မြန်မာနိုင်ငံ၏ သယ်ယူပို့ဆောင်ရေး
မြန်မာနိုင်ငံတွင် သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးကဏ္ဍအတွက် ဖွဲ့စည်းထားသော ဝန်ကြီးဌာနမှာ - ပို့ဆောင်ရေးနှင့် ဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာနဖြစ်သည်။
ပို့ဆောင်ရေးနှင့် ဆက်သွယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာနမှာ ယခင်က ပို့ဆောင်ရေးဝန်ကြီးဌာန၊ ဆက်သွယ်ရေးနှင့် သတင်းအချက်အလက် နည်းပညာဝန်ကြီးဌာနနှင့် ရထားပို့ဆောင်ရေး ဝန်ကြီးဌာန ၃ခုကိုပူးပေါင်းကာဖွဲ့စည်းထားသော ဝန်ကြီးဌာန ဖြစ်သည်။
ရထားပို့ဆောင်ရေး
[ပြင်ဆင်ရန်]၂၀၀၉ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၃၁ ရက်နေ့အထိ မြန်မာနိုင်ငံရှိ မီးရထားလမ်းမိုင်စုစုပေါင်းမှာ ၃၁၈၆.၈၆ မိုင် နှင့် မီးရထားဘူတာရုံပေါင်း ၈၁၂ ခုရှိသည်။[၁]
ကုန်းလမ်း
[ပြင်ဆင်ရန်]

၁၀၀ ကီလိုမီတာထက် ကျော်လွန်သော ခရီးစဉ်များဟု သတ်မှတ်ထားသည့် ခရီးဝေး ခရီးသည်ပို့ဆောင်ရေးကဏ္ဍတွင် ဘတ်စ်ကားများနှင့် ခရီးသည်တင်ယာဉ်ကြီးများသည် အသုံးအများဆုံး သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးပုံစံများ ဖြစ်ကြသည်။ စုစုပေါင်း ခရီးသည်သွားလာမှု၏ ထက်ဝက်ကျော်နှင့် ခရီးသည်-ကီလိုမီတာ သွားလာမှု စုစုပေါင်း၏ သုံးပုံနှစ်ပုံနီးပါးသည် ဘတ်စ်ကားများဖြင့် သွားလာခြင်းဖြစ်ရာ၊ ခရီးဝေး ခရီးသည်သွားလာမှု အများစုကို ဘတ်စ်ကားများက နေရာယူထားသည်။ ပုဂ္ဂလိက ကိုယ်ပိုင်မော်တော်ယာဉ်များသည် ဒုတိယအကြီးမားဆုံး အချိုးအစားဖြစ်ပြီး ခရီးဝေးသွားလာသူအားလုံး၏ လေးပုံတစ်ပုံခန့်ကို သယ်ယူပို့ဆောင်ပေးလျက်ရှိသည်။ ကုန်စည်ပို့ဆောင်ရေးကဏ္ဍသည်လည်း ကုန်းလမ်းအခြေပြု ပို့ဆောင်ရေးပုံစံများအပေါ်တွင်သာ အဓိက မှီခိုလျက်ရှိပြီး၊ ကုန်တင်ယာဉ်များသည် စုစုပေါင်း ကုန်စည်တန်ချိန်၏ ကိုးဆယ်ရာခိုင်နှုန်းနီးပါးနှင့် ကုန်စည် တန်-ကီလိုမီတာ၏ အလားတူပမာဏကို သယ်ယူပို့ဆောင်ပေးလျက်ရှိသည်။[၂]
မြန်မာနိုင်ငံ၏ လမ်းအခြေအနေများသည် ယေဘုယျအားဖြင့် ကောင်းမွန်မှု အားနည်းလျက်ရှိသည်။ ဆောက်လုပ်ရေးဝန်ကြီးဌာန၏ ၂၀၁၅ ခုနှစ် စာရင်းအင်းများအရ အမြန်လမ်းမကြီးများ၊ ပြည်ထောင်စုလမ်းမကြီးများ၊ တိုင်းဒေသကြီးနှင့် ပြည်နယ် လမ်းမကြီးများ၊ နယ်စပ်ဒေသ လမ်းမကြီးများအနက် ၂၀ ရာခိုင်နှုန်းခန့်ကိုသာ ကတ္တရာ သို့မဟုတ် ကွန်ကရစ် ခင်းထားနိုင်ခဲ့သည်။ ကျန်ရှိနေသော လမ်းများမှာ ကျောက်ချောလမ်းများ၊ မြေသားလမ်းများ သို့မဟုတ် ရိုးရိုးလူသွားလမ်းများသာ ဖြစ်ကြသည်။[၃]
မြန်မာနိုင်ငံ၏ အဝေးပြေးလမ်းမကြီးများ တည်ဆောက်ရေးလုပ်ငန်းသည် တည်ဆောက်-လည်ပတ်-လွှဲပြောင်း စနစ် (Build-Operate-Transfer - BOT) အပေါ် များစွာ မှီခိုအားထားလျက်ရှိသည်။ ရန်ကုန်-မိတ္ထီလာ-မန္တလေး လမ်းမကြီးနှင့် မန္တလေး-မူဆယ် လမ်းမကြီးကဲ့သို့သော အဓိကလမ်းကြောင်းများ အပါအဝင် နိုင်ငံတစ်ဝန်းရှိ လမ်းမိုင် ၄,၇၅၂ ကီလိုမီတာကို BOT စနစ်ဖြင့် ဆောင်ရွက်ထားကြောင်း စာရင်းအင်းများက ပြသလျက်ရှိသည်။[၃]
မြို့ပြ ပို့ဆောင်ရေး
[ပြင်ဆင်ရန်]ရန်ကုန်မြို့ပြ ပို့ဆောင်ရေးစနစ်သည် ဘတ်စ်ကားစနစ်အပေါ်တွင် အဓိက မှီခိုနေရပြီး၊ ဖြာထွက်နေသော လမ်းကွန်ရက်များ၊ ကျဉ်းမြောင်းသော ဒုတိယတန်းစား လမ်းမများနှင့် ခရီးစဉ်အားလုံး၏ ၁ ရာခိုင်နှုန်းကိုသာ ဝန်ဆောင်မှုပေးနိုင်သော ခေတ်မမီတော့သည့် ၅၀ ကီလိုမီတာရှည်လျားသော ရထားလမ်းပိုင်းအသေးစားတစ်ခုတို့ဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည်။ အကျိုးအမြတ်မယူသော ကော်မတီများက ထိန်းကျောင်းပြီး အဓိက ကုမ္ပဏီကြီးနှစ်ခုနှင့် တွဲဖက်ပြေးဆွဲနေသော ဘတ်စ်ကားများသည် အစိုးရထောက်ပံ့ကြေးမပါဘဲ စရိတ်သက်သာသော ပို့ဆောင်ရေးဝန်ဆောင်မှုကို ထိရောက်စွာ ပေးစွမ်းနိုင်ခဲ့သည်။ သို့ရာတွင် မော်တော်ယာဉ်အရေအတွက်သည် ၂၀၁၁ ခုနှစ်ရှိ ၁၆၀,၀၀၀ စီးမှ ၂၀၁၅ ခုနှစ်တွင် ၃၂၀,၀၀၀ စီးအထိ နှစ်ဆ မြင့်တက်လာခဲ့ခြင်းနှင့် ရန်ကုန်မြို့တွင်း၌ ဆိုင်ကယ်စီးနင်းမှုကို တားမြစ်ထားခြင်းတို့ကြောင့် ယာဉ်ကြောပိတ်ဆို့မှုများသည် ရုံးတက်ရုံးဆင်းချိန်များသာမက အချိန်တိုင်းလိုလို ဖြစ်ပေါ်လာကာ ပျမ်းမျှမောင်းနှင်နှုန်းကို တစ်နာရီလျှင် ၃၀ ကီလိုမီတာမှ ၁၀-၁၅ ကီလိုမီတာအထိ ကျဆင်းစေခဲ့သည်။
မန္တလေးမြို့သည် စက်ဘီးစီးနင်းသွားလာသော မြို့အဖြစ်မှ ဆိုင်ကယ်များ လွှမ်းမိုးသော မြို့အဖြစ်သို့ ပြောင်းလဲလာခဲ့ပြီး၊ ယခုအခါ ခရီးသွားလာမှု၏ ၇၀ ရာခိုင်နှုန်းခန့်ကို ဆိုင်ကယ်များဖြင့် သွားလာနေကြကာ ဘတ်စ်ကားများမှာမူ ၃ ရာခိုင်နှုန်းအောက်သာ ဝန်ဆောင်မှုပေးနိုင်ပြီး စွမ်းဆောင်ရည် နိမ့်ပါးလျက်ရှိသည်။ မြို့၏ ထူထပ်သော လမ်းကွက်များနှင့် ကျယ်ဝန်းသော လမ်းမကြီးများသည် ယေဘုယျအားဖြင့် ယာဉ်ကြောပိတ်ဆို့မှု မရှိသလောက် ဖြစ်သော်လည်း၊ ဆိုင်ကယ်များ၊ အများပြည်သူ ပို့ဆောင်ရေးယာဉ်များနှင့် ပစ္စည်းပို့ဆောင်ရေးယာဉ်များ ရောနှောသွားလာနေသည့် မြို့လယ်ခေါင် အပိုင်းငယ်တွင်မူ ယာဉ်ကြောပိတ်ဆို့မှုများနှင့် လုပ်ငန်းလည်ပတ်မှုဆိုင်ရာ အခက်အခဲများ ဖြစ်ပေါ်လျက်ရှိသည်။ ဆိုင်ကယ်များသည် တစ်သီးပုဂ္ဂလ သွားလာမှုအတွက် စရိတ်သက်သာပြီး လွယ်ကူလျင်မြန်မှုကို ပေးစွမ်းနိုင်သော်လည်း၊ လေထုနှင့် ဆူညံသံ ညစ်ညမ်းမှုကို ပိုမိုဆိုးရွားစေခြင်း၊ မတော်တဆမှုများ တိုးပွားလာခြင်းနှင့် ရေရှည်တည်တံ့သော မြို့ပြဖွံ့ဖြိုးရေးကို ခြိမ်းခြောက်ခြင်းများ ဖြစ်ပေါ်စေလျက်ရှိသည်။[၄]
ရေကြောင်းပို့ဆောင်ရေး
[ပြင်ဆင်ရန်]၂၀၀၈ ခုနှစ် စာရင်းများအရ မြန်မာနိုင်ငံတွင်း သွားလာနိုင်သည့် ရေလမ်းခရီးအရှည် စုစုပေါင်းမှာ ၇,၉၅၄ မိုင် (၁၂,၈၀၀ ကီလိုမီတာ) ဖြစ်ပြီး သင်္ဘောကြီးများ သွားလာနိုင်သည့် ခရီးလမ်းအရှည်မှာ ၁,၉၈၈ မိုင် (၃,၂၀၀ ကီလိုမီတာ) ဖြစ်သည်။
ဆိပ်ကမ်းများ
[ပြင်ဆင်ရန်]ပင်လယ်ဆိပ်ကမ်းများ
[ပြင်ဆင်ရန်]မြစ်ဆိပ်ကမ်းများ
[ပြင်ဆင်ရန်]လေကြောင်းပို့ဆောင်ရေး
[ပြင်ဆင်ရန်]လေဆိပ်များ
[ပြင်ဆင်ရန်]၂၀၁၀ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ စာရင်းများအရ မြန်မာနိုင်ငံတွင် လေဆိပ်စုစုပေါင်း ၆၉ ခုရှိကာ လေယာဉ်ပြေးလမ်း ပေ တစ်သောင်းအထက်ရှိ လေဆိပ်မှာ ၁၁ ခုဖြစ်သည်။
အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ လေဆိပ်များမှာ -
- ရန်ကုန် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ လေဆိပ်
- မန္တလေး အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ လေဆိပ်
- နေပြည်တော် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ လေဆိပ် နှင့်
- ဟံသာဝတီ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ လေဆိပ် (တည်ဆောက်ဆဲ) တို့ ဖြစ်ကြသည်။
လေကြောင်းလိုင်းများ
[ပြင်ဆင်ရန်]မြန်မာနိုင်ငံအခြေစိုက် လက်ရှိပြေးဆွဲနေသော လေကြောင်းလိုင်းများ ၅ ခုရှိသည်။ နိုင်ငံတော်အလံတင် လေကြောင်းလိုင်းမှာ မြန်မာအမျိုးသား လေကြောင်းလိုင်း ဖြစ်ပြီး ပြည်ပသို့ ပျံသန်းလျက်ရှိသော လေကြောင်းလိုင်းများမှာ မြန်မာအမျိုးသား လေကြောင်းလိုင်း၊ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ မြန်မာ့လေကြောင်း နှင့် မင်္ဂလာ လေကြောင်းပို့ဆောင်ရေးလုပ်ငန်း တို့ ဖြစ်ကြသည်။
ကိုးကား
[ပြင်ဆင်ရန်]- ↑ မြန်မာ့မီးရထား။ ရထားပို့ဆောင်ရေး ဝန်ကြီးဌာန။ ၂၈ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၁၄ တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
- ↑ ကိုးကား အမှား - Invalid
<ref>tag; no text was provided for refs namedadb transport - 1 2 DATA COLLECTION SURVEY ON NATIONWIDE ROAD AND BRIDGE PRIORITY PROJECTS IN THE REPUBLIC OF THE UNION OF MYANMAR။ 29 July 2025 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
- ↑ Asian Development Bank (2016)။ Myanmar transport sector policy note: Urban Transport (PDF)။ Mandaluyong City, Philippines။ ISBN 978-92-9257-517-5။