ဟတ်ကာလူမျိုး

ဟတ်ကာလူမျိုး (တရုတ်: 客家; အင်္ဂလိပ်: Hakka) သည် ဟန်တရုတ် အုပ်စုဝင် နွယ်ဖွားများ ဖြစ်ကြသည်။ "ဟတ်ကာ" ဆိုသည့် စကားရပ်၏ အဓိပ္ပာယ်မှာ "ဧည့်သည်" ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။ ၎င်းတို့သည် မူလက တရုတ်ပြည်မြောက်ပိုင်းမှ မြစ်ဝါမြစ်ဝှမ်းတစ်လျှောက် နေထိုင်ခဲ့ကြသော်လည်း သမိုင်းတစ်လျှောက် စစ်မက်ဘေးနှင့် မငြိမ်သက်မှုများကြောင့် တောင်ဘက်ဒေသများသို့ အသုတ်လိုက် ရွှေ့ပြောင်းအခြေချခဲ့ကြသူများ ဖြစ်သည်။

ဟတ်ကာလူမျိုး (Hakka people)

客家人
ဟတ်ကာလူမျိုး
လူဦးရေ စုစုပေါင်း
သန်း ၈၀ မှ ၁၂၀ ခန့် (ခန့်မှန်းခြေ)
အများစု နေထိုင်သည့် နေရာ
တရုတ် (ကွမ်တုန်း၊ ဖူကျန့်၊ ကျန်းစီ) ထိုင်ဝမ် မလေးရှား စင်ကာပူ အင်ဒိုနီးရှား မြန်မာ ထိုင်း ဗီယက်နမ်
ဘာသာစကား
ဟတ်ကာဘာသာစကား (Hakka Chinese)
ကိုးကွယ်မှု
ဗုဒ္ဓဘာသာ၊ တာအိုဘာသာ၊ ကွန်ဖြူးရှပ်ဝါဒ၊ ခရစ်ယာန်ဘာသာ
ဆက်စပ် တိုင်းရင်းသား အုပ်စုများ
ဟန်တရုတ်လူမျိုး နှင့် အခြားသော တရုတ်နွယ်ဖွားများ

သမိုင်း

ဟတ်ကာလူမျိုးများ၏ မျိုးရိုးဗီဇကို သိပ္ပံနည်းကျ လေ့လာမှုများအရ ၎င်းတို့သည် တရုတ်ပြည်မြောက်ပိုင်းရှိ ဟန်တရုတ် များမှ ဆင်းသက်လာကြောင်း ခိုင်မာစွာ ပြသနေပါသည်။ သို့သော် ရာစုနှစ်ပေါင်းများစွာ တောင်ဘက်သို့ ရွှေ့ပြောင်းနေထိုင်ခဲ့ကြသည့်အတွက် ဒေသခံ တောင်ပိုင်းသားများနှင့် သွေးနှောမှုအချို့ ရှိခဲ့သည်။ဟတ်ကာအမျိုးသားများ၏ Y-DNA သည် မြောက်ပိုင်းဟန်တရုတ်များနှင့် ၈၀% ကျော် တူညီမှုရှိသည်။ ၎င်းသည် ဟတ်ကာမျိုးနွယ်စုများသည် မြောက်ပိုင်းမှ တောင်ဘက်သို့ အုပ်စုလိုက် စနစ်တကျ ရွှေ့ပြောင်းလာသူများဖြစ်ကြောင်း သက်သေထူနေသည်။ မိခင်ဘက်မှ ဆင်းသက်သည့် မျိုးရိုးဗီဇတွင်မူ တောင်ဘက်ဒေသခံ မျိုးနွယ်စုများ (ဥပမာ- ရှေးဟောင်း ယွဲ့ (Yue) လူမျိုးများ) နှင့် ရောနှောမှု ပိုမိုများပြားသည်ကို တွေ့ရသည်။

ဟတ်ကာတို့၏ သမိုင်းသည် အစုလိုက်အပြုံလိုက် ရွှေ့ပြောင်းခြင်း (၅) ကြိမ်ပေါ်တွင် အခြေခံပါသည်။ ပထမအကြိမ်ဂျင်မင်းဆက် (Jin Dynasty) ကာလတွင် မြောက်ဘက်မှ နယ်ချဲ့များ ကျူးကျော်မှုကြောင့် မြစ်ဝါမြစ်ဝှမ်းမှ တောင်ဘက်သို့ စတင်တိမ်းရှောင်ခဲ့ကြသည်။ဒုတိယအကြိမ် (၉ ရာစု)တွင် တန်မင်းဆက်နှောင်းပိုင်းတွင် ဖြစ်ပွားသော ဟွမ်ချောင်ပုန်ကန်မှု (Huang Chao Rebellion) ကြောင့် ဖူကျန့်နှင့် ကွမ်တုန်းနယ်စပ်ဒေသများသို့ ရောက်ရှိခဲ့သည်။တတိယအကြိမ် (၁၃ ရာစု)တွင် မွန်ဂိုကျူးကျော်မှု (Yuan Dynasty) ကာလတွင် ကွမ်တုန်းပြည်နယ်အတွင်းသို့ ပိုမိုနက်ရှိုင်းစွာ အခြေချခဲ့ကြသည်။စတုတ္ထအကြိမ် (၁၇ ရာစု - ၁၉ ရာစု)တွင် မန်ချူး (Qing Dynasty) ကာလတွင် မြေလွတ်မြေရိုင်းများ ရှာဖွေရင်း ကမ်းရိုးတန်းဒေသများနှင့် ထိုင်ဝမ်သို့ ပျံ့နှံ့သွားသည်။ပဉ္စမအကြိမ် (၁၉ ရာစုနှောင်းပိုင်း)၌ စစ်မက်ဘေးနှင့် စီးပွားရေးအခက်အခဲများကြောင့် အရှေ့တောင်အာရှ (မြန်မာ၊ စင်ကာပူ၊ မလေးရှား) နှင့် ကမ္ဘာ့အနှံ့သို့ ရွှေ့ပြောင်းခဲ့ကြသည်။

ထင်ရှားသော ဟတ်ကာခေါင်းဆောင်များ (နိုင်ငံရေးနှင့် စစ်ရေး)

ဟတ်ကာလူမျိုးတို့သည် ဗျူဟာမြောက် တွေးခေါ်နိုင်စွမ်းနှင့် စိတ်ဓာတ်ကြံ့ခိုင်မှုကြောင့် နိုင်ငံအသီးသီး၏ အရေးပါသော ရာထူးနေရာများတွင် ရှိနေတတ်သည်။

၁။ မြန်မာနိုင်ငံ (Myanmar)

1. ဦးနေဝင်း၊နိုင်ငံတော်သမ္မတဟောင်းနှင့် တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ဟောင်း။
2. ဦးစန်းယု၊ နိုင်ငံတော်သမ္မတဟောင်း။
3. ဦးအောင်ကြီး၊ ဗိုလ်မှူးချုပ်ဟောင်းနှင့် နိုင်ငံရေးခေါင်းဆောင်။
4. ဦးခင်ညွန့်၊ ဝန်ကြီးချုပ်ဟောင်းနှင့် ဗိုလ်ချုပ်ကြီးဟောင်း။

၂။ စင်ကာပူနိုင်ငံ (Singapore)

1. လီကွမ်ယု (Lee Kuan Yew)၊ ခေတ်သစ်စင်ကာပူနိုင်ငံ၏ ဖခင်ကြီးနှင့် ပထမဆုံး ဝန်ကြီးချုပ်။
2. လီရှန်လွန်း (Lee Hsien Loong)၊ စင်ကာပူ ဝန်ကြီးချုပ်ဟောင်း။

၃။ တရုတ်နှင့် ထိုင်ဝမ် (China & Taiwan)

1. တိန့်ရှောင်ဖိန် (Deng Xiaoping)၊ တရုတ်ပြည်၏ စီးပွားရေးပြုပြင်ပြောင်းလဲမှုကို ဦးဆောင်ခဲ့သူ။
2. ဆွန်ယက်ဆင် (Sun Yat-sen)၊ တရုတ်သမ္မတနိုင်ငံ၏ တည်ထောင်သူ (ဟတ်ကာမျိုးနွယ်ဝင်ဟု ယူဆချက်ရှိသည်)။
3. ဆိုင်အင်းဝမ် (Tsai Ing-wen)၊ ထိုင်ဝမ်၏ ပထမဆုံး အမျိုးသမီးသမ္မတ။

ဟတ်ကာယဉ်ကျေးမှုနှင့် ဘာသာစကား

ဟတ်ကာစကား (Hakka Chinese) ကို ပြောဆိုကြသည်။ ဤစကားသည် ရှေးဟောင်းတရုတ်စကား၏ လက္ခဏာများစွာကို ထိန်းသိမ်းထားနိုင်ဆဲ ဖြစ်သည်။ ဖူကျန့်ပြည်နယ်ရှိ သူလောင် (Tulou) ဟုခေါ်သော စုပေါင်းနေထိုင်သည့် မြေခံဝိုင်းကြီးများသည် ဟတ်ကာတို့၏ အထင်ကရ ဗိသုကာလက်ရာများ ဖြစ်သည်။ ဟတ်ကာတို့သည် အသားနှင့် ပဲပြားကို အလေးပေးသော အစားအစာများကို နှစ်သက်ကြသည်။ (ဥပမာ - ပဲပြားအစာသွတ် သို့မဟုတ် Yong Tau Foo)။

တရုတ်ပြည်တွင်းရှိ ဟတ်ကာတို့ အဓိကနေထိုင်ရာ ပြည်နယ်များ

ပြည်နယ်	အမည် (Pinyin)	မြို့တော်
ကွမ်တုန်း	Guangdong	ကွမ်ကျိုး (Guangzhou)
ဖူကျန့်	Fujian	ဖူကျိုး (Fuzhou)
ကျန်းစီ	Jiangxi	နန်ချန်း (Nanchang)
စစ်ချွမ်း	Sichuan	ချန်ဒူး (Chengdu)
ဟူနန်	Hunan	ချန်ရှာ (Changsha)

သမိုင်းဝင် အမှတ်အသား - ထိုင်ဖိန်ကောင်းကင်နိုင်ငံတော် (Taiping Heavenly Kingdom) ၁၉ ရာစုအတွင်း တရုတ်ပြည်၌ ဖြစ်ပွားခဲ့သော **ထိုင်ဖိန်ပုန်ကန်မှု (Taiping Rebellion)** ကို ဦးဆောင်သူ **ဟုန်ရှို့ချွမ် (Hong Xiuquan)** သည် ဟတ်ကာလူမျိုးတစ်ဦး ဖြစ်သည်။ ထိုစဉ်က ၎င်းတို့သိမ်းပိုက်ထားသော နယ်မြေများတွင် ဟတ်ကာစကားကို ရုံးသုံးစကားအဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့ဖူးသည်။