ပေါ်တူဂီဘာသာစကား

ဝီကီပီးဒီးယား မှ
အ​ညွှန်း​သို့ ခုန်ကူးရန် ရှာဖွေရန် ခုန်ကူးမည်
ပေါ်တူဂီဘာသာစကား
português, língua portuguesa
အသံထွက်[puɾtuˈɣeʃ], [poɾtuˈɡes], [poʁtuˈɡes], [poɹtuˈɡes], [poɦtuˈgejʃ]
လူမျိုးစုLusophones
ဒေသခံ ပြောဆိုသူများ
ဒေသရင်း: ၂၅၀ မီလီယံ;e21
၂၄ မီလီယံ ဒုတိယဘာသာစကား(L2);[၁] စုစုပေါင်း: ၂၇၄ မီလီယံ
အင်ဒို-ယူရိုပီယမ်
  • Italic languages
    • ရိုမန်ဘာသာစကား
      • အနောက်ရိုမန်ဘာသာစကား
        • အိုက်ဘီရို-ရိုမန်ဘာသာစကား
          • အနောက်အိုက်ဘေးရီယန်ဘာသာစကား
            • ဂါလာစီယံ-ပေါ်တူဂီ
              • ပေါ်တူဂီဘာသာစကား
အစောပိုင်းပုံစံများ
Old Latin
  • Classical Latin
    • Vulgar Latin
      • Old Portuguese
        (ဂါလာစီယံ-ပေါ်တူဂီ)
Manually coded Portuguese
တရားဝင် အခြေအနေ
ရုံးသုံး အဖြစ် အသုံးပြုမှု
လူနည်းစု ဘာသာစကားအဖြစ်
အသိအမှတ်ပြုခြင်း
တရားဝင် ထိန်းသိမ်းသူ
ဘာသာစကားကုဒ်များ
ISO 639-1pt
ISO 639-2por
ISO 639-3por
Glottologport1283[၆]
Linguasphere51-AAA-a
Map of the portuguese language in the world.svg
  ဒေသရင်းဘာသာစကား
  တရားဝင်နှင့် အုပ်ချုပ်ရေးဘာသာစကား
  ယဉ်ကျေးမှု သို့မဟုတ် ဒုတိယဘာသာစကား
  ပေါ်တူဂီစကားပြော လူနည်းစုလူမျိုးများ
ဤဆောင်းပါးတွင် IPA အသံထွက် သင်္ကေတများ ပါဝင်သည်။ မှန်ကန်သော ထောက်ပံ့မှုမရှိပါက ယူနီကုဒ်စာလုံးများအစား ? များ၊ လေးထောင့်ကွက်များနှင့် အခြားသင်္ကေတများ မြင်နေရနိုင်သည်။ IPA သင်္ကေတများ မိတ်ဆက်ကို Help:IPA တွင် ကြည့်ပါ။

ပေါ်တူဂီဘာသာစကား(português သို့မဟုတ် အပြည့်အစုံအားဖြင့် língua portuguesa) သည် ဥရောပတိုက်၊ အိုက်ဘေးရီးယန်းကျွန်းဆွယ်ပေါ်တွင် ပေါ်ထွန်းခဲ့သော ရိုမန်ဘာသာစကား(Romance language)ဖြစ်သည်။ ထိုဘာသာစကားသည် ပေါ်တူဂီနိုင်ငံအင်ဂိုလာနိုင်ငံမိုဇမ်ဘစ်နိုင်ငံဂင်းနီဗစ်ဆောနိုင်ငံကိတ်ဗာဒီနိုင်ငံဆောင်တူမေးနှင့် ပရင်စီပီနိုင်ငံနှင့် ဘရာဇီးနိုင်ငံတို့တွင် တခုတည်းသော တရားဝင်ဘာသာစကားဖြစ်ပြီး[၇] အရှေ့တီမောနိုင်ငံအီကွေတာဂီနီနိုင်ငံ နှင့် မကာအိုဒေသတို့တွင် တွဲဖက်တရားဝင်ဘာသာစကားဖြစ်သည်။ ပေါ်တူဂီစကားပြော လူပုဂ္ဂိုလ် သို့မဟုတ် နိုင်ငံကို "လူဆိုဖုန်း"(lusófono) ဟု ရည်ညွှန်းကြသည်။။ ကိုလိုနီခေတ်တွင် နယ်မြေချဲ့ထွင်ခြင်း၏ အကျိုးရလဒ်များအဖြစ် ပေါ်တူဂီ ယဉ်ကျေးမှုတည်ရှိနေခြင်းနှင့် ပေါ်တူဂီဘာသာနှောပြောသူများကို ကမ္ဘာအနှံ့တွင် တွေ့ရသည်။[၈] ပေါ်တူဂီဘာသာစကားသည် အလယ်ခေတ်နိုင်ငံဖြစ်သော ဂါလိလဲပြည်(Kingdom of Galicia) နှင့် ပေါ်တူဂီကောင်တီတို့တွင် ပြောဆိုသည် ဗူဂါ-လက်တင်(Vulgar Latin )၏ များစွာသော ဘာသာစကားခွဲများမှ ပြောင်းလဲဖြစ်ပေါ်သည့် အိုင်ဘီရို-ရိုမန်အုပ်စုတွင်ပါဝင်ပြီး အချို့သော ဆဲလ်တစ်ဝါစဿရဗေဒနှင့် ဝေါဟာရတို့ ပါဝင်သည်။[၉][၁၀]

မူရင်းစကားပြော ၂၁၅ မှ ၂၂၀ မီလီယံခန့်ရှိပြီး ဒုတိယဘာသာစကားအဖြစ်ပြောဆိုသူ ၅၀ မီလီယံခန့်ရှိ‌သောကြောင့် ပေါ်တူဂီဘာသာစကားပြောဆိုသူသည် ၂၇၀ မီလီယံခန့်ရှိသည်။ ‌ပြောဆိုမှုအများဆုံးသော ဘာသာစကား ၆ ခုထဲတွင် ပါဝင်ပြီး မူရင်း‌ပြောဆိုသူများအရ တတိယမြောက် ပြောဆိုမှုအများဆုံးသော ဥရောပဘာသာစကားဖြစ်သည်။[၁၁] တောင်ကမ္ဘာလုံးခြမ်းတစ်ခုလုံး[၁၂]နှင့် တောင်အမေရိကတိုက်[၁၃][၁၄]တွင် ကျယ်ပြန့်စွာ ပြောဆိုသော ဘာသာစကားဖြစ်ပြီး စပိန်ဘာသာစကားပြီးလျှင် လက်တင်အမေရိကတွင် ဒုတိယမြောက် ပြောဆိုမှုအများဆုံးသော ဘာသာ၊ အာဖရိကတိုက်တွင် အများဆုံးပြောဆိုသော ဘာသာစကား ၁၀ ခုထဲမှ တစ်ခု[၁၅]နှင့် ဥရောပသမဂ္ဂတောင်အမေရိက ဘုံဈေး၊ Organization of American States၊ Economic Community of West African States၊ အာဖရိကသမဂ္ဂ၊ Community of Portuguese Language Countries နှင့် Lusophone nations များ တရားဝင်ပါဝင်ပြီး ဖွဲ့စည်းထားသော နိုင်ငံတကာအဖွဲ့အစည်းများတွင် တရားဝင်ဘာသာစကားအဖြစ် အသုံးပြုကြသည်။ ၁၉၉၇ ခုနှစ်တွင် ပြည့်စုံစုံလင်စွာသင်ကြားနိုင်သော အကယ်ဒမစ်ပညာရေး‌တွင် ပေါ်တူဂီဘာသာစကား၏ ဘရာဇီးအခွဲဘာသာစကားသည် ကမ္ဘာပေါ်တွင် လွှမ်းမိုးမှုအရှိဆုံးသော ဘာသာစကား ၁၀ ခုမှ ၁ ခုဖြစ်ခဲ့သည်။[၁၆][၁၇]

ကိုးကား[ပြင်ဆင်ရန်]

  1. ကိုးကား အမှား - Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named e21
  2. Continúan los actos del Día de la Lengua Portuguesa y la Cultura Lusófona (10 May 2016)။
  3. Gutiérrez Bottaro၊ Silvia Etel (2014)၊ "El portugués uruguayo y las marcas de la oralidad en la poesía del escritor uruguayo Agustín R. Bisio" [Uruguayan Portuguese and oral marks in the poetry of Uruguayan writer Agustín R. Bisio] (PDF)abehache (စပိန်ဘာသာစကားဖြင့်)၊ 4 (6)၊ 12 August 2019 တွင် မူရင်း (PDF) အား မော်ကွန်းတင်ပြီး18 March 2018 တွင် ပြန်စစ်ပြီး
  4. Historia lingüística del Uruguay
  5. Fernández Aguerre၊ Tabaré; González Bruzzese၊ Mahira; Rodriguez Ingold၊ Cecilia (2017)၊ Algunas notas teórico metodológicas sobre la relación entre regiones y aprendizajes en Uruguay [Some theoretical methodological notes on the relationship between regions and learning in Uruguay] (စပိန်ဘာသာစကားဖြင့်)၊ pp. 11–15၊ hdl:20.500.12008/10776
  6. Nordhoff၊ Sebastian; Hammarström၊ Harald; Forkel၊ Robert; Haspelmath၊ Martin, eds. (2013)။ "Portuguese"Glottolog။ Leipzig: Max Planck Institute for Evolutionary Anthropology။
  7. Estados-membros (in pt) (7 February 2017)။
  8. e.g., Cape Verdean Creole, the most widely spoken of these
  9. The Origin and Formation of The Portuguese Language။ Duke University။ 10 May 2017 တွင် မူရင်းအား မော်ကွန်းတင်ပြီး။ 18 July 2021 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
  10. Bittencourt de Oliveira၊ João။ Breves considerações sobre o legado das línguas célticas
  11. CIA World Factbook
  12. Potencial Económico da Língua Portuguesa
  13. Admin၊ e2f။ What are the 5 official languages of South America? (in en-US)။
  14. Lesson Nine: How Many People Speak Portuguese, And Where Is It Spoken? (in en)။
  15. Top 11 Most Spoken Languages in Africa (2017-10-18)။
  16. "The World's 10 most influential languages", George Werber, 1997, Language Today, retrieved on scribd.com "...includes besides many other languages, Bengali, English, French, German, Hindi/Urdu, Italian, Marathi, Panjabi, Persian, Brazilian (Portuguese), Russian, the Scandinavian languages, and Spanish." "Portuguese today means above all Brazilian."
  17. Bernard Comrie, Encarta Encyclopedia (1998); George Weber, "Top Languages: The World's 10 Most Influential Languages", Language Today (Vol. 2, December 1997). Archived from the original on 2011-09-27. Retrieved 2011-09-28.