ရွှေကုက္ကိုလ်မြိုင်ရွာ၊ မြဝတီမြို့နယ်
| ရွှေကုက္ကိုလ်မြိုင် | |
|---|---|
| ရွာ | |
| မြန်မာနိုင်ငံတွင်း တည်နေရာ | |
| ကိုဩဒိနိတ်: 16°49′14″N 98°31′51″E / 16.82045°N 98.530906°Eကိုဩဒိနိတ်: 16°49′14″N 98°31′51″E / 16.82045°N 98.530906°E | |
| နိုင်ငံ | |
| တိုင်းဒေသကြီး | ကရင်ပြည်နယ် |
| ခရိုင် | မြဝတီခရိုင် |
| မြို့နယ် | မြဝတီမြို့နယ် |
| ကျေးရွာအုပ်စု | ပူလွဲပု |
| အချိန်ဇုန် | မြန်မာစံတော်ချိန် (UTC+6.30) |
ရွှေကုက္ကိုလ်မြိုင်ရွာ (အရှေ့ပိုးကရင်: ထိက်တုဂ်ဓံင့်) သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ မြဝတီခရိုင်၊ မြဝတီမြိုနယ်၊ ပူလွဲပုကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။[၁] ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၂၁၀၃၅ ဖြစ်သည်။ အများအားဖြင့် ရွှေကုက္ကို (တရုတ်: 水沟谷; ပင်ယင်: Shuǐgōugǔ, Jyutping: seoi2 gau1 guk1)ဟုလည်း သိကြသည်။
ရွှေကုက္ကိုမြို့သည် မဲခေါင်မြစ် (သောင်ရင်းမြစ်) ၏ ဘယ်ဘက် (အနောက်ဘက်) ကမ်းပေါ်တွင် တည်ရှိပြီး အရှေ့ဘက်တွင် ထိုင်းနိုင်ငံနှင့် မျက်နှာချင်းဆိုင်လျက်ရှိသည်။[၂] ရွှေကုက္ကိုသည် မြဝတီမြို့၏ မြောက်ဘက် ၂၀ km (၁၂ mi) အကွာတွင် တည်ရှိသည်။[၃]
မကြာသေးမီနှစ်များအတွင်း ရွှေကုက္ကိုသည် မြန်မာအစိုးရ၏ အာဏာသက်ရောက်မှုနှင့် ကြီးကြပ်ကွပ်ကဲမှု အားနည်းသော အစွန်အဖျားဒေသတစ်ခု ဖြစ်သည့်အတွက် ဖွဲ့စည်းပုံကျ ရာဇဝတ်မှုနှင့် လူကုန်ကူးမှုတို့၏ ဗဟိုချက်တစ်ခုအဖြစ်သို့ ပြောင်းလဲလာခဲ့သည်။[၄][၅] ရထိုက်မြို့သစ် အပါအဝင် ရွှေကုက္ကိုရှိ တရုတ်ဦးဆောင်သော ဖွံ့ဖြိုးရေးစီမံကိန်းများသည် တရားမဝင် လောင်းကစားလုပ်ငန်း၊ လူကုန်ကူးမှု၊ ငွေညှစ်မှုနှင့် အွန်လိုင်းငွေကြေးလိမ်လည်မှု လုပ်ငန်းများတွင် ပါဝင်ပတ်သက်လျက်ရှိသည်။[၄][၆][၇][၈]
အုပ်ချုပ်ရေး
[ပြင်ဆင်ရန်]ရွှေကုက္ကိုသည် ကရင်ပြည်နယ် နယ်ခြားစောင့်တပ်၏ ဌာနချုပ် တည်ရှိရာနေရာ ဖြစ်သည်။ အဆိုပါ နယ်ခြားစောင့်တပ်ကို ၂၀၁၀ ခုနှစ် ဩဂုတ်လတွင် မြန်မာ့တပ်မတော်အတွင်းသို့ တရားဝင် ပူးပေါင်းခဲ့သော ယခင် တိုးတက်သော ဗုဒ္ဓဘာသာ ကရင်အမျိုးသား အစည်းအရုံး (DKBA) တပ်ဖွဲ့ဝင်များဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည်။[၉][၁၀] ကရင်ပြည်နယ် နယ်ခြားစောင့်တပ်ကို ဗိုလ်မှူးကြီး စောချစ်သူက ဦးဆောင်ပြီး တပ်ရင်း ၁၃ ရင်းဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားကာ အင်အား ၆,၀၀၀ ခန့်ရှိသည်။[၁၁]
တပ်မတော်မှ ခွဲထွက်ပြီးနောက် ကရင်အမျိုးသားတပ်မတော် (KNA) သည် ရွှေကုက္ကိုရှိ လောင်းကစားလုပ်ငန်းများနှင့် ငွေကြေးလိမ်လည်မှုလုပ်ငန်းများအပေါ် အခွန်ကောက်ခံခြင်းဖြင့် ဝင်ငွေများ ရရှိခဲ့သည်။[၁၂] ငွေကြေးလိမ်လည်မှု စင်တာများမှ နိုင်ငံခြားသား အလုပ်သမား ၁,၀၀၀ နီးပါးကို တရုတ်အာဏာပိုင်များထံသို့ လွှဲပြောင်းပေးခဲ့သည်။
ဖွံ့ဖြိုးရေး စီမံကိန်းများ
[ပြင်ဆင်ရန်]၂၀၁၈ နှင့် ၂၀၁၉ ခုနှစ်များတွင် ကမ္ဘောဒီးယားအစိုးရက အွန်လိုင်းကာစီနို လောင်းကစားလုပ်ငန်းများကို တားမြစ်ခဲ့ရာ ယခင်က ကာစီနိုလုပ်ငန်းများ အကြီးအကျယ် ဖွံ့ဖြိုးခဲ့သော သီဟနုဗ်ဗီလ်မြို့မှ တရုတ်ရင်းနှီးမြှုပ်နှံသူများနှင့် ရာဇဝတ်ဂိုဏ်းများကို ထွက်ခွာသွားစေခဲ့သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်တွင် ကာစီနိုအများအပြားသည် ၎င်းတို့၏ လုပ်ငန်းများကို ရွှေကုက္ကိုသို့ ပြောင်းရွှေ့ခဲ့ကြသည်။[၁၃]
ရွှေကုက္ကိုသည် ရထိုက်မြို့သစ် (တရုတ်: 亞太新城; ပင်ယင်: Yàtài xīnchéng; Jyutping: aa3 taai3 san1 sing4) ၏ တည်နေရာဖြစ်ပြီး၊ ၎င်းမှာ ချစ်လင်းမြိုင် ကုမ္ပဏီနှင့် ရထိုက်နိုင်ငံတကာဦးပိုင်အုပ်စု (Yatai IHG) တို့၏ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု ဖြစ်သည်။ ရထိုက်ကုမ္ပဏီသည် တရုတ်နိုင်ငံမှ ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်နေသူ ရှီကျစ်ကျန်း (She Zhijiang) ပိုင်ဆိုင်သော ဒေသတွင်း အွန်လိုင်းလောင်းကစားလုပ်ငန်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။[၁၄][၁၅] ချစ်လင်းမြိုင် ကုမ္ပဏီကို ကရင်ပြည်နယ် နယ်ခြားစောင့်တပ်က ပိုင်ဆိုင်ပြီး ဤဖွံ့ဖြိုးရေးစီမံကိန်းမှ ရရှိသောအမြတ်၏ ၃၀% ကို ရရှိမည်ဖြစ်ကာ ကျန်အမြတ်ငွေများကို ရထိုက်ကုမ္ပဏီက ရရှိမည်ဖြစ်သည်။[၁၆] The Nation သတင်းဌာနက 14K ရာဇဝတ်ဂိုဏ်း၏ ခေါင်းဆောင်ဟောင်းဖြစ်သူ ဝမ်ကော့ကိုင် (Wan Kuok-koi) သည်လည်း ဤစီမံကိန်းတွင် ပူးတွဲရင်းနှီးမြှုပ်နှံသူဖြစ်ကြောင်း စွပ်စွဲခဲ့သည်။[၁၇]
၂၀၁၉ ခုနှစ်တွင် စင်ကာပူနိုင်ငံသားပိုင် Building Cities Beyond Blockchain ကုမ္ပဏီသည် ရထိုက်၏ တစ်ဦးတည်းသော ဘလော့ခ်ချိန်း မိတ်ဖက်ဖြစ်လာခဲ့သည်။[၁၈] ဘလော့ခ်ချိန်း နည်းပညာကို အသုံးပြုခြင်းသည် အဖွဲ့အစည်းများကို အစိုးရအာဏာပိုင်များအား ရှောင်လွှဲရန်၊ ဘဏ္ဍာရေးဆိုင်ရာ ငွေလွှဲပြောင်းမှုများကို ခြေရာဖျောက်ရန်နှင့် ငွေကြေးခဝါချရန် အခွင့်အလမ်းများ ပေးလျက်ရှိသည်။[၁၈] Building Cities Beyond Blockchain နှင့် ရထိုက်တို့သည် မြန်မာနိုင်ငံတော်ဗဟိုဘဏ် သို့မဟုတ် မည်သည့်အစိုးရဝန်ကြီးဌာန၏ ခွင့်ပြုချက်မှမရရှိဘဲ ရွှေကုက္ကိုတွင် ငွေကြေးဆိုင်ရာ ပလက်ဖောင်းတစ်ခုဖြစ်သော Fincy ကို စတင်ခဲ့သည်။[၁၈]
ရထိုက်ကုမ္ပဏီက ဤဖွံ့ဖြိုးရေးစီမံကိန်းကို မြန်မာ-ထိုင်းနယ်စပ်အနီးရှိ တရုတ်လောင်းကစားသမားများအတွက် ကစားကွင်းတစ်ခုဖြစ်လာရန် ရည်ရွယ်သည့် အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၁၅ ဘီလီယံတန် အထူးစီးပွားရေးဇုန်တစ်ခုအဖြစ် ပုံဖော်ခဲ့သည်။[၁၉][၁၆] သို့သော် လက်တွေ့တွင် ရွှေကုက္ကိုသည် မြန်မာနိုင်ငံ၏ အထူးစီးပွားရေးဇုန် ဥပဒေများနှင့်အညီ တည်ထောင်ထားသည့် အသိအမှတ်ပြု အထူးစီးပွားရေးဇုန်တစ်ခု မဟုတ်ပါ။[၁]
၂၀၂၀ ပြည့်နှစ် အောက်တိုဘာလတွင် တရုတ်အစိုးရသည် ဤစီမံကိန်းနှင့် ပတ်သက်မှုမရှိကြောင်း တရားဝင် ကြေညာခဲ့သည်။ မြန်မာနိုင်ငံဆိုင်ရာ တရုတ်သံအမတ်ကြီး ချန်ဟိုင်က ဤစီမံကိန်းသည် ရပ်ဝန်းနှင့် ပိုးလမ်းမ စီမံကိန်း၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခု မဟုတ်ကြောင်း ရှင်းလင်းပြောကြားခဲ့သည်[၁၃]
အငြင်းပွားမှုများ
[ပြင်ဆင်ရန်]ရထိုက်စီမံကိန်း
[ပြင်ဆင်ရန်]ရထိုက်စီမံကိန်းသည် တရားဝင်ခွင့်ပြုချက် မရှိခြင်း၊ တရားမဝင် မြေယာသိမ်းဆည်းမှုများ၊ ကာစီနိုလောင်းကစားရုံများ တည်ဆောက်ခြင်း၊ ရာဇဝတ်မှုဆိုင်ရာ လုပ်ဆောင်ချက်များ၊ ငွေကြေးခဝါချမှုနှင့် ဒေသခံတို့၏ သဘောထားတို့နှင့် ပတ်သက်သည့် စိုးရိမ်မှုများကြောင့် ကြီးမားသော အငြင်းပွားမှုများ၏ အဓိကအကြောင်းအရာတစ်ခု ဖြစ်ခဲ့သည်။[၂၀][၂၁][၂၂] မြန်မာနိုင်ငံ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု ကော်မရှင်က ၁၈၀,၀၀၀ ဧက (၇၃,၀၀၀ ha) ကျယ်ဝန်းသော အသေးစားစီမံကိန်းတစ်ခုကိုသာ ခွင့်ပြုခဲ့သော်လည်း ရထိုက်ကုမ္ပဏီသည် ၂၀၁၇ ခုနှစ်တွင် အကြီးစားတည်ဆောက်ရေးလုပ်ငန်းများကို စတင်ခဲ့သည်။[၂၃][၁၅] ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု ကော်မရှင်သည် မြေဧက ၂၂.၅ ဧကပေါ်တွင် ဇိမ်ခံအိမ်ရာ ၅၉ လုံး တည်ဆောက်ရန်သာ ခွင့်ပြုချက်ပေးခဲ့သော်လည်း အမှန်တကယ် တည်ဆောက်မှုသည် ခွင့်ပြုထားသော ဖွံ့ဖြိုးရေးလုပ်ငန်းများထက် များစွာ ကျော်လွန်နေသည်။[၁]
ဤစီမံကိန်းသည် ဒေသခံများအတွက် အလုပ်အကိုင် အခွင့်အလမ်းများ ဖန်တီးပေးမည်ဟု ပြောဆိုခဲ့သော်လည်း တရုတ်အလုပ်သမား ထောင်ပေါင်းများစွာကို အသုံးပြုခဲ့သည်။[၃] ၂၀၂၀ ပြည့်နှစ် ဇွန်လတွင် မြန်မာအစိုးရက ဤဖွံ့ဖြိုးရေးစီမံကိန်းနှင့် ပတ်သက်သည့် ပုံမှန်မဟုတ်သော အခြေအနေများကို စုံစမ်းစစ်ဆေးရန် နိုင်ငံတော်အဆင့် ခုံရုံးတစ်ခု ဖွဲ့စည်းခဲ့ပြီး စီမံကိန်းကို အောင်မြင်စွာ ရပ်တန့်စေခဲ့သည်။[၂၄][၂၅] ၂၀၂၀ ပြည့်နှစ်တွင် ဤဖွံ့ဖြိုးရေးစီမံကိန်းအပေါ် ကရင်ပြည်နယ် နယ်ခြားစောင့်တပ်နှင့် မြန်မာ့တပ်မတော်တို့အကြား တင်းမာမှုများ မြင့်တက်ခဲ့သည်။[၂၆]
သို့သော်လည်း ၂၀၂၁ ခုနှစ် မြန်မာနိုင်ငံ စစ်အာဏာသိမ်းမှုအတွင်း မြန်မာ့တပ်မတော်က အရပ်သားဦးဆောင်သော အစိုးရကို ဖြုတ်ချခဲ့ပြီးနောက်၊ တပ်မတော်သည် နောက်ဆက်တွဲဖြစ်ပေါ်လာသော ပြည်တွင်းစစ်ကို ရင်ဆိုင်ဖြေရှင်းနေရသဖြင့် ရထိုက်ဖွံ့ဖြိုးရေးစီမံကိန်းကို ပြန်လည်စတင်နိုင်စေခဲ့သည်။[၆][၄][၂၅][၈]
၂၀၂၃ ခုနှစ် ဧပြီလတွင် ကရင် အမျိုးသား အစည်းအရုံးမှ ခွဲထွက်အဖွဲ့တစ်ခုဖြစ်သော ကော်သူးလေတပ်မတော်သည် ရွှေကုက္ကိုရှိ ကရင်ပြည်နယ် နယ်ခြားစောင့်တပ်ကို ထိုးစစ်ဆင် တိုက်ခိုက်ခဲ့ရာ လူပေါင်း ၁၀,၀၀၀ ကျော်ကို ထိုင်းနိုင်ငံသို့ ထွက်ပြေးစေခဲ့သည်။[၂၇]
ရာဇဝတ်မှုဆိုင်ရာ လုပ်ဆောင်ချက်များ
[ပြင်ဆင်ရန်]ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံက ၂၀၁၉ ခုနှစ်တွင် တရားမဝင် အွန်လိုင်းလောင်းကစားလုပ်ငန်းများအပေါ် နှိမ်နင်းမှုကို ပိုမိုပြင်းထန်စွာ လုပ်ဆောင်လာသည်နှင့်အမျှ တရုတ်ရာဇဝတ်ဂိုဏ်းများနှင့် ကာစီနိုလုပ်ငန်းရှင်များသည် မြန်မာနိုင်ငံ၏ အစွန်အဖျား နယ်စပ်ဒေသများသို့ ၎င်းတို့၏ ခြေကုပ်ကို တိုးချဲ့လာခဲ့ကြသည်။[၇][၂၁]
၂၀၂၂ ခုနှစ် မေလအထိ၊ တရုတ်နိုင်ငံသား ၁,၂၂၅ ဦးသည် ရွှေကုက္ကိုတွင် တရားဝင် နေထိုင်လျက်ရှိပြီး တရားမဝင် တရုတ်အလုပ်သမား ထောင်ပေါင်းများစွာသည်လည်း အလုပ်လုပ်ကိုင်ရန်အတွက် ဤရွာသို့ ပြောင်းရွှေ့လာခဲ့ကြသည်။[၄] ရွှေကုက္ကိုသည် အာရှတိုက်ရှိ လူကုန်ကူးခံရသူများအတွက် ဦးတည်ရာနေရာတစ်ခု ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ထိုင်း၊ ကမ္ဘောဒီးယား၊ လာအို၊ မလေးရှား၊ ဟောင်ကောင်၊ ထိုင်ဝမ်၊ အိန္ဒိယနှင့် ဖိလစ်ပိုင်ကဲ့သို့သော နိုင်ငံများမှ လူများသည် အချစ်ရေးနှင့် လစာကောင်းသောအလုပ်များ ရမည်ဟူသော မက်လုံးများဖြင့် ဆွဲဆောင်ဖြားယောင်းခြင်းခံရပြီးနောက် တရုတ်ရာဇဝတ်ဂိုဏ်းများက လည်ပတ်လုပ်ကိုင်နေသော အွန်လိုင်းငွေကြေးလိမ်လည်မှု လုပ်ငန်းများတွင် အဓမ္မစေခိုင်းခြင်း ခံခဲ့ရသည်။[၁၄][၅] ၂၀၂၂ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလတွင် အိန္ဒိယနိုင်ငံသား ၃၀၀ ကျော်သည် ရွှေကုက္ကိုတွင် ဓားစာခံအဖြစ် ဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းခံထားရကြောင်း သတင်းထွက်ပေါ်ခဲ့သည်။[၂၈]
ကရင်နယ်ခြားစောင့်တပ်သည် တပ်မတော်နှင့် အဆက်အသွယ်ဖြတ်တောက်ပြီး ကရင်အမျိုးသားတပ်မတော်အဖြစ် အမည်ပြောင်းလဲခဲ့ပြီးနောက်၊ စစ်အာဏာရှင်ဆန့်ကျင်ရေး တပ်ဖွဲ့များ၏ နှိမ်နင်းမှု ဖြစ်လာနိုင်သည့် အခြေအနေကြောင့် ဤစင်တာအများအပြားသည် ညှင်းပန်းနှိပ်စက်သော အလုပ်ခွင်အခြေအနေများကို လျှော့ချခဲ့သည်။[၁၂] သို့သော် လိမ်လည်မှုလုပ်ငန်းများ၏ လုပ်သားအင်အားနှင့် ပစ်မှတ်များသည် အင်္ဂလိပ်စကားပြောသူများနှင့် အခြားဘာသာစကားပြောသူများအထိ တိုးချဲ့လာခဲ့သည်။[၁၂] တင်းကျပ်သော လုံခြုံရေးအစီအမံများကြောင့် ခြိမ်းခြောက်အကျပ်ကိုင်ခံထားရသော အလုပ်သမားများ ထွက်ပြေးလွတ်မြောက်ရန် များစွာခက်ခဲပြီး[၁၂] ကယ်ဆယ်ခံခဲ့ရသော အရှေ့အာဖရိကမှ လူများသည် ကျွန်ကဲ့သို့သော အခြေအနေများကို ညွှန်းဆိုခဲ့ကြသည်။ အက်ဒစ်အဘာဘာတွင် တွေ့ဆုံမေးမြန်းခဲ့သော ကယ်ဆယ်ခံရသူများက လုပ်ငန်းစွမ်းဆောင်ရည် နိမ့်ကျသူများကို အပြစ်ပေးကြောင်း ရှင်းပြခဲ့သည်။[၂၉][၃၀] တရုတ်လူမျိုး သောင်းနှင့်ချီ၍ ဤဒေသတွင် ဆက်လက်အလုပ်လုပ်ကိုင်နေသော်လည်း လုပ်သားအင်အားသည် နိုင်ငံပေါင်းစုံမှ ပိုမိုပါဝင်လာခဲ့သည်။[၃၁]
၂၀၂၅ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလတွင် တရုတ်အာဏာပိုင်များ၏ ဖိအားပေးမှုကြောင့် ထိုင်းနိုင်ငံသည် ထိုင်းနိုင်ငံမှ မြန်မာနိုင်ငံသို့ နယ်စပ်ဖြတ်ကျော် လျှပ်စစ်ဓာတ်အား ပို့လွှတ်မှုနှင့် လောင်စာဆီထောက်ပံ့မှုများကို ဖြတ်တောက်ခဲ့သည်။ တုံ့ပြန်မှုအနေဖြင့် အွန်လိုင်းရာဇဝတ်မှုနေရာများ တည်ရှိရာ မြန်မာနိုင်ငံနယ်စပ်ဒေသများကို ထိန်းချုပ်ထားသော လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့များသည် ဤနေရာများကို ဆက်တိုက်ဝင်ရောက်စီးနင်းခဲ့ပြီး၊ နောက်လများတွင် လူထောင်ပေါင်းများစွာကို ဖယ်ရှားကာ ထိုင်းအာဏာပိုင်များထံသို့ လွှဲပြောင်းပေးခဲ့သည်။[၃၂] ထိုင်းနိုင်ငံမှတစ်ဆင့် ၎င်းတို့ကို စိစစ်ပြီး ၎င်းတို့၏ ဇာတိနိုင်ငံများသို့ ပြန်လည်ပို့ဆောင်ခဲ့သည်။ ကုလသမဂ္ဂ မူးယစ်ဆေးဝါးနှင့် ရာဇဝတ်မှုဆိုင်ရာရုံး (UNODC) ၏ ထုတ်ပြန်ချက်အရ နိုင်ငံပေါင်း နှစ်ဒါဇင်ကျော်မှ လူများသည် ဤစီးနင်းမှုများတွင် ပါဝင်ခဲ့ပြီး နေရပ်သို့ ပြန်ပို့ခံခဲ့ရသည်။[၃၁] လူအများအပြားက ၎င်းတို့သည် လူကုန်ကူးခံရပြီး ငွေကြေးလိမ်လည်မှု လုပ်ငန်းဝင်းများတွင် အကြမ်းဖက်မှုများကို ခံခဲ့ရကြောင်း ထွက်ဆိုခဲ့ကြသည်။[၃၃]
ရထိုက်မြို့သစ်၏ တိုးချဲ့မှုသည် ကာစီနိုလောင်းကစား၊ အွန်လိုင်းလောင်းကစားနှင့် လိမ်လည်မှုအပြင် အခြားတရားမဝင် စက်မှုလုပ်ငန်းများတွင် ပါဝင်ပတ်သက်နေသော ဒေသတွင်း ဖွဲ့စည်းပုံကျ ရာဇဝတ်ဂိုဏ်းများ ကြီးထွားလာမှု၏ အစွန်းရောက်သော ပြယုဂ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဤလမ်းကြောင်းနှင့်ပတ်သက်၍ ကုလသမဂ္ဂ မူးယစ်ဆေးဝါးနှင့် ရာဇဝတ်မှုဆိုင်ရာရုံးက "အထင်ရှားဆုံး ဥပမာမှာ မြန်မာနိုင်ငံဖြစ်ပြီး၊ နိုင်ငံ၏ ဥပဒေမဲ့ နယ်စပ်ဒေသများတွင် လှုပ်ရှားနေသော ပြည်သူ့စစ်များနှင့် လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့များနှင့် ဖွဲ့စည်းပုံကျ ရာဇဝတ်ဂိုဏ်းများက ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်လျက်ရှိသည်။ နိုင်ငံဖြတ်ကျော် ရာဇဝတ်မှုများမှ ရရှိသောငွေကြေးသည် ငြိမ်းချမ်းရေးနှင့် တည်ငြိမ်ရေးကို တိုက်ရိုက် ထိပါးပျက်ပြားစေသည်။ ပွင့်လင်းသော ပဋိပက္ခ ရှိသည်ဖြစ်စေ၊ မရှိသည်ဖြစ်စေ နိုင်ငံတိုင်းတွင် တရားဥပဒေစိုးမိုးရေးအတွက် စိန်ခေါ်မှုသည် အမှန်တကယ်ရှိနေပြီး ကြီးထွားလာလျက်ရှိသည်" ဟု မှတ်ချက်ပြုခဲ့သည်။
နိုင်ငံတကာ၏ ပိတ်ဆို့အရေးယူမှုများ
[ပြင်ဆင်ရန်]ရထိုက်မြို့သစ်ဖွံ့ဖြိုးရေး၏ နောက်ကွယ်မှ အဓိကကျသော ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ဦးမှာ တရုတ်နိုင်ငံဖွား စီးပွားရေးလုပ်ငန်းရှင် ရှီကျစ်ကျန်း ဖြစ်ပြီး သူသည် နောက်ပိုင်းတွင် ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံသားအဖြစ် ခံယူခဲ့သည်။[၃၄] ရှီကျစ်ကျန်းကို နိုင်ငံတကာ ဖမ်းဝရမ်းဖြင့် ၂၀၂၂ ခုနှစ်တွင် ထိုင်းနိုင်ငံ၌ ဖမ်းဆီးခဲ့ပြီး တရုတ်နိုင်ငံသို့ တရားခံလွှဲပြောင်းပေးအပ်ခြင်းကို ခုခံတိုက်ဖျက်လျက်ရှိသည်။[၃၅] သူသည် တရားမဝင် လောင်းကစားလုပ်ငန်းများ လုပ်ကိုင်ခဲ့သည့် စွဲချက်များဖြင့် ဆယ်စုနှစ်တစ်ခုကျော်ကြာ တရုတ်နိုင်ငံတွင် အလိုရှိနေသူဖြစ်သည်။[၃၆] ကရင်နယ်ခြားစောင့်တပ်ပိုင် ကုမ္ပဏီတစ်ခုသည် ဤစီမံကိန်းတွင် ရှယ်ယာရှင်တစ်ဦး ဖြစ်သည်။[၃၇] ၂၀၂၃ ခုနှစ်တွင် နယ်ခြားစောင့်တပ်၏ ခေါင်းဆောင်များဖြစ်သော စောချစ်သူနှင့် စောမင်းမင်းဦးတို့သည် ရှီကျစ်ကျန်းနှင့်အတူ ဤစီမံကိန်းနှင့် ဆက်စပ်မှု၊ လူကုန်ကူးမှု၊ အဓမ္မရာဇဝတ်မှုကျူးလွန်စေခြင်းနှင့် ညှင်းပန်းနှိပ်စက်မှုများတွင် ပါဝင်ပတ်သက်မှုတို့ကြောင့် ယူနိုက်တက်ကင်းဒမ်းနိုင်ငံ၏ ပိတ်ဆို့အရေးယူခြင်းကို ခံခဲ့ရသည်။[၃၈]
၂၀၂၄ ခုနှစ်တွင် ဥရောပသမဂ္ဂသည် စောချစ်သူ၊ စောတင်ဝင်း၊ စောမုတ်သုန်နှင့် ချစ်လင်းမြိုင်အုပ်စုတို့ကို ရထိုက်စီမံကိန်းတွင် ၎င်းတို့၏ ပါဝင်ပတ်သက်မှုကို အတိအလင်း ရည်ညွှန်း၍ ပိတ်ဆို့အရေးယူခဲ့သည်။[၃၉]
ကိုးကား
[ပြင်ဆင်ရန်]- 1 2 3 Gambling Away Our Lands: Naypyidaw's "Battlefields to Casinos" Strategy in Shwe Kokko (PDF)။ Karen Peace Support Network။ 2020။ April 7, 2023 တွင် မူရင်း (PDF) အား မော်ကွန်းတင်ပြီး။
- ↑ Shwe Koke Ko။ Google Map။ 11 February 2018 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
- 1 2 Han၊ Naw Betty (10 April 2020)။ How the Kayin BGF's business interests put Myanmar at risk of COVID-19 (in en)။ June 9, 2023 တွင် မူရင်းအား မော်ကွန်းတင်ပြီး။ 2020-06-19 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
- 1 2 3 4 Scam City: How the coup brought Shwe Kokko back to life (in en-US) (2022-06-23)။ September 22, 2023 တွင် မူရင်းအား မော်ကွန်းတင်ပြီး။ 2023-03-02 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
- 1 2 Malaysian dad pleads help for scam victims after son died (in en) (2022-09-21)။ December 4, 2022 တွင် မူရင်းအား မော်ကွန်းတင်ပြီး။ 2022-09-24 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
- 1 2 With conflict escalating, Karen BGF gets back to business (in en-US) (2021-05-13)။ December 24, 2023 တွင် မူရင်းအား မော်ကွန်းတင်ပြီး။ 2023-03-02 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
- 1 2 Myanmar's Criminal Zones: A Growing Threat to Global Security (in en) (2022-11-09)။ October 19, 2023 တွင် မူရင်းအား မော်ကွန်းတင်ပြီး။ 2023-03-02 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
- 1 2 "Cambodia scams: Lured and trapped into slavery in South East Asia" (in en-GB)၊ BBC News၊ 2022-09-20။ Archived from the original on November 24, 2023။
- ↑ Myanmar's Casino Cities: The Role of China and Transnational Criminal Networks (in en) (2020-07-27)။ November 27, 2023 တွင် မူရင်းအား မော်ကွန်းတင်ပြီး။ 2023-03-02 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
- ↑ Nachemson၊ Andrew (2020-07-07)။ The mystery man behind the Shwe Kokko project (in en-US)။ December 24, 2023 တွင် မူရင်းအား မော်ကွန်းတင်ပြီး။ 2023-03-02 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
- ↑ Han၊ Naw Betty (16 December 2019)။ The business of the Kayin State Border Guard Force (in en)။ April 7, 2023 တွင် မူရင်းအား မော်ကွန်းတင်ပြီး။ 2020-06-19 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
- 1 2 3 4 ‘Business is back’: BGF adapts under pressure. April 8, 2024. Naw Betty Han. 2024-04-23 ၌ မော်ကွန်းပြန်ကြည့်စက်တွင် မော်ကွန်းတင်ပြီး .. Frontier Myanmar
- 1 2 Myanmar to probe casinos in China-backed developer's 'rogue city' (in en-GB)။ December 23, 2023 တွင် မူရင်းအား မော်ကွန်းတင်ပြီး။ 2020-12-07 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
- 1 2 Aung Zaw (2023-02-27)။ Shwe Kokko - A Secret Chinese City (in en)။ May 21, 2023 တွင် မူရင်းအား မော်ကွန်းတင်ပြီး။ 2023-02-27 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
- 1 2 Han၊ Naw Betty (5 September 2019)။ Shwe Kokko: A paradise for Chinese investment (in en)။ December 24, 2023 တွင် မူရင်းအား မော်ကွန်းတင်ပြီး။ 2020-06-19 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
- 1 2 "Chinese Mega-Project in Myanmar's Kayin State Sparks Resentment And Worry"၊ RFA၊ 2019-11-13။ Archived from the original on October 21, 2023။
- ↑ She Zhijiang: From Shwe Kokko Kingpin to Klong Prem Prison (7 February 2025)။
- 1 2 3 Myanmar: Casino Cities Run on Blockchain Threaten Nation's Sovereignty (in en)။ September 27, 2023 တွင် မူရင်းအား မော်ကွန်းတင်ပြီး။ 2023-03-02 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
- ↑ Myanmar: Transnational Networks Plan Digital Dodge in Casino Enclaves (in en)။ July 16, 2023 တွင် မူရင်းအား မော်ကွန်းတင်ပြီး။ 2023-03-02 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
- ↑ New city project by Chinese firm raises hackles in Kayin (2018-09-18)။ February 18, 2022 တွင် မူရင်းအား မော်ကွန်းတင်ပြီး။ 2020-06-19 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
- 1 2 Chinese Crime Networks Partner with Myanmar Armed Groups (in en) (2020-04-20)။ September 22, 2023 တွင် မူရင်းအား မော်ကွန်းတင်ပြီး။ 2020-06-19 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
- ↑ Head၊ Jonathan (February 6, 2025)။ Casinos, high-rises and fraud: The BBC visits a bizarre city built on scams။ BBC News။ February 7, 2025 တွင် မူရင်းအား မော်ကွန်းတင်ပြီး။ February 7, 2025 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
- ↑ Shwe Koko: Big Winners - Burma Army and international Crime Syndicates at Expense of Karen People – KNU, Community Groups Want it Stopped (in en-US) (2020-03-26)။ April 10, 2023 တွင် မူရင်းအား မော်ကွန်းတင်ပြီး။ 2020-06-19 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
- ↑ Lwin၊ Nan (2020-06-16)။ Myanmar Govt to Probe Contentious Chinese Development on Thai Border (in en-US)။ March 2, 2023 တွင် မူရင်းအား မော်ကွန်းတင်ပြီး။ 2020-06-19 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
- 1 2 Myanmar's Criminal Zones: A Growing Threat to Global Security (in en) (2022-11-09)။ October 19, 2023 တွင် မူရင်းအား မော်ကွန်းတင်ပြီး။ 2023-03-02 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
- ↑ Han၊ Naw Betty (2020-12-30)။ Shwe Kokko locked down as locals fear clashes between Tatmadaw, BGF (in en-US)။ December 24, 2023 တွင် မူရင်းအား မော်ကွန်းတင်ပြီး။ 2023-03-02 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
- ↑ Into the lion's den: The failed attack on Shwe Kokko (in en-US) (2023-05-11)။ June 30, 2023 တွင် မူရင်းအား မော်ကွန်းတင်ပြီး။ 2023-05-28 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
- ↑ Hundreds of Indians Reportedly Trafficked to Myanmar by Cybercrime Operations (in en-US) (2022-09-22)။ December 4, 2022 တွင် မူရင်းအား မော်ကွန်းတင်ပြီး။ 2022-09-24 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
- ↑ Ethiopia repatriates 130 nationals stranded in Myanmar။
- ↑ Forced to scam others worldwide, thousands now detained on Myanmar border (9 March 2025)။
- 1 2 United Nations Office on Drugs and Crime (April 2025)။ Inflection Point: Global Implications of Scam Centres, Underground Banking and Illicit Online Marketplaces in Southeast Asia။ 29 May 2025 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
- ↑ Who powered the expansion of cyber scams in Myawaddy? | Justice For Myanmar။ 2025-05-29 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
- ↑ "Myanmar scam centre survivors recall torture and coercion" (in en)၊ Reuters၊ 2025-02-19။
- ↑ Nachemson၊ Andrew (2020-07-07)။ The mystery man behind the Shwe Kokko project (in en-US)။ 2025-05-29 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
- ↑ "Thai police arrest suspected Chinese gambling kingpin" (in en)၊ Reuters၊ 2022-08-16။
- ↑ A fugitive Chinese businessman's high-profile bet in Myanmar (in en)။ 2025-05-29 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
- ↑ Mon၊ Ye (2018-08-01)။ MIC approves Border Guard Force-backed luxury villas project (in en-US)။ 2025-05-29 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
- ↑ HM Treasury Office of Financial Sanctions Implementation (8 December 2023)။ Financial Sanctions Notice။ 29 May 2025 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
- ↑ Council of the European Union (22 October 2024)။ Council implementing regulation implementing Regulation (EU) No 401/2013 concerning restrictive measures in view of the situation in Myanmar/Burma။ 29 May 2025 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။