သမဝါယမ ဦးစီးဌာန

ဝီကီပီးဒီးယား မှ
အ​ညွှန်း​သို့ ခုန်ကူးရန် ရှာဖွေရန် ခုန်ကူးမည်
သမဝါယမ ဦးစီးဌာန
 မြန်မာနိုင်ငံအစိုးရအဖွဲ့အစည်း
Logo of Cooperative Department.jpeg
အစိုးရအဖွဲ့အစည်း အကျဉ်းချုပ်
ဖွဲ့စည်းသည့်အချိန်၃၀ ​အောက်တိုဘာ ၁၉၉၁
ဝန်ကြီးများဦးလှမိုး
မိခင်အဖွဲ့အစည်းသမဝါယမနှင့် ကျေးလက်ဖွံ့ဖြိုးရေး ဝန်ကြီးဌာန
ဝက်ဘ်ဆိုက်moali.gov.mm

သမဝါယမ ဦးစီးဌာန (အင်္ဂလိပ်: Cooperative Department) သည် သမဝါယမနှင့် ကျေးလက်ဖွံ့ဖြိုးရေး ဝန်ကြီးဌာန လက်အောက်ရှိ ဌာနတစ်ခုဖြစ်သည်။

သမိုင်းကြောင်း[ပြင်ဆင်ရန်]

ကိုလိုနီခေတ်၊ ၁၉၀၄ ခုနှစ်တွင် မေမြို့(ပြင်ဦးလွင်)၌ သမဝါယမမင်းကြီးရုံးကို စတင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။ သမဝါယမဦးစီးဌာန၏ဖွဲ့စည်းပုံကို နိုင်ငံတော်ငြိမ်ဝပ်ပိပြားမှု တည်ဆောက်ရေးအဖွဲ့အစည်း အဝေးအမှတ်(၃၉/၉၁)မှသဘောတူခွင့်ပြုချက်အရ ၁၉၉၁ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာ(၃၀)ရက်နေ့မှ စတင်ဖွဲ့စည်းဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ ယင်းသို့ဆောင်ရွက်လျက်ရှိစဉ် နိုင်ငံတော်ငြိမ်ဝပ်ပိပြားမှုတည်ဆောက်ရေးအဖွဲ့၏ဥပဒေအမှတ်(၉/၉၂)ဖြင့်ထုတ်ပြန်ခဲ့သော သမဝါယမအသင်းဥပဒေသစ်အရ လုပ်ငန်းတာဝန်များတိုးချဲ့ပြောင်းလဲဆောင်ရွက်မှုများ ပြုလုပ်လာရ၍ သမဝါယမဦးစီးဌာန၏ (၅-၆-၁၉၉၄)ရက်စွဲပါ အစည်းအဝေးအမှတ်စဉ် (၂၁/၉၄) အရဖွဲ့စည်းပုံအင်အား အရာထမ်းရာထူး(၉၈၀)နေရာ၊ အမှုထမ်းရာထူး(၁၆၃၃၂)နေရာ ​​​စုစုပေါင်းရာထူး (၁၇၃၁၂) နေရာဖြင့် စတင်ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။

(၁၅-၁-၂၀၁၅)ရက်နေ့တွင် ကျင်းပပြုလုပ်သော ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်၊ ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ အစည်းအဝေးအမှတ်စဉ်(၂/၂၀၁၅)၏ သဘောတူခွင့်ပြုချက်အရ သမဝါယမဝန်ကြီးဌာန၊ သမဝါယမဦးစီးဌာန၏ ဖွဲ့စည်းပုံအား အရာထမ်းရာထူး(၁၄၈၃)နေရာ၊ အမှုထမ်းရာထူး(၁၆၈၆၄)နေရာ၊စုစုပေါင်းရာထူး(၁၈၃၄၇)နေရာဖြင့်ဖွဲ့စည်းထားရှိရာမှ အရာထမ်း ရာထူး (၇၀၃)နေရာ၊ အမှုထမ်းရာထူး(၁၅၆၉၆) နေရာ စုစုပေါင်းရာထူး (၁၆၃၉၉)နေရာဖြင့် သမဝါယမဦးစီးဌာနအဖြစ် (၁-၄-၂၀၁၅) ရက်နေ့မှစ၍ ပြင်ဆင် ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။[၁][၂]

ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်း၏မိန့်ခွန်း[ပြင်ဆင်ရန်]

လွတ်လပ်ရေးဗိသုကာကြီး ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်းသည် ၁၉၄၆ခုနှစ်၊ မေလ (၁၆)ရက်နေ့ ရန်ကုန်မြို့တွင် ကျင်းပသည့် ဖဆပလအဖွဲ့ချုပ်၏ ဒုတိယမြောက် ဗဟိုဦးစီးအဖွဲ့ အစည်းအဝေးကြီးတွင် "တိုင်းပြည်အနှံအပြား မှာ သမဝါယမလုပ်ငန်းတွေဆောင်ရွက်ဖို့အချိန်သင့်နေပါသည်။ လုံးလုံးလျားလျား လျော်ကန်နေပါသည်။ ဒီလုပ်ငန်းဟာကျူပ်တို့ ပြည်သူတွေရဲ့ နှလုံးသားတည်းကို ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်လိုစိတ်တွေ သွင်းပေးပါလိမ့်မယ်၊ ဒါတင်မကသေးဘူး ကျစ်ကျစ်လျစ်လျစ် သုံးစွဲတတ်မှု၊ ကိုယ်ထူကိုယ်ထလုပ်မှု၊ တီထွင်ဖန်တီးကြိုးပမ်းတတ်မှု တွေ ရှိလာအောင်လည်း အားပေးအားမြှောက် ပြုပါလိမ့်မယ်။ ဘာကြောင့်လဲဆိုတော့ ကျုပ်တို့တိုင်းပြည်မှာ အရင်းအနှီးသိပ်ရှားပါနေချိန်မှာ သမဝါယမလုပ်ငန်းဟာ တိုင်းပြည်ရဲ့ သာယာဝပြောရေးကို မြှင့်တင်ဖို့အတွက် အကောင်းဆုံးနည်းလမ်းပဲ ဖြစ်တယ်ဆိုတဲ့အကြောင်း၊ အဆုံးမှာတော့ အရင်းအနှီးကို ဖန်တီးပေးတဲ့ နေရာဟာ လုပ်အားပဲ။ တို့ရဲ့ လုပ်အားပဲဖြစ်တယ်ဆိုတဲ့ အကြောင်းတွေကို ပြည်သူတွေက အလုပ်လုပ်ရင်းသိလာ၊ နားလည်လာမှာဖြစ်လို့ပါပဲ" ဟု မိန့်ကြားခဲ့သည်။

ဖွဲ့စည်းပုံ[ပြင်ဆင်ရန်]

သမဝါယမ ဦးစီးဌာနကို အောက်ပါအတိုင်းဖွဲ့စည်းထားသည်။

  • ညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ်ရုံး
    • တိုင်းဒေသကြီး/ပြည်နယ် သမဝါယမဦးစီးဌာနများ (၁၅)ရုံး
      • မြို့နယ်သမဝါယမဦးစီးဌာနများ (၃၀၇)ရုံး
  • သမဝါယမတက္ကသိုလ် (၂)ကျောင်း
    • သမဝါယမတက္ကသိုလ်(သန်လျင်)
    • သမဝါယမတက္ကသိုလ်(စစ်ကိုင်း)
  • သမဝါယမဒီဂရီကောလိပ် (၂)ကျောင်း
    • သမဝါယမကောလိပ်(ဖောင်ကြီး)
    • သမဝါယမကောလိပ်(မန္တလေး)
  • သမဝါယမသင်တန်းကျောင်း (၄)ကျောင်း
    • သမဝါယမသင်တန်းကျောင်း(တောင်ကြီး)
    • သမဝါယမသင်တန်းကျောင်း(ပုသိမ်)
    • သမဝါယမသင်တန်းကျောင်း(မော်လမြိုင်)
    • သမဝါယမသင်တန်းကျောင်း(မကွေး)
  • သမဝါယမကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေး သင်တန်းကျောင်း (၃)ကျောင်း
    • သမဝါယမကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေး သင်တန်းကျောင်း(ရန်ကုန်)
    • သမဝါယမကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေး သင်တန်းကျောင်း(မန္တလေး)
    • သမဝါယမကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေး သင်တန်းကျောင်း(မော်လမြိုင်)

သမဝါယမဦးစီးဌာန၏ လုပ်ငန်းဌာနခွဲ (၆)ခု[ပြင်ဆင်ရန်]

  • လူ့စွမ်းအားအရင်းအမြစ်အုပ်ချုပ်မှုနှင့် ဘဏ္ဍာရေးဌာနခွဲ
    • စီမံရေးရာဌာနစု
    • ငွေစာရင်းဌာနစု
  • သမဝါယမလုပ်ငန်းများစစ်ဆေးရေးဌာနခွဲ
    • စစ်ဆေးရေးဌာနစု
  • သမဝါယမမူဝါဒ၊လုပ်ထုံးလုပ်နည်းနှင့်ပညာပေးရေးဌာနခွဲ
    • ဖွဲ့စည်းရေးနှင့်စာရင်းရှင်းလင်းဖျက်သိမ်းရေးဌာနစု
    • သမဝါယမပညာပေးရေးနှင့်သတင်းပြန်ကြားရေးဌာနစု
  • ကုန်ထုတ်၊စက်မှုလက်မှုနှင့်ဝန်ဆောင်မှုလုပ်ငန်းဌာနခွဲ
    • ကုန်ထုတ်လုပ်ငန်းဌာနစု
    • စက်မှုလက်မှုနှင့်ဝန်ဆောင်မှုလုပ်ငန်းဌာနစု
  • စီးပွားရေးစီမံခန့်ခွဲမှုသုတေသနနှင့်စာရင်းအင်းဌာနခွဲ
    • စီးပွားရေးစီမံခန့်ခွဲမှုသုတေသနနှင့်စာရင်းအင်းဌာနစု
  • ပြည်တွင်း/ပြည်ပဆက်ဆံရေးနှင့် ကုန်သွယ်ရေးဌာနခွဲ
    • ပြည်တွင်း/ပြည်ပဆက်ဆံရေးဌာနစု
    • ကုန်သွယ်မှုဌာနစု

လုပ်ငန်းတာဝန်များ[ပြင်ဆင်ရန်]

သမဝါယမဦးစီးဌာန၏ လုပ်ငန်းတာဝန်များမှာ အသင်းဖွဲ့စည်းရန် စည်းရုံးခြင်း၊ အသင်းဖွဲ့စည်းရေးဆောင်ရွက်ခြင်း၊ သမဝါယမပညာပြန့်ပွားအောင် ဆောင်ရွက်ခြင်းနှင့် နိုင်ငံတော်၏ မူဝါဒများ၊ သမဝါယမအခြေခံမူများ၊ ထုတ်ပြန်ထားသည့် ဥပဒေ၊ နည်းဥပဒေ၊ စည်းမျဉ်း စည်းကမ်းနှင့်အညီ လိုက်နာဆောင်ရွက်ရန် ထိန်းကျောင်း တည့်မတ်ဆောင်ရွက်ခြင်းတို့ ဖြစ်သည်။

သမဝါယမဦးစီးဌာနတွင် လက်ရှိဆောင်ရွက်နေသည့် လုပ်ငန်းအစီအမံ(Action Plan ) (၈)ရပ်[ပြင်ဆင်ရန်]

  • သမဝါယမအသင်းများဖွဲ့စည်းခြင်း၊
  • အသေးစားအရင်းအနှီးချေးငွေထုတ်ချေးခြင်းလုပ်ငန်း (Microfinance)
  • လယ်ယာသုံး၊ လုပ်ငန်းသုံး၊ ရေလုပ်ငန်းသုံး စက်ကိရိယာများအား အရစ်ကျစနစ်ဖြင့် ရောင်းချပေးခြင်းလုပ်ငန်း (Hire Purchase System)၊
  • စက်မှုလယ်ယာစနစ် ကူးပြောင်းနိုင်ရေးအတွက် မြေယာပြုပြင်ခြင်းလုပ်ငန်း၊
  • လယ်ယာအထောက်အကူပြု ဝန်ဆောင်မှုသမဝါယမအသင်းများ ပေါ်ပေါက်လာရေးနှင့် လယ်ယာသွင်းအားစုများ ဖြန့်ဖြူးပေးနိုင်ရေးလုပ်ငန်း၊
  • ကုန်ထုတ်လုပ်မှု၊ ကုန်သွယ်မှု၊ ဝန်ဆောင်မှု သမဝါယမအသင်းများအား အဆင့်မြှင့်တင်ပေးခြင်း လုပ်ငန်း၊
  • အကူအညီ၊ အထောက်အပံ့နှင့် ငွေကြေးအရင်းအနှီးရယူဆောင်ရွက်ရေးလုပ်ငန်း၊
  • သမဝါယမပညာပေးရေးလုပ်ငန်းများ ဆောင်ရွက်ခြင်း (Capacity Building)

ရည်မှန်းချက်[ပြင်ဆင်ရန်]

သမဝါယမနှင့်ကျေးလက်ဖွံ့ဖြိုးရေးဝန်ကြီးဌာန၊ သမဝါယမဦးစီးဌာန၏ ရည်မှန်းချက်( Mission)မှာ အောက်ပါ အတိုင်းဖြစ်သည်-

  • လုပ်ကွက်ငယ် တောင်သူလယ်သမားများ တစ်နိုင်တစ်ပိုင် မွေးမြူသူများနှင့် ရေလုပ်သားများကို အခြေခံ၍ အစုအဖွဲ့များ၊ သမဝါယမအသင်းများဖွဲ့စည်းပြီး အတွေးသစ် အမြင်သစ်များဖြင့် စိုက်ပျိုးမွေးမြူရေးလုပ်ငန်းများကို ခေတ်မီဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်လာစေရန်၊
  • စိုက်ပျိုးရေး၊ မွေးမြူရေးလုပ်ငန်းများနှင့် သမဝါယမလုပ်ငန်းများ ပိုမိုဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်လာစေရန် လိုအပ်သော နည်းပညာနှင့် ငွေကြေးအရင်းအနှီးများအတွက် ပြည်တွင်း၊ပြည်ပမှ အကူအညီ၊ အထောက်အပံ့နှင့် ချေးငွေများရရှိရေး ကူညီဆောင်ရွက်ပေးရန်၊
  • သမဝါယမလုပ်ငန်းများနှင့် သမဝါယမစနစ် ပိုမိုအောင်မြင်စေရေး ဆောင်ရွက်ရန်။

မျှော်မှန်းချက်[ပြင်ဆင်ရန်]

သမဝါယမဦးစီးဌာန၏ မျှော်မှန်းချက် (Vision)မှာ အားလုံးပါဝင်ပြီး နိုင်ငံတကာနှင့် ယှဉ်ပြိုင်နိုင်စွမ်းရှိသည့် ရေရှည်တည်တံ့သော လယ်ယာကုန်ထုတ်လုပ် မှုစနစ် ထွန်းကားစေခြင်းဖြင့် စားနပ်ရိက္ခာဖူလုံ၍ အာဟာရပြည့်ဝစေပြီး ကျေးလက်နေပြည်သူများ၏ လူမှု စီးပွားဘဝမြင့်မားလာစေရန်နှင့် နိုင်ငံစီးပွားဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုကို အထောက်အကူဖြစ်စေရန်။


မြန်မာ့သမဝါယမအခြေခံမူ(၁၀)ချက်[ပြင်ဆင်ရန်]

  • အသင်းကို မိမိဆန္ဒအလျှောက် ပါဝင်လိုသူများဖြင့် ဖွဲ့စည်းရန်၊
  • အသင်းသား(သို့မဟုတ်) ကိုယ်စားလှယ်သည် လူတစ်ကိုယ် ဆန္ဒမဲတစ်မဲပေးနိုင်သည့် ညီမျှသော အခွင့်အရေးရရှိ၍ အသင်း၏လုပ်ငန်းအရပ်ရပ်ကို အများ၏ ဆန္ဒဖြင့်သာ စီမံခန့်ခွဲရန်၊
  • အသင်းတွင် ထည့်ဝင်ထားသော အစုအတွက် ရရှိရမည့် အကျိုးခံစားခွင့်ကို ကန့်သတ်ထားရန်၊
  • အသင်း၏ လုပ်ငန်းမှ ထွက်ပေါ်လာသည့် အသားတင်အမြတ်ငွေများကို အသင်းသားများ၏ ဆုံးဖြတ်ချက်ဖြင့် ခွဲဝေရန်၊
  • သမဝါယမသဘောတရားနှင့်နည်းစနစ် ပြန့်ပွားရေးအတွက် ဆောင်ရွက်ရန်၊
  • ပြည်တွင်း/ပြည်ပရှိ သမဝါယမအသင်းအချင်းချင်းထိရောက်စွာ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရန်၊
  • အသင်းသည် အသင်း၏ စီးပွားရေးနှင့် လူမှုရေးလုပ်ငန်းများကို လုပ်ဆောင်သည့် အဖွဲ့အစည်း သာ ဖြစ်စေရန်၊
  • အသင်းသည် အသင်းသား၊ အသင်းဝင်များ၏ အကျိုးကို ဦးတည်ဆောင်ရွက်ခြင်းဖြင့် ယင်းတို့၏ လူနေမှု အဆင့်အတန်းများ မြင့်မားရေးကို ရှေးရှုဆောင်ရွက်ရန်၊
  • အသင်းသားများ (သို့မဟုတ်) အသင်းဝင်များသည် အသင်း၏ စီးပွားရေးနှင့် လူမှုရေးလုပ်ငန်း များတွင် ပါဝင်ဆောင်ရွက်သူများဖြစ်ကြစေရန်၊
  • အသင်းသည် အသင်းသား၊ အသင်းဝင်များနှင့် အကျိုးတူစီးပွားဘက် လုပ်ကိုင်သူများ၏ အကျိုး စီးပွားအတွက် အချင်းချင်းလုပ်အား၊ ပစ္စည်းတို့ ပူးပေါင်း၍ အများ၏ဆန္ဒဖြင့် စီမံခန့်ခွဲ လုပ်ဆောင်သည့် အဖွဲ့အစည်းဖြစ်စေရန်။


သမဝါယမအသင်း[ပြင်ဆင်ရန်]

သမဝါယမအသင်းဆိုသည်မှာ ဆန္ဒအလျှောက်ပူးပေါင်းကြသူတို့က မိမိတို့၏ စီးပွားရေး၊ လူမှုရေး၊ ယဉ်ကျေးမှုဆိုင်ရာ လိုအပ်ချက်နှင့် လိုအင်ဆန္ဒများ ဖြည့်ဆည်းရန်အလို့ငှာ ပူးပေါင်းပိုင်ဆိုင်ပြီး အများဆန္ဒနှင့် အညီ စီမံခန့်ခွဲဆောင်ရွက်သည့် အဖွဲ့အစည်းဖြစ်သည်။

သမဝါယမအသင်းများဖွဲ့စည်းခြင်း[ပြင်ဆင်ရန်]

၁၉၉၂ခုနှစ် သမဝါယမအသင်းဥပဒေပါ အခြေခံမူများနှင့်အညီ မိမိတို့ဆန္ဒအလျောက် အသင်းသားများစုစည်း၍ ထုတ်လုပ်မှုသမဝါယမအသင်းများ၊ ဝန်ဆောင်မှုသမဝါယမအသင်းများ ကုန်သွယ်မှုသမဝါယမအသင်းများ အထွေထွေသမဝါယမအသင်းများ ဖွဲ့စည်းဆောင်ရွက်လျက် ရှိသည်။ ၁၉၉၂ ခုနှစ် သမဝါယမအသင်းဥပဒေနှင့်အညီ အခြေခံသမဝါယမအသင်းကို အနည်းဆုံး ပုဂ္ဂိုလ်(၅)ဦးဖြင့်လည်းကောင်း၊ အခြေခံသမဝါယမအသင်း အနည်းဆုံး(၃)သင်းကို စုပေါင်း၍ သမဝါယမအသင်းစုကိုလည်းကောင်း၊ အသင်းစုများပါဝင်သည့် အသင်းစုချုပ်ကိုလည်းကောင်း၊ အသင်းစုနှင့် အသင်းစုချုပ်များပါဝင်သည့် ဗဟိုသမဝါယမအသင်းကိုလည်းကောင်း ဖွဲ့စည်းထားရာ ၂၀၁၄ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လ ၃၁ ရက်နေ့အထိ စုစုပေါင်း(၃၀၂၆၇)သင်းဖြစ်ပြီး ဖွဲ့စည်းပုံမှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည်။ [၃]

  • ဗဟိုသမဝါယမအသင်း (၁)သင်း
    • အသင်းစုချုပ် (၂၀)သင်း
      • အသင်းစု (၄၆၁)သင်း
        • အခြေခံအသင်း (၂၉၀၄၉)သင်း

အသင်းသား အရည်အချင်းသတ်မှတ်ချက်[ပြင်ဆင်ရန်]

အခြေခံသမဝါယမ အသင်းတွင် အောက်ပါအရည်အချင်းများနှင်‌့ ပြည်‌့စုံသူသည် အသင်းသားအဖြစ် ပါဝင်ခွင်‌့ရှိသည်။

  • နိုင်ငံသား၊ ဧည်‌့နိုင်ငံသား သို့မဟုတ် နိုင်ငံသားပြုခွင်‌့ရသူ၊
  • အသက် (၁၈)နှစ် ပြည်‌့ပြီးသူ၊
  • အသင်း၏ စည်းကမ်းအရ သတ်မှတ်ထားသော အစုတစ်စု၏ တန်ဖိုးငွေ ကို အပြည်‌့အဝ ထည်‌့ဝင်သူ၊
  • စိတ်ပေါ့သွပ်ခြင်း မရှိသူ။

အောက်ပါ အကြောင်းတစ်ရပ်ရပ် ပေါ်ပေါက်သည်‌့အခါ အသင်းသားအဖြစ်မှ ရပ်စဲသည်။

  • သေဆုံးခြင်း၊
  • အသင်းသားအဖြစ်မှ ရပ်စဲခံရခြင်း၊
  • နုတ်ထွက်ခြင်း၊
  • မိမိပိုင် အစုအားလုံးကို အပြီးအပိုင် လွှဲပြောင်းခြင်း၊
  • စိတ်ပေါ့သွပ်ခြင်း၊
  • အသင်း၏ အရပ်ရပ်ဆိုင်ရာ အစည်းအဝေး၏ ဆုံးဖြတ်ချက်အရ ထုတ်ပယ်ခြင်း၊
  • သာသနာ့ဝန်ထမ်းအဖြစ် အမြဲတမ်း ကူးပြောင်းခြင်း။

ကိုးကား[ပြင်ဆင်ရန်]

ဆက်လက်ဖတ်ရှုရန်[ပြင်ဆင်ရန်]