လက်တင်အမေရိက

ဝီကီပီးဒီးယား မှ
Jump to navigation Jump to search
Latin America[မှတ်စု ၁]
Latin America (orthographic projection).svg
ဧရိယာ ၁၉,၁၉၇,၀၀၀ km2 (၇,၄၁၂,၀၀၀ sq mi)[၁]
လူဦးရေ ၆၂၆,၇၄၁,၀၀၀ (၂၀၁၅ ခန့်မှန်း)[၂][မှတ်စု ၂]
လူဦးရေ သိပ်သည်းမှု ၃၁/km2 (၈၀/sq mi)
Demonym Latin American
နိုင်ငံများ ၂၀[မှတ်စု ၃]
အမှီအခိုနယ်မြေများ ၁၃
ဘာသာစကားများ

အဓိကအားဖြင့်
စပိန် နှင့် ပေါ်တူဂီ

အခြား:
Quechua, Mayan languages, Guaraní, ပြင်သစ်, Aymara, Nahuatl, အီတလီဂျာမန်အင်္ဂလိပ်ဒတ်ချ်ပိုလန်ယူကရိန်းWelsh, Yidish, တရုတ်
အချိန်ဇုန်များ UTC-2 မှ UTC-8
အကြီးဆုံးမြို့များ (မြို့ကြီးများ)[၃][၄]
၁။ မက္ကဆီကိုနိုင်ငံ Mexico City
၂။ ဘရာဇီးနိုင်ငံ São Paulo
၃။ အာဂျင်တီးနားနိုင်ငံ Buenos Aires
၄။ ဘရာဇီးနိုင်ငံ Rio de Janeiro
၅။ ကိုလံဘီယာနိုင်ငံ Bogotá
၆။ ပီရူးနိုင်ငံ Lima
၇။ ချီလီနိုင်ငံ Santiago
၈။ဘရာဇီးနိုင်ငံBelo Horizonte
၉။ မက္ကဆီကိုနိုင်ငံ Guadalajara
၁၀။ မက္ကဆီကိုနိုင်ငံ Monterrey

လက်တင်အမေရိက (အင်္ဂလိပ်: Latin America) ဟူသည် ရိုမန်ဘာသာစကား (အဓိကအားဖြင့် စပိန်နှင့် ပေါ်တူဂီဘာသာ) ကိုပြောဆိုသည့် အမေရိကရှိ နိုင်ငံများကို ညွှန်းဆို ခေါ်ဝေါ်ခြင်းဖြစ်သည်။ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု တောင်ဖက်နယ်နမိတ်မှ တောင်အမေရိက တောင်ဖက် အစွန်းထိ (ကာရစ်ဘီယံဒေသ အပါအဝင်) ကျယ်ပြန့်ကာ အချုပ်အခြာအာဏာပိုင်နိုင်ငံပေါင်း ၂၀ ပါဝင်သည်။ ဧရိယာအားဖြင့် ၁၉,၁၉၇,၀၀၀ စတုရန်းကီလိုမီတာခန့် (၇,၄၁၂,၀၀၀ စတုရန်းမိုင်)[၁] ကျယ်ဝန်းကာ ကမ္ဘာ့ကုန်းမြေစုစုပေါင်းဧရိယာ၏ ၁၃% ခန့်ရှိသည်။ လူဦးရေမှာ ၂၀၁၃ ခုနှစ် စာရင်းများအရ ၆၀၄ သန်းကျော်ဖြစ်သည်။ "လက်တင်အမေရိက" ဟူသည့် အသုံးအနှုန်းကို ၁၈၆၁ ခုနှစ်တွင် စတင်အသုံးပြုခဲ့သည်။ [၅]

နယ်မြေဒေသများ[ပြင်ဆင်ရန်]

လက်တင်အမေရိကရှိ ယေဘုယျဒေသကြီးလေးခု

ပထဝီဝင်၊ နိုင်ငံရေး၊ ယဉ်ကျေးမှု စသည်တို့ကို အခြေခံ၍ လက်တင်အမေရိက ကို အမျိုးမျိုးခွဲခြားနိုင်သည်။ ပထဝီဝင်အားဖြင့် ပိုင်းခြားထားပုံမှာ မြောက်အမေရိကဗဟိုအမေရိကကာရစ်ဘီယံနှင့် တောင်အမေရိက ဟူ၍ဖြစ်သည်။[၆] နိုင်ငံရေးပထဝီဝင်အရ ခွဲခြားထားသည့် နယ်မြေဒေသများမှာ တောင်ပိုင်းကတော့ပုံဒေသ၊ ဂီယားနားနယ်များနှင့် အန်းဒီးဒေသ တို့ဖြစ်သည်။ ဘာသာဗေဒအားဖြင့် ပိုင်းခြားထားသည့် ဒေသများမှာ ဟစ်စပန်းနစ်အမေရိကပေါ်တူဂီအမေရိကနှင့် ပြင်သစ်အမေရိက တို့ဖြစ်ကြသည်။

အလံ တံဆိပ် အမှတ်အသား အမည် ဧရိယာ
(km²)
လူဦးရေ
လူဦးရေသိပ်သည်းဆ
(per km²)
မြို့တော် နိုင်ငံအမည် (ရုံးသုံးဘာသာစကားဖြင့်)
အာဂျင်တီးနားနိုင်ငံ Coat of arms of Argentina.svg အာဂျင်တီးနားနိုင်ငံ ၂,၇၈၀,၄၀၀ ၄၁,၆၆၀,၄၁၇ ၁၄.၄ ဗျူနိုအေးရိစ်မြို့ Argentina
ဘိုလီးဗီးယားနိုင်ငံ Coat of arms of Bolivia.svg ဘိုလီးဗီးယားနိုင်ငံ ၁,၀၉၈,၅၈၁ ၁၀,၄၆၁,၀၅၃ ဆူးခရဲ့မြို့ Bolivia
ဘရာဇီးနိုင်ငံ Coat of arms of Brazil.svg ဘရာဇီး ၈,၅၁၅,၇၆၇ ၂၀၁,၀၃၂,၇၁၄ ၂၃.၆ ဘရာဇီးလီးလားမြို့ Brasil
ချီလီနိုင်ငံ Coat of arms of Chile.svg ချီလီနိုင်ငံ ၇၅၆,၀၉၆ ၁၇,၅၅၆,၈၁၅ ၂၃ ဆန်တီယာဂိုမြို့ Chile
ကိုလံဘီယာနိုင်ငံ Coat of arms of Colombia.svg ကိုလံဘီယာနိုင်ငံ ၁,၁၄၁,၇၄၈ ၄၇,၃၈၇,၁၀၉ ၄၁.၅ ဘိုဂိုတာမြို့ Colombia
ကော့စတာရီကာနိုင်ငံ Coat of arms of Costa Rica.svg ကော့စတာရီကာနိုင်ငံ ၅၁,၁၀၀ ၄,၆၆၇,၀၉၆ ၉၁.၃ ဆန်ဂျို့စ်မြို့ Costa Rica
ကျူးဘားနိုင်ငံ Coat of arms of Cuba.svg ကျူးဘားနိုင်ငံ ၁၀၉,၈၈၄ ၁၁,၀၆၁,၈၈၆ ၁၀၀.၆ ဟာဗားနားမြို့ Cuba
ဒိုမီနီကန်သမ္မတနိုင်ငံ Coat of arms of the Dominican Republic.svg ဒိုမီနီကန်သမ္မတနိုင်ငံ ၄၈,၄၄၂ ၁၀,၂၁၉,၆၃၀ ၂၁၀.၉ ဆန်တိုဒိုမီဂိုမြို့ República Dominicana
အီကွေဒေါနိုင်ငံ Coat of arms of Ecuador.svg အီကွေဒေါနိုင်ငံ ၂၈၃,၅၆၀ ၁၅,၄၃၉,၄၂၉ ၅၄.၄ ကွီတိုမြို့ Ecuador
အယ်ဆာဗေဒိုနိုင်ငံ Coat of arms of El Salvador.svg အယ်ဆာဗေဒိုနိုင်ငံ ၂၁,၀၄၀ ၆,၁၀၈,၅၉၀ ၂၉၀.၃ ဆန်ဆာဗေဒိုမြို့ El Salvador
ပြင်သစ်ဂီအားနား French Guyana COA.png ပြင်သစ်ဂီယားနား* ၈၃,၅၃၄ ၂၅၀,၁၀၉ ခေအန်းမြို့ Guyane française
ဂွါဒီလု Coat of arms of Guadeloupe.svg ဂွါဒီလု* ၁,၆၂၈ ၄၀၅,၇၃၉ ၂၅၀ ဘာ့စတဲမြို့ Guadeloupe
ဂွါတီမာလာနိုင်ငံ Coat of arms of Guatemala.svg ဂွါတီမာလာနိုင်ငံ ၁၀၈,၈၈၉ ၁၅,၄၃၈,၃၈၄ ၁၂၉ ဂွါတီမာလာစီးတီး Guatemala
ဟေတီနိုင်ငံ Coat of arms of Haiti.svg ဟေတီနိုင်ငံ ၂၇,၇၅၀ ၉,၉၉၆,၇၃၁ ၃၅၀ ပေါ့တ်အော်ရ်ပရင့်စ်မြို့ Ayiti, Haïti
ဟွန်ဒူးရပ်စ်နိုင်ငံ Coat of arms of Honduras.svg ဟွန်ဒူးရပ်စ်နိုင်ငံ ၁၁၂,၄၉၂ ၈,၅၅၅,၀၇၂ ၇၆ တေဂူဆီဂါလ်ပါမြို့ Honduras
မာတီနစ် BlasonMartinique.svg မာတီနစ်* ၁,၁၂၈ ၃၈၆,၄၈၆ ၃၄၀ ဖော့ဒီဖရန့်မြို့ Martinique
မက္ကဆီကိုနိုင်ငံ Coat of arms of Mexico.svg မက္ကဆီကိုနိုင်ငံ ၁,၉၇၂,၅၅၀ ၁၁၈,၃၉၅,၀၅၄ ၅၇ မက္ကဆီကိုစီးတီး Estados Unidos Mexicanos
နီကာရာဂွါနိုင်ငံ Coat of arms of Nicaragua.svg နီကာရာဂွါနိုင်ငံ ၁၃၀,၃၇၅ ၅,၇၈၈,၅၃၁ ၄၄.၃ မနာဂွါမြို့ Nicaragua
ပနားမားနိုင်ငံ Coat of arms of Panama.svg ပနားမားနိုင်ငံ ၇၅,၅၁၇ ၃,၆၆၁,၈၆၈ ၅၄.၂ ပနားမားစီးတီး Panamá
ပါရာဂွေးနိုင်ငံ Coat of arms of Paraguay.svg ပါရာဂွေးနိုင်ငံ ၄၀၆,၇၅၃ ၆,၈၀၀,၂၈၄ ၁၄.၂ အဆွန်စီယုန်းမြို့ Paraguay
ပီရူးနိုင်ငံ Escudo nacional del Perú.svg ပီရူးနိုင်ငံ ၁,၂၈၅,၂၁၆ ၃၀,၄၇၅,၁၄၄ ၂၃ လီမာမြို့ Perú
ပေါ်တိုရီကိုနိုင်ငံ Coat of arms of the Commonwealth of Puerto Rico.svg ပေါ်တိုရီကို* ၉,၁၀၄ ၃,၆၁၅,၀၈၆ ၃၉၇ ဆန်ဝှမ်းမြို့ Puerto Rico
Saint Barthélemy Blason St Barthélémy TOM entire.svg စိန့်ဘာသယ်လမီ* ၅၃.၂ ၃၆,၂၈၆ ၆၈၂ ဂစ်စတာဗီယားမြို့ Saint-Barthélemy
Collectivity of Saint Martin St Martin Coat.png စိန့်မာတင်* ၂၅ ၉,၀၃၅ ၃၆၁ မာရီဂေါမြို့ Saint-Martin
ဥရုဂွေးနိုင်ငံ Coat of arms of Uruguay.svg ဥရုဂွေးနိုင်ငံ ၁၇၆,၂၁၅ ၃,၃၂၄,၄၆၀ ၁၈.၈၇ မွန်တီဗစ်ဒီအိုမြို့ Uruguay
ဗင်နီဇွဲလားနိုင်ငံ Original Coat of arms of Venezuela.png ဗင်နီဇွဲလားနိုင်ငံ ၉၁၆,၄၄၅ ၃၁,၆၄၈,၉၃၀ ၃၁.၅၉ ကရာကတ်စ်မြို့ Venezuela
စုစုပေါင်း ၂၀,၁၁၁,၄၅၇ ၆၀၃,၄၄၁,၅၉၅ ၃၀

*: အချုပ်အခြာအာဏာပိုင်နိုင်ငံ မဟုတ်

မှတ်စုများ[ပြင်ဆင်ရန်]

  1. အဓိက လက်တင်အမေရိက ဘာသာစကားများဖြင့်
  2. Includes the population estimates for South American and Central American countries excluding Belize, Guyana, the United States, and Spanish and French speaking Caribbean countries and territories, as listed under "Sub-regions and countries"
  3. Not including Anglophone, Francophone or Dutch-speaking countries, such as Belize, Guyana, Suriname and Jamaica; see Contemporary Definitions section

ကိုးကား[ပြင်ဆင်ရန်]

  1. ၁.၀ ၁.၁ "World Development Indicators: Rural environment and land use", World Development Indicators, The World Bank (ကမ္ဘာ့ဘဏ်), retrieved ၁၂ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၃  Check date values in: |accessdate= (help)
  2. ၂.၀ ၂.၁ World Population Prospects, The 2015 Revision: Key Findings and Advance Tables 13–17။ United Nations Department of Economic and Social Affairs, Population Division (July 29, 2015)။ January 1, 2016 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
  3. ၃.၀ ၃.၁ Global Metro Monitor 2014။ Brookings Institution။ 22 January 2015 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
  4. Geography Department at Loughborough University, The World According to GaWC 2012, Table 4
  5. Phelan (1968), p. 296.
  6. María Alejandra Acosta García (June 2011). "Three", in CONALITEG: Geografía, Quinto Grado (Geography, Fifth Grade), Second Edition, Mexico City: Secretaría de Educación Pública (Secretariat of Public Education), 75–83။