ခင်သဲ (မြောက်နန်းမိဖုရား)

ဝီကီပီးဒီးယား မှ
Jump to navigation Jump to search

မင်းတုန်းမင်း၏ မြောက်နန်းမိဖုရား (ငယ်မည် - ခင်သဲ) ကို ၁၁၇၅ခုနှစ် (၁၈၁၃ ခုနှစ်) တွင် မွေးဖွားသည်။ မိဘများမှာ စစ်ကိုင်းမင်း (ဘကြီးတော်) လက်ထက် ကနောင်၊ မြန်အောင် နှစ်မြို့ဝန် ဦးသာဖြူနှင့် ပထမ ဝန်ကတော် သခင် ကြီးတို့ ဖြစ်သည်။

မိဘနှင့် မောင်နှမသားချင်းများ[ပြင်ဆင်ရန်]

ဦးသာဖြူနှင့် ပထမဝန်ကတော်တို့မှ သမီးနှစ်ယောက် မွေးရာ သမီးအကြီးမှာ နောက်တော်ပါ မြင်းဝန်ကတော် ကျောက်တလုံးသခင် ဖြစ်သည်။ သမီးအငယ်မှာ မြောက်နန်းမိဖုရားဖြစ်မည့် ခင်သဲ ဖြစ်သည်။ ဦးသာဖြူနှင့် ဒု တိယဝန်ကတော် သခင်ကြီးတို့မှ လင်ပန်းမိဖုရားသက်ပန်းမိဖုရားနှင့် ရေနံ့သာမြို့စားဦးရွှေမောင်တို့ကို မွေး ဖွားသည်။ ဦးသာဖြူ ကွယ်လွန်သောအခါ ဒုတိယဝန်ကတော် သခင်ကြီးသည် ပုဂံမင်းလက်ထက် ကျောက်ပန်းတောင်းမင်းကြီး ဦးရွှေကြည်နှင့် နောက်အိမ်ထောင်ပြုရာ သရစိမ်းမိဖုရား၊ မောင်လေးငယ်နှင့် မောင်သူတော် တို့ကို မွေးသည်။

ထို့ကြောင့် မြောက်နန်းမိဖုရားသည် ကျောက်တလုံးသခင်နှင့် ညီအစ်မအရင်းဖြစ်ပြီး လင်ပန်းမိဖုရား၊ သက်ပန်းမိဖုရား၊ ရေနံ့သာမြို့စားတို့နှင့် ဖအေတူမအေကွဲ ဖြစ်သည်။ သရစိမ်းမိဖုရား မောင်နှမသုံးဦးနှင့် ဘာမှမ တော်စပ်ပါ။

မြောက်နန်းမိဖုရားဖြစ်ခြင်း[ပြင်ဆင်ရန်]

ဖခင် ဦးသာဖြူ စစ်ကိုင်းမင်းထံတွင် နှစ်မြို့ဝန်အဖြစ် ထမ်းရွက်စဉ်က ခင်သဲသည် (၁၃)နှစ်သမီးအရွယ်တွင် နန်းမတော်မယ်နုထံတွင် အပျိုတော်အဖြစ် ခစားသည်။ ခင်သဲသည် မင်းတုန်းမင်း အထွတ်အမြတ်မရောက်မီ မင်းသားဘဝကတည်းက ကိုယ်လုပ်တော်အဖြစ် ကောက်ယူထားသော မင်္ဂလာအိမ်တော်ပါ ဖြစ်သည်။ မင်းတုန်းမင်း၊ ကနောင်မင်းသားတို့ ရွှေဘိုသို့ ထွက်ရာတွင် မင်းတုန်းမင်းသားနှင့်အတူ ကိုယ်လုပ်တော်ခင်သဲလည်း အတူလိုက်ပါသွားသည်။ အရေးတော်ပုံ မပြီးခင် ရွှေဘိုတွင် စံတော်မူစဉ် မင်းတုန်းမင်းနှင့် ခင်သဲတို့သည် ရွှေတန်ဆာဘုရားတွင် နှင်းပန်းလှူကာ အထွတ်အမြတ်ရောက်လျှင် မိဖုရားခေါင်ကြီးအရာပေးမည်ဟု သစ္စာဆို ဆုတောင်းခဲ့ကြသည်။ အရေးတော်ပုံပြီးမြောက်ကာ ထီးနန်းကိုရကြသောအခါ မင်းတုန်းမင်းအဖို့ တောင်နန်းမတော်တင်ရန်အရေး အခက်အခဲနှင့် ရင်ဆိုင်ရပါသည်။ ရှေးမင်းတို့သည် နန်းမတောင်ညာ မဟေသီမိဖုရားအဖြစ် ထီးဖြူရိပ်သွေးမဝေး သော မင်းသမီးများကိုသာ ရွေးချယ်မြဲ ဖြစ်သည်။ ညီတော် ကနောင်မင်းသားကလည်း ခမည်းတော် ရွှေဘိုမင်း ၏ တောင်နန်းမတော်မှ မွေးသည့် စကြာဒေဝီမင်းသမီးကိုသာ ရွေးစေလိုသည်။ ထို့အတွက် မင်းတုန်းမင်းသည် ကတိရှိခဲ့သော်လည်း ရှေးရှေးမင်းများ၏ထုံးကို နှလုံးမူကာ အများဆန္ဒကို လိုက်လျောပြီး ခင်သဲကို မြောက်နန်း မိဖုရားအဖြစ်သာ တင်ရရှာသည်။

မွေးစားသမီးတော်များ[ပြင်ဆင်ရန်]

မြောက်နန်းမိဖုရားတွင် သားတော်၊ သမီးတော် မထွန်းကားပေ။ ညီမတော် လင်ပန်းမိဖုရား၏ သမီးတော် စလင်းစုဘုရားနှင့် တမာပင်တိုက်စားမိဖုရား၏သမီးတော် ကွပ်ရွာမင်းသမီး သီရိမလ္လာဒေဝီတို့ကို မွေးစားခဲ့သည်။

ကုသိုလ်တော်များ[ပြင်ဆင်ရန်]

မြောက်နန်းမိဖုရားဖြစ်ပြီးနောက် ညောင်ကန်ရွာတွင် သီရိနန္ဒာကန်တော်နှင့် ဇေယျနန္ဒာကန်တော်တို့ကို သက္ကရာဇ် (၁၂၆၁)ခုနှစ် (၁၈၉၉ ခုနှစ်) တွင် အသစ်ပြင်ဆင်မွမ်းမံလှူဒါန်းတော်မူသည်။ ၎င်းရွာရှိ ရတနာမဉ္ဖူကျောင်း တိုက်အတွင်း ကွမ်းသုံးဆင့် စမြင့်ခံကျောင်းကြီးလည်း ဆောက်လုပ်လှူဒါန်းတော်မူသည်။ မန္တလေးမြို့တော် မြောက်ပြင် မန္တလေးတောင်ခြေ မဏ္ဍလာရာမတိုက် ကျောင်းရံ(၂၀)နှင့်တကွ လေးထပ် စမြင့်ခံကျောင်းတော်ကြီးတစ်ဆောင် ဆောက်လုပ်ကာ ညောင်ကန်ရွာမှ မေဓာသီရိကဝိဓဇပရမ မဟာဓမ္မရာဇာ ဓိရာဇ တံဆိပ်တော်ရ ဆရာတော်အား တင်လှူခဲ့သည်။

မန္တလေးမှ ရန်ကုန်အထွက် ကားလမ်း၊ အမရပူရမြို့အဝင် ပြည်မင်းသားကျောင်း အရှေ့ဘက် ပေ (၆၀ဝ) ခန့် အကွာတွင် မြောက်နန်းမိဖုရား ကောင်းမှူ၊ အုတ်ဖြင့် တည်ဆောက်ထားသော သာရမဉ္ဖူသိမ်တော်ကြီး တည်ရှိ ပါသည်။

ကံကုန်ခြင်း[ပြင်ဆင်ရန်]

မြောက်နန်းမိဖုရားသည် သက္ကရာဇ် (၁၂၃၄)ခုနှစ် (၁၈၇၂ခုနှစ်)၊ ကဆုန်လပြည့်ကျော် ၁၂ရက်နေ့တွင် ကံကုန်တော်မူသည်။ မိုးကြိုးဒဏ်ဖြင့် အသက်ပျောက်ရသော သားအဖသုံးယောက်၏ အလောင်းကို မြောက်နန်းမိဖုရား အမှတ်မထင် မြင်လိုက်မိသဖြင့် သွေးလန့်တော်မူပြီး အဖျားတော်ခသည် ဆိုသော်လည်း တုပ်ကွေး မိကာ ဖျားပြီး ကံကုန်တော်မူခြင်း ဖြစ်ပါသည်။ ကံမကုန်မီ မိမိအခြေအနေကို ရိပ်မိသော မြောက်နန်းမိဖုရား သည် မင်းတုန်းမင်းအား အပြစ်ရှိက ခွင့်လွှတ်တော်မူပါရန် နှင်းပန်းခိုင်ဖြင့် ကန်တော့ပါသည်။

အလောင်းတော်ကို ကောင်းစွာသဂြိုဟ်တော်မူပြီး နန်းမြို့တော်အနောက်မြောက်ထောင့်အရပ်တွင် အုတ်နန်းပြ သာဒ်နှင့် ထားတော်မူသည် ဆိုသော်လည်း ယနေ့ မရှိပါ။ [၁]

ကိုးကား[ပြင်ဆင်ရန်]

  1. မောင်သန်းဆွေ(ထားဝယ်) ၏ ကုန်းဘောင်ရှင်းတမ်း