မာတိကာသို့ ခုန်သွားရန်

မရာဘာသာစကား

ဝီကီပီးဒီးယား မှ
မရာ
Mara (Tlosai)
အသံထွက်[m̥ara]
ဒေသခံမီဇိုရမ်ပြည်နယ်အိန္ဒိယနိုင်ငံ, မြန်မာနိုင်ငံ
လူမျိုးစုမရာလူမျိုး
ဒေသခံ ပြောဆိုသူများ
(၄၀၀,၀၀၀ ခန့် ရည်ညွှန်း ၁၉၉၄–၂၀၁၁)[]
ဒေသိယစကား
  • တလို့ဆိုင် ဆိုက်ဟား
  • တလို့ဆိုင် ဆိုင်ကွတ်
  • တလို့ဆိုင် တိုကလို
  • တလို့ဆိုင် ကီယာဆင်
လက်တင်
တရားဝင် အခြေအနေ
လူနည်းစု ဘာသာစကားအဖြစ်
အသိအမှတ်ပြုခြင်း
ဘာသာစကားကုဒ်များ
ISO 639-3mrh
Glottologmara1382[]

မရာဘာသာစကား (အင်္ဂလိပ်: Mara language, မရာချင်း: Mara reih) သည် များသောအားဖြင့် ချင်းမ်တွီးပီး ခရိုင်၊ အရှေ့ပိုင်း မီဇိုရမ်၊ အိန္ဒိယ တလို့ဆိုင်မျိုးနွယ်စုများ၏ ရွာများ (ရွာပေါင်း - ၃၀) များနှင့် မြန်မာနိုင်ငံ၌ နေထိုင်ကြသော အချို့သော မရာရွာများတွင် နေထိုင်ကြသော မရာလူမျိုးများပြောဆိုသော ဖြစ်သည်။

Mara (Tlosais) ဘာသာစကားများသည် တရုတ် - တိဘက်ဘာသာစကားမိသားစု၏ ကူကီချင်း ဌာနခွဲ တရုတ်-တိဗက်နွယ် ဘာသာစကားများတွင် ဖြစ်သည်။ ဘာသာစကားများ၏ပြောဆိုသူများကိုလည်း Mara (Tlosais) ဟုလည်းလူသိများသည်။

Mara သည် Mara ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရခရိုင်ကောင်စီ ၏ ကျောင်းသင်ရိုးညွှန်းတမ်းတွင်အသိအမှတ်ပြုထားသော ဘာသာစကားဖြစ်သည်။ Mara သည် MADC ကျောင်းပညာရေးဘုတ်အဖွဲ့အောက်ရှိ Class VII (အလယ်တန်းကျောင်း) အထိ ကျောင်းအားလုံး၏ မသင်မနေရဘာသာရပ် ဖြစ်သည်။

လူမှု ပထဝီဝင်

[ပြင်ဆင်ရန်]
  • လူ ဦး ရေ - အိန္ဒိယ၊ ဆိုက်ဟား ခရိုင်တွင် ၅၆၅၇၄ ဦး(၂၀၁၁)၊ မြန်မာနိုင်ငံတွင် ၃၇၀၀၀ (၂၀၀၇) ။
  • ဒေသ - ဆိုက်ဟား ခရိုင်၊ မီဇိုရမ် (အိန္ဒိယ)၊ အိန္ဒိယ - မြန်မာနယ်စပ်
  • အခြားအမည်များ - လခဲ၊ မာရာ၊ မရာမ်၊ မီရာ၊ ဇွန်၊ ရှဲန်းဒူး၊ ခေါ်ဆိုင်၊ ခေဲန်း။
  • ဘာသာစကားများ - တိလို့ဆိုင်၊ စီးဇိုး (ကျပိ / ဆဘောင် / ငဖိုင်)၊ လှိုင်ပွန်း(ဗဟာပီး၊ လိုင်လင်း နှင့် ဟေမန်)၊ လောင်ဗော်(နိုရှို နှင့် နိုတလဲ)၊

လို့ကျိမ်၊ ဇိုဖေ(အနှိုင်းဗောင်တု၊ ဘွီးပတ် နှင့် အဆာ/လေသာ့)၊ ဆက်ထန်(ခွာပိ/ဆိုင်ထန်)၊လေင်တူ(အော်ဆတ်/ကနှုတ်) နှင့် ဆာ့သ်

  • မျိုးနွယ်စု - ဇိုဖေ၊ ဇိုတူ၊ လေင်တူ၊ ဆက်ထန်၊ တလို့ဆိုင်၊ လှိုင်ပွန် နှင့် ဟော်ထိုင်


မာရာအက္ခရာ (စာလုံးကြီးများ) - A, AW, Y, B, CH, D, E, F, H, NG, K, L, M, N, NG, O, Ô, P, R, S, T, U, V, Z

မရာ အက္ခရာ (အက္ခရာများသေးများ) - a, aw, y, b, ch, d, e, f, h, i, k, l, m, n, ng, o, ô, p, r, s, t, u, v, z

မရာ သရများ - a, â , aw, y, e, i, o, ô, u

မရာ သရတွဲများ - ao, yu, ai, ei, ia, ie, ua

အများကိန်း

[ပြင်ဆင်ရန်]

နာမ်၏ အများကိန်းကို အောက်ပါပေးထားသော စကားလုံးများထဲမှ တစ်ခုကို သက်ဆိုင်ရာ နာမ်ပုဒ် တစ်နောက်၌ ဆက်ခြင်းဖြင့် ဖြစ်ပေါ်လာသည်။

  • zy ( ဇီ)
  • zydua ( ဇီ-ဒွာ့)
  • nawh (‌နော်)
  • sahlao (ဆလွှန် )

လက်သည်းကွင်း အတွင်းမှ စကားလုံးများသည် နိုင်ငံခြားသားစာရေးဆရာ အန်အီး ပယ်ရီ (NE Parry) (၁၉၃၇)က အသံကိုသူ၏နားလည်သဘောပေါက်မှုနှင့်အညီရေးသားခဲ့သည့် စကားလုံးများ ဖြစ်သည်။ ယခုမူ မရာ တွင်သူတို့၏ကိုယ်ပိုင်အက္ခရာများရှိပြီးမှန်ကန်သောအသုံးပြုမှုကိုထိုနေရာတွင်ထားရှိသည်။

မရာဘာသာဖြင့် စစ်ဆေးမေးမြန်းခြင်း စကားလုံးများ

[ပြင်ဆင်ရန်]

အဘယ်သို့ : Khâpa? , Khâpa e? , Khâpa maw?

ဘယ်မှာလဲ : Khataih lâ? , Khataih liata?

ဘယ်လို : kheihta, kheihawhta, Khatluta, Kheihta maw?

ဘယ်လောက်လဲ : Khazie, Khazie e?

ဘယ်လောက်ကြာ : Kha châ e? , Kha châ maw?

ဘယ်အချိန်မှာ : Khatita, khatita e?, Khâpa nota , nota, tita, nahta, ta, စကားဆက်။ thlaita, khati nota

အဘယ်ကြောင့် : Khazia, Khazia e, Khazia maw, Khâpa vâta

အဘယ်ကြောင့် မဟုတ်တာလဲ : Khazia a châ aw vei?, Khâpa vâta a châ aw vei?

ဘယ်ဟာ : Kheihawhpa, Kheihawhpa he?, Kheihawhpa e?, Kheihawhpa maw, ahy he maw?

ဘယ်သူ့ဟာ : Kheihawhpa, Kheihawhpa he?, Kheihawhpa e?, Kheihawhpa maw?, ahy eih maw?

သူငယ်ချင်း : Viasa

အမျိုးသားသူငယ်ချင်း : Viasapaw

အမျိုးသမီးမိတ်ဆွေ : Viasanô

လမ်းလျှောက် / သွား : Sie (Phei ta Sie)

ပြေး  :  Râ, arâ

အိပ်စက်ခြင်း: Amô, Azia, Apazawh, Amôpa, Aziapa, Apazawhpa

ကြည့်ပါ : Moh, hmô

ထိုင် : tyuh, a tyuh, â tyuh

မတ်တတ်ရပ် : Duah, a duah, â duah

ခုန် : Cho, a cho, a pathluah

ကန် : Cho, chhie, chapie

စား : Nie သောက် : Doh

ပုဂ္ဂလနာမ်စား (Personal Pronouns)

[ပြင်ဆင်ရန်]
ပုဂ္ဂိုလ်အနည်းကိန်း (Singular)အများကိန်း (Plural)
ပထမပုဂ္ဂိုလ် (1st Person)

keima (သို့) kei (ငါ)

eima (ငါတို့၊ ကျွန်ုပ်တို့)

ဒုတိယပုဂ္ဂိုလ် (2nd Person)

nâma (သို့) (သင်၊ မင်း)

nâmo (သင်တို့)

တတိယပုဂ္ဂိုလ် (3rd Person)

ano (သို့) ama / a (သူ၊ ၎င်း)

âmo (သူတို့)

ပိုင်ဆိုင်မှုပြ နာမ်စား (Possessive Pronouns)

[ပြင်ဆင်ရန်]
မရာဘာသာစကား (Mara) မြန်မာအဓိပ္ပာယ် မှတ်ချက်

keima eih , kei eih

ကျွန်ုပ်၏အရာ (ကျွန်ုပ်၏ဟာ) အနည်းကိန်း

nâma eih , na eih

သင်၏အရာ (မင်းရဲ့ဟာ) အနည်းကိန်း

ama eih , a eih

သူ၏အရာ၊ သူမ၏အရာ၊ ၎င်း၏အရာ အနည်းကိန်း

keimo eih

ကျွန်ုပ်တို့၏အရာ (ကျွန်ုပ်တို့၏ဟာ) အများကိန်း

ahyrai

မည်သူမဆို

ahy tlyma

တစ်စုံတစ်ယောက်

atlâhpi

အချို့ ... အခြားသူများ

a hropa

အခြား၊ အခြားသူများ

ama zydua ta

အားလုံး

ကိုးကား

[ပြင်ဆင်ရန်]
  1. မရာ at Ethnologue (18th ed., 2015)
  2. Nordhoff၊ Sebastian; Hammarström၊ Harald; Forkel၊ Robert; Haspelmath၊ Martin, eds. (2013)။ "Mara"Glottolog။ Leipzig: Max Planck Institute for Evolutionary Anthropology။

ပြင်ပလင့်များ

[ပြင်ဆင်ရန်]