တိုင်ထံအက္ခရာ

ဝီကီပီးဒီးယား မှ
အ​ညွှန်း​သို့ ခုန်ကူးရန် ရှာဖွေရန် ခုန်ကူးမည်
Tai Tham
တိုင်ထံ
Tai Tham script sample.png
အမျိုးအစား
ဘာသာစကားများမြောက်ပိုင်းထိုင်း, တိုင်လူး, ခွန်, အီသန် and Lao
အချိန်ကာလ
c. 1300–present
မိခင်စနစ်များ
ရင်သွေးစနစ်များ
[[New Tai Lue alphabet|တိုင်လူးစာအသစ်]
လားရာဘယ်မှ ညာ
ISO 15924Lana, 351
Unicode alias
Tai Tham
ယူနီကုတ်အကွာအဝေး
U+1A20–U+1AAF
[a] The Semitic origin of the Brahmic scripts is not universally agreed upon.

တိုင်ထံ အက္ခရာ ( ထံ သည် "ကျမ်းစာသုံး"ဟုအဓိပ္ပါယ်ရသည်။), သည် လန်နအက္ခရာ ( ထိုင်း: อักษรธรรมล้านนา RTGSAkson Tham Lan Na  ; မြန်မာ: လန်နအက္ခရာ ) သို့မဟုတ် တွာမူးအန်း ( မြောက်ပိုင်းထိုင်း၊ ဤအသံ အကြောင်းlisten , တိုင်လူး ) သည် ထိုင်းနိုင်ငံမြောက်ပိုင်း ( ခမ်းမောင် )၊ တိုင်လူး နှင့် ခူန်း အတွက်သုံးသော စာအရေးအသားစနစ် ဖြစ်သည်။ တိုင်သုံးဘာသာစကား အားလုံးသည် တိုင်အနောက်တောင်ပိုင်းဘာသာစကား ၏အုပ်စုဖြစ်သည်။ ထို့အပြင် ထံအက္ခရာကို လာအို (သို့မဟုတ်လာအိုဟောင်း) နှင့် ဗုဒ္ဓဘာသာ ပေလက်စာမူများ နှင့်မှတ်စုစာအုပ်များတွင်အသုံးပြုသောအခြားစကားများအတွက်အသုံးပြုသည်။ ၎င်းအက္ခရာကို ထံ (သို့) ယွန်းအက္ခရာဟုလည်းခေါ်သည်။ [၁]

မြောက်ပိုင်းထိုင်းဘာသာ သည် (စံ) ထိုင်း နှင့်ရင်းနှီးသောဆွေမျိုးဖြစ်သည်။ ၎င်းကို ထိုင်းနိုင်ငံမြောက်ပိုင်းမှ လူ ၆ သန်းနီးပါးနှင့် လာအိုနိုင်ငံ တွင်ထောင်ပေါင်းများစွာကပြောဆိုကြပြီးအချို့မှာ လန်နအက္ခရာ တွင်စာတတ်မြောက်ကြသည်။ ဒီဇာတ်ညွှန်းကိုဘုန်းကြီးတွေကဖတ်နေဆဲ။ ထိုင်းနိုင်ငံမြောက်ပိုင်းတွင် ဘာသာစကား ၆ ခုနှင့်ထိုင်း ဘာသာစကား ၅ ခုသည် ထိုင်းအက္ခရာ သို့ကူးယူရာတွင်အခက်အခဲဖြစ်စေသည်။ လူငယ်များကြားတွင်ဇာတ်ညွှန်းကိုတစ်ဖန်ပြန်လည်ရှင်သန်လာစေရန်စိတ် ၀ င်စားမှုများရှိသော်လည်းထပ်တိုးရှုပ်ထွေးမှုတစ်ခုမှာခေတ်သစ်ပြောဆိုသောပုံစံသည်ကမူအမ်ဟုခေါ်သည့်အဟောင်းပုံစံနှင့်အသံထွက်ကွာခြားမှုဖြစ်သည်။ [၂]

တိုင်လူး၏ဟောပြောသူ ၆၇၀,၀၀၀ ရှိသည်။ ၁၉၅၀ မတိုင်မီမွေးဖွားခဲ့သူအချို့သည် Tham ၌စာတတ်မြောက်ကြသည်။ Old Tai Lue ဟုလည်းခေါ်သည်။[ကိုးကားချက်လိုသည်] script ကိုလည်းဘုန်းတော်ကြီးကျောင်းများတွင်ဆက်လက်သင်ကြားပေးခဲ့သည်။ Tai Tai Lue ဇာတ်ညွှန်း ကို Tham မှဆင်းသက်လာသည်။ Khünပြောသူ ၁၂၀,၀၀၀ ရှိပြီး Lanna သည်တစ်ခုတည်းသောဇာတ်ညွှန်းဖြစ်သည်။

ဇင်းမယ်ရှိဗုဒ္ဓဘာသာဘုန်းတော်ကြီးကျောင်းအပြင်ဘက်တွင် လန်နစာလုံးများဖြင့်ရေးသားထားသော ဝတ်မိုခမ်းတူအင်နှင့် (ထိုင်းဘာသာဖြင့်လမ်းနံပါတ် ၁၁၉)ကို ဖော်ပြထားသောဘုတ်။
Categorized
Obstruents Nasals
ပင်မ ဖြည့် ပင်မ ဖြည့် ပင်မ ဖြည့် main
Lanna-1.png

က

/က/

မြင့
Lanna-2.png



/ခ/

မြင့်
Lanna-3.png



/ခ/

မြင့်
Lanna-4.png



/ခ/

နိမ့်
Lanna-5.png



/ခ/

နိမ့်
Lanna-6.png



/ခ/

နိမ့်
Lanna-7.png



/င/

နိမ့်
Lanna-8.png

chǎ

/t͡ɕ/

high
Lanna-9.png



/s/

high
Lanna-10.png

cha᷇

/t͡ɕ/

low
Lanna-11.png

sa᷇

/s/

low
Lanna-12.png, Lanna-jh-Lue.png

sa᷇

/s/

low
Lanna-13.png

nya᷇

/ɲ/

low
Lanna-14.png

la tǎ

/t/

high
Lanna-15.png, Lanna-ratha-Lue.png

la thǎ

/tʰ/

high
Lanna-17.png

da᷇

/d/

mid
Lanna-15-5.png

la tha᷇

/tʰ/

low
Lanna-16.png

la na᷇

/n/

low
Lanna-18.png



/t/

high
Lanna-19.png

thǎ

/tʰ/

high
Lanna-20.png

ta᷇

/t/

low
Lanna-21.png

tha᷇

/tʰ/

low
Lanna-22.png

na᷇

/n/

low
Lanna-23.png



/b/

mid
Lanna-24.png



/p/

high
Lanna-25.png

phǎ

/pʰ/

high
Lanna-26.png



/f/

high
Lanna-27.png

pa᷇

/p/

low
Lanna-28.png

fa᷇

/f/

low
Lanna-29.png

pha᷇

/pʰ/

low
Lanna-30.png

ma᷇

/m/

low
Uncategorized
Lanna-31.png

nya᷇

/ɲ/

low
Lanna-44.png



/j/

mid
Lanna-32.png

ha᷇

/h/

low
Lanna-33.png

la᷇

/l/

low
Lanna-34.png

wa᷇

/w/

low
Lanna-35.png



/s/

high
Lanna-36.png



/s/

high
Lanna-37.png



/s/

high
Lanna-38.png



/h/

high
Lanna-39.png

la᷇

/l/

low
Lanna-40.png, Lanna-a.png

ǎ

/ʔ/

mid
Lanna-41.png

ha᷇

/h/

low




ဝ္လ -္



</br> / lɛ̄ː /




နာ



စ / nāː /




sǒrsǒngho᷇ng



</br> / sɔ̌ːsɔ̌ːŋhɔ᷇ːŋ /
ဏ္ည



nya᷇ня᷇



</br> / ɲa᷇ʔɲa᷇ʔ /
link=



</br> ra rng



</br> /la᷇.hōːŋ/




လိ



/ lɯ᷇ʔ /




လီ



/ lɯ̄ː /
တိုင်ထံ Lanna-40.png - Lanna-aa.png Lanna-Pali-i.png Lanna-Pali-ii.png Lanna-Pali-u.png Lanna-Pali-uu.png Lanna-Pali-e.png Lanna-e.png - Lanna-aa.png
အာ အော
အိုင်ပီအေ / ʔáʔ / / ʔāː / / ʔíʔ / / ʔīː / / ʔúʔ / / ʔūː / / ʔēː / / ʔōː /

အသံ အမှတ်အသားများ[ပြင်ဆင်ရန်]

link=



</br> mai yo



</br> /máj.jɔ́ʔ/
link=



</br> mai kho chang



</br> /máj.xɔ̌ː.t͡ɕáːŋ/

တိုင်ထမ်နှင့် အက္ခရာဆင်တူသည့်ဘာသာများ[ပြင်ဆင်ရန်]

တိုင်ထံ တိုင်လူးစာသစ် ထိုင်း လာအို မြန်မာ ခမာ
အိုင်ပီအေ အက္ခရာ Subs.
/ká/ Lanna-1.png တမ်းပလိတ်:Script/Tai Tham တမ်းပလိတ်:Script/Tai Tham က
/xá/ Lanna-2.png တမ်းပလိတ်:Script/Tai Tham တမ်းပလိတ်:Script/Tai Tham
/xá/ Lanna-3.png တမ်းပလိတ်:Script/Tai Tham - -
/ka᷇/ Lanna-4.png တမ်းပလိတ်:Script/Tai Tham တမ်းပလိတ်:Script/Tai Tham
/xa᷇/ Lanna-5.png တမ်းပလိတ်:Script/Tai Tham -
/xa᷇/ Lanna-6.png တမ်းပလိတ်:Script/Tai Tham တမ်းပလိတ်:Script/Tai Tham - Lao-Pali-gh.png
/ŋa᷇/ Lanna-7.png တမ်းပလိတ်:Script/Tai Tham တမ်းပလိတ်:Script/Tai Tham
ထိုင်ထံ တိုင်လူးစာသစ် Thai Lao Burmese Khmer
အိုင်ပီအေ အက္ခရာ Subs.
/t͡ɕá/ Lanna-8.png တမ်းပလိတ်:Script/Tai Tham တမ်းပလိတ်:Script/Tai Tham
/sá/ Lanna-9.png တမ်းပလိတ်:Script/Tai Tham တမ်းပလိတ်:Script/Tai Tham - Lao-Pali-ch.png
/t͡ɕa᷇/ Lanna-10.png တမ်းပလိတ်:Script/Tai Tham တမ်းပလိတ်:Script/Tai Tham
/sa᷇/ Lanna-11.png တမ်းပလိတ်:Script/Tai Tham -
/sa᷇/ Lanna-12.png တမ်းပလိတ်:Script/Tai Tham တမ်းပလိတ်:Script/Tai Tham - Lao-Pali-jh.png
/ɲa᷇/

/ja᷇/
Lanna-13.png တမ်းပလိတ်:Script/Tai Tham တမ်းပလိတ်:Script/Tai Tham - Lao-Pali-ny.png
Tai Tham New Tai Lue Thai Lao Burmese Khmer
IPA Alphabet Subs.
/tá/ Lanna-14.png တမ်းပလိတ်:Script/Tai Tham တမ်းပလိတ်:Script/Tai Tham - Lao-Pali-T.png
/tʰá/ Lanna-15.png တမ်းပလိတ်:Script/Tai Tham တမ်းပလိတ်:Script/Tai Tham - Lao-Pali-Th.png
/dá/ Lanna-17.png တမ်းပလိတ်:Script/Tai Tham တမ်းပလိတ်:Script/Tai Tham ฑ,ด Lao-Pali-D.png,ດ
/tʰa᷇/ Lanna-15-5.png တမ်းပလိတ်:Script/Tai Tham တမ်းပလိတ်:Script/Tai Tham - Lao-Pali-Dh.png
/na᷇/ Lanna-16.png တမ်းပလိတ်:Script/Tai Tham တမ်းပလိတ်:Script/Tai Tham - Lao-Pali-N.png
Tai Tham New Tai Lue Thai Lao Burmese Khmer
IPA Alphabet Subs.
/tá/ Lanna-18.png တမ်းပလိတ်:Script/Tai Tham တမ်းပလိတ်:Script/Tai Tham
/tʰá/ Lanna-19.png တမ်းပလိတ်:Script/Tai Tham တမ်းပလိတ်:Script/Tai Tham
/ta᷇/ Lanna-20.png တမ်းပလိတ်:Script/Tai Tham တမ်းပလိတ်:Script/Tai Tham
/tʰa᷇/ Lanna-21.png တမ်းပလိတ်:Script/Tai Tham တမ်းပလိတ်:Script/Tai Tham Lao-Pali-dh.png
/na᷇/ Lanna-22.png တမ်းပလိတ်:Script/Tai Tham တမ်းပလိတ်:Script/Tai Tham
Tai Tham New Tai Lue Thai Lao Burmese Khmer
IPA Alphabet Subs.
/bá/ Lanna-23.png တမ်းပလိတ်:Script/Tai Tham တမ်းပလိတ်:Script/Tai Tham
/pá/ Lanna-24.png တမ်းပလိတ်:Script/Tai Tham -
/pʰá/ Lanna-25.png တမ်းပလိတ်:Script/Tai Tham တမ်းပလိတ်:Script/Tai Tham
/fá/ Lanna-26.png တမ်းပလိတ်:Script/Tai Tham -
/pa᷇/ Lanna-27.png တမ်းပလိတ်:Script/Tai Tham တမ်းပလိတ်:Script/Tai Tham
/fa᷇/ Lanna-28.png တမ်းပလိတ်:Script/Tai Tham -
/pʰa᷇/ Lanna-29.png တမ်းပလိတ်:Script/Tai Tham တမ်းပလိတ်:Script/Tai Tham Lao-Pali-bh.png
/ma᷇/ Lanna-30.png တမ်းပလိတ်:Script/Tai Tham တမ်းပလိတ်:Script/Tai Tham

အမျိုးအစားခွဲခြားအက္ခရာများ[ပြင်ဆင်ရန်]

Tai Tham နယူးတိုင်လူး ထိုင်း လာအို ဗမာ ခမာ
IPA အက်ခရာ Subs ။
/ɲa᷇/



/ja᷇/ [၃]
Lanna-31.png တမ်းပလိတ်:Script/Tai Tham တမ်းပလိတ်:Script/Tai Tham ต่ำ
/já/ Lanna-44.png တမ်းပလိတ်:Script/Tai Tham - อยกลาง, อย
/ha᷇/



/la᷇/
Lanna-32.png တမ်းပလိတ်:Script/Tai Tham တမ်းပလိတ်:Script/Tai Tham
/lɯ́ʔ/ Lanna-42.png တမ်းပလိတ်:Script/Tai Tham - -
/la᷇/ Lanna-33.png တမ်းပလိတ်:Script/Tai Tham တမ်းပလိတ်:Script/Tai Tham
/lɯ̄ː/ Lanna-43.png တမ်းပလိတ်:Script/Tai Tham - -
/wa᷇/ Lanna-34.png တမ်းပလိတ်:Script/Tai Tham တမ်းပလိတ်:Script/Tai Tham
Tai Tham နယူးတိုင်လူး ထိုင်း လာအို ဗမာ ခမာ
IPA အက်ခရာ Subs ။
/sá/ Lanna-35.png တမ်းပလိတ်:Script/Tai Tham တမ်းပလိတ်:Script/Tai Tham - Lao-Sanskrit-sh.png
/sá/ Lanna-36.png တမ်းပလိတ်:Script/Tai Tham တမ်းပလိတ်:Script/Tai Tham - Lao-Sanskrit-S.png
/sá/ Lanna-37.png တမ်းပလိတ်:Script/Tai Tham တမ်းပလိတ်:Script/Tai Tham
/há/ Lanna-38.png တမ်းပလိတ်:Script/Tai Tham တမ်းပလိတ်:Script/Tai Tham
/la᷇/ Lanna-39.png တမ်းပလိတ်:Script/Tai Tham တမ်းပလိတ်:Script/Tai Tham - Lao-Pali-L.png
/ʔá/ Lanna-40.png တမ်းပလိတ်:Script/Tai Tham တမ်းပလိတ်:Script/Tai Tham
/ha᷇/ Lanna-41.png တမ်းပလိတ်:Script/Tai Tham - -

ကိန်းဂဏန်းများ[ပြင်ဆင်ရန်]

လန်န တွင်ဂဏန်းနှစ်စုံရှိသည်။ ပထမဝတ် လေက်နိုင်ထံ ကို ဝတ်ပြုရေးအတွက် ရည်ရွယ်သုံးသည်။ နောက်တစ်ခုမှာ လေက်ဟိုအာ ကိုနေ့စဉ်ဘ၀တွင်အသုံးပြုသည်။ [၄]

အာရဂဏန်း 0
Hora ဂဏန်းများ တမ်းပလိတ်:Script/Tai Tham တမ်းပလိတ်:Script/Tai Tham တမ်းပလိတ်:Script/Tai Tham တမ်းပလိတ်:Script/Tai Tham တမ်းပလိတ်:Script/Tai Tham တမ်းပလိတ်:Script/Tai Tham တမ်းပလိတ်:Script/Tai Tham တမ်းပလိတ်:Script/Tai Tham တမ်းပလိတ်:Script/Tai Tham တမ်းပလိတ်:Script/Tai Tham
ထန်းဂဏန်းများ တမ်းပလိတ်:Script/Tai Tham တမ်းပလိတ်:Script/Tai Tham တမ်းပလိတ်:Script/Tai Tham တမ်းပလိတ်:Script/Tai Tham တမ်းပလိတ်:Script/Tai Tham တမ်းပလိတ်:Script/Tai Tham တမ်းပလိတ်:Script/Tai Tham တမ်းပလိတ်:Script/Tai Tham တမ်းပလိတ်:Script/Tai Tham တမ်းပလိတ်:Script/Tai Tham
ထိုင်းကိန်းဂဏန်းများ 2 3 4 5 6 7 8 9
လာအိုနံပါတ်များ 0 င် 1 2 3 4 5 6 7 8 9
မြန်မာကိန်းဂဏန်းများ
ခမာ အက္ခရာ

သင်္သကရိုက် နှင့်ပါဠိ[ပြင်ဆင်ရန်]

( တိုင်ထံအရေးအသားသည် အိန္ဒိယအက္ခရာများ နှင့်အားလုံးတူညီသည်။) ရေးသားဖို့ပြုပြင်မွမ်းမံတဲ့အရေအတွက်ကိုအသုံးပြုသည် ပါဠိ (အထူးနှင့်ဆက်စပ်ဘာသာစကားများ Sanskrit ) ။ ပါဠိကိုရေးသောအခါဗျည်း (၃၃) ခုနှင့်သရအက္ခရာ ၁၂ လုံးသာအသုံးပြုသည်။

အမျိုးအစား တမ်းပလိတ်:Script/Tai Tham vagga[ပြင်ဆင်ရန်]

အတန်းအစား



သံပြင်း






အဃောသ อโฆษะ

သံပြင်း



အဃောသ อโฆษะ

သံပျော့



</br> ထုတ်ဖော်ပြောဆို



</br> โฆษะ




</br> ထုတ်ဖော်ပြောဆို



</br> โฆษะ
နှာခေါင်း



</br> นาสิก
velar Lanna-1.png က [ka] Lanna-2.png[kha] Lanna-4.png[ga] Lanna-6.png[gha] Lanna-7.png[ṅa]
ချစ်ခြင်းမေတ္တာ Lanna-8.png[ca] Lanna-9.png[cha] Lanna-10.png caဇi [ja] Lanna-12.png[jha] Lanna-13.png[ña]
ကျေးဇူးတင်ပါတယ် Lanna-14.png[ṭa] Lanna-15.png[ṭha] Lanna-17.png[ḍa] Lanna-15-5.png[ḍha] Lanna-16.png[ṇa]
သွား Lanna-18.png[ta] Lanna-19.png[tha] Lanna-20.png[da] Lanna-21.png[dha] Lanna-22.png[na]
ဓာတ်ခွဲခန်း Lanna-24.png[pa] Lanna-25.png[pha] Lanna-27.png[ba] Lanna-29.png[bha] Lanna-30.png[ma]
အသံအတန်းအစား L
တကယ ချစ်ခြင်းမေတ္တာ ကျေးဇူးတင်ပါတယ် သွား ဓာတ်ခွဲခန်း အသံ
Lanna-31.png[ya] Lanna-32.png[ra] Lanna-33.png[la] Lanna-34.png[va] L
Lanna-35.png[śa] Lanna-36.png[ṣa] Lanna-37.png[sa]
Lanna-38.png[ha]
  1. Everson, Michael, Hosken, Martin, & Constable, Peter. (2007). Revised proposal for encoding the Lanna script in the BMP of the UCS.
  2. Natnapang Burutphakdee (October 2004)။ Khon Muang Neu Kap Phasa Muang (PDF)။ Presented at 4th National Symposium on Graduate Research, Chiang Mai, Thailand, August 10–11, 2004။ Asst. Prof. Dr. Kirk R. Person, adviser။ Chiang Mai: Payap UniversityJune 8, 2013 တွင် ပြန်စစ်ပြီးThe reason why they called this language ‘Kammuang’ is because they used this language in the towns where they lived together, which were surrounded by mountainous areas where there were many hill tribe people.
  3. In Tai Lue
  4. Omniglot.