၉၀၃၇၇ ဆဒ်နာ

ဝီကီပီးဒီးယား မှ
Jump to navigation Jump to search
Sedna
Sedna PRC2004-14d.jpg
ဟာဘယ် အာကာသ တယ်လီစကုပ်မှ မြင်ရသော ဆဒ်နာ
ရှာဖွေတွေ့ရှိခြင်း [၁]
ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သူ Michael Brown
Chad Trujillo
David Rabinowitz
ရှာဖွေတွေ့ရှိသည့် ရက်စွဲ 14 November 2003
အသံထွက် /ˈsɛdnə/
အစွဲပြု၍ မှည့်ခေါ်
Sedna (Inuit goddess of sea and marine animals)
အခြားအမည်များ
2003 VB12
ဂြိုဟ်သိမ်စာရင်း
TNO[၂]detached
sednoid [၃]
ပတ်လမ်း ဂုဏ်အင်များ [၂]
Epoch 13 January 2016 (JD 2457400.5)
မရေရာသည့် ပါရာမီတာ 2
လေ့လာရေး စက်ဝိုင်း 9240 days (25.30 yr)
အဝေးဆုံးပတ်လမ်း ≈ 936 AU (Q)[၄]
1.4×1011 km
0.015 ly
အနီးဆုံးပတ်လမ်း 76.0917±0.0087 AU (q)
1.1423×1010 km
ဆီမီး မေဂျာ ဝင်ရိုး
506.8 AU[၅][၄]
7.573×1010 km
ပတ်လမ်း ဗဟိုကျမှု 0.85491±0.00029
ပတ်လမ်း ကာလ
≈ 11400 yr[၄][lower-alpha ၁]
ပျမ်းမျှ ပတ်နှုန်း
1.04 km/s
ပျမ်းမျှ မူမမှန်မှု
358.163°±0.0054°
ပတ်လမ်း တိမ်းစောင်းမှု 11.92872° (i)
Longitude of ascending node
144.546° (Ω)
Argument of perihelion
311.29°±0.014° (ω)
ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ဂုဏ်အင်များ
ဒိုင်မင်းရှင်း 995±80 km
(thermophysical model)
1060±100 km
(std. thermal model)[၇]
လှည့်ပတ်ကာလ
၁၀.၂၇၃ h (၀.၄၂၈၀ d)
ဘေးဘက် လှည့်ပတ်ကာလ
10.3 h ± 30%[၂][၈]
Geometric albedo
0.32±0.06[၇]
အပူချိန် ≈ 12 K (see note)
ဥက္ကာခဲ အမျိုးအစား
(red) B−V=1.24; V−R=0.78[၉]
မြင်သာသော အရွယ်အစား
21.1[၁၀]
20.5 (perihelic)[၁၁]
ပကတိ အရွယ်အစား (H)
1.83±0.05[၇]
1.6[၂]

၉၀၃၇၇ ဆဒ်နာ သည် နေအဖွဲ့အစည်း အပြင်နားရှိ ကြီးမားသော ဂြိုဟ်ငယ်တစ်ခုဖြစ်ပြီး ၂၀၁၅ ခုနှစ်အရ ယင်းသည် နေမှ ၈၆ astronomical unit (၁.၂၉×၁၀၁၀ ကီလိုမီတာ; ၈.၀×၁၀ မိုင်) အကွာသို့ (နက်ပကျွန်းဂြိုဟ်ထက် ၃ ဆ ပိုမိုဝေးကွာ) ရောက်ရှိလျက်ရှိသည်။ ဆဒ်နာ၏ မျက်နှာပြင်သည် ရေမီသိန်း အစိုင်အခဲ နိုက်ထရိုဂျင်နှင့် ရေခဲများဖြင့် ဖုံးလွှမ်းလျက်ရှိပြီး နေအဖွဲ့အစည်းရှိ အနီရောင် အသမ်းဆုံး အရာဝတ္ထုတစ်ခုဖြစ်သည်။ ယင်းသည် ဂြိုဟ်ပုတစ်ခုလည်း ဖြစ်နိုင်ခြေရှိပြီး ဂြိုဟ်ရံလ မရှိပေ။[၁၂][၁၃]

နေမှ အဝေးဆုံးပတ်လမ်းသည် ၉၃၇ AU ကွာဝေးပြီး နေအဖွဲ့အစည်းရှိ ကာလကြာရှည် ကြယ်တံခွန်များထက် ပိုမိုဝေးကွာသည်။[၄] ၂၀၁၄ ခုနှစ်အရ ဆဒ်နာသည် နေမှ ၈၆.၃ AU ကွာဝေးသည်။[၁၀] လက်ရှိတွင် နေအဖွဲ့အစည်းရှိ အဝေးကွာဆုံး ဂြိုဟ်ပုများဖြစ်သော အဲရစ်သည် ဆဒ်နာထက် နေမှ ၉၆.၄ AU ကွာဝေးလျက်ရှိသည်။[၁၄] အဲရစ်သည် နေမှ အဝေးဆုံးအကွာအဝေးသို့ ရောက်ရှိရန် နီးကပ်လျက်ရှိပြီး ဆဒ်နာသည် နေနှင့် အနီးဆုံးအကွာအဝေးသို့ ချဉ်းကပ်လျက်ရှိသည်။[၁၁] ဆဒ်နာသည် နေအဖွဲ့အစည်းရှိ အလျင်မြန်ဆုံး အရာဝတ္ထုအဖြစ် ၂၁၁၄ ခုနှစ်တွင် အဲရစ်ကို ကျော်တက်သွားမည်ဖြစ်သည်။

ဆဒ်နာ၏ ဂြိုဟ်ပတ်လမ်းကြောင်းသည် ရှည်လျားလှပြီး နေအား တစ်ပတ် လှည့်ပတ်မိရန် နှစ်ပေါင်း ၁၁၄၀၀ ကြာမြင့်ကာ နေနှင့် အနီးဆုံး အကွာဝေးမှာ ၇၆ AU ဖြစ်သည်။ နက္ခတ္တပညာရှင် Michael E. Brown က ပုံမှန်မဟုတ်သော ဂြိုဟ်ပတ်လမ်းကြောင်းရှိ ဆဒ်နာအား ရှာဖွေတွေ့ရှိမှုသည် အရေးကြီးပြီး နေအဖွဲ့အစည်း၏ မူလဇာတိအား ဖော်ထုတ်ရာတွင် အထောက်အကူ ပြုသည်ဟု ယူဆသည်။[၁၅][၁၆]


မှတ်စု[ပြင်ဆင်ရန်]

  1. Given the orbital eccentricity of this object, different epochs can generate quite different heliocentric unperturbed two-body best-fit solutions to the orbital period. Using a 1990 epoch, Sedna has a 12,100-year period,[၃] but using a 2017 epoch Sedna has a 10,900-year period.[၂] For objects at such high eccentricity, the Sun's barycentric coordinates are more stable than heliocentric coordinates.[၆] Using JPL Horizons, the barycentric orbital period is approximately 11,400 years.[၄]

ကိုးကား[ပြင်ဆင်ရန်]

  1. Discovery Circumstances: Numbered Minor Planets (90001)–(95000)။ IAU: Minor Planet Center။ 2008-07-23 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
  2. ၂.၀ ၂.၁ ၂.၂ ၂.၃ ၂.၄ JPL Small-Body Database Browser: 90377 Sedna (2003 VB12)။ Archived from the original on 25 March 2016။ 12 April 2016 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
  3. ၃.၀ ၃.၁ Marc W. Buie (2009-11-22)။ Orbit Fit and Astrometric record for 90377။ Deep Ecliptic Survey။ 2006-01-17 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
  4. ၄.၀ ၄.၁ ၄.၂ ၄.၃ ၄.၄ Horizons output။ Barycentric Osculating Orbital Elements for 90377 Sedna (2003 VB12)။ 2011-04-30 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။ (Solution using the Solar System Barycenter and barycentric coordinates. Select Ephemeris Type:Elements and Center:@0) (Saved Horizons output file 2011-Feb-04 Archived copy။ Archived from the original on 2012-11-19။ 2012-01-16 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။) In the second pane "PR=" can be found, which gives the orbital period in days (4.15E+06, which is ~11400 Julian years).
  5. "Corralling a distant planet with extreme resonant Kuiper belt objects" (2016). The Astrophysical Journal Letters 824 (2): L22. doi:10.3847/2041-8205/824/2/L22. Bibcode2016ApJ...824L..22M. 
  6. Kaib, Nathan A. (2009). "2006 SQ372: A Likely Long-Period Comet from the Inner Oort Cloud". The Astrophysical Journal 695 (1): 268–275. doi:10.1088/0004-637X/695/1/268. Bibcode2009ApJ...695..268K. 
  7. ၇.၀ ၇.၁ ၇.၂ ""TNOs are Cool": A survey of the trans-Neptunian region. VII. Size and surface characteristics of (90377) Sedna and 2010 EK139" (2012). Astronomy & Astrophysics 541: L6. doi:10.1051/0004-6361/201218874. Bibcode2012A&A...541L...6P. 
  8. Case of Sedna's Missing Moon Solved။ Harvard-Smithsonian Center for Astrophysics (2005-04-05)။ 2005-04-07 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
  9. Stephen C. Tegler (2006-01-26)။ Kuiper Belt Object Magnitudes and Surface Colors။ Northern Arizona University။ Archived from the original on 2006-09-01။ 2006-11-05 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
  10. ၁၀.၀ ၁၀.၁ AstDys (90377) Sedna Ephemerides။ Department of Mathematics, University of Pisa, Italy။ 2011-05-05 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
  11. ၁၁.၀ ၁၁.၁ JPL Horizons On-Line Ephemeris System (2010-07-18)။ Horizons Output for Sedna 2076/2114။ Archived from the original on 2012-02-25။ 2010-07-18 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။ Horizons
  12. Porter၊ Simon (2018-03-27)။ #TNO2018။ Twitter။ 2018-03-27 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
  13. Lakdawalla၊ E. (19 October 2016)။ DPS/EPSC update: 2007 OR10 has a moon!
  14. AstDys (136199) Eris Ephemerides။ Department of Mathematics, University of Pisa, Italy။ Archived from the original on 4 June 2011။ 2011-05-05 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
  15. Cal Fussman (2006)။ The Man Who Finds PlanetsDiscover။ Archived from the original on 16 June 2010။ 2010-05-22 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
  16. Chang, Kenneth, Ninth Planet May Exist Beyond Pluto, Scientists Report, New York Times, 21 January 2016, page A1