အရှေ့တီမောနိုင်ငံ

ဝီကီပီးဒီးယား မှ
Jump to navigation Jump to search
အရှေ့တီမောဒီမိုကရက်တစ်သမ္မတနိုင်ငံ
Repúblika Demokrátika Timór Lorosa'e
República Democrática de Timor-Leste
အရှေ့တီမောနိုင်ငံ၏ အလံတော်
အရှေ့တီမောနိုင်ငံ၏ နိုင်ငံတော်အထိမ်းအမှတ်တံဆိပ်
အလံတော် အမှတ်တံဆိပ်
ဆောင်ပုဒ်: "ညီညွတ်ရေး၊ ကုသိုလ်၊ တိုးတက်ရေး"
နိုင်ငံတော် သီချင်း: Pátria
အရှေ့တီမောနိုင်ငံ ၏ တည်နေရာ
မြို့တော် ဒီလီမြို့
အကြီးဆုံးမြို့ ဒီလီမြို့
ရုံးသုံး ဘာသာစကားများ တဲတွမ်ဘာသာပေါ်တူဂီဘာသာ
လူမျိုးစု Austronesian (Malayo-Polynesian), Papuan, တရုတ်
ကိုးကွယ်မှု Roman Catholic (၉၈%), အစ္စလာမ် (၁%), Protestant (၁%), အခြား (၃.၄%)
အမျိုးအစား Parliamentary republic
အစိုးရ
• သမ္မတ
José Ramos-Horta
• ဝန်ကြီးချုပ်
Xanana Gusmão
တည်ထောင်
• လွတ်လပ်ရေး (Portugal၊ ကြေညာ)
၂၈ နိုဝင်ဘာ ၁၉၇၅
• လွတ်လပ်ရေး (သတ်မှတ်)
၂၀ မေ ၂၀၀၂
ဧရိယာ
• စုစုပေါင်း
၁၅,၄၁၀ km² (၅,၇၄၃ sq mi) (အဆင့်: ၁၅၈)
• ရေထု (%)
လူဦးရေ
• ခန့်မှန်း
၁,၁၀၈,၇၇၇ (အဆင့် - )
• သိပ်သည်းမှု
၆၄/km² (၁၆၆/sq mi) (အဆင့် - ၁၃၂)
GDP (PPP) ခန့်မှန်း
• စုစုပေါင်း
USD $၂.၆၀၈ သိန်းကုဋေ (အဆင့် - ၁၇၈)
• Per capita
USD $၂,၅၀၀ (အဆင့် - ၁၈၈)
HDI ၀.၅၁၄
နိမ့် · ၁၅၀
ငွေကြေး U.S. Dollar (USD "$")
အချိန်ဇုန် +၉
တယ်လီဖုန်းကုဒ် +၆၇၀
Internet TLD .tl


အရှေ့တီမောနိုင်ငံ (East Timor or Timor-Leste) တရားဝင်အားဖြင့် တီမောလက်စ်တီ ဒီမိုကရက်တစ် သမ္မတနိုင်ငံသည် အရှေ့တောင်အာရှတွင် တည်ရှိသော ကျွန်းနိုင်ငံတစ်ခု ဖြစ်သည်။ အချုပ်အခြာအာဏာပိုင် နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံဖြစ်ပြီး တီမောကျွန်း၏ အရှေ့ဘက်တွင် တည်ရှိသည်။ အနောက်ဘက်တွင် အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံ အနောက်တီမော နှင့် တောင်ဘက်တွင် သြစတြေးလျနိုင်ငံသည် တီမော ပင်လယ်ခြား၍တည်ရှိသည်။ နိုင်ငံသည် ၅၄၀၀ စတုရန်းမိုင် (၁၅၄၁၀ ကီလိုမီတာ) ကျယ်ဝန်းသည်။

အရှေ့တီမောသည် ၁၆ရာစုနှစ်များတွင် ပေါ်တူဂီနိုင်ငံ၏ ကိုလိုနီဖြစ်ခဲ့သည်။ ၁၉၇၅ခုနှစ် နိုဝင်ဘာ ၂၈ ရက်နေ့ တီမောနယ်မြေ လွတ်လပ်ရေးမကြော်ငြာခင်အချိန်အထိ ပေါ်တူဂစ်-တီမောဟု ခေါ်ကြသည်။ လွတ်လပ်ရေးကြော်ငြာအပြိး ၉ ရက်‌မြောက်နေ့တွင် အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံက ယင်း၏ ၂၇ခုနှစ်‌မြောက် နယ်မြေအဖြစ် သိမ်းယူခဲ့သည်။ အင်ဒိုနီးရှားစစ်တပ်နှင့် တီမောနယ်မြေ ခွဲထွက်ရေးအုပ်စုများကြား ပဋိပက္ခများသည် ကာလကြာရှည်စွာ တည်ရှိခဲ့သည်

၁၉၉၉ခုနှစ်တွင် ကမ္ဘာ့ကုလသမ္မဂ္ဂ ကိုယ်ပိုင်ဆုံးဖြုတ်ပိုင်ခွင့်ဥပဒေအရ အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံသည် အဆိုပါတီမောနယ်မြေကို လက်လွှတ်ပေးခဲ့သည်။ ၂၀၀၂ခုနှစ် မေလ ၂၀ ရက်နေ့တွင် တီမောနိုင်ငံသည် ၂၁ ရာစု၏ ပထမဆုံးသော လွတ်လပ်၍ အချုပ်အခြာပိုင် နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံ ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ထို့နောက် ကမ္ဘာ့ကုလသမ္မဂ္ဂနှင့် ပေါ်တူဂီဘာသာစကား ကျင့်သုံးသောနိုင်ငံများအဖွဲ့သို့ ဝင်ရောက်ခဲ့သည်။ ၂၀၁၁ ခုနှစ်တွင် အရှေ့တောင်အာရှနိုင်ငံများအသင်းသို့ ၁၁နိုင်ငံ‌မြောက်အဖြစ် ဝင်ရောက်လိုကြောင်း ကြော်ငြာခဲ့သည်။

အမည်ရင်းမြစ်[ပြင်ဆင်ရန်]

သမိုင်း[ပြင်ဆင်ရန်]

နိုင်ငံရေးနှင့် အစိုးရ[ပြင်ဆင်ရန်]

နိုင်ငံခြားဆက်ဆံရေးနှင့် စစ်ရေးကိစ္စများ[ပြင်ဆင်ရန်]

ပြည်နယ်များ[ပြင်ဆင်ရန်]

ပထဝီနှင့် ရာသီဥတု[ပြင်ဆင်ရန်]

စီးပွားရေး[ပြင်ဆင်ရန်]

လူဦးရေပျံနှင့် နေထိုင်မှု[ပြင်ဆင်ရန်]

အယူဘာသာများ[ပြင်ဆင်ရန်]

ယဉ်ကျေးမှု[ပြင်ဆင်ရန်]

အားကစား[ပြင်ဆင်ရန်]

ဆက်စပ်ကြည့်ရှုရန်[ပြင်ဆင်ရန်]

ရည်ညှန်းချက်များ[ပြင်ဆင်ရန်]

ပြည်ပဆက်သွယ်ရေး[ပြင်ဆင်ရန်]