အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု
From Wikipedia
| အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု | |||||
| United States of America | |||||
|
|||||
| နိုင်ငံတော်ဆောင်ပုဒ် - In God We Trust (တို့ဘုရားကို ယုံကြည်မှုရှိပါသည်) |
|||||
| နိုင်ငံတော်သီချင်း - The Star-Spangled Banner | |||||
| ပထဝီ |
|||||
 |
|||||
| မြို့တော် | ဝါရှင်တန်ဒီစီမြို့ | ||||
| အကြီးဆုံးမြို့ | နျူးယော့မြို့ | ||||
ဧရိယာ
|
|||||
| စံတော်ချိန်ဇုန် | UTC -၅ - -၁၀ | ||||
| လူနေမှု | |||||
| ရုံးသုံးဘာသာများ | အင်္ဂလိပ် | ||||
လူဦးရေ
|
|||||
| လူမျိုးများ | အဖြူ (၈၀.၁%)၊ လာတီးနိုး (၁၄.၈%)၊ အာဖရိက(၁၂.၈%)၊ အာရှ (၄.၄%)၊ အမေရိကတိုင်းရင်သား (၁.၂%)၊ ကပြား (၁.၆%) | ||||
| ကိုးကွယ်ယုံကြည်မှု | ခရစ်ယာန် (၇၈.၅%)၊ ဘာသာမဝင်သူ (၁၂.၁%)၊ အခြား (၂.၅%)၊ ရဟူဒီ (၁.၇%)၊ ဗုဒ္ဓ (၀.၇%)၊ အစ္စလာမ် (၀.၆%) | ||||
| နိုင်ငံရေး | |||||
| အမျိုးအစား | အုပ်ချုပ်မှုဥပဒေသော ဖယ်ဒရယ်သမ္မတနိုင်ငံ | ||||
| အစိုးရခေါင်းဆောင်များ | |||||
| ထူထောင်မှု | |||||
| စီးပွားရေး | |||||
| GDP(PPP) | $၁၃.၅၄၃ ပကောဋိ (အဆင့် - ၁) | ||||
| GDP(PPP) | $၄၃,၄၄၄ (အဆင့် - ၄) | ||||
| HDI | ၀.၉၅၁ (အမြင့်) (အဆင့် - ၁၂) | ||||
| ဗဟိုဘဏ် | ဖယ်ဒရယ်အရန်ဗဟိုစနစ် | ||||
| ငွေ | ဒေါ်လာ (USD "$") | ||||
| နိုင်ငံတော်အထိမ်းအမှတ်နှင့် သင်္ကေတများ | |||||
| အထိမ်းအမှတ်များ | ပန်း - နှင်းဆီ၊ သစ်ပင် - ဝက်သစ်ချ | ||||
| ISO 3166-1 | US | ||||
| CCLTD | .us .gov .mil .edu | ||||
အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု ကို ပုံမှန်အားဖြင့် United States, the U.S., the U.S.A., the States, the America စသည်ဖြင့် ရည်ညွှန်းခေါ်ဆိုလေ့ရှိကြကာ ဖွဲ့စည်းပုံအရ ဖက်ဒရယ်ဒီမိုကရက်တစ်သမ္မတနိုင်ငံဖြစ်ပြီး ပြည်နယ် ၅၀ ခုနှင့် အုပ်ချုပ်ရေးနယ်မြေတစ်ခု ပါဝင်သည်။ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုသည် မြောက်အမေရိက အလယ်ပိုင်းတွင် အဓိကတည်ရှိပြီး ထိုနေရာတွင် တဆက်တည်းဖြစ်နေသော ပြည်နယ် ၄၈ခုနှင့် အုပ်ချုပ်ရေးဆိုင်ရာမြို့တော် ဝါရှင်တန်ဒီစီ တို့သည် ပစိဖိတ် နှင့် အတ္တလန္တိတ်သမုဒ္ဒရာတို့ကြားတွင် မြောက်ဖက်တွင် ကနေဒါနိုင်ငံနှင့် တောင်ဖက်တွင် မက္ကဆီကိုနိုင်ငံတို့ဖြင့် ဝိုင်းရံ၍ တည်ရှိသည်။ အလက်စကာ ပြည်နယ်သည် တိုက်ကြီး၏ အနောက်မြောက်ဖက်ပိုင်းတွင် တည်ရှိပြီး အရှေ့ဖက်တွင် ကနေဒါနှင့် အနောက်ဖက် ဘဲရင်းရေလက်ကြား (Bering Strait)ကို ဖြတ်၍ ရုရှားနိုင်ငံတို့ ရှိကြသည်။ ဟာဝိုင်အီ ပြည်နယ်သည် ပစိဖိတ်သမုဒ္ဒရာအလယ်တွင် ရှိသော ကျွန်းစုဖြစ်သည်။ အမေရိကန်သည် ကာရစ်ဘီယန် နှင့် ပစိဖိတ်ဒေသအနှံ့အပြားတို့တွင် နယ်မြေများနှင့် ကျွန်းများကိုလည်း ပိုင်ဆိုင်သည်။
အကျယ်အဝန်း စတုရန်းမိုင်ပေါင်း ၃.၇၉ သန်း (စတုရန်း ကီလိုမီတာ ၉.၈၃ သန်း) နှင့် လူဦးရေ သန်း ၃၀၀ ကျော်ရှိသည့်အတွက် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုတွင် ကမ္ဘာပေါ်တွင် စုစုပေါင်း အကျယ်အဝန်းအားဖြင့် စတုတ္တမြောက် အကြီးဆုံးနှင့် ကုန်းမြေအကျယ်အဝန်းနှင့် လူဦးရေအားဖြင့် တတိယမြောက် အကြီးမား အများပြားဆုံး ဖြစ်သည်။ နိုင်ငံအများအပြားမှ လူအများအပြား ရွှေ့ပြောင်းနေထိုင်ကြသဖြင့် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုသည် ကမ္ဘာပေါ်တွင် လူမျိုးစု အများဆုံး ရောထွေးနေထိုင်ပြီး ယဥ်ကျေးမှုအမျိုးအစား အစုံလင်ဆုံး နိုင်ငံများတွင် တစ်နိုင်ငံ အပါအဝင်ဖြစ်သည်။ အမေရိကန်၏ စီးပွားရေးသည် ကမ္ဘာပေါ်တွင် အကြီးဆုံး စီးပွားရေးဖြစ်ပြီး စုစုပေါင်း ပြည်တွင်းထုတ်ကုန် (GDP) အမေရိကန် ဒေါ်လာ ၁၄.၃ ထရီလီယံ မျှရှိသည်။ (nominal GDP အားဖြင့် တကမ္ဘာလုံး၏ ၂၃ ရာခိုင်နှုန်းဖြစ်ပြီး တကမ္ဘာလုံး ဝယ်ယူသည့်တန်ဖိုး၏ ၂၁ ရာခိုင်နှုန်းဖြစ်သည်။)
အမေရိကန်သည် အတ္တလန္တိတ် သမုဒ္ဒရာ ကမ်းခြေတွင် ရှိသော ဂရိတ်ဗြိတိန်နိုင်ငံ၏ ကိုလိုနီ ၁၃ ခုပူးပေါင်း၍ စတင်တည်ထောင်ခဲ့သည်။ ၁၇၇၆ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၄ရက်တွင် လွတ်လပ်ရေး ကြေငြာစာတမ်းကို ထုတ်ပြန်ခဲ့ပြီး ထိုစာတမ်းမှ သူတို့၏ လွတ်လပ်ရေးကို ကြေငြာခဲ့ပြီး ပူးပေါင်းထားသော ပြည်ထောင်စုကို ဖွဲ့စည်းကြောင်း ကြေငြာခဲ့သည်။ ပထမဆုံး အောင်မြင်ခဲ့သော ကိုလိုနီလက်အောက်မှ လွတ်မြောက်ရေးစစ်ပွဲဖြစ်သော အမေရိကန် တော်လှန်ရေးစစ်အတွင်း ၌ ပုန်ကန်ထကြွသော ပြည်နယ်တို့သည် ဂရိတ်ဗြိတိန်တို့ကို အောင်ပွဲရခဲ့သည်။ ဖက်ဒရယ်ညီလာခံမှ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၏ ယခုလက်ရှိ ဖွဲ့စည်းပုံ အခြေခံဥပဒေကို ၁၇၈၇ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ ၁၇ ရက်တွင် စတင် ကျင့်သုံးခဲ့သည်။ နောက်နှစ်များတွင် ထပ်မံအတည်ပြုချက်အရ ပြည်နယ်များကို ဗဟိုအစိုးရမှ ချုပ်ကိုင်မှု အားကောင်းသော နိုင်ငံ၏အစိတ်အပိုင်းအဖြစ် သတ်မှတ်သည်။ ပြည်သူတို့၏ အခြေခံ အခွင့်အရေး အများအပြား နှင့် လွတ်လပ်မှု ကို အာမခံချက်ပေးသော ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ ပြင်ဆင်ချက် ၁၀ ချက်ပါဝင်သည်။ အခွင့်အရေးဆိုင်ရာဥပဒေ (The Bill of Rights) ကို ၁၇၉၁ တွင် အတည်ပြုခဲ့သည်။
၁၉ရာစုအတွင်းတွင် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုသည် ပြင်သစ်၊ စပိန် ၊ အင်္ဂလန် ၊ မက္ကဆီကို နှင့် ရုရှားနိုင်ငံတို့မှ နယ်မြေများကို ရယူခဲ့ပြီး တက်ကဆက် နိုင်ငံ နှင့် ဟာဝိုင်အီ နိုင်ငံတို့ကို ပြည်ထောင်စု အတွင်းသို့ ထည့်သွင်းခဲ့သည်။ ပြည်နယ်အခွင့်အရေး နှင့် ပတ်သက်၍ အမေရိကန် တောင်ပိုင်းနှင့် စက်မှုထွန်းကားသော အမေရိကန် မြောက်ပိုင်းတို့ အငြင်းပွားကြခြင်းနှင့် ကျွန်စနစ်ကို ချဲ့ထွင်ခြင်းတို့ကြောင့် ၁၈၆၀ နှစ်များတွင် အမေရိကန် ပြည်တွင်းစစ် ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ မြောက်ပိုင်းမှ အနိုင်ရရှိခဲ့ခြင်းကြောင့် နိုင်ငံ ပြိုကွဲမည့်အရေးကို တားဆီးနိုင်ခဲ့ပြီး အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု တွင် တရားဝင် ကျွန်စနစ်ကို ချုပ်ငြိမ်းစေခဲ့သည်။ စပိန်-အမေရိကန် စစ်ပွဲ နှင့် ပထမကမ္ဘာစစ်တို့မှ အမေရိကန်အား စစ်အင်အားကြီး နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံအဖြစ် ပြသခဲ့သည်။ ၁၉၄၅ ခုနှစ် ဒုတိယကမ္ဘာစစ်အပြီးတွင် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုသည် နျူးကလီးယား လက်နက်ပိုင်ဆိုင်သော နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံအဖြစ် ကုလသမ္မဂ္ဂ လုံခြုံရေးကောင်စီ၏ အမြဲတမ်း အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံ နှင့် နေတိုးကို စတင်တည်ထောင်သည့် နိုင်ငံဖြစ်လာခဲ့သည်။ စစ်အေးတိုက်ပွဲ အပြီးတွင် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု အား တစ်ခုတည်းသော မဟာအင်အားကြီး နိုင်ငံတစ်ခု အဖြစ် ကျန်ရစ်ခဲ့စေသည်။ အမေရိကန်၏ စစ်သုံးစရိတ်သည် တကမ္ဘာလုံးစစ်သုံးစရိတ်၏ ၅၀ ရာခိုင်နှုန်းမျှရှိပြီး ကမ္ဘာပေါ်တွင် စီးပွားရေး၊ နိုင်ငံရေး နှင့် ယဥ်ကျေးမှုအရ ဦးဆောင်နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံ ဖြစ်လာခဲ့သည်။
Contents |
[ပြင်ဆင်ရန်] အမည်ရင်းမြစ်
အနောက်ကမ္ဘာခြမ်းမှမြေကို ခေါ်ဆိုသော အမေရိကား ဆိုသည့်စကားလုံးမှာ အီတလီလူမျိုး စူးစမ်းရှာဖွေသူ နှင့် မြေပုံဆွဲသူ အမေရိဂို ဗက်စပူချီ ကို အစွဲပြု၍ ၁၅၀၇ ခုနှစ်ကပင် တီထွင် အသုံးပြုခံသည် ဟု ယုံကြည်ယူဆရသည်။ နိုင်ငံ၏အမည်အပြည့်အစုံကို ၁၇၇၆ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၄ ရက်နေ့က "အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုမှ ကိုယ်စားလှယ်များ" က ထုတ်ပြန်ခဲ့သော လွတ်လပ်ရေးကြေငြာစာတမ်းတွင် ပထမဆုံးအကြိမ် အသုံးပြုခဲ့ပြီး "အမေရိကန် ပြည်ထောင်စု ၁၃ ခုမှ တစ်ညီတစ်ညွတ်တည်း ထုတ်ပြန်ကြေငြာချက်" ဟု ဖော်ပြခဲ့သည်။
[ပြင်ဆင်ရန်] သမိုင်း
[ပြင်ဆင်ရန်] နိုင်ငံရေးနှင့် အစိုးရ
[ပြင်ဆင်ရန်] နိုင်ငံခြားဆက်ဆံရေးနှင့် စစ်ရေးကိစ္စများ
[ပြင်ဆင်ရန်] ပြည်နယ်များ
[ပြင်ဆင်ရန်] ပထဝီနှင့် ရာသီဥတု
[ပြင်ဆင်ရန်] စီးပွါးရေး
[ပြင်ဆင်ရန်] လူဦးရေပျံ့နှံ့ နေထိုင်မှု
[ပြင်ဆင်ရန်] အယူဘာသာများ
[ပြင်ဆင်ရန်] ယဉ်ကျေးမှု
[ပြင်ဆင်ရန်] အားကစား
[ပြင်ဆင်ရန်] ဆက်စပ်ကြည့်ရှုရန်
[ပြင်ဆင်ရန်] ရည်ညှန်းချက်များ
[ပြင်ဆင်ရန်] ပြည်ပဆက်သွယ်ရေး
 |
ဤဆောင်ပါးအတိုအား ပိုမိုပြီးပြည့်စုံစေရန် ဆက်လက်ရေးသားနိုင်ပါသည်။ သင်က ထပ်မံဖြည့်စွက်ရေးသားပြီး ဝီကီပိဒိယကို ကူညီပေးပါ။ ကျေးဇူးတင်ပါသည်။ |
