တပ်မတော် (လေ)

ဝီကီပီးဒီးယား မှ
Jump to navigation Jump to search
တပ်မတော် (လေ)
Emblem of the Myanmar Air Force.svg
တပ်မတော် (လေ) တံဆိပ်
တည်ထောင် ၁၅ ဒီဇင်ဘာ ၁၉၄၇[၁]
နိုင်ငံ  မြန်မာ
Branch လေတပ်
အခန်းကဏ္ဍ လေကြောင်းရန်ကာကွယ်ရေး၊ ပြည်တွင်း ပုန်ကန်မှု တန်ပြန်စစ်ဆင်ရေး
အရွယ်အစား တပ်ဖွဲ့ဝင် ၂၃၀၀၀
လေယာဉ် ၁၄၈ စင်း
ရဟတ်ယာဉ် ၈၃ စင်း
အစိတ်အပိုင်း တပ်မတော်
အမည်ပြောင် လေတပ်
အုပ်ချုပ်သူများ
ကာကွယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး စိန်ဝင်း
တပ်မတော် ကာကွယ်ရေး ဦးစီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်
ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်(လေ) ဗိုလ်ချုပ်ကြီး မောင်မောင်ကျော်
Insignia
စစ်လေယာဉ်တံဆိပ် Roundel of Myanmar.svg
လေတပ်အလံ Air Force Ensign of Myanmar.svg
လေတပ်အလံ(၁၉၈၄-၁၉၇၄) Air Force Ensign of Burma (1948-1974).svg
Aircraft flown
တိုက်ခိုက်ရေး A-5M, Mi-35
ဗုံးကြဲလေယာဉ် A-5M
တိုက်လေယာဉ် Mikoyan MiG-29, JF-17
ရဟတ်ယာဉ် Mil Mi-35, Mil Mi-2, Mil Mi-17
ထောက်လှမ်း Soko G-4 Super Galeb
လေ့ကျင့်ရေး Yak-130, K-8W, Grob G 120TP, HAL HJT-16 Kiran
သယ်ယူပို့ဆောင် Y-8D, Beechcraft 1900, ATR 42

တပ်မတော်(လေ)သည် မြန်မာ့တပ်မတော်၏ ဝေဟင် တိုက်ခိုက်ရေး အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုဖြစ်သည်။ ယင်းကို ပြည်တွင်း ပုန်ကန်မှု တန်ပြန်တိုက်ခိုက်ရေးအတွက် အဓိက အသုံးပြုခဲ့ပြီး ၂၀၀၈ ခုနှစ် မေလက နာဂစ်မုန်တိုင်း တိုက်ခတ်မှု ဖြစ်စဉ် အပြီးတွင် ကယ်ဆယ်ရေး တာဝန်များအတွက်ပါ အသုံးချလာခဲ့သည်။

သမိုင်းကြောင်း[ပြင်ဆင်ရန်]

လွတ်လပ်ရေး ရပြီးစ ခေတ် (၁၉၄၈-၁၉၉၀)[ပြင်ဆင်ရန်]

တပ်မတော်(လေ)ကို မြန်မာနိုင်ငံ ဗြိတိသျှတို့၏ လက်အောက်တွင် ရှိနေဆဲကာလ ၁၉၄၇ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၁၆ ရက်နေ့တွင် စတင် ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ၁၉၄၈ ခုနှစ်တွင် စစ်သည် ရာဂဏန်း အနည်းငယ်နှင့်အတူ Airspeed Oxfords အစင်း ၄၀၊ de Havilland Tiger Moths အစင်း ၁၆ စင်း၊ Austers ၄ စင်းနှင့် Supermarine Spitfire ၃စင်းတို့ ပါဝင်သည် လေတပ်ဖွဲ့သစ်အား လွှဲပြောင်း ရယူခဲ့သည်။ စတင် ဖွဲ့စည်းချိန်မှစ၍ တပ်မတော် (လေ) ၏ အဓိကတာဝန်သည် ပြည်တွင်း ပုန်ကန်မှု တန်ပြန်စစ်ဆင်ရေးများတွင် သယ်ယူပို့ဆောင်ရေး၊ ထောက်ပံ့ရေးနှင့် တပ်မတော် (ကြည်း) အား အနီးကပ် လေကြောင်း အထောက်အကူပေးရေးတို့ ဖြစ်သည်။[၂]

နိုင်ငံ၏ ပင်မ လေတပ် အခြေစိုက်စခန်း ဖြစ်သည့် မင်္ဂလာဒုံ လေတပ်စခန်း ဌာနချုပ်ကို ၁၉၅၀ ဇွန်လ ၁၆ ရက်နေ့တွင် ဖွဲ့စည်းခဲ့ပြီး အမှတ် ၁ လေယာဉ်အုပ်၊ လက်နက်ကိရိယာများ ထိန်းသိမ်းရေး တပ်ဖွဲ့နှင့် ဗမာ့လေတပ်မတော် - ဗဟိုဌာနချုပ်နှင့် ပျံသန်းမှု သင်တန်းကျောင်းတို့ကို ဤအခြေစိုက်စခန်း၏ လက်အောက်တွင် ထားရှိသည်။ လအနည်းငယ် ကြာပြီးနောက် ၁၉၅၀ ဒီဇင်ဘာလ ၁၈ ရက်နေ့တွင် Douglas Dakota ၉ စင်း ပါဝင်သည့် အမှတ် ၂ လေယာဉ်အုပ်ကို သယ်ယူပို့ဆောင်ရေး လေယဉ်အုပ်အဖြစ် ဖွဲ့စည်းခဲ့ပြန်သည်။ ၁၉၅၃ ခုနှစ်တွင် မင်္ဂလာဒုံ လေတပ် အခြေစိုက်စခန်း လက်အောက်တွင် အဆင့်မြင့် ပျံသန်းရေး တပ်ဖွဲ့ကို de Havilland Vampire T55s လေယာဉ်များဖြင့် ထပ်မံဖွဲ့စည်းလိုက်ကာ ၁၉၅၃ ခုနှစ် အကုန်ပိုင်းတွင် ဗမာ့လေတပ်၌ မင်္ဂလာဒုံ၊ မှော်ဘီနှင့် ြမန်မာနိုင်ငံ အလယ်ပိုင်း မိတ္ထီလာတို့တွင် အဓိက အခြေချ လေတပ်စခန်းကြီး သုံးခု ရှိလာခဲ့သည်။[၂]

၁၉၅၃ ခုနှစ်တွင် မြန်မာလေတပ်သည် အစ္စရေးမှ Supermarine Spitfire အစင်း ၃၀ နှင့် ယူနိုက်တက်ကင်းဒမ်းမှ Supermarine Spitfire အစင်း ၂၀ တို့ကို ဝယ်ယူခဲ့ပြီး ၁၉၅၄ ခုနှစ်တွင်မူ ယူနိုက်တက်ကင်းဒမ်းမှ Hunting Provost T-53 အစင်း ၄၀ နှင့် de Havilland Vampire Mark T55s ၈ စင်းတို့ကို ဝယ်ယူခဲ့ပြန်သည်။ ၁၉၅၅ ခုနှစ် နှောင်းပိုင်းတွင် ဗမာ့လေတပ်မတော်သည် မင်္ဂလာဒုံတွင် ပြုပြင်ထိန်းသိမ်းရေး လေတပ်စခန်း တစ်ခု၊ အမှတ် ၅၀၁ လေယာဉ်အုပ်စု (မှော်ဘီလေတပ်စခန်း) နှင့် အမှတ် ၅၀၂ လေယာဉ်အုပ်စု (မင်္ဂလာဒုံ လေတပ်စခန်း) တို့ကို ထပ်မံ ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ၁၉၅၆ တွင် မြန်မာ့လေတပ်သည် အမေရိကန်နိုင်ငံ မှ Cessna 180 ၁၀ စင်း ကို ဝယ်ယူခဲ့ပြန်သည်။ ယင်းနှစ်တွင်ပင် Kawasaki Bell 47Gs ခြောက်စင်းဖြင့် ပထမဆုံး ရဟတ်ယာဉ် တပ်ဖွဲ့ကို ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ နောက်တစ်နှစ် အကြာတွင် မြန်မာ့လေတပ်သည် ယူနိုက်တက်ကင်းဒမ်းမှ Hawker Sea Fury လေယာဉ် ၂၁ စင်းနှင့် ကနေဒါမှ de Havilland Canada DHC-3 Otters ကိုးစင်းကို ဝယ်ယူခဲ့သည်။ ၁၉၅၈ ခုနှစ်တွင် အမေရိကန်နိုင်ငံမှ Kawasaki Bell 47G ခုနစ်စင်းနှင့် Vertol H-21 Shawnees ၁၂ စင်းတို့ကို ထပ်မံ ဝယ်ယူခဲ့သည်။ ငါးနှစ်ကြာပြီးနောက်တွင် အမှတ် ၅၁ လေယာဉ်အုပ် (de Havilland Canada DHC-3 Otter နှင့် Cessna 180 လေယာဉ်များ) နှင့် အမှတ် ၅၃ လေယာဉ်အုပ် (Bell 47G၊ Kaman HH-43 Huskies နှင့် Aerospatiale Alouettes ရဟတ်ယာဉ်များ) တို့ကို မိတ္ထီလာတွင် ထပ်မံ ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။[၂]

လက်ရှိ ဖွဲ့စည်းပုံ[ပြင်ဆင်ရန်]

  • လေတပ်ဌာနချုပ် ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန (နေပြည်တော်)
  • လေယာဉ်ထုတ်လုပ်မှုနှင့် ပြုပြင် အခြေစိုက်စခန်းဌာနချုပ် (မင်္ဂလာဒုံ)
  • လေတပ် - မြေပြင်လေ့ကျင့်ရေးအခြေစိုက်စခန်း (မိတ္ထီလာ)
  • လေတပ် - လေကြောင်းအတတ်သင်လေတပ်စခန်း (ရှမ်းတဲ)

လက်ရှိ လေတပ်စခန်း ဌာနချုပ်များ[ပြင်ဆင်ရန်]

လက်ရှိ လေကြောင်းရန်ကာကွယ်ရေး ဌာနချုပ်များ[ပြင်ဆင်ရန်]

အကျယ်တဝင့် ဖော်ပြထားသောဆောင်းပါး - လေကြောင်းရန် ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့

လက်ရှိ လေယာဉ်များ[ပြင်ဆင်ရန်]

MiG-29B
ရန်ကုန်အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာလေဆိပ်မှ ပျံတက်နေသော Shaanxi Y-8 လေယာဉ်တစ်စင်း
A Nanchang A-5C Fantan
မြန်မာ့လေတပ်၏ ဖော်ကာ အက်ဖ်၂၇
လေယာဉ် ထုတ်လုပ်သည့်နိုင်ငံ အမျိုးအစား မူကွဲ တာဝန်ထမ်းဆဲ မှတ်ချက်
တိုက်ခိုက်ရေးလေယာဉ်
MiG-29 (မစ် -၂၉)  ရုရှား ကြားဖြတ် တိုက်လေယာဉ် / ဘက်စုံသုံး တိုက်လေယာဉ် ၃၁[၃]
Sukhoi Su-30 (ဆူခွိုင်း ၃၀)  ရုရှား ဘက်စုံသုံး တိုက်လေယာဉ် ၆စင်း မှာယူထား[၄]
JF-17 Thunder  တရုတ်ပြည်/ ပါကစ္စတန် ဘက်စုံသုံး တိုက်လေယာဉ် [၅] ၁၆စင်း မှာယူထား
Nanchang Q-5  တရုတ်ပြည် မြေပြင်တိုက်ခိုက်ရေးလေယာဉ် F-5B ၂၁[၃]
Chengdu J-7  တရုတ်ပြည် တိုက်လေယာဉ် F-7M ၂၄[၃] MiG-21 ကို လိုင်စင်ယူ၍ တည်ဆောက်သည်
Shenyang J-6  တရုတ်ပြည် တိုက်လေယာဉ် F-6 [၃] MiG-19 ၏ တရုတ်ဗားရှင်း
သယ်ယူပို့ဆောင်ရေး လေယာဉ်
ATR-42  ပြင်သစ် VIP ခရီးသည်တင် လေယာဉ် [၆]
Shaanxi Y-8  တရုတ်ပြည် သယ်ယူပို့ဆောင်ရေး လေယာဉ် [၃]
Harbin Y-12  တရုတ်ပြည် သယ်ယူပို့ဆောင်ရေး လေယာဉ် [၃]
Fokker 70  နယ်သာလန် VIP သယ်ယူပို့ဆောင်ရေး လေယာဉ် [၃]
Fokker F-27  နယ်သာလန် သယ်ယူပို့ဆောင်ရေး လေယာဉ် [၃]
BN-2  ယူနိုက်တက်ကင်းဒမ်း ဘက်စုံသုံး / သယ်ယူပို့ဆောင်ရေး လေယာဉ် [၃]
Beech 1900  အမေရိကန် ဘက်စုံသုံး / သယ်ယူပို့ဆောင်ရေး လေယာဉ် [၃]
Pilatus PC-6   ဆွစ်ဇာလန် ဘက်စုံသုံး / သယ်ယူပို့ဆောင်ရေး လေယာဉ် [၃] STOL capable aircraft
ရဟတ်ယာဉ်
Mil Mi-2  ပိုလန် ဘက်စုံသုံး / ဆက်ဆံရေး ၂၁[၃]
Mil Mi-17  ရုရှား ဘက်စုံသုံး ၁၂[၃]
Bell UH-1  အမေရိကန် ဘက်စုံသုံး ၁၄[၃]
Mil Mi-24  ရုရှား တိုက်ခိုက်ရေး Mi-35 [၃]
Alouette III  ပြင်သစ် ဘက်စုံသုံး ၁၃[၃]
W-3 Sokół  ပိုလန် ဘက်စုံသုံး ၁၃[၃]
Eurocopter AS365 Dauphin  ပြင်သစ် ဘက်စုံသုံး ရေကြောင်းထောက်လှမ်းရေး
လေ့ကျင့်ရေး လေယာဉ်
Yakovlev Yak-130  ရုရှား အဆင့်မြင့်လေ့ကျင့်ရေး လေယာဉ်/အပေါ့စား တိုက်လေယာဉ် ၁၀စင်း မှာယူထား[၇]
G 120TP  ဂျာမနီ အခြေခံ လေ့ကျင့်ရေး လေယာဉ် ၂၀
Soko G-4  ယူဂိုဆလားဗီးယား လေ့ကျင့်ရေး လေယာဉ်/အပေါ့စား တိုက်လေယာဉ်
Chengdu J-7  တရုတ်ပြည် ပြောင်းလဲ လေ့ကျင့်ရေး လေယာဉ် FT-7 [၃]
Hongdu JL-8  တရုတ်ပြည်/ ပါကစ္စတန် အဆင့်မြင့်လေ့ကျင့်ရေး လေယာဉ်/အပေါ့စား တိုက်လေယာဉ် K-8W ၁၈[၃][၈] အစင်း ၅၀ မှာယူထား[၃]
PC-7   ဆွစ်ဇာလန် အပေါ့စား လေ့ကျင့်ရေး လေယာဉ် ၁၆[၃]
PC-9   ဆွစ်ဇာလန် လေ့ကျင့်ရေး လေယာဉ် ၁၀[၃]
Eurocopter EC120  ပြင်သစ် ဘက်စုံသုံး/လေ့ကျင့်ရေး [၉]

အမှတ်အသား[ပြင်ဆင်ရန်]

မြန်မာ့ စစ်လေယာဉ် တံဆိပ်(ဗဟိုတွင် အဝါရောင် အကွက်နှင့် အပြာရောင် အနားသတ်မျဉ်းများ ပါသော အဖြူရောင် တြိဂံ)ကို များသောအားဖြင့် နေရာ ခြောက်မျိုးတွင် ရေးဆွဲထားသည်။ တပ်မတော် (လေ) ၏ အမှတ်စဉ် မှတ်သားမှု စနစ်သည် တပ်ဖွဲ့နှင့် လေယာဉ်တစ်စင်းချင်းစီ၏ ကိုယ်ပိုင်အမှတ်တို့ကို ခွဲခြားပေးသည်ဟု သိရသော်လည်း အတည်ပြုနိုင်ခြင်း မရှိပါ။ ရှေးကျသော လေယာဉ် အများစုတွင် "UB" အက္ခရာနှင့်စပြီး ဗမာ ကိန်းဂဏန်းများပါသည့် အမှတ်စဉ်များကို တွေ့ရသည်။ တစ်ခါတစ်ရံ အမှတ်စဉ်များကို အဖြူရောင် အနားသတ်မျဉ်းများဖြင့် ရေးဆွဲတတ်သည်။ တိုက်ခိုက်ရေး လေယာဉ်များတွင်မူ ယေဘုယျအားဖြင့် အမှတ်စဉ် အနက်ရောင်များကို တွေ့နိုင်သည်။

မတော်တဆ ဖြစ်ပျက်မှုများ[ပြင်ဆင်ရန်]

အကျယ်တဝင့် ဖော်ပြထားသောဆောင်းပါး - ၂၀၁၇ မြန်မာ့လေတပ် စန်းရှီ ဝိုင်-၈ ပျက်ကျခြင်း

၇ ဇွန် ၂၀၁၇ တွင် တပ်မတော်(လေ)မှ စန်းရှီ ဝိုင်-၈ လေယာဉ်သည် မြိတ်မှ ရန်ကုန်သို့ ခရီးစဉ်၌ ပျက်ကျခဲ့သည်။

အခြားလေ့လာရန်[ပြင်ဆင်ရန်]

ကိုးကား[ပြင်ဆင်ရန်]

  1. Mynamar Air Force - Narrative HistoryAeroflight။ 15 December 2013 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
  2. ၂.၀ ၂.၁ ၂.၂ Myoe, Maung Aung: Building the Tatmadaw
  3. ၃.၀၀ ၃.၀၁ ၃.၀၂ ၃.၀၃ ၃.၀၄ ၃.၀၅ ၃.၀၆ ၃.၀၇ ၃.၀၈ ၃.၀၉ ၃.၁၀ ၃.၁၁ ၃.၁၂ ၃.၁၃ ၃.၁၄ ၃.၁၅ ၃.၁၆ ၃.၁၇ ၃.၁၈ ၃.၁၉ ၃.၂၀ ၃.၂၁ World Air Forces 2015 pg. 23။ Flightglobal Insight (2015)။ 20 April 2015 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
  4. Moscow to deliver six Su-30 fighter aircraft to Myanmar (22 January 2018)။ 2018-04-09 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
  5. Trade Registers (in en-gb)။ 2018-04-09 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
  6. Myanmar Air Force Fleet။ planespotters.net။ 16 April 2015 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
  7. "Russia to Deliver 6 Additional Yak-130 Aircraft to Myanmar"၊ 7 February 2018။ 2018-04-09 တွင် ပြန်စစ်ပြီး 
  8. Ceremony held for acquisition of new military aircraft။ Eleven Myanmar။ 21 April 2015 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
  9. Vice Senior General Soe Win attends launching of new aircrafts [sic] and helicopters။ Global Newslight of Myanmar (15 December 2016)။ 2018-04-09 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။