ဗုဒ္ဓဘာသာ
From Wikipedia
|
ဘာသာတရား  |
|
| သမိုင်း | |
| ဗုဒ္ဓဝင် - သမိုင်း - သင်္ဂါယနာများ | |
| ဆရာ (အစရိယ) | |
| သိဒ္ဓတ္သဂေါတမ - ဘိက္ခု (ရဟန်း) - ဘိက္ခုနီ (သီလရှင်) | |
| လက္ခဏာရေးသုံးပါး | |
| အနိစ္စ - အနတ္တ - ဒုက္ခ | |
| ရတနာသုံးပါး | |
| အယူဝါဒ | |
| သစ္စာလေးပါး - ခန္ဒာငါးပါး - ငါးပါးသီလ - သီတင်းသီလ | |
| တိပိဋကနှင့်ကျမ်းစာများ | |
| တိပိဋက (ဝိနည်းပိဋကတ် - သုတ်ပိဋကတ် - အဘိဓမ္မာပိဋကတ်) | |
| ဂိုဏ်းများ | |
| ထေရဝါဒ - မဟာယာန | |
| နိုင်ငံနှင့်ဒေသများ | |
 |
|---|
ဗုဒ္ဓဘာသာသည် လူ ၂၃၀ သန်း - ၅၀၀ သန်း ဦးပါဝင်သောဘာသာတရားနှင့်အယူဝါဒဖြစ်သည်။ ဗုဒ္ဓဘာသာသည် ဂိုဏ်းနှစ်ဂိုဏ်းအဓီကရှိသည်--မဟာယာနနှင့် ထေဝါရဒ။ မဟာယာနဂိုဏ်းသည် အရှေ့အာရှ (Pure Land၊ ချန်း/စီအန်/သီအန်/ဇန်၊ နီချီရန်၊ ရှင်ဂုန်နှင့်အခြားဂိုဏ်းပါသည်)နှင့် တီဘက် (Vajrayana ဂိုဏ်း) အမျိုးအစားကို ထပ်ခွဲနိုင်သည်။ သို့ပေမဲ့ ထို့ပြင် ဗုဒ္ဓဘာသာတွင် ဂိုဏ်းအများရှိသေးသည်။ ဤအခွဲအစိတ်များသည် ဝါဒနှင့် ဒေသကွာဟချက်များကြောင့် ရှိသည်။
ဗုဒ္ဓဘာသာသည် ဘီစီ၅ ရာနှစ်စု (ခရစ်တော်မပေါ်မီ) တွင်နေသော ဂေါတဗုဒ္ဓသာသနပေါ်မှာ အခြေအမြစ်ရှိသည်။ ဂိုဏ်းများအတွင်း သဘောကွဲချက်ရှိပေမဲ့ ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်သူရှိသမျှအားလုံးသည် ထေဝါရဒဂိုဏ်းထဲပိုအရာဝင်သော တိပိဋက ("ပိဋကတ် ၃ပုံ") ကိုသတ်မှတ်သည်။ မဟာယာနဗုဒ္ဓဘာသာဝင်သူများသည် ထေဝါရဒဂိုဏ်မခန်ယူသော မဟာယာနသုတ်ခေါ်သော ကျမ်းစာများကိုလည်း သတ်မှတ်ရိုသေကြသည်။
Contents |
[ပြင်ဆင်ရန်] သာသနာဝင်
[ပြင်ဆင်ရန်] ဂေါတမ၏ ဗုဒ္ဓဝင်
- ဂေါတမ ဘုရားအလောင်းတော်သည်ဤ ဘဒ္ဒကမ္ဘာမှ ပြန်၍ ရေတွက်သည် ရှိသော် လေးသင်္ချေ နှင့် ကမ္ဘာတစ်သိန်းထက်၌ သုမေဓာရသေ့ဖြစ်ခဲ့လေသည်။
- သုမေဓာရှင်ရသေ့သည် ဒီပင်္ကရာမြတ်စွာဘုရား ခြေတော်ရင်း၌ ကိုယ်တော်တစ်ဦးတည်း နိဗ္ဗာန်ချမ်းသာကို ရယူနိုင်သော်လည်း ဩဃလေးဖြာ သံသရာ၌ နစ်မွန်းမျောပါးကုန်သော ဝေနေယျသတ္တဝါအပေါင်းတို့ကို သနားကြင်နာတော်မှုလှသဖြင့် ယူတော်မမူခဲ့ပေ။
- သုမေဓာရှင်ရသေ့ဘဝမှ ဝေဿန္တရာမင် ဘဝတိုင်အောင် မရေမတွက်နိုင်သော ဘဝများစွာတို့၌ -
- ရွှေ၊ ငွေ၊ ဆင်၊ မြင်း အစရှိသည်ကို လှူခြင်း ဒါနပါရမီ၊
- ခြေ၊ လက်၊ နား၊ နှခေါင်းအစရှိသညကိုလှူခြင်းဒါနဥပပါရမီ
- ကိုယ့်အသက်ကို လှူခြင်းဒါနပရမတ္တပါရမီ အစရှိသော ပါမီသုံးဆယ်တို့ကို ဖြည့်ကျင့်တော်မူခဲ့လေသည်။
- ထို့ပြင် အလွန်စွန့်နိုင်ခဲ့စွာသော -
- ပဒေသရာဇ်၊ ဧကရာဇ်၊ စကြာမင်းတို့၏ စည်းစိမ်ရတနာကို စွန့်ခြင်း ဓနပရိစ္စဂ၊
- သားသမီးကို စွန့်ခြင်း ပုတ္တပရိစ္စာဂ၊
- မယားကို စွန့်ခြင်း ဘရိယပရိစ္စာဂ၊
- ခြေ၊ လက်၊ နား၊ နှာခေါင်း အစရှိသည့်အင်္ဂါကြီးငယ်ကို စွန့်ခြင်း အင်္ဂပရိစ္စာဂ၊
- ကိုယ့်အသက်ကို စွန့်ခြင်း ဇီဝိတပရိစ္စာဂ - ဟုဆိုအပ်သော စွန့်ခြင်းကြီးငါးပါးကို ဖြည့်စွန့်တော်မူခဲ့လေသည်။
- ဤသို့ ဘဝများစွာ သံသရာကာလပတ်လုံး ပါရမီတော်တို့ကို ဖြေ့ကျင့်တော်မူခဲ့ပြီး နောက်ဘုရားအလောင်းတော်သည် တုတိသာနတ်ပြည်၌ သေတေကတုမည်သော နတ်သားဖြစ်ခဲ့လေသည်၊ နတ်သားဖြစ်စဉ် စကြဝဠာတိုက်တစ်သောင်းမှ နတ်ဗြဟ္မာအပေါင်းတို့က "ဘုရာဖြစသ်ချိန်တန်ပါပြီ၊ လူ့ပြည်သို့ဆင်း၍ ဘုရားဖြစ်တော်မူပါ" ဟု ဘုရားအလောင်တော်ကိုတောင်းပန်လေသည်။
- သို့ဖြစ်၍ ဘုရားအလောင်တော်သေတေကတုနတ်သားသည် -
- ကာလ - ဘုရားဖြစ်ရာ အချိန်ကာလ၊
- ဒီပ - ဘုရားဖြစ်ရာ ကျွန်းအရပ်၊
- ဒေသ - ဘုရားဖြစ်ရာ အရပ်ဒေသ၊
- ကုလ - ဘုရားဖြစ်ရာ အမျိုးအနွယ်၊
- မာတုအာယုပရိစ္ဆေဒ - ဘုရားအလောင်းတော်၏ မယ်တော်ဖြစ်မည့်သူ၏ သက်တမ်းအပိုင်းအခြား - ဟူသော ကြည့်ခြင်းကြီးငါးပါးတို့ကို ကြည့်ရှုတော်မူလေသည်။
- ယင်းသို့ ကြည့်ရှုတော်မူပြီး နက်အဖြစ်မှ စုတေကာ မဟာသက္ကရာဇ် ၆၇ ခု၊ဝါဆိုလပြည့် ကြာသပတေးနေ့၌ ကပိလဝတ်ပြည့်ရှင် ဘုရင်သုဒ္ဓေါဒနမင်းကြီး၏ တောင်ညောဒဝီမိဘုရာကြီး မယ်တော်မာဟာဝမ်း၌ ပဋိသန်ဓေတည်နေလေသည်။
- ဘုရားအလောင်းတော်သည် မဟာသက္ကရာဇ်၏ ၆၈ ခု၊ ကဆုန်လပြည့် သောကြောနေ့ဝယ် ဒေဝဒဟပြည်နှင့် ကပိလဝတ်ပြည်၏ အကြားရှိ လုဗ္ဗနီသာမောအင်ကြင်းတော၏ မယ်တော်မာယာဝမ်းမှ မီးရှုးသန့်စင် ဖွားမြင်တော်မူလေသည်။
- ဘုရားအလောင်းတော်သည် ၁၆ နှစ်အရွယ် ရောက်သောအခါ ယသောဓရာ မင်းသမီးနှင့် ထိမ်းမြားလက်ထပ်၍ မင်းစည်းစိမ်ကိုခံစားလေသည်။
- ၂၉ နှစ်အရွယ် ရောက်သောအခါသူအို၊ သူနာ၊ သူသေ၊ ရဟန်း ဟူသော နိမိတ်ကြီးလေးပါးကို မြင်တော်မူသဖြင့် တောထွက်၍ ရဟန်းပြုလေသည်။
- ဘုရားအလောင်းတော်သည် အလွန်ပြုနိုင်သော ဒုက္ကရစရိယာအကျင့်ကို ရဟန်းအဖြစ်နှင့် ၆ နှစ်ပါတ်လုံးကျင့်တော်မူခဲ့သည်။
- ထို့နောက် ဘုရားအလောင်းတော်သည် သုဇာတာမည်သော သူဌေးသမီး လှူဒါန်းအပ်သော နို့ဃနာဆွမ်းကို အဇပါလညောင်ပင်ရင်း၌ အလှူခံဘုဉ်းပေးပြီး မဟာဗောဓိပင်သို့ကြွသွားတော်မူလေသည်။
- ဘုရားအလောင်းတော်သည် သုဒ္ဓိယငစင် လှူဒါန်းအပ်သော မြက်ရှစ်ဆုပ်ကို ကြဲဖြန့် လိုက်သောအခါ ထိုခဏဝယ် မြက်ရှစ်ဆုပ်သည် မဟာဗောဓိပင်ရင်း၌ အပရာဇိတပလ္လင် ဖြစ်လာလေသည်။ (ထိုမြက်တို့သည် မြက်ရိပ်အသွင်သဏ္ဌန်ဖြင့် မတည်ကြကုန်။)
- ဘုရားအလောင်းတော်သည် သုဒ္ဓိယငစင် လှူဒါန်းအပ်သော မြက်ရှစ်ဆုပ်ကို ကြဲဖြန့် လိုက်သောအခါ ထိုခဏဝယ် မြက်ရှစ်ဆုပ်သည် မဟာဗောဓိပင်ရင်း၌ အပရာဇိတပလ္လင် ဖြစ်လာလေသည်။ (ထိုမြက်ထို့သည် မြက်ရိပ်အသွင်သဏ္ဌန်ဖြင့် မတည်ကြကုန်)။
- ဘုရားအလောင်းတော်သည် ထိုပလ္လင်ထက်၌ ထက်ဝယ်ဖွယ်ခွေနေတော်မူစဉ် နေမဝင်မီ ဒေဝုတ္တမာရ် (မာရ်နတ်ရန်) ကို အောင်မြင်တောမူ၍ ညဉ့်ဦးယံ၌ ရှေးက နေခဲ့(ဖြစ်ခဲ့)ဖူသော ခန္ဓာအစဉ်ကို အောက်မေ့တတ် သိတတ်သော "ပုဗ်ဗေနိဝါဿနုဿတိဉာဏ်"ကိုရတော်မူလေသည်။ သန်းခေါင်ယာမ်၌နတ်တို့၏မျက်စိနှင့်တူသော စုတေခါနီးသော သတ္တဝါ စသည်တို့ကို မြင်တတ်သော "ဒိဗ္ဗစက္ခုဉာဏ်"ကိုရတောမူလေသည်။ မိုးသောယာမ်၌ အာသဝေတရားလေးပါးတို့၏ ကုန်ခြင်းကို ပြုတတ်သော "အာသဝက္ခဉာဏ်"ကိုရတောမူ၍ အသက် ၃၅ နှစ်အရွယ် မဟာသက္ကရာဇ် ၁၀၃-ခု၊ ကဆုန်လပြည့် ဗုဒ္ဓဟူးနေ့ မိုးသောယာမ်အချိန်ဝယ် လောကသုံးပါးတွင် အတူမရှိသော သဗ္ဗညူဘုရာအဖြစ်သို့ ရောက်တော်မူလေသည်။
- သုံးလူ့သခင်သဗ္ဗညူဘုရားရှင်သည် ၄၅ ဝါကာလပတ်လုံးဝေနေယသတ္တဝါတို့အား ဓမ္မစကြာ စသည့်တရားတို့ကို ဟောပြတောမူကာ လူ၊ နတ်၊ ဗြဟ္မာ သတ္တဝါတို့၏ အကျိုးစီးပွားကို ဆောင်ရွက်တော်မူခဲ့လေသည်။
- ၄၅-ဝါ ကာလပတ်လုံး သတ္တဝါတို့၏ အကျိုးစီးပွါးကို မနားမနေဆောင်ရွက်တော်မူခဲ့သော သဗ္ဗညူဘုရားရှင်သည် သက်တော် ၈၀ အရွယ်ရောက်သောအခါ မဟာသက္ကရာဇ် ၁၄၈-ခု ကဆုန်လပြည့် အင်္ဂါနေ့ဝယ် ကုသိနာရုံပြည် မလ္လာမင်းတို့၏ ဥယျာဉ်၌ ပရိနိဗ္ဗာန် ဝင်စံတောမူလေသည်။
[ပြင်ဆင်ရန်] ဗုဒ္ဓဝါဒ
[ပြင်ဆင်ရန်] ဗောဓိ
[ပြင်ဆင်ရန်] မဇ္ဇိမပဋိပဒါ (အလယ်လမ်း)
[ပြင်ဆင်ရန်] ရတနာသုံးပါး
ရတနာသုံးပါးသည် ဗုဒ္ဓ၊ ဓမ္မနှင့် သံဃာဖြစ်ကြသည်။
[ပြင်ဆင်ရန်] သံဃာ
[ပြင်ဆင်ရန်] သစ္စာလေးပါး
- ဒုက္ခသစ္စာ
- သမုဒယသစ္စာ
- နိရောဓသစ္စာ
- မဂ္ဂသစ္စာ
[ပြင်ဆင်ရန်] မဂ်
[ပြင်ဆင်ရန်] သီလ
ငါးပါးသီလ (ပဉ်စသီလ၊ နိစ္စသီလ)နှင့် သီတင်းသီလ (အဌင္ဂသီလ၊ အဌင်္ဂသီလ)
[ပြင်ဆင်ရန်] သမာဓိ
[ပြင်ဆင်ရန်] ပညာ
[ပြင်ဆင်ရန်] ဗုဒ္ဓဘာသာနှင့် ပညာရေး
[ပြင်ဆင်ရန်] ဗုဒ္ဓဘာသာကျမ်းစာများ
ဗုဒ္ဓဘာသာကျမ်းစာအများစုသည် ပါဠိသို့မဟုတ် သင်္သကရိုက်ဘာသာအသုံးပြုသည်။
[ပြင်ဆင်ရန်] ဇာတ်များ
- ဇာတ်ကြီးဆယ်ဘွဲ့ ([])
- တေမိဇာတ် (၅၃၈)
- ဇနကဇာတ် (၅၃၉)
- သုဝဏ္ဏသာမဇာတ် (၅၄၀)
- နေမိဇာတ် (၅၄၁)
- မဟော်သဓာဇာတ် (၅၄၂)
- ဘူရိဒတ်ဇာတ် (၅၄၃)
- စန္ဒကုမာရဇာတ် (၅၄၄)
- နာရဒဇာတ် (၅၄၅)
- ဝိဓူရဇာတ် (၅၄၆)
- ဝေဿန္တရာဇာတ် (၅၄၇)
[ပြင်ဆင်ရန်] ဗုဒ္ဓဘာသာအထိမ်းအမှတ်များ
မဟာယာန ဗုဒ္ဓဘာသာဂိုဏ်း၏ မင်္ဂလာအထိမ်းအမှတ် ၈ မျိုးသည်
- ခရုသင်း
- ဓမ္မစကြာ
- Endless Knot
- ရွှေငါး
- ကြာပန်း
- ရတနာပန်းအိုး
- ထီးတော်
- အောင်လံ
[ပြင်ဆင်ရန်] ဆက်စပ်ကြည့်ရှုရန်
[ပြင်ဆင်ရန်] ရည်ညှန်းချက်များ
[ပြင်ဆင်ရန်] ပြည်ပဆက်သွယ်ရေး
- ဗုဒ္ဓဘာသာအကြောင်း
- Access to Insight
- BuddhaNet
- Seeing Through The Net
- Buddhism at Open Directory Project
- Buddhism Potpourri
- Buddhist texts (English translations)
- DharmaNet
- E-Sangha
- Essential Theravada Buddhism in graphics
- Tathagatagarbha Mahayana sutras
- Video documentary Buddhist history in India
- What Buddha Taught Multi-lingual
- Dhamma Links MCWA_JAPAN
|
|||||||||||
