အရှေ့နီးပါးအပိတ်နီးပါးအပြန့်သရ

ဝီကီပီးဒီးယား မှ
အ​ညွှန်း​သို့ ခုန်ကူးရန် ရှာဖွေရန် ခုန်ကူးမည်
near-close near-front unrounded vowel
ɪ
IPA Number319
Encoding
Entity (decimal)ɪ
Unicode (hex)U+026A
X-SAMPAI
Braille⠌ (braille pattern dots-34)
တမ်းပလိတ်:Infobox IPA/image box

အရှေ့နီးပါးအပိတ်နီးပါးအပြန့်သရ (အင်္ဂလိပ်: near-close front unrounded vowel, or near-high front unrounded vowel) သည် အပြောဘာသာစကားများစွာတွင် အသုံးပြုသော သရသံ အမျိုးအစားများထဲက ပုံစံတစ်ခုဖြစ်၍ နိုင်ငံတကာသဒ္ဒဗေဒအက္ခရာတွင် ⟨ɪ⟩ (အစ်[မှတ်စု ၁]) သင်္ကေတဖြင့်ပြသည်။ ဆိုလိုသည်မှာ အက္ခရာအသေး i ဖြစ်၏ ။ နိုင်ငံတကာသဒ္ဒဗေဒအသင်းက ထိုအက္ခရာ၏အပေါ်အောက်၌ အစွန်းထုတ်၍ ရေးရန်လမ်းညွှန်ထားသည်။[၁] အက္ခရာ၏ အစွန်းများ၌ အတုံးတိုလေးများဖြင့် ရေးရန်ဖြစ်သည်။ ဤသို့ အတုံးတိုအစွန်းများဖြင့်ရေးသားသော ဖောင့် (font) များသည် ဤပုံနှိပ်၊ ပရင့်ထုတ်သည့် စည်းမျဉ်းနှင့် ကိုက်ညီပေသည်။[၂] ၁၉၈၉ မတိုင်မီ အခြားကွဲပြားသော သရသံအက္ခရာတစ်မျိုးရှိခဲ့ရာ ထိုအက္ခရာမှာ ⟨ɩ⟩ ဖြစ်၍ ယခုအခါ၌ သဒ္ဒဗေဒအဖွဲ့က သဘောမတူ ခွင့်မပြုတော့ပေ။[၃] သို့သော်ငြားလည်း အချို့သော ခေတ်ပေါ်အရေးအသားများ၌ ယခုထိတိုင်သုံးစွဲနေသေး၏ ။[၄]

နိုင်ငံတကာသဒ္ဒဗေဒအသင်း၏ လက်စွဲစာအုပ်တွင် [ɪ] အက္ခရာကို အလယ်တစ်ဝက် (mid-centralized) ၊ အရှေ့နီးပါး (close front) ၊ နှုတ်ခမ်းဖြန့် ရွတ်ဆိုရသော သရဟူ၍ အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ပြီး လက်ရှိ ဤအက္ခရာ ⟨ɪ⟩ ၏ တရားဝင်အမည်မှာ near-close near-front unrounded vowel (အရှေ့နီးပါးအပိတ်နီးပါးအပြန့်သရ) ဖြစ်သည်။[၅] သို့ရာတွင် အချို့သော ဘာသာစကားများ၌ အရှေ့နီးပါး၊ အလယ်နှင့် နီးကပ်သော အပြန့်သရ (close-mid near-front unrounded vowel) များရှိကြ၍ [ɪ] ၏ ယေဘုယျ ပြဋ္ဌာန်းစံ တန်ဖိုးထက် အနည်းငယ်နိမ့်သော အနေအထားရှိ သရ ဖြစ်သည်။ ဥပမာအားဖြင့် ကာလီဖိုးနီးယားတွင်ပြောလေ့ရှိသော အထွေထွေအမေရိကန်အသံထွက် (General American )၊ ခေတ်သစ် ဗြိတိသျှအများလက်ခံအသံထွက် (Received Pronunciation) နှင့်[၆][၇][၈] အခြားသော ဘာသာစကားများ၌ ဖြစ်သည်။[၉][၁၀]ɪ⟩ ထက်နိမ့်သော ပုံစံကို ⟨ɪ̞⟩ အဖြစ် အသံဖလှယ် ရေးသားနိုင်သည်။

မြန်မာဘာသာစကား[ပြင်ဆင်ရန်]

အင်္ဂလိပ်ဘာသာစကားရှိ sit မှ 'i' ၏ အသံဖြစ်၍ မြန်မာစကားရှိ စစ်၊ တစ် အစရှိသော စကားလုံးများမှ သရသံကို ဤအက္ခရာဖြင့် ရေးသားနိုင်သည်။[၁၁] ဥပမာ "စစ်" ကို [sɪʔ] အဖြစ်ရေးသားနိုင်၍ နှာသံပါသော"စင်" ကို [sĩ] ဟူ၍ ရေးသားနိုင်သည်။

အင်္ဂါရပ်[ပြင်ဆင်ရန်]

  • ယခုဖော်ပြပါ (ရပ်သံမပါသော) ⟨ɪ⟩ (အစ်) သရ၌ လျှာသည် ခံတွင်း၌ အပိတ်နီးပါးရှိရ၍ အပိတ်သံ အထိ မရှိရပေ။
  • လျှာ၏ ရှေ့နောက် အနေအထား၌ လျှာသည် ခံတွင်း၏ အရှေ့ဖက်သို့ ရောက်ရှိနေသည်။ သို့သော် ဗျည်းသံဖြစ်ပေါ်သည်အထိ ပိတ်ဆို့လိုက်ခြင်းမပြုရချေ။
  • အပြန့်သရဟူ၍ ခေါ်ဆိုရာ၌ နှုတ်ခမ်းကို ဝိုင်း၍ မပြုလုပ်ရပေ။


မှတ်စု[ပြင်ဆင်ရန်]

  1. အစ် ဟူ၍ အနီးစပ်ဆုံးပြသခြင်းဖြစ်သည်။ ⟨ɪ⟩ သင်္ကေတကို အစ် ဟူဆိုရာ၌ မြန်မာလူမျိုးတို့ ထွက်သကဲ့သို့ နောက်ပိတ်အသံတွင် "ရပ်သံ" (glottal stop) မပါဝင်ချေ။

ကိုးကား[ပြင်ဆင်ရန်]

  1. IPA Fonts: General Advice။ International Phonetic Association (2015)။ “With any font you consider using, it is worth checking that the symbol for the centralized close front vowel (ɪ, U+026A) appears correctly with serifs top and bottom; that the symbol for the dental click (ǀ, U+01C0) is distinct from the lower-case L (l)”
  2. Sans-serif fonts with serifed ɪ (despite having serifless capital I) include Arial, FreeSans and Lucida Sans.
    On the other hand, Segoe and Tahoma place serifs on ɪ as well as capital I.
    Finally, both are serifless in Calibri.
  3. International Phonetic Association (1999), p. 167.
  4. Such as တမ်းပလိတ်:Harvcoltxt
  5. International Phonetic Association (1999), pp. 13, 168, 180.
  6. Ladefoged (1999), p. 42.
  7. Wells (1982), p. 486.
  8. Collins & Mees (2003), p. 90.
  9. Árnason (2011), p. 60.
  10. တမ်းပလိတ်:Harvcoltxt, cited in တမ်းပလိတ်:Harvcoltxt
  11. L. E. Armstrong and Pe Maung Tin (1925)။ A Burmese Phonetic Reader: With English translation။ The London Phonetic Readers။ London: University of London Press။