ဂျပန်နိုင်ငံ

Wikipedia မှ
ဤနေရာသို့သွားရန် - အ​ညွှန်း​, ရှာ​ဖွေ​ရန်​
ဂျပန်နိုင်ငံ
日本国 (ဂျပန်)
Nihon-koku
Flag of Japan.svg Imperial Seal of Japan.svg
နိုင်ငံတော်အလံ နိုင်ငံတော်အမှတ်တံဆိပ်
နိုင်ငံတော်သီချင်း - Kimi ga Yo(ရိုမန်ဂျိ) 君が代 (ခန်းဂျိ)
("May your reign last forever")
ပထဝီ
Japan-location-cia.gif
မြို့တော် တိုကျိုမြို့ (東京)
အကြီးဆုံးမြို့ မြို့တော်
ဧရိယာ
  • ဧရိယာ - (အဆင့်: ၆၂)
  • ရေဖုံးလွှမ်းမှု - %
စံတော်ချိန်ဇုန် UTC +၉
လူနေမှု
ရုံးသုံးဘာသာများ ဂျပန်
လူဦးရေ
နိုင်ငံရေး
အမျိုးအစား ပါလီမန် ဒီမိုကရေစီ နှင့် စည်းမျဉ်းခံဘုရင်စနစ်
အစိုးရခေါင်းဆောင်များ
  • ဘုရင် - အာကီဟီတို (明仁)
  • ဝန်ကြီးချုပ် - ယောရှိဟိကို နိုဒ(野田佳彦)
ထူထောင်မှု
စီးပွားရေး
GDP(PPP) US $၃၃,၅၉၆ (အဆင့် - ၂၄)
HDI ၀.၉၅၃ (အမြင့်) (အဆင့် - ၈)
ငွေ နိုင်ငံတကာသုံး သင်္ကေတ ¥ (ယန်း ဟု အသံထွက်သည်။)
နိုင်ငံတော်အထိမ်းအမှတ်နှင့် သင်္ကေတများ
ISO 3166-1 JP
CCLTD .jp
Calling code +၈၁

ဂျပန် (日本 နိဟွန်း သို့ နိပွန်၊ တရားဝင်အမည် 日本国 နိပွန်ကိုကု သို့ နိဟွန်းကိုကု) သည် အရှေ့အာရှတွင် ရှိသော ကျွန်းနိုင်ငံတစ်နိုင်ငံဖြစ်သည်။ ပစိဖိတ် သမုဒ္ဒရာအတွင်း၌ တည်ရှိပြီး ဂျပန်ပင်လယ်၊ တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံမြောက်ကိုရီးယားတောင်ကိုရီးယား နှင့် ရုရှား တို့၏ အရှေ့ဖက်တွင် ရှိပြီး မြောက်ဖက်ရှိ အိုဟွတ် ပင်လယ်မှ တောင်ဘက် အရှေ့တရုတ်ပင်လယ်နှင့် ထိုင်ဝမ်တို့အထိ ဖြန့်ကျက်တည်ရှိသည်။ ဂျပန်၏ နာမည်ကို ဖော်ကျူးထားသော စာလုံးများမှာ "နေမှဆင်းသက်လာသော တိုင်းပြည်" ဟု အဓိပ္ပာယ်ရပြီး ထိုအတွက်ကြောင့် တခါတရံတွင် ဂျပန်အား "နေထွက်ရာတိုင်းပြည်" ဟု အဓိပ္ပာယ်ဖော်ဆို ခေါ်ဝေါ်ကြသည်။

ဂျပန်သည် ကျွန်းပေါင်း ၃၀၀၀ ကျော်ပါဝင်သည့် ကျွန်းစုနိုင်ငံဖြစ်သည်။ အကြီးဆုံးကျွန်းများမှာ ဟွန်ရှူး(本州)၊ ဟော့ကိုင်းဒိုး(北海道)၊ ကျူရှူး (九州) နှင့် ရှီကိုကူး (四国) တို့ဖြစ်ကြပြီး ဂျပန်နိုင်ငံ၏ မြေနေရာစုစုပေါင်း၏ ၉၇ ရာခိုင်နှုန်းမျှရှိသည်။ ကျွန်းအများစုမှာ တောင်ထူထပ်ပြီး အများအပြားမှာ မီးတောင်များဖြစ်သည်။ ဥပမာအားဖြင့် ဂျပန်၏ အမြင့်ဆုံးတောင်ထိပ်ဖြစ်သော ဖူဂျီတောင် (富士山) သည် မီးတောင်တစ်ခုဖြစ်သည်။ ဂျပန်သည် ကမ္ဘာပေါ်တွင် ဒဿမမြောက် လူဦးရေအများဆုံးဖြစ်ပြီး စုစုပေါင်း လူဦးရေ ၁၂၈ သန်းမျှရှိသည်။ တိုကျိုမြို့ပြ ဒေသကြီးတွင် ပုံမှန်အားဖြင့် မြို့တော်ဖြစ်သော တိုကျို့မြို့နှင့် အနီးပတ်ဝန်းကျင်ရှိ မြို့နယ်များ ပါဝင်ကာ ကမ္ဘာပေါ်တွင် အကြီးဆုံးသော မြို့ပြဧရိယာဖြစ်ပြီး လူဦးရေ သန်း ၃၀ ကျော်နေထိုင်ကြသည်။

ရှေးဟောင်းသုတေသန လေ့လာချက်များအရ နောက်ဆုံး ပေလီယိုလစ်သစ် (Upper Paleolithic) (ကျောက်ခေတ်ဟောင်း) အချိန်ကာလကပင် ဂျပန်ကျွန်းများ ပေါ်တွင် လူများ နေထိုင်လျှက်ရှိကြောင်း သက်သေ အထောက်အထားများ တွေ့ရှိရသည်။ ဂျပန်ဟူသော အမည်နာမကို သမိုင်းမှတ်တမ်းအဖြစ် ပထမ အေဒီရာစုနှစ်မှ တရုတ်သမိုင်းစာအုပ်အတွင်း ပထမဆုံးအကြိမ် တွေ့ရှိရပြီး အကျဉ်းချုံးသာ ဖော်ပြထားသည်။

အချိန်ကာလကြာမြင့်စွာ တသီးတသန့် နေခဲ့ပြီးနောက် ပြင်ပကမ္ဘာမှ လွှမ်းမိုးမှုများ ရောက်ရှိလာခြင်းသည် ဂျပန်သမိုင်း၏ သွင်ပြင်လက္ခဏာပင်ဖြစ်သည်။ ၁၉၄၇ ခုနှစ် ယခုလက်ရှိ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေကို စတင်သုံးစွဲသည့် အချိန်မှစ၍ ဂျပန်သည် ဘုရင်ရှိသော စည်းမျဉ်းခံဘုရင်စနစ်နှင့် ဒိုင်းယက်ခေါ် လူထုကိုယ်စားလှယ်များဖြင့် ဖွဲ့စသည်းထားသော အထက်နှင့် အောက်လွှတ်တော်တို့ တပေါင်းတစည်းတည်းအုပ်ချုပ်သည့် စနစ်ကို ထိန်းသိမ်းကျင့်သုံးလာခဲ့သည်။

ဂျပန်သည် အဓိက စီးပွားရေး အင်အားစုဖြစ်ပြီး nominal GDP (စုစုပေါင်း ပြည်တွင်းထုတ်ကုန်တန်ဖိုး) အရ ကမ္ဘာပေါ်တွင် ဒုတိယအကြီးဆုံး စီးပွားရေးစနစ်ဖြစ်ပြီး တတိယမြောက် အကြီးဆုံး ဝယ်အားရှိသည့် နိုင်ငံဖြစ်သည်။ ဂျပန်သည် ကုလသမဂ္ဂ၊ G8၊ G4၊ OECD နှင့် APEC တို့၏ အဖွဲ့ဝင်ဖြစ်ပြီး ကမ္ဘာပေါ်တွင် ကာကွယ်ရေး သုံးငွေ ပဉ္စမမြောက် အများဆုံး နိုင်ငံဖြစ်သည်။ ထို့ပြင် ကမ္ဘာပေါ်တွင် စတုတ္တမြောက် အကြီးဆုံး ကုန်စည်တင်ပို့သူဖြစ်ပြီး ဆဌမမြောက် အကြီးဆုံး ကုန်စည် တင်သွင်းသူဖြစ်သည်။ ဂျပန်သည် လူနေမှု အဆင့်အတန်း မြင့်မားသော ဖွံ့ဖြိုးပြီး နိုင်ငံဖြစ်သည်။ လူထုဖွံဖြိုးမှုကိန်းညွှန်းနိုင်ငံများ စာရင်း တွင် အဆင့် ၈ ရှိသည်။ ကမ္ဘာပေါ်တွင် နည်းပညာ၊ စက်ပစ္စည်းနှင့် စက်ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ နယ်ပယ်များတွင် ဦးစည်းဦးဆောင်သည့် နေရာမှရှိသော နိုင်ငံဖြစ်သည်။ ကုလသမဂ္ဂနှင့် ကမ္ဘာ့ကျန်းမာရေး အဖွဲ့၏ ခန့်မှန်းချက်အရ လူ့သက်တမ်းအရှည်ဆုံးနှင့် ကလေးသူငယ် သေဆုံးမှု အနည်းဆုံး နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံဖြစ်သည်။

အခေါ်အဝေါ်[ပြင်​ဆင်​ရန်​]

အင်္ဂလိပ်ဘာသာတွင် ဂျပန်နိုင်ငံဟု ခေါ်ဆိုသော်လည်း ဂျပန်ဘာသာ စကားတွင် ဂျပန်နိုင်ငံကို နိပွန် သို့မဟုတ် နိဟွန်း ဟုခေါ်ဆိုကြပြီး ထိုအမည် နှစ်ခုစလုံးကို ဂျပန် ခန်းဂျီး အက္ခရာဖြင့် ( 日本) ဟု ရေးသည်။ ဂျပန်တွင် နိပွန် ဆိုသော အမည်ကို ရုံးသုံးအတွက် အသုံးများကြပြီး ဂျပန်ယန်းငွေ၊ စာတိုက်တံဆိပ်ခေါင်း နှင့် နိုင်ငံတကာ အားကစားပွဲများတွင် သုံးနှုန်းလေ့ ရှိကြသည်။ နိဟွန်း ဆိုသော် အခေါ်အဝေါ်ကိုမူ ယနေ့ခေတ် စကားပြောများတွင် သုံးကြသည်။ ဂျပန် လူမျိုးတို့သည် သူတို့ဘာသာ ဂျပန် ဘာသာစကားဖြင့် နိဟွန်းဂျင်း ဟု လည်းကောင်း၊ ဂျပန်ဘာသာကို နိဟွန်းဂေါ့ ဟု လည်းကောင်း ခေါ်ဆိုလေ့ ရှိပြီး အဓိပ္ပာယ်မှာ နေအမျိုးအနွယ်ဟူ၍ ဖြစ်ပြီး တစ်ခါတရံ နေထွက်ရာ တိုင်းပြည် (Land of the Rising Sun) ဟု ဘာသာပြန်ဆိုတတ်ကြသည်။ ထိုအသုံးအနှုန်းမှာ တရုတ်ပြည်ရှိ ဂျပန် သံတမန်များမှ စတင်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်ပြီး တရုတ်နိုင်ငံနှင့် နှိုင်းယှဉ်လျှင် ဂျပန်က ပို၍ ရှေ့ဘက်သို့ ကျခြင်း ကို ညွှန်းဆိုခြင်း ဖြစ်သည်။

သမိုင်းကြောင်း[ပြင်​ဆင်​ရန်​]


သမိုင်းမတင်မီခေတ် နှင့် ရှေးခေတ် သမိုင်းကြောင်း[ပြင်​ဆင်​ရန်​]

ဟိုးယူးဂျိ မှ ရွှေခန်းမ နှင့် ငါးထပ်ဘုရား သည် ကမ္ဘာပေါ်တွင် ရှေးအကျဆုံး သစ်သားအဆောက်အအုံများတွင် ပါဝင်ပြီး ဂျပန်နိုင်ငံ၏ အမျိုးသားရေးဆိုင်ရာ ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ရာ နေရာနှင့် ယူနက်စကိုမှ ကမ္ဘာ့အမွေခံနေရာများ စာရင်းဝင် ဖြစ်သည်။

ဂျပန်ကျွန်းစုတွင် လူသားတို့ အခြေချနေထိုင်ခဲ့သည့် လက္ခဏာကို ကျောက်ခေတ်ဟောင်း ကာလ ဘီစီ ၃၀,၀၀၀ ခန့်က ပင်တွေ့ရှိရသည်။ ထို့နောက်တွင် ဂျိုမွန်ကာလ ဘီစီ ၁၄,၀၀၀ ခန့်မှ စ၍ ကျောက်ခေတ်လယ် နှင့် ကျောက်ခေတ်သစ် ကာလရှိ အမြဲတမ်း ရွှေ့ပြောင်းခြင်း မပြုတော့သော ကျောက်ဂူတွင်း နေထိုင်သော မုဆိုးနှင့် ပစ္စည်းရှာဖွေသူတို့၏ အကြွင်းအကျန်များ နှင့် စိုက်ပျိုးမွေးမြူရေး လုပ်ငန်းတို့၏ အကြွင်းအကျန်များကို တွေ့ရသည်။ ထိုကာလမှ ရွှံ့ဖြင့် ပြုလုပ်ပြီး အလှဆင်ထားသော ခွက်များသည် ကမ္ဘာပေါ်တွင် အစောဆုံးသော အိုးလုပ်ငန်းမှ လက်ရာများပင် ဖြစ်သည်။

ဘီစီ ၅၀၀ ခန့်တွင် စတင်သော ယာယိုအီ ကာလတွင် အလေ့အထ အသစ်များ စတင် မိတ်ဆက်လာသည်ကို တွေ့ရသည်။ ၄င်းတို့မှာ စပါးစိုက်ပျိုးခြင်း၊ အိုးလုပ်ငန်း စတိုင်အသစ်နှင့် သတ္တုပညာ တို့ဖြစ်ပြီး ကိုရီးယား နှင့် တရုတ်မှ ရွှေ့ပြောင်းလာသောသူတို့ ယူဆောင်လာခြင်း ဖြစ်သည်။

ဂျပန်နိုင်ငံနှင့် ပတ်သက်သည့် အစောဆုံး မှတ်တမ်းကို တရုတ်လူမျိုးတို့၏ စာရွက်စာတမ်းများမှ တဆင့် တွေ့ရသည်။ ထိုမှတ်တမ်းများထဲမှ တစ်ခု၏ အဆိုအရ ဂျပန်တွင် အလွန်သေးငယ်သော နိုင်ငံပေါင်း မြောက်များစွာ ရှိပြီး စစ်ပွဲများ မကြာခဏ ဖြစ်ပွားလေ့ ရှိကာ နောက်ဆုံးတွင် ဘုရင်မ အုပ်ချုပ်ပြီး ခိုင်မာတောင့်တင်းသော နိုင်ငံ တစ်ခုအဖြစ်သို့ ရောက်ရှိလာခဲ့၍ ငြိမ်းချမ်းရေး ရခဲ့သည် ဟု ဆိုသည်။

ဂျပန်တို့သည် ၅ရာစု နှင့် ၆ရာစု လွန်ပြီးနောက်တွင် သူတို့ဘာသာ စတင်၍ သမိုင်းရေးသားလာခဲ့ကြသည်။ ကိုရီးယားနှင့် တရုတ်နိုင်ငံမှ လူတို့က ဂျပန်တို့အား တရုတ်စာရေးနည်း စနစ်ကို သင်ကြားပေးပြီးနောက်တွင် ဖြစ်သည်။ ဂျပန်၏ အိမ်နီးချင်းနိုင်ငံများကလည်း ဗုဒ္ဓဘာသာကို သင်ကြားပြသပေးခဲ့သည်။ ဂျပန်တို့သည် ဗုဒ္ဓဘာသာကို အမျိုးမျိုး အဖုံဖုံ ပြောင်းလဲခဲ့ကြသည်။ ဥပမာအားဖြင့် အာရှကုန်းမကြီးမှ လာသော ဇင် အယူအဆများပေါ်တွင် မူတည်၍ ပြောင်းလဲပစ်ကြခြင်းပင် ဖြစ်သည်။

မြေရှင်ပဒေသရာဇ်ခေတ်ကာလ[ပြင်​ဆင်​ရန်​]

ဂျပန်မှ ပန်းပုရုပ်အများစုမှာ သစ်သားဖြင့် ထုလုပ်ကြသော်လည်း ကမာကူရာ မှ ဗုဒ္ဓဆင်းတုတော်သည် ကြေးသွန်းရုပ်ထုဖြစ်သည်။ ဘုရားဆင်းတုတော် ထားသော ခန်းမမှာ မူရိုမာချီခေတ် (၁၃၃၆-၁၅၇၃) ခုနှစ် အတွင်း ဆူနာမီကြောင့် ပျက်စီးခဲ့ရသည်။

ရှေးခေတ်ကာလနှင့် အလယ်ခေတ်တို့တွင် တရုတ်တို့သည် ဂျပန်တို့အား ယဉ်ကျေးမှုနှင့် ပတ်သက်သည့် အိုင်ဒီယာ အသစ်များစွာ ပေးခဲ့သော်လည်း နောက်ပိုင်းတွင် သူတို့၏ ဆက်ဆံရေးမှာ ပျက်ပြားလာခဲ့သည်။ ၁၃ ရာစု နှောင်းပိုင်းတွင် တရုတ်ပြည်မှ မွန်ဂိုလူမျိုးတို့သည် ဂျပန်ကို ကျူးကျော်ရန် နှစ်ကြိမ်မျှ ကြိုးစားခဲ့သော်လည်း မအောင်မြင်ခဲ့ပေ။ ဂျပန်ပြည် အလယ်ခေတ်ရှိ ဆာမူရိုင်း နှင့် ရှိုးဂန်းတို့သည် ဥရောပ အလယ်ခေတ်မှ နိုက်နှင့် လော့ဒ်တို့ကဲ့သို့ပင် ဖြစ်သည်။

ဂျပန်တို့သည် ၁၆ရာစုတွင် ဥရောပသားတို့နှင့် အနည်းငယ်မျှသာ ကူးလူးဆက်ဆံခြင်း ရှိခဲ့သည်။ ပေါ်တူဂီလူမျိုးတို့သည် ဂျပန်ကို ပထမဆုံး ရောက်ရှိသော ဥရောပတိုက်သား ဖြစ်သည်။ နောက်တွင် စပိန်၊ အင်္ဂလိပ် နှင့် ဒတ်ချ်လူမျိုးတို့ ဂျပန်သို့ ကုန်သွယ်မှု ပြုရန် လာရောက်ခဲ့ကြသည်။ သူတို့နှင့် အတူ ခရစ်ယာန်ဘာသာလည်း ယူဆောင်လာကြသည်။ အစပထမတွင် ဂျပန်ခေါင်းဆောင်တို့က ကြိုဆိုခဲ့ကြသော်လည်း ဥရောပသားတို့သည် ကမ္ဘာအနှံ့အပြားတွင် နေရာ ပေါင်းစုံတို့ကို သိမ်းပိုက်ခဲ့မှုကြောင့် ဂျပန်တို့က သူတို့မြေကို သိမ်းပိုက်မည်ကို စိုးရွံ့လာကြသည်။ ထို့ကြောင့် ဂျပန်တို့က ဥရောပသားတို့အား နာဂါဆာကီမြို့ရှိ နေရာအနည်းငယ်မှ လွဲ၍ ဂျပန်ရှိ အခြားနေရာများသို့ သွားလာခွင့် မပြုတော့ပေ။ တရုတ်လူမျိုး၊ ကိုရီးယားလူမျိုးနှင့် ဒတ်ချ်လူမျိုးတို့ကိုသာ ဂျပန်သို့ အလည်လာခွင့် ပြုပြီး နောက်ဆုံးတွင် သူတို့သည် ဂျပန်အစိုးရ၏ တင်းကြပ်စွာ ထိန်းချုပ်မှုကို ခံရသည်။ ၁၈၅၄ အမေရိကန်တို့က ဂျပန်ဆိပ်ကမ်းများကို ဝေလငါးဖမ်း သင်္ဘောများအတွက် အသုံးပြုချိန် တွင်မှ ဂျပန်တို့ အနေနှင့် နိုင်ငံတကာ ဆက်ဆံရေးကို ပြန်လည် ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။

ခေတ်သစ်ကာလ[ပြင်​ဆင်​ရန်​]

အစိုးရနှင့် နိုင်ငံရေး[ပြင်​ဆင်​ရန်​]

Wikiletterk.png ဆောင်းပါးအတိုအား ပိုမိုပြီးပြည့်စုံစေရန် ဆက်လက်ရေးသား ဖြည့်စွက်နိုင်ပါသည်။ သင်က ထပ်မံဖြည့်စွက် ရေးသားပြီး ဝီကီပီးဒီးယားကို ကူညီပေးပါ။ ကျေးဇူးတင်ပါသည်။