ဂျေ အာ အာ တော်ကီးန်

ဝီကီပီးဒီးယား မှ
Jump to navigation Jump to search
ဂျွန်ရော်နယ် ရူးရယ် တော်လ်ကီးန်
အမည်ရင်း ဂျွန်ရော်နယ် ရူးရယ် တော်လ်ကီးန်
မွေးဖွား 3.1.1892
ဘလူးဖောင်တိန်မြို့၊  တောင်အာဖရိက
ကွယ်လွန် ၁၉၇၃
အလုပ်အကိုင် စာရေးဆရာ၊ ကဗျာဆရာ၊ ဝေါဟာရဗေဒပညာရှင်၊ တက္ကသိုလ်ပါမောက္ခ
လူမျိုး အင်္ဂလိပ်
နိုင်ငံသား ဗြိတိသျှ
စာပေအမျိုးအစား Fantasy, high fantasy, translation, literary criticism
ဂရုထားမှတ်သားစရာ လုပ်ဆောင်မှု The Hobbit, The Lord of the Rings, The Silmarillion
အိမ်ထောင်ဖက် အက်ဒစ်ဘရက်
ကိုးကွယ်မှု ရိုမန်ကက်သလစ်

ကိုယ်ရေးအကျဉ်း[ပြင်ဆင်ရန်]

ငယ်စဉ်ဘဝ[ပြင်ဆင်ရန်]

ဂျေ အာ အာ တော်လ်ကီးန် ကိုတောင်အာဖရိကနိုင်ငံ ဘလူးဖောင်တိန်မြို့၌ ၁၈၉၂ တွင်မွေးဖွားပြီး သုံးနှစ်အြကာတွင် မိခင် မေဘယ်နှင့်အတူ အင်္ဂလန်သို့ပြန်ရောက်ခဲ့သည်။ နောက်တစ်နှစ်၌ ဖခင်ဆုံးပါးသည်။ ၁၉၀၄ ခုနှစ် အသက် ၁၂ အရွယ်တွင် မိခင်ကွယ်လွန်ပြန်သည်။ မိသားစုကိုးကွယ်သော ကတ်သလစ်ဘုန်းတော်ကြီး ဖာသာ ဖရန်စစ် မောဂန်က ကြည့်ရှုစောင့်ရှောက်ခဲ့၏ ။ ငယ်ရွယ်စဉ်မှစ၍ ၎င်းမှာ ဘာသာစကားများအပေါ် အထူးစိတ်ဝင်စားခဲ့သည်။

အိမ်ထောင်ရေး နှင့် မိသားစု[ပြင်ဆင်ရန်]

အသက်၁၆နှစ်တွင် သူ့ထက် ၃နှစ်မျှစီနီယာကျသော အက်ဒစ်မေရီဘရက်နှင့်တွေဆုံ ချစ်ကြိုက်ခဲ့သည်။ တော်လ်ကီးန်မှာ ရိုမန်ကက်သလစ်ဖြစ်ပြီး ချစ်သူမှာ ပရိုတက်စတင့်ဖြစ်နေသောကြောင့် သူ့အုပ်ထိန်းသူ ဖာသာ ဖရန့်စစ်က တားမြစ်ခဲ့သည်။ အခက်ခဲများကို နှစ်အတော်ကြာရင်ဆိုင်ခဲ့ပြီး နောက်ဆုံးတွင် အက်ဒစ်နှင့်ပင် ၁၉၁၃၌ စေ့စပ်ကာ ၁၉၁၅တွင် အိမ်ထောင်ပြုခဲ့သည်။ ၎င်း၏ ဘဝတစိတ်တဒေသ ကို Nichlos Hoult နှင့် လီလီ ကောလင်း တို့သရုပ်ဆောင်ထားသော ၂၀၁၉ခုနှစ်တွင်ထွက်ရှိထားသော Tolkien ရုပ်ရှင်၌တင်ပြထားသည်။ (မှတ်ချက် - ရုပ်ရှင်နှင့် မူရင်းအထုပ္ပတ္တိမှာ ကွဲလွဲချက်တချို့ရှိကောင်းရှိနိုင်ပါသည်) သားသမီးလေးဦးထွန်ကားသည်။ ၎င်းတို့မှာ ဂျွန်ဖရန်စစ် ရူးရယ် တော်လ်ကီးန်၊ မိုက်ကယ် ဟီလာရီ ရူးရယ် တော်လ်ကီးန်၊ ခရစ်တိုဖာ ဂျွန် ရူးရယ် တော်လ်ကီးန် နှင့် ပရစ်ဆီလာ မေရီ အန်း ရူးရယ် တော်လ်ကီးန် တို့ဖြစ်ကြသည်။ သားသမီးများကို လွန်စွာချစ်မြတ်နိုးပြီး၁၉၂၀ မှ ၁၉၄၂ ခုနှစ် ၎င်းတို့ ငယ်ရွယ်စဉ်အချိန်အတွင်း Father Christmas ဇာတ်ကောင်ဖန်တီးကာ သူ့၏ ခရီးနှင့်စွန့်စားခန်းများအကြောင်း စသည့် သရုပ်ဖော်ဇာတ်လမ်းများကို ခရစ်စမတ်ရောက်တိုင်း ပို့ပေးလေ့ရှိသည်။ စာရေးစဉ် သားအကြီးဆုံးမှာ သုံးနှစ်အရွယ်သာရှိသေးသည်။ နှစ်၂၀ ကျော်ကြာရေးသားခဲ့သော ထိုစာများ ကို စုစည်းတည်းဖြတ်ပြီး letters from Father Christmas ဆိုသော အမည်ဖြင့် တော်လ်ကီးန်ကွယ်လွန်ပြီး သုံးနှစ်အကြာ ၁၉၇၆ ၌ ထုတ်ဝေခဲ့လေသည်။

ပညာရေး နှင့် လုပ်ငန်း[ပြင်ဆင်ရန်]

၁၉၁၃ အောက်စ်ဖို့ဒ် တက္ကသိုလ် အက်ခ်စတာကောလိပ်၌ အင်္ဂလိပ်ဘာသာစကားနှင့်စာပေကို သင်ယူပြီး ပထမအဆင့်ဂုဏ်ထူးဖြင့် ဘွဲ့ရရှိခဲ့သောနှစ်မှာ ၁၉၁၅ခု ဖြစ်၏ ။ အင်္ဂလိပ်စာပေအပေါ် ၎င်း၏ ဇွဲ၊ လုံ့လ နှင့် စွဲလမ်းမြတ်နိုးမှုကပင် ၎င်းအား အင်မတန်ထူးချွန်သော ပညာရှင်တစ်ယောက်အဖြစ်ပုံသွင်းခဲ့သည်။ စစ်တပ်မှ ၁၉၂၀တွင် ထွက်ခဲ့ပြီး ပထမဆုံး အရပ်ဖက်လုပ်ငန်းအဖြစ် Oxford English Dictionary ပြုစုသည့် လုပ်ငန်းကို တာဝန်ယူလုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။ Old Norse, Old English, Gothic စသည့် ဂျာမန်ဘာသာစကားနှင့်ဆက်နွှယ်သော ဘာသာစကားများကျွမ်းကျင်သောကြောင့် အင်္ဂလိပ်အက္ခရာ W နှင့်စသော စကားလုံးများ၏ ဝေါဟာရ၊ ဝေါဟာရသမိုင်း စသည်တို့ကိုပြုစုရာတွင် အောင်မြင်စွာလုပ်ကိုင်နိုင်ခဲ့၏ ။(The Professor and The Madman (၂၀၁၉)ရုပ်ရှင်တွင် Oxford Dictionaryစတင်ပြုစုပုံကို တွေ့မြင်နိုင်သည်။) ထို့နောက် လိဒ်စ်တက္ကသိုလ်တွင် ပါမောက္ခရာထူးရရှိသောကြောင့် ၎င်းတက္ကသိုလ်၏ အငယ်ဆုံးပါမောက္ခဖြစ်လာခဲ့သည်။၁၉၂၅ တွင် အောက်စဖို့တက္ကသိုလ်သို့ ပြန်လည်တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ ၁၉၂၅ မှ ၁၉၄၅ ထိ အောက်စ်ဖို့ဒ် တက္ကသိုလ် ပန်းဘရုတ်ကောလိပ် တွင် အင်ဂလိုဆက်ဆွန်( Anglo-Saxon - Old English) ပါမောက္ခအဖြစ်လည်းကောင်း ၁၉၄၅ မှ ၁၉၅၉ ထိ အောက်စ်ဖို့ဒ် တက္ကသိုလ် မာတန်ကောလိပ်၌ အင်္ဂလိပ်ဘာသာစကားနှင့် စာပေ ပါမောက္ခအဖြစ်တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ The Chronicles of Narnia ‌‌ရေးသူ စီအက်စ် လူးဝစ် (C S Lewis) နှင့် အရင်းနှီးဆုံးမိတ်ဆွေများဖြစ်ကာ နှစ်ဦးလုံးမှာ စာပေနှင့်ပတ်သတ်သောအဖွဲ့တစ်ခုဖြစ်သည့် The Inklings အဖွဲ့ဝင်များလည်းဖြစ်ကြသည်။

ပထမကမ္ဘာစစ်နှင့် တော်လ်ကီးန်[ပြင်ဆင်ရန်]

ပထမကမ္ဘာစစ်ကြီးဖြစ်ချိန်၌ တော်လ်ကီးန်မှာ ပထမအနေဖြင့် ဘွဲ့ရအောင်လုပ်ဖို့ ဆုံးဖြတ်ခဲ့ပြီး ၁၉၁၆တွင်မှ စစ်တပ်တွင် လက်ထောက်ဗိုလ်အြဖစ် အမှုထမ်းခဲ့ပါသည်။ the Lancashire Fusiliers တပ်တွင်အမှုထမ်ဆောင်ရပြီး အနောက်ဘက်စစ်မျက်နှာတွင် တိုက်ခိုက်ခဲ့ရသည်။ သူ့အနေနှင့် စစ်ကြီး၏ ကြောက်လန့်စရာအနိပ်ထာရုံများကိုတွေ့ကြုံခံစားရပြီး ထို အချက်များက သူ့၏ ဝတ္ထုဇာတ်လမ်းများအပေါ်တွင် လွှမ်းမိုးမှုရှိသည်ဟု စာပေအသိုင်းဝိုင်းက သုံးသပ်ထင်မြင်ယူဆကြသည်။ ဉပမာ - Mordor, Mordor အနီးရှိ Dead Marshes စသောနေရာများကို ပုံဖော်ဖန်တီးရာတွင် ထိုနေရာများ၏ အမှောင်ထုဖုံးလွှမ်းခြင်း၊ သွေ့ခြောက်ခြင်း၊ အထီးကျန်ဆန်ခြင်း၊ ဒုက္ခအတိဖြင့် ကြောက်လန့်ဖွယ်ရာ စသည့် စစ်ပွဲကြီး၏ သဘောသဘာများကို ပြောင်မြောက်စွာပုံဖော်ရေးသားနိင်ခဲ့လေသည်။

ရေးသားခဲ့သောစာအုပ်များ[ပြင်ဆင်ရန်]

တော်လ်ကီးန်ရေးသားခဲ့သော Middle-Earth ဇာတ်လမ်းပုံပြင်ဝတ္ထုများကို High Fantasy အမျိုးအစားတွင် ထည့်သွင်းသတ်မှတ်ကြသည်။ တော်လ်ကီးန်ကိုယ်တိုင်က အထက်ပါ ဝတ္ထုဇာတ်လမ်းများအတွက် LEGENDARIUM ဟူသော Latin စကားလုံးကို ယူငင်သုံးဆွဲသည်။ Tolkien's legendarium ဟုနောက်တမျိုးခေါ်နိုင်ပါသည်။

ဟော့ဘစ် or The Hobbit[ပြင်ဆင်ရန်]

The Hobbit, or There and Back Again ဝတ္ထုမှာ ကလေးများအတွက် စိတ်ကူးယဉ်ဇာတ်လမ်းဖြစ်ပြီး ၁၉၃၇ စက်တင်ဘာတွင် ထုတ်ဝေသည်။ Shire ရှိုင်းယားဒေသက ဘီလ်ဘိုဘက်ဂင်ဆိုသည့် ဟော့ဘစ်တစ်ယောက်၏ အံ့မခန်းစွန့်စားခန်းဖြစ်ပြီး The Lord of the Rings ၏ ရှေ့ပြေးဇာတ်လမ်းဖြစ်၏ ။ ကလေးစာပေပုံစံ၏ ဂန္ဓဝင်စာအုပ်တစ်အုပ်အဖြစ်သတ်မှတ်ထားသည်။

လက်စွပ်များ၏ အရှင်သခင် သို့ The Lord of the Rings[ပြင်ဆင်ရန်]

အကျယ်တဝင့် ဖော်ပြထားသောဆောင်းပါး - လက်စွပ်များ၏ အရှင်သခင်

ဘီဘိုလ်ဘက်ဂင်၏ တူဖြစ်သူ ဖရိုဒိုဘက်ဂင်နှင့် ၎င်း၏ အပေါင်းအဖော်တသိုက်တို့ အမှောင်သခင်ဆော်ရွန်၏ အငြှိုး၊၊ရက်စက်မှု၊ ကြောက်စရာကောင်းသောမှော်စွမ်းအားများထည့်သွင်းထုလုပ်ထားသည့် တစ်ကွင်းတည်းသော လက်စွပ်ကို Shireဒေသ မှအစပြု၍ Mordorနယ်မြေထိ မည်သို့သယ်ဆောင်ပုံ၊ ကြုံတွေ့ရသောအခက်အခဲများ၊ ထူးဆန်းဖွယ်ရာများ၊ တိုက်ပွဲများစသည့် အကြောင်းအရာပေါင်းစုံလင်စွာဖြင့် စိတ်ကူးကွန့်မြူးထားသော ဝတ္ထုတစ်ပုဒ်ဖြစ်လေသည်။ The Hobbit ဝတ္ထုကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့်အောင်မြင်လာမှုကြောင့် "လက်စွပ်များ၏ အရှင်သခင်" ဝတ္ထုကို ဆက်လက်ရေးသားသည်။ ဟော့ဘစ်ရေးဖွဲ့စဉ်ကလို မဟုတ်ပဲ ဇာတ်လမ်း၏ နက်နဲကျယ်ပြန့်မှု၊ အတိုင်းအတာ၊ ရသ၊ ရှုထောင့်၊ ဇာတ်ကောင်စရိုက်၊ စိတ်ကူးကွန့်မြူးမှု၊ အကြောင်းအရာကိုသူမတူအောင် ပြန်လည်ပြောပြသော အတတ်ပညာ စသည်တို့မှာ ကြီးမားကြယ်ပြန့်လှပေသည်။ ရောင်းအားအကောင်းဆုံးစာအုပ်များအနက် တစ်အုပ်ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ၂၀၀၃ ခုနှစ် BBC ၏ The Big Headစာရင်းကောက်လေ့လာမှုအရ ဗြိတိန်နိုင်ငံ၏ အကောင်ဆုံးဝတ္ထုများစာရင်းတွင် နံပါတ်တစ်နေရာ၌ရပ်တည်ခဲ့သည်။

တခြား ထင်ရှားသော Middle-Earth ဇာတ်လမ်းဝတ္ထုများမှာ[ပြင်ဆင်ရန်]

    • The Adventures of Tom Bombadil
    • Unfinished Tales
    • The Silmarillion
    • The Children of Húrin
    • The Fall of Gondolin
    • The History of Middle-earth ( ၁၂ တွဲ) နှင့်

တခြားစာအုပ် များစွာတို့ဖြစ်ကြသည်။

တခြားလုပ်ဆောင်မှုများ[ပြင်ဆင်ရန်]

တော်လ်ကီးန်၏ နောက်ထပ်ထူးခြားသော လုပ်ဆောင်မှုမှာ ဘာသာစကားအမြောက်အများကို တီထွင်ခြင်းပင်ဖြစ်သည်။ အက္ခရာပုံစံများကိုပါ တည်ထွင်သည်။ ထိုတီထွင်ထားသောဘာသာစကားများအနက် Quenya နှင့် Sindarin မှာ အထူးထင်ရှားပြီး သူ့၏ ဒဏ္ဍာရီအဝန်းအဝိုင်းဖြစ်သည့် အလယ်ပိုင်းကမ္ဘာမြေ middle-earth ဇာတ်လမ်းများမှ elf များပြောသော ဘာသာစကား အဖြစ်သုံးဆွဲခဲ့သည်။ middle-earthဇာတ်လမ်းများအပြင် ဘာသာပြန်စာပေများနှင့် တခြား ပညာရပ်ဆိုင်ရာ စာအုပ်များကိုလည်းရေးသား ထုတ်ဝေခဲ့သည်။ သူရေးသားခဲ့သော ဝတ္ထု၊ ကဗျာ၊ ပညာရပ်ဆိုင်ရာနှင့် တခြားအကြောင်းအရာများကို အောက်ပါ လိပ်စာတွင်ကြည့်ရှုနိုင်ပါသည်။ https://en.m.wikipedia.org/wiki/J._R._R._Tolkien_bibliography

ဆုတံဆိပ်၊ ဂုဏ်ပုဒ်များ၊ ဂုဏ်ပြုမှုများ[ပြင်ဆင်ရန်]

၁၉၅၄တွင် ဂုဏ်ထူးဆောင်ဘွဲ့ကို အိုင်ယာလန် နေရှင်နယ်တက္ကသိုလ်မှ ရရိှခဲ့သည်။ ၁၉၇၂ တွင် ဗြိတိန်ဘုရင်မကြီး အဲလိဇဘက်(ဒုတိယ) က တော်လ်ကီးန်ကို OBEဘွဲ့ချီးမြင့်ခဲ့သည်။ ထိုနှစ်တွင်ပင် အောက်စ်ဖို့ဒ် တက္ကသိုလ်က ၎င်းအား စာပေပါရဂူဘွဲ့ ချီးမြင့်ခဲ့လေသည်။ တော်လ်ကီးန်ကို ဂုဏ်ပြုသောအားဖြင့် The Tolkien Society က ၂၀၀၃ ခုမှစ၍ မတ်လ ၂၅ရက်နေ့ကို Tolkien Reading Day ဟုခေါ်တွင်ကာ ကမ္ဘာအနှံ့ကျောင်းများ၌စီစဉ်ကျင်းပပေးခဲ့ကြသည်။ တော်လ်ကီးန်ကို အမှတ်ရသောအားဖြင့် ၎င်းနာမည်၊၎င်းဇာတ်ကောင်များ၊ ၎င်းဝတ္ထုထဲ၌ပါဝင်သောနေရာများစသည်တို့ကိုလည်း နိုင်ငံအတော်များများတွင် လမ်းနာမည်၊တောင်နာမည်၊တိရစ္ဆာန်နှင့် အပင်မျိုးစိတ်၊ တခြားအထင်ကရ ပစ္စည်းများအတွက် ပေးထားကြသည်။ ဥပမာ ကနေဒါနိုင်ငံ ကတ်ဝေါလဒါတောင်တန်းရှိတောင်သုံးလုံးအမည်ကို Mount Shadowfax, Mount Gandalf and Mount Aragorn အဖြစ်ခေါ်တွင်စေသည်။

ဘဝနိဂုံး[ပြင်ဆင်ရန်]

၁၉၇၃ စက်တင်ဘာ ၂ ရက် အသက် ၈၁ အရွယ်တွင်ကွယ်လွန်သည်။

ကိုးကား[ပြင်ဆင်ရန်]

https://en.m.wikipedia.org/wiki/J._R._R._Tolkien

https://public.oed.com/blog/jrr-tolkien-and-the-oed/

https://www.notablebiographies.com/St-Tr/Tolkien-J-R-R.html

https://en.m.wikipedia.org/wiki/J._R._R._Tolkien_bibliography

https://en.m.wikipedia.org/wiki/Tolkien%27s_legendarium

http://www.oxfordtoday.ox.ac.uk/interviews/making-oxford-english-dictionary