ထရုမ်းလူမျိုး
| လူဦးရေ စုစုပေါင်း | |
|---|---|
| ၁၇၉ (၂၀၁၅)[၁] | |
| အများစု နေထိုင်သည့် နေရာ | |
| ဘာသာစကား | |
| ဒူရုံ, L2: ရဝမ် | |
| ဆက်စပ် တိုင်းရင်းသား အုပ်စုများ | |
| ဒူရုံ၊ နူး၊ ရဝမ် |
ထရုမ်းလူမျိုး သို့မဟုတ် ထရုံလူမျိုးများသည် မြန်မာနိုင်ငံ၊ ကချင်ပြည်နယ် မြောက်ပိုင်း ဟိမဝန္တာ တောင်ခြေရင်း ဒေသများတွင် နေထိုင်သော တိုင်းရင်းသားလူမျိုးစုတစ်စု ဖြစ်ပြီး၊ ၎င်းတို့၏ လူဦးရေသည် လုံးဝ ပျောက်ကွယ်သွားလုနီးနီးအထိ ကျဆင်းလျက်ရှိသည်။ ၎င်းတို့ကို "အရှေ့အာရှ ပစ်ဂမီများ" ဟုလည်း ရည်ညွှန်းကြသည်။ ၎င်းတို့သည် ၁၈၈၀ ပြည့်နှစ်များတွင် တိဗက်မှတစ်ဆင့် မြန်မာနိုင်ငံသို့ ရွှေ့ပြောင်းလာခဲ့ကြသည့် တရုတ်နိုင်ငံတွင် စုစည်းနေထိုင်သော ဒူရုံလူမျိုးစုမှ ဆင်းသက်လာသည်ဟု ယူဆရသည်။[၂]
ဗဟိုအာဖရိကရှိ ပစ်ဂမီလူမျိုးများနှင့် အရှေ့တောင်အာရှရှိ နီဂရီတိုလူမျိုးများကဲ့သို့ပင် ထရုမ်းလူမျိုးများသည် အရပ်အလွန်တိုကြပြီး၊ အမျိုးသားများ၏ ပျမ်းမျှအရပ်သည် ၁၄၉ စင်တီမီတာ (၄ ပေ ၁၁ လက်မ)၊ အမျိုးသမီးများ၏ ပျမ်းမျှအရပ်သည် ၁၄၀ စင်တီမီတာ (၄ ပေ ၇ လက်မ) ဖြစ်သည်။[၃]
သမိုင်းကြောင်း
[ပြင်ဆင်ရန်]ထရုမ်းလူမျိုးများသည် ၎င်းတို့၏ မူရင်းနေရပ်ဖြစ်သည့် ထရုမ်မြစ် (ဒူရုံ/ဒူလောင်)၏ မြစ်ဖျားခံရာဒေသမှ အမည်ကို ရရှိခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ ၎င်းတို့၏ မူရင်းနေရပ်ကို လွန်ခဲ့သော နှစ် ၂၀၀ ခန့်က စွန့်ခွာလာပြီးနောက်၊ ထရုမ်းလူမျိုးများသည် သာလာလာခါ တောင်ကြားလမ်းမှတဆင့် မြန်မာပိုင်နက်နယ်မြေအတွင်းသို့ ပြောင်းရွှေ့ဝင်ရောက်လာခဲ့သည်။ ၎င်းတို့သည် ပူတာအိုခရိုင်၊ နောင်မွန်းမြို့နယ်ရှိ အဒန်လောင်မြစ်ဝှမ်းအောက်ပိုင်း၊ ကချင်ပြည်နယ်တွင် အခြေချနေထိုင်ခဲ့ကြသည်။ ထိုဒေသ၏ ပထဝီဝင်အနေအထားမှာ သစ်တောထူထပ်ပြီး ခက်ခဲကြမ်းတမ်းသော တောင်ကုန်းများ၊ ရေစီးသန်သော ချောင်းများ၊ နှင်းဖုံးတောင်များ ပါဝင်ကာ၊ အပြာရောင်သိုး နှင့် အရွက်စားဒရယ် ကဲ့သို့သော ရှားပါးသားရဲတိရစ္ဆာန်များ နေထိုင်ရာဒေသဖြစ်သည်။
၁၉၆၀ ပြည့်နှစ်များတွင် မြန်မာသုတေသနအဖွဲ့တစ်ဖွဲ့မှ မျိုးရိုးစစ် ပစ်ဂမီလူမျိုး ၅၀ ကျော် ကို တွေ့ရှိခဲ့ပြီး၊ မွေးရာပါ အိုင်အိုဒင်းချို့တဲ့မှုရောဂါ၊ ဉာဏ်ရည်မမီခြင်း၊ လည်ပင်းကြီးရောဂါ၊ ကြွက်သားတောင့်တင်းခြင်းနှင့် အခြား ကိုယ်ခန္ဓာနှင့် စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ရောဂါဝေဒနာများကို သတိပြုမိခဲ့သော်လည်း၊ ထိုလူ့အဖွဲ့အစည်းသည် မိမိကိုယ်တိုင် ရပ်တည်နိုင်မည်ဟု ယူဆခဲ့ကြသည်။[၄]
ကချင်ပြည်နယ် အေးချမ်းသာယာရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးကောင်စီမှ ၁၉၉၇ ခုနှစ်တွင် တာဝန်ပေးအပ်ခဲ့သော ကွင်းဆင်းလေ့လာမှုတစ်ခုက မျိုးရိုးစစ် ထရုမ်းလူမျိုး ၈ ဦးသာ ကျန်ရှိတော့သည်ကို ဖော်ထုတ်ပြသခဲ့သည်။[၅] ဤအချက်သည် ထရုမ်းလူမျိုးများကို ယနေ့ကမ္ဘာပေါ်တွင် ပျောက်ကွယ်လုနီးပါး အန္တရာယ်အရှိဆုံး လူဦးရေများထဲမှ တစ်ခု ဖြစ်စေခဲ့သည်။
အလန် ရာဘီနိုဝစ်ဇ် သည် ၁၉၉၀ ပြည့်နှစ်နှောင်းပိုင်းတွင် ထရုမ်းပစ်ဂမီများ၏ ရွာသို့ သွားရောက်လေ့လာခဲ့သည်။[၄] ကျန်ရှိသည့် မျိုးရိုးစစ် ထရုမ်းလူမျိုးများထဲမှ အသက် ၃၉ နှစ်ရှိ အငယ်ဆုံးပုဂ္ဂိုလ်ဖြစ်သူ ဒါဝီ က မွေးလာသော ထရုမ်းကလေးငယ်များသည် အကြောင်းရင်းမသိရဘဲ မွေးရာပါ ချို့ယွင်းချက်များ ပိုမိုပြင်းထန်လာနေကြောင်း ရှင်းပြခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် ထရုမ်းလူကြီးများသည် နောက်ထပ် ကိုယ်လက်အင်္ဂါ မပြည့်စုံသော ကလေးများ မမွေးဖွားစေရန်အတွက် ၎င်းတို့၏ လူဦးရေကို မျိုးတုံးပျောက်ကွယ်သွားရန် ဆုံးဖြတ်ခဲ့ကြသည်။ ဒါဝီ ငယ်စဥ်ကပင် ၎င်း၏ဖခင်က လက်ထပ်ခြင်း သို့မဟုတ် ကလေးယူခြင်း မပြုလုပ်ရန် တောင်းဆိုခဲ့သည်။ ရာဘီနိုဝစ်ဇ် လာရောက်ပြီးနောက် ၂၀၀၃ ခုနှစ်တွင် ကယ်လီဖိုးနီးယား သိပ္ပံအကယ်ဒမီမှ မနုဿဗေဒပညာရှင် ပီ ခရစ်စတီယန် ကလီးဂါ က လိုက်လံလေ့လာခဲ့သည်။ ထိုနောက်တွင်၊ ဒါဝီသည် ဇနီးသည် ရှာဖွေရန်အတွက် တိဗက် သို့မဟုတ် ယူနန်သို့ ခရီးသွားမည်ဖြစ်ကြောင်း ကြေညာခဲ့ရာ၊ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် တာရုံ/ဒူရုံလူမျိုး အများအပြား ထိုနေရာတွင် နေထိုင်သောကြောင့် ဖြစ်သည်။[၆]
ဒူရုံလူမျိုးများနှင့် ဆက်စပ်မှု
[ပြင်ဆင်ရန်]ရစ်ချတ် ဒီ ဖစ်ရှာ မှ အဆိုပြုသည်မှာ ထရုမ်းလူမျိုးများသည် တရုတ်နိုင်ငံ ယူနန်ပြည်နယ်ရှိ ဒူလုံတောင်ကြားတွင် အခြေစိုက်သော ဒူရုံလူမျိုးမှ ဆင်းသက်လာခြင်း ဖြစ်သည်။ လက်ရှိတွင် ထိုတောင်ကြားရှိ သတ်မှတ်ထားသော ရွာ ခြောက်ရွာ၌ ဒူရုံတိုင်းရင်းသား လူမျိုး ၅,၀၀၀ ခန့် နေထိုင်ကြသည်။[၆] ဤယူဆချက်သည် ကလီးဂါ၏ လေ့လာမှုအပေါ် အခြေခံထားခြင်းဖြစ်ပြီး ဒူရုံသည် ထရုမ်းအတွက် တရုတ်ဝေါဟာရသာ ဖြစ်သည်ဟု ဆိုသည်။
လူမျိုးစုနှစ်ခုကြား မျိုးရိုးဗီဇဆိုင်ရာ ဆင်တူမှုများကို လေ့လာတွေ့ရှိထားပြီး၊ ထရုမ်းလူမျိုးအားလုံးသည် ၁၈၈၀ ပြည့်နှစ်များတွင် တိဗက်မှ မြန်မာနိုင်ငံသို့ ရွှေ့ပြောင်းလာခဲ့သော ဒူရုံလူမျိုး သုံးဦးမှ ဆင်းသက်လာခြင်းဖြစ်သည်ဟု ဆိုထားသည်။[၂]
ယဉ်ကျေးမှု
[ပြင်ဆင်ရန်]ထရုမ်းလူမျိုးအများစုသည် ၎င်းတို့၏ အိမ်နီးချင်း ရဝမ်လူမျိုးများကဲ့သို့ပင် ခရစ်ယာန်ဘာသာကို ကိုးကွယ်ကြသည်။[၃] ၎င်းတို့သည် ယခင်က သဘာဝနတ်ကိုးကွယ်မှု တစ်မျိုးကို ကျင့်သုံးခဲ့ကြပြီး၊ ထိုဘာသာရေးဆိုင်ရာ ရိုးရာဓလေ့များကို နမ်းဆာ ဟုခေါ်သော နတ်ဆရာတစ်ဦးက ဦးဆောင်ခဲ့သည်။.[၃]
ကိုးကား
[ပြင်ဆင်ရန်]- ↑ Nyunt Nyunt Win (2015). "The Taron: one of the hidden groups of hill ethnic groups in Myanmar" (in en). Mandalay University Research Journal 6: 1-9.
- 1 2 The Uncertain Fate of Myanmar's Little People။ myanmarburma.com (22 March 2013)။ 12 August 2013 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
- 1 2 3 Trost၊ Wolfgang H.။ "Almost Gone: The Tarong of Myanmar’s Far North"၊ The Irrawaddy၊ 2024-02-17။
- 1 2 The Moth Presents Alan Rabinowitz: The Last Taron (November 17, 2011)။ 2021-12-19 တွင် မူရင်းအား မော်ကွန်းတင်ပြီး။
- ↑ "ဦးတေဇ အစီအစဉ်နဲ့ ထရုန်လူပုကလေးတဦး ရန်ကုန်ရောက်ရှိ"၊ ဧရာဝတီ၊ ၂၅ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၃။
- 1 2 The search for 'Dawi'။ canyonsworldwide.com။ 2013-09-08 တွင် မူရင်းအား မော်ကွန်းတင်ပြီး။ 12 August 2013 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။