မာကျူရီ (ဒြပ်စင်)

ဝီကီပီးဒီးယား မှ
Jump to navigation Jump to search
မာကျူရီ (ဒြပ်စင်),  80Hg
Pouring liquid mercury bionerd.jpg
ယေဘုယျ ဂုဏ်သတ္တိများ
အမည်၊ သင်္ကေတ မာကျူရီ (ဒြပ်စင်), Hg
အဆင်း ငွေရောင်
ဒြပ်စင်အလှည့်ကျဇယားရှိ မာကျူရီ (ဒြပ်စင်)
Element 1: Hydrogen (H), Other non-metal
Element 2: Helium (He), Noble gas
Element 3: Lithium (Li), Alkali metal
Element 4: Beryllium (Be), Alkaline earth metal
Element 5: Boron (B), Metalloid
Element 6: Carbon (C), Other non-metal
Element 7: Nitrogen (N), Other non-metal
Element 8: Oxygen (O), Other non-metal
Element 9: Fluorine (F), Halogen
Element 10: Neon (Ne), Noble gas
Element 11: Sodium (Na), Alkali metal
Element 12: Magnesium (Mg), Alkaline earth metal
Element 13: Aluminium (Al), Other metal
Element 14: Silicon (Si), Metalloid
Element 15: Phosphorus (P), Other non-metal
Element 16: Sulfur (S), Other non-metal
Element 17: Chlorine (Cl), Halogen
Element 18: Argon (Ar), Noble gas
Element 19: Potassium (K), Alkali metal
Element 20: Calcium (Ca), Alkaline earth metal
Element 21: Scandium (Sc), Transition metal
Element 22: Titanium (Ti), Transition metal
Element 23: Vanadium (V), Transition metal
Element 24: Chromium (Cr), Transition metal
Element 25: Manganese (Mn), Transition metal
Element 26: Iron (Fe), Transition metal
Element 27: Cobalt (Co), Transition metal
Element 28: Nickel (Ni), Transition metal
Element 29: Copper (Cu), Transition metal
Element 30: Zinc (Zn), Transition metal
Element 31: Gallium (Ga), Other metal
Element 32: Germanium (Ge), Metalloid
Element 33: Arsenic (As), Metalloid
Element 34: Selenium (Se), Other non-metal
Element 35: Bromine (Br), Halogen
Element 36: Krypton (Kr), Noble gas
Element 37: Rubidium (Rb), Alkali metal
Element 38: Strontium (Sr), Alkaline earth metal
Element 39: Yttrium (Y), Transition metal
Element 40: Zirconium (Zr), Transition metal
Element 41: Niobium (Nb), Transition metal
Element 42: Molybdenum (Mo), Transition metal
Element 43: Technetium (Tc), Transition metal
Element 44: Ruthenium (Ru), Transition metal
Element 45: Rhodium (Rh), Transition metal
Element 46: Palladium (Pd), Transition metal
Element 47: Silver (Ag), Transition metal
Element 48: Cadmium (Cd), Transition metal
Element 49: Indium (In), Other metal
Element 50: Tin (Sn), Other metal
Element 51: Antimony (Sb), Metalloid
Element 52: Tellurium (Te), Metalloid
Element 53: Iodine (I), Halogen
Element 54: Xenon (Xe), Noble gas
Element 55: Caesium (Cs), Alkali metal
Element 56: Barium (Ba), Alkaline earth metal
Element 57: Lanthanum (La), Lanthanoid
Element 58: Cerium (Ce), Lanthanoid
Element 59: Praseodymium (Pr), Lanthanoid
Element 60: Neodymium (Nd), Lanthanoid
Element 61: Promethium (Pm), Lanthanoid
Element 62: Samarium (Sm), Lanthanoid
Element 63: Europium (Eu), Lanthanoid
Element 64: Gadolinium (Gd), Lanthanoid
Element 65: Terbium (Tb), Lanthanoid
Element 66: Dysprosium (Dy), Lanthanoid
Element 67: Holmium (Ho), Lanthanoid
Element 68: Erbium (Er), Lanthanoid
Element 69: Thulium (Tm), Lanthanoid
Element 70: Ytterbium (Yb), Lanthanoid
Element 71: Lutetium (Lu), Lanthanoid
Element 72: Hafnium (Hf), Transition metal
Element 73: Tantalum (Ta), Transition metal
Element 74: Tungsten (W), Transition metal
Element 75: Rhenium (Re), Transition metal
Element 76: Osmium (Os), Transition metal
Element 77: Iridium (Ir), Transition metal
Element 78: Platinum (Pt), Transition metal
Element 79: Gold (Au), Transition metal
Element 80: Mercury (Hg), Transition metal
Element 81: Thallium (Tl), Other metal
Element 82: Lead (Pb), Other metal
Element 83: Bismuth (Bi), Other metal
Element 84: Polonium (Po), Metalloid
Element 85: Astatine (At), Halogen
Element 86: Radon (Rn), Noble gas
Element 87: Francium (Fr), Alkali metal
Element 88: Radium (Ra), Alkaline earth metal
Element 89: Actinium (Ac), Actinoid
Element 90: Thorium (Th), Actinoid
Element 91: Protactinium (Pa), Actinoid
Element 92: Uranium (U), Actinoid
Element 93: Neptunium (Np), Actinoid
Element 94: Plutonium (Pu), Actinoid
Element 95: Americium (Am), Actinoid
Element 96: Curium (Cm), Actinoid
Element 97: Berkelium (Bk), Actinoid
Element 98: Californium (Cf), Actinoid
Element 99: Einsteinium (Es), Actinoid
Element 100: Fermium (Fm), Actinoid
Element 101: Mendelevium (Md), Actinoid
Element 102: Nobelium (No), Actinoid
Element 103: Lawrencium (Lr), Actinoid
Element 104: Rutherfordium (Rf), Transition metal
Element 105: Dubnium (Db), Transition metal
Element 106: Seaborgium (Sg), Transition metal
Element 107: Bohrium (Bh), Transition metal
Element 108: Hassium (Hs), Transition metal
Element 109: Meitnerium (Mt), Transition metal
Element 110: Darmstadtium (Ds), Transition metal
Element 111: Roentgenium (Rg), Transition metal
Element 112: Copernicium (Cn), Transition metal
Element 113: Ununtrium (Uut)
Element 114: Ununquadium (Uuq)
Element 115: Ununpentium (Uup)
Element 116: Ununhexium (Uuh)
Element 117: Ununseptium (Uus)
Element 118: Ununoctium (Uuo)
Cd

Hg

Cn
ရွှေမာကျူရီ (ဒြပ်စင်)သယ်လီယမ်
အက်တမ် အမှတ်စဉ် (Z) 80
အုပ်စုဘလော့ group 12, d-block
ဒြပ်စင်အလှည့်ကျဇယား period 6
ဒြပ်စင် ကဏ္ဍ   post-transition metal, alternatively considered a transition metal
စံ အက်တောမစ် အလေးချိန် (Ar)
အီလက်ထရွန် ပြုပြင်မှု [Xe] 4f14 5d10 6s2
per shell
2, 8, 18, 32, 18, 2
ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ဂုဏ်သတ္တိများ
ဖေ့စ် အရည်
အရည်ပျော်မှတ် 234.3210 K ​(−38.8290 °C, ​−37.8922 °F)
အရည်ဆူမှတ် 629.88 K ​(356.73 °C, ​674.11 °F)
သိပ်သည်းမှု (အခန်းအပူချိန်) 13.534 g/cm3
သုံးပွင့်ဆိုင်မှတ် 234.3156 K, ​1.65×10−7 kPa
Critical point 1750 K, 172.00 MPa
ဖျူးရှင်းအပူ 2.29 kJ/mol
အငွေ့ပျံခြင်း အပူ 59.11 kJ/mol
မိုလာ အပူအင်အား 27.983 J/(mol·K)
ငွေ့ရည်ဖိအား
P (Pa) 1 10 100 1 k 10 k 100 k
at T (K) 315 350 393 449 523 629
အက်တောမစ် ဂုဏ်အင်များ
အောက်ဆိုဒ်ဒေးရှင်း အခြေနေ 2 (mercuric), 1 (mercurous), −2 ​(a mildly basic oxide)
အီလက်ထရွန် ဆန့်ကျင်ဘက်ဓာတ် Pauling scale: 2.00
အိုင်ယွန်းပြုခြင်းစွမ်းအင် 1st: 1007.1 kJ/mol
2nd: 1810 kJ/mol
3rd: 3300 kJ/mol
အက်တောမစ် အချင်းဝက် empirical: 151 pm
ကိုဗေးလန့်အချင်းဝက် 132±5 pm
ဗန်ဒါဝေါ့စ် အချင်းဝက် 155 pm
Miscellanea
ပုံဆောင်ခဲ ဖွဲ့စည်းပုံrhombohedral
Rhombohedral crystal structure for မာကျူရီ (ဒြပ်စင်)
အသံ၏အမြန်နှုန်း liquid: 1451.4 m/s (at 20 °C)
အပူ ပြန့်ကားမှု 60.4 µm/(m·K) (at 25 °C)
အပူစီးကူးမှု 8.30 W/(m·K)
လျှပ်စစ် ခုခံမှု 961 nΩ·m (at 25 °C)
သံလိုက်ဓာတ် diamagnetic[၁]
သံလိုက် ထိတွေ့နိုင်မှု (χmol) −33.44·10−6 cm3/mol (293 K)[၂]
CAS Number 7439-97-6
သမိုင်းကြောင်း
ရှာဖွေတွေ့ရှိမှု Ancient Chinese and Indians (before 2000 BCE)
Most stable isotopes of မာကျူရီ (ဒြပ်စင်)
iso NA သက်တမ်းဝက် DM DE (MeV) DP
194Hg syn 444 y ε 0.040 194Au
195Hg syn 9.9 h ε 1.510 195Au
196Hg 0.15% is stable with 116 neutrons
197Hg syn 64.14 h ε 0.600 197Au
198Hg 10.04% is stable with 118 neutrons
199Hg 16.94% is stable with 119 neutrons
200Hg 23.14% is stable with 120 neutrons
201Hg 13.17% is stable with 121 neutrons
202Hg 29.74% is stable with 122 neutrons
203Hg syn 46.612 d β 0.492 203Tl
204Hg 6.82% is stable with 124 neutrons
| references | in Wikidata

မာကျူရီ သည် အက်တမ်နံပါတ် ၈၀ ရှိသော ဓာတုဗေဒ ဒြပ်စင်ဖြစ်ပြီး သင်္ကေတအားဖြင့် Hg ဖြင့် ဖော်ပြသည်။ ငွေရောင်အဆင်းရှိပြီး စံအပူချိန်နှင့်ဖိအားအောက်တွင် အရည်အဖြစ်တည်ရှိသည့် တစ်ခုတည်းသော သတ္တုပင်ဖြစ်သည်။ မြန်မာလို ပြဒါးဟုခေါ်ပြီး အပူချိန်တိုင်း ကိရိယာ၊ လေဖိအားတိုင်း ကိရိယာ၊ နာနိုမီတာ၊ ဖန်ချောင်းမီးသီးနှင့် အခြားပစ္စည်းကိရိယာများတွင် အသုံးပြုသည်။ မာကျူရီသည် ရေထဲတွင် ပျော်ဝင်ရာမှ ပြဒါး အဆိပ်သင့်ခြင်းများကို ဖြစ်စေနိုင်သည်။


ကိုးကား[ပြင်ဆင်ရန်]

  1. Mgnetic Susceptibility of the Elements And Inorganic Compounds။ Fermi National Accelerator Laboratory: DØ Experiment (lagacy document)။ Archived from the original on 2004-03-24။ 18 February 2015 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
  2. Weast, Robert (1984). CRC, Handbook of Chemistry and Physics. Boca Raton, Florida: Chemical Rubber Company Publishing, E110. ISBN 0-8493-0464-4