဖက္မိုးရွည္တန္းတစ္လံုး ေဆာက္၍ ေနသည္။ ဆရာေတာ္သည္ ေတာင္ေပၚသို႔ေရာက္ခါစတြင္ ရေသ့ႀကီး ဒါလီစိန္ ေနထိုင္ခဲ့သည့္ တဲ၌ ေခတၱ သီတင္းသံုးခဲ့သည္။ ထုိ႕ေနာက္ ဆရာေတာ္ႏွင့္ လိုက္လာသည့္ ကုိရင္(၂)ပါး၏ ေဆာက္လုပ္ေပးေသာ အင္ဖက္မိုး၊ အင္ဖက္ကာ ေလးတိုင္စင္ ေက်ာင္းေလး၌ သီတင္းသံုး၍ (၃)ရက္ၾကာ အဓိ႒ာန္ ေဆာက္တည္ ခဲ့ေလသည္။ ထိုသို႔ (၃)ရက္ ေဆာက္တည္ၿပီးေနာက္ ဆရာေတာ္သည္ သာမညေတာင္အား မိမိ၏ မွီရာ ေတာေတာင္အျဖစ္ သတ္မွတ္လိုက္ၿပီး အဓိ႒ာန္တစ္ခုကို ေလးနက္စြာ ခ်မွတ္လိုက္သည္။ ၎အဓိ႒ာန္သည္ “ယေန႔မွစ၍ သံုးႏွစ္ သံုးမိုး သာမညေတာင္မွ ေအာက္သို႔ မည္သည့္အေၾကာင္းႏွင့္မွ် မဆင္းဘဲ တရားကိုသာ ႏွာလံုးသြင္း က်င့္သံုးေတာ့မည္” ဟု အဓိ႒ာန္ျပဳခဲ့သည္။

ဆရာေတာ္ ေရာက္ရွိ လာေသာ ပထမ ေႏြေႏွာင္း ကာလ အခ်ိန္အတြင္းမွာပင္ သာမညေတာင္ ေအာက္ေျခ ရြာမ်ားမွ ရြာသူ၊ ရြာသားမ်ား လူငယ္၊ လူရြယ္မ်ား ဥပုသ္သီလ ေဆာက္တည္ရန္ ဆရာေတာ္ ေျခရင္းသို႔ ေရာက္ရွိ လာၿပီး တရားနာယူရင္း လုပ္အားဒါနျပဳ ကန္ေတာ့ပန္း ဆင္ၾကသည္။ သာမည ေတာင္ေပၚမွ သစ္ပင္ ခ်ဳံႏြယ္မ်ားကို ခုတ္ထြင္ ရွင္းလင္းျခင္း၊ ေက်ာင္းဇရပ္ ေဆာက္လုပ္ရန္ ေျမေနရာမ်ား ေျမဖို႔ေျမညိႇျခင္း၊ ေတာင္ေပၚမွ ေတာင္ေအာက္ ေက်းရြာမ်ားသို႔ တက္ဆင္းရာတြင္ လြယ္ကူစြာ ဆင္းတက္ႏိုင္ရန္ လမ္းအူေၾကာင္းမ်ား ေဖာက္လုပ္ျခင္း စသည့္ သာသနာျပဳ လုပ္ငန္း အေျခခံ တည္ေဆာက္မႈ ကိစၥရပ္မ်ားကို ေဆာင္ရြက္ ၿပီးစီးခဲ့သည္။ ဤလုပ္ငန္းႏွင့္ တၿပိဳင္တည္း သာယာကုန္း၊ ေကာ့ကဒါး၊ ေနာင္ေရႊ၊ ၀င္းစိန္ စသည့္ ပအိုဝ္းေက်းရြာမ်ားမွ ယာယီေက်ာင္း၊ ဇရပ္၊ ဆြမ္းစားေက်ာင္း ဝလံုးေက်ာင္း ေဆာက္လုပ္ျခင္း ကိစၥမ်ားကိုပါ ေဆာင္ရြက္ ၿပီးစီးခဲ့သည္။

ပထမႏွစ္ဦး မိုးရက္မ်ား ကုန္လြန္ၿပီး၍ ဒုတိယေႏြရက္ ေရာက္လာခ်ိန္တြင္ ဝင္းစိန္ရြာမွ ေဆာက္လုပ္လွဴဒါန္းေသာ အထူးေက်ာင္းကို ၿပီးစီးခဲ့သည္။ ထိုေက်ာင္းေပၚမွ ဂုဏ္ေတာ္ ပြားမ်ားျခင္း၊ ကမၼ႒ာန္း ရႈပြားျခင္း၊ ေမတၱာ ဘာဝနာ ပြားပို႔ျခင္း ျပဳေလသည္။ အဓိ႒ာန္ ဝင္သည့္ (၃)ႏွစ္ကာလ အတြင္းမွာ ဆရာေတာ္သည္ က်ိန္းစက္ခ်ိန္၊ ဆြမ္းစားခ်ိန္၊ ဒါယကာ ဒါယိကာမမ်ားအား သီလေပး တရားေဟာၾကားခ်ိန္မွ လဲြ၍ က်န္အခ်ိန္မ်ားတြင္ တရားဘာဝနာ စူးစိုက္ျခင္း ကိုသာ အဓိ႒ာန္ေပါက္ ေဆာင္ရြက္ ခဲ့ေလသည္။

ထို႔ေနာက္ ဆရာေတာ္၏ ဂုဏ္ေတာ္တန္ခိုးႏွင့္ ေမတၱာဓါတ္ အရွိန္အဟုန္ေၾကာင့္ အေနာက္ဘက္ ဇဲြကပင္ေျမတစ္လြား၊ သံလြင္ျမစ္ကို ေက်ာ္ျဖတ္၍ အေရွ႕ဘက္ ေဒါနေတာင္ေျခ၊ လိႈင္းဘဲြ႕၊ ေကာ့ကရိတ္၊ ျမဝတီမွ ဒါယကာ၊ ဒါယိကာမ မ်ားသည္ ဆရာေတာ္အား ဖူးေျမာ္ရန္ သာမညေတာင္ေပၚသို႔ တစ္စတစ္စ ေရာက္ရွိလာၾကသည္။ လာေရာက္ ဖူးေျမာ္ၾကေသာ သူမ်ားသည္ ဆရာေတာ္၏ တရားအလုပ္ကို အေႏွာင့္အယွက္ မျဖစ္ေစဘဲ ဥပုသ္သီလ ခံယူ ေဆာက္တည္ျခင္း၊ ဆရာေတာ္ကဲသို႔ သက္သတ္လြတ္ စားသံုးျခင္းတို႔ကို ျပဳလုပ္လာၾကသည္။ ဆရာေတာ္၏ အလိုဆႏၵအတိုင္း ေစတီ၊ ေက်ာင္းေဆာင္ႏွင့္ ဓမၼရံုမ်ားကို တည္ေဆာက္ လွဴဒါန္းၾကသည္။ ထိုသို႔ျပဳလုပ္ရာတြင္ သာယာကုန္း၊ ေကာ့ကဒါး၊ ၀ါးဆူး၊ ေနာင္ေရႊ၊ ဝင္းစိန္ရြာတို႔ ပါဝင္ၿပီး ဟိႏၵဴ ဘာသာဝင္ မ်ားလည္း ဆရာေတာ္အား ဆည္းကပ္ ၾကည္ညိဳ ၾကသည့္ အေလ်ာက္ ေက်ာင္းတစ္ေဆာင္ကို ေဆာက္လုပ္ လွဴဒါန္းခဲ့သည္။

https://goo.gl/maps/CJPsVkCnhtK2

လူမျိုး[ပြင်ဆင်ရန်]

စကောကရင်, ပိုးကရင် ဟူ၍ အကြမ်းအားဖြင့် နှစ်မျိုးကွဲပြားသည်။ ပအိုဝ်း လူမျိုးများ အများအပြားနေထိုင်ပြီး အထင်ကရ နေရာများတွင် တွေ့ရှိရပါသည်။ မွန် လူမျိုးများလည်း တွေ့ရှိရပါသည်။

ဖွံ့ဖြိုးမှု အချက်အလက်များ[ပြင်ဆင်ရန်]

အောက်ပါတို့မှ မြန်မာနိုင်ငံတော်အစိုးရမှ တရားဝင်ကြေငြာထားသော ကရင်ပြည်နယ် ဖွံ့ဖြိုးမှုဆိုင်ရာ ဇယားဖြစ်ပါသည်။

စဉ် အကြောင်းအရာ ရေတွက်ပုံ အရေအတွက်
စိုက်ပျိုးမြေဧရိယာ ဧက ၉၉၁, ၃၁၅
မြစ်ရေတင်လုပ်ငန်း ခု
ကြိုးဝိုင်းတော စတုရန်းမိုင် ၁၇၅၂.၃၂
ကြိုးပြင်ကာကွယ်တော စတုရန်းမိုင် ၁၇၃၃.၄၇
ကားလမ်း မိုင် ၃၁၂၉ မိုင်
ပေ ၁၈၀အထက် တံတား စင်း ၁၇
စာတိုက်စခန်း ခု ၃၇
ကြေးနန်းရုံး ရုံး ၁၅
မိုက္ကရိုဝေ့ဗ်စခန်း ခု
၁၀ အသေးစားရေအားလျှပ်စစ် ရုံ ၈၉
၁၁ နိုင်ငံပိုင်စက်ရုံ ရုံ
၁၂ ပုဂ္ဂလိကစက်ရုံ ရုံ ၅၈၆
၁၃ အခြေခံပညာကျောင်း ကျောင်း ၁၃၃၈
၁၄ တက္ကသိုလ်၊ ကောလိပ် ခု
၁၅ နည်းပညာတက္ကသိုလ် ခု
၁၆ ကျွန်ပျူတာတက္ကသိုလ် ခု
၁၇ ဆေးရုံ ရုံ ၂၆
၁၈ တယ်လီဖုန်းရုံး ရုံး ၂၄

[၂]


စိတ်ဝင်စားဖွယ်နေရာများ[ပြင်ဆင်ရန်]

[၃]

စာပေ၊ယဉ်ကျေးမှုနှင့် ရိုးရာဓလေ့[ပြင်ဆင်ရန်]

ဘာသာစကား၊စာပေ[ပြင်ဆင်ရန်]

ဘာသာစကားမှာ ကရင်စကား တစ်မျိုးတည်း သာရှိ၍ စကောကရင်၊ ပို့ကရင်နှင့် တောင်ပေါ်ဒေသ ကရင်တို့သည် မျိုးရိုးစုအလိုက် အသံအလေးအပေါ့ အနည်းငယ်စီ ကွာခြားကြသည်။ မြန်မာအက္ခရာနှင့် ကရင်စာပေ ရှိသည်။ ၎င်းစာပေကို ပြန်လည်ထွန်းကားလာရန် မြှင့်တင်နေသည်။

ဝတ်စားဆင်ယင်မှု[ပြင်ဆင်ရန်]

ကရင် ဝတ်စားဆင်ယင်မှု

https://goo.gl/maps/CJPsVkCnhtK2

ဘာသာကိုးကွယ်မှု[ပြင်ဆင်ရန်]

ကရင်အမျိုးသားများသည် ယုံကြည်ကိုးကွယ်မှုတွင် နတ်သည် အဓိကနေရာမှ ပါဝင်သည်။ ဘာသာရေးအယူဝါဒအနေနှင့် ဗုဒ္ဓဘာသာ၊ ခရစ်ယာန်ဘာသာ စသည်တို့ကို ယုံကြည်ကိုးကွယ်ကြသော်လည်း ရိုးရာနတ် အယူဝါဒကို စွဲမြဲယုံကြည်ကြသည်။ နတ်စားကရင် အမျိုးသားတို့က မြစ်၊ ချောင်း၊ တော၊ တောင်၊ သစ်ပင်၊ မုန်တိုင်း၊ မိုးကြိုး၊ နေ၊ လ စသော အရာများသည် မြင့်မြတ်ကြီးကျယ်သော တန်ခိုးတော် များကို ပိုင်ဆိုင်ကြပြီး တန်ခိုးရှိသော နတ်တို့၏ မှီခိုရာဖြစ်သည်ဟု ယူဆကြသည်။ ယင်းတို့က လူတို့၏ ပူဇော်ပသမှုကို နှစ်သက်ခံယူလိုကြသည် ဟူ၍လည်း ယုံကြည်ကြသည်။[၁]

ကရင်အမျိုးသားများ၌ ဘိုးဘွားအစဉ်အဆက်က ကိုးကွယ်လာခဲ့သော ရိုးရာနတ်များရှိသည်။ ယင်း တို့မှာ ဒူဝေရိုးရာနတ်၊ 'အောင်ခွဲ (အန်ဃှိုင်း)ခေါ် လိပ်ပြာနတ်စားရိုးရာ၊ အောင်စောကလို (အင်းဇို ကလပ်)ခေါ် ပန်းရိုးရာနတ်သို့မဟုတ် ဖူးဖာဒို (ဖူ့ဖာဒိုဝ်)ခေါ် ဘိုးဘိုးကြီးနတ်နှင့် ဒေသဆိုင်ရာနတ် ဟုခေါ်သော ရုက္ခစိုးနတ်စသည်တို့ဖြစ်ကြသည်။[၁]

ရိုးရာယဉ်ကျေးမှု[ပြင်ဆင်ရန်]

ဒေသထွက်ကုန်များ[ပြင်ဆင်ရန်]

တွင်းထွက်များ[ပြင်ဆင်ရန်]

ကိုးကား[ပြင်ဆင်ရန်]

  1. ၁.၀ ၁.၁ ၁.၂ ၁.၃ ၁.၄ ၁.၅ ၁.၆ ၁.၇ ၁.၈ ကရင်ပြည်နယ်၏ ဒေသန္တရ အချက်အလက်များ။ ကရင်ပြည်နယ်အစိုးရ။ ၂ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၁၀၇ တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
  2. http://www.myanmar.com/newspaper/myanmarahlin/Feb08.pdf
  3. D.P.S. MYANMAR GUIDE MAP. 2000.
  4. မေမြို့ချစ်ဆွေ (၂၀၀၀). မြန်မာပြည်ဖွား ဂေါ်ရခါး.