တိုက်တန် (ဂြိုဟ်ရံလ)

ဝီကီပီးဒီးယား မှ
(တိုက်တန် (လ) မှ ပြန်ညွှန်းထားသည်)
Jump to navigation Jump to search
ထရီတွန် (ဂြိုဟ်ရံလ) သို့မဟုတ် တိုက်တေနီးယား (ဂြိုဟ်ရံလ)  နှင့် မရောထွေးပါနှင့်။
Titan
Titan in true color.jpg
Titan in natural color. The thick atmosphere is orange due to a dense organonitrogen haze.
ရှာဖွေတွေ့ရှိခြင်း
ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သူ Christiaan Huygens
ရှာဖွေတွေ့ရှိသည့် ရက်စွဲ March 25, 1655
အခြားအမည်များ
Saturn VI
ပတ်လမ်း ဂုဏ်အင်များ
Periapsis 1186680 km
Apoapsis 1257060 km
ဆီမီး မေဂျာ ဝင်ရိုး
1221870 km
ပတ်လမ်း ဗဟိုကျမှု 0.0288
ပတ်လမ်း ကာလ
15.945 d
ပျမ်းမျှ ပတ်နှုန်း
5.57 km/s (calculated)
ပတ်လမ်း တိမ်းစောင်းမှု 0.34854° (to Saturn's equator)
ဂြိုဟ်ရံလများ စနေဂြိုဟ်
ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ဂုဏ်အင်များ
မျက်နှာပြင် ဧရိယာ
8.3×107 km2 (0.163 Earths) (2.188 Moons)
ထုထည် 7.16×1010 km3 (0.066 Earths) (3.3 Moons)
အရွယ်အစား (1.3452±0.0002)×1023 kg
(0.0225 Earths) (1.829 Moons)
ပျမ်းမျှ သိပ်သည်းဆ
1.8798±0.0044 g/cm3
မျက်နှာပြင် ဒြပ်ဆွဲအား
1.352 m/s2 (0.14 g) (0.85 Moons)
အင်နားရှားကိန်း
0.3414±0.0005[၁] (estimate)
လွတ်မြောက်အလျင်
2.639 km/s (0.236 Earths) (1.11 Moons)
လှည့်ပတ်ကာလ
Synchronous
ဝင်ရိုးတိမ်းစောင်းမှု
Zero
Albedo 0.22[၂]
အပူချိန် ၉၃.၇ kelvin (−၁၇၉.၅ ဒီဂရီ စင်တီဂရိတ်)[၃]
မြင်သာသော အရွယ်အစား
8.2 to 9.0
လေထု
မျက်နှာပြင် လေထုဖိအား
146.7 kPa (1.45 atm)
လေထု၌ ဓာတုပါဝင်နှုန်း Variable
Stratosphere:
98.4% နိုက်ထရိုဂျင် (N
2
),
1.4% မီသိန်း (CH
4
),
0.2% ဟိုက်ဒရိုဂျင် (H
2
);
Lower troposphere:
95.0% N
2
, 4.9% CH
4
;
97% N
2
,
2.7±0.1% CH
4
,
0.1–0.2% H
2
[၄]

တိုက်တန် သို့မဟုတ် စေတန် ၆ သည် စနေဂြိုဟ်၏ အကြီးဆုံးလ ဖြစ်သည်။ ယင်းအား ဒတ်ချ်လူမျိုး နက္ခတ္တပညာရှင် Christiaan Huygens ဆိုသူမှ ၁၆၅၅ ခုနှစ်တွင် ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။[၅][၆] တိုက်တန်သည် လကမ္ဘာထက် ၅၀ ရာခိုင်နှုန်း ပိုမိုကြီးမားပြီး မာကျူရီဂြိုဟ်ထက်လည်း ပိုမိုကြီးမားသည်။ စနေဂြိုဟ်မှ ကြည့်မည်ဆိုပါက လကမ္ဘာအား ကမ္ဘာမှ မြင်ရသည်ထက် ၁၁.၄ ဆ မြင်ရမည်ဖြစ်သည်။ အဓိကအားဖြင့် တိုက်တန်အား ရေခဲနှင့် ကျောက်စိုင်များဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားပြီး တိုက်တန်၌ ဟိုက်ဒရိုကာဗွန် ရေကန် တည်ရှိသည်။ လေထုထဲတွင် နိုက်ထရိုဂျင် များပြားပြီး ကမ္ဘာမြေကဲ့သို့ပင် လေတိုက်ခြင်း၊ မိုးရွာခြင်း၊ မြစ်ချောင်းများ တည်ရှိသည်။ တိုက်တန်သည် စနေဂြိုဟ်အား တစ်ပတ်လှည့်ပတ်မိရန် ၁၅ ရက် ၂၂ နာရီ ကြာမြင့်သည်။

ကျမ်းကိုး[ပြင်ဆင်ရန်]

  1. "Gravity Field, Shape, and Moment of Inertia of Titan" (2010-03-12). Science 327 (5971): 1367–1369. doi:10.1126/science.1182583. PMID 20223984. Bibcode2010Sci...327.1367I. 
  2. Williams၊ D. R. (February 22, 2011)။ Saturnian Satellite Fact Sheet။ NASA။ Archived from the original on April 30, 2010။ 2015-04-22 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
  3. Mitri, G. (2007). "Hydrocarbon Lakes on Titan" (PDF). Icarus 186 (2): 385–394. doi:10.1016/j.icarus.2006.09.004. Bibcode2007Icar..186..385M. 
  4. Coustenis & Taylor (2008), pp. 154–155.
  5. Lifting Titan's Veil (PDF)။ Cambridge။ Archived from the original on 2005-02-22။
  6. TitanAstronomy Picture of the Day။ NASA။ Archived from the original on 2005-03-27။