အတ္တလန္တိတ် စာချုပ်

Wikipedia မှ
ဤနေရာသို့သွားရန် - အ​ညွှန်း​, ရှာ​ဖွေ​ရန်​
ဝင်​စ​တန်​ချာ​ချီ တည်း​ဖြတ်​ခဲ့​သည့် အတ္တ​လန္တိတ်​စာချုပ်​၏ နောက်ဆုံး​စာကြမ်း

အတ္တ​လန်​တိတ် စာချုပ်[ပြင်​ဆင်​ရန်​]

စိန့်​ဂျိမ်း​နန်းတော် ကြေညာ​ချက်​ထွက်​ပြီး မ​ကြာ​မီ အချိန်​တွင် အတ္တ​လန်​တိတ် စာချုပ် (Atlantic Charter) ဟူ​သော အမည်​ဖြင့် ကြေညာ​ချက် တ​ခု ထွက်ပေါ်​လာ ခဲ့​သည်။ အမေ​ရိ​ကန် သမ္မတ ဖ​ရန်​က​လင် ဒီ​လာ​နိုး​ရု​စ​ဗဲ့ (Franklin Delno Roosevelt) နှင့် ဗြိတိသျှ ဝန်ကြီး​ချုပ် ဝင်​စ​တန်​ချာ​ချီ (Winston Churchill) တို့ အတ္တ​လန်​တိတ် သမုဒ္ဒရာ အတွင်း အထူး​လျှို့​ဝှက်​စွာ ဆွေးနွေး​ရာ​မှ ထွက်ပေါ်​လာ​သော ရလဒ် ဖြစ်​သည်။ တွေ့​ဆုံ​ကြ​သည့် နေရာ အတိ​အကျ​မှာ န​ယူး​ဖောင်​လန်​ကျွန်း​၏ အရှေ့​ဘက် ကမ်း​ရိုး​တန်း အနီး အတ္တ​လန်​တိတ် သမုဒ္ဒရာ အတွင်း ပ​လာ​ဆင့်​ရှာ ပင်​လယ်အော် (Placentia Bay) ၏ တ​ခု​သော နေရာ​၌ ကျောက်ဆူး​ချထား​သော ယူ​အက်(စ)အက်(စ) ဩ​ဂတ်​စ​တာ (USS Augusta) ဖျက်​သင်္ဘောပေါ်​၌ ဖြစ်​၏။ နေ့​ရက်​သည် ၁​၉​၄​၁ ခု၊ ဩဂုတ် ၁​၄ ဖြစ်​သည်။

ဖက်​ဆစ် ဝင်ရိုး​တန်း နိုင်ငံ​တို့ ကြမ်း​ချင်​တိုင်း ကြမ်း​နေ​ချိန်၊ ကြမ်း​သ​လောက် ရမ်း​သ​လောက်​လည်း အောင်မြင်​နေ​ချိန်၊ ဟစ်​တ​လာမူ​ဆို​လီ​နီနှင့် ဂျပန် စစ်​ခေါင်းဆောင်​များ လက်ခ​မောင်း ခတ်​နေ​သည့် အချိန်​ကာလ ဖြစ်​၏။ အတ္တ​လန်​တိတ် သမုဒ္ဒရာ​၏ နေရာ အနှံ့အပြား​တွင် ဂျာမန်​တို့​၏ လက်​ချက်​ကြောင့် ဗြိတိသျှ စ​သည့် မဟာမိတ် သင်္ဘော​တို့ တ​စုပ်စုပ် မြုပ်​နေ​သည့် အချိန်​လည်း ဖြစ်​၏။ ထို​စဉ်​က တ​ခု​တည်း​သော ဆို​ရှယ်​လစ်​နိုင်ငံ ဖြစ်​သည့် ဆိုဗီယက် ပြည်ထောင်​စု​ကို​ပင် နာ​ဇီ​ဂျာမနီ​က စတင် ရန်မူ​နေ​လေ​ပြီ။

အမေ​ရိ​ကန်​နှင့် ဗြိတိသျှ ထိပ်​သီး ခေါင်းဆောင် နှစ်​ဦး​တို့ တွေ့​ဆုံ​ကြ​သည့် နေရာ၊ အချိန်​အခါ​နှင့် အကြောင်း ကိစ္စ​တို့​မှာ အထူး​ကိစ္စ​တို့ ချည်း​သာ ဖြစ်​ရကား ထို​ဆွေးနွေး​ပွဲ​မှ ထွက်ပေါ်​လာ​သော ကြေညာ​ချက်​သည် မြန်မာ၊ အိန္ဒိယ စ​သည့် ကို​လို​နီ​နိုင်ငံ​များ အပါအဝင် တ​ကမ္ဘာ​လုံး​သို့ ပဲ့တင်ထပ် သွား​ခဲ့​လေ​၏။ အတ္တ​လန်​တိတ် စာချုပ်​ပါ စာ​ပိုဒ် ၈ ပိုဒ် အနက် စာ​ပိုဒ် ၈ ကို အောက်​တွင် အရင်း​အတိုင်း တိုက်ရိုက် ဘာသာ​ပြန်​၍ ဖော်​ပြ​လိုက်​ပါ​သည်။

"(၈) ဂျာမန် နာ​ဇီ အာဏာ​ရှင်​စနစ်​ကို အပြီး​တိုင် ချေ​မှုန်း​ပြီး​နောက် နိုင်ငံ အသီး​သီး​တို့​အား ၎င်း​တို့ အသီး​သီး​၏ ပိုင်​နက် နယ်နိမိတ် အတွင်း​၌ စိတ်ချ လုံခြုံ​စွာ နေထိုင်​နိုင်​ကြ​စေ​ရန် အလို့​ငှာ လည်းကောင်း၊ ဒေသ အရပ်​ရပ်​ရှိ လူ​အားလုံး​တို့​အား စိုးရိမ်​ကြောင့်ကြ၊ ကြောက်ရွံ့​ရ​မှု​နှင့် ဆင်းရဲ​တောင့်တ အလို​မ​ပြည့်​ဝ​မှု​တို့​မှ လွတ်​ကင်း​ကြ​စေ​ရန် အလို့​ငှာ လည်းကောင်း၊ လွတ်လပ်​စွာ နေထိုင်​နိုင်​ကြ​စေ​ခြင်း အလို့​ငှာ လည်းကောင်း လို​အပ်​သော ငြိမ်း​ချမ်း​ရေး​ကို တည်ဆောက်​ရန် ခေါင်းဆောင် နှစ်​ဦး​တို့​က မျှော်​မှန်း​ထား​ကြ​ကြောင်း …"

ဤ​အချက်​သည် လွန်​ခဲ့​သည့် နှစ်​လ​ခန့်​က ထုတ်​ပြန်​ခဲ့​သည့် စိန့်​ဂျိမ်း​နန်းတော် ကြေညာ​ချက်​နှင့် တ​ထပ်​တည်း​လို​ပင် ဖြစ်​ပြီး ထပ်လောင်း​၍ အားဖြည့် ပေးလိုက်​၏။ ထူးခြား​ချက် နှစ်​ရပ်​ကား ရှိ​ပေ​သည်။

ဒုတိယ ကမ္ဘာ​စစ်​ကြီး စောစော​ပိုင်း​တွင် ဗြိ​တိန်​နှင့် ပြင်​သစ် စ​သည့် မဟာမိတ်​နိုင်ငံ​တို့ ဘက်​မှ ပါဝင် တိုက်ခိုက် နေ​ကြ​သော နိုင်ငံ​တို့​အား အမေ​ရိ​ကန် ပြည်ထောင်​စု​သည် စိတ်​ဓာတ်​အား​ဖြင့်​သာ ကူညီ​ခဲ့​၏။ အတ္တ​လန်​တိတ် စာချုပ် အရ​မူ စိတ်​ဓာတ်​အား ပစ္စည်း အင်အား​ဖြင့် သာ​မက ကိုယ်​ထိ​လက်​ရောက် စိတ်​ဓာတ်၊ ပစ္စည်း၊ လက်နက်၊ လူသူ အားလုံး အိတ်​သွန်​ဖာ​မှောက် ပါဝင် လာ​တော့​မည်​ဟု အမေ​ရိ​ကန်​က ကမ္ဘာ​သို့ ကြေညာ​လိုက်​ဘိ သကဲ့သို့ ရှိ​၏။ ဝင်ရိုး​တန်း နိုင်ငံ​တို့​ကို စိန်ခေါ် လိုက်​ခြင်း​ပင် ဖြစ်​၏။ ဒုတိယ​ကမ္ဘာ​စစ်တွင် ပြိုင်ဘက် ဖြစ်​ကြ​သော အင်အား​စု နှစ်​ရပ်​တွင် မဟာမိတ်​တို့​ဘက်​က သိသိ​သာသာ​ကြီး အလေး​ကဲ သွား​၏။ ဤ​ကား အတ္တ​လန်​တိတ် စာချုပ်​၏ ပထမ ထူးခြား​ချက် ဖြစ်​၏။

အတ္တ​လန်​တိတ် စာချုပ်​နှင့် ဗိုလ်​ချုပ်​အောင်​ဆန်း[ပြင်​ဆင်​ရန်​]

ရှု​ထောင့် တ​မျိုး​မှ ကြည့်သော် ဒုတိယ ကမ္ဘာ​စစ်​မှာ အာ​ရှအာ​ဖ​ရိ​က စ​သည်​တို့​တွင် ကို​လို​နီ နယ်ပယ် အမြောက်​မြား​ကို သိမ်းပိုက် အုပ်ချုပ်​လျက် ရှိ​သော ဗြိ​တိန်​နှင့် ပြင်​သစ် စ​သည့် ဥ​ရော​ပ နယ်​ချဲ့ နိုင်ငံ​ကြီး တ​စု​နှင့် နယ်ပယ် ချဲ့ထွင်​ရာ​၌ နောက်ကျ ကျန်​ရစ်​ပြီး ဝေစု ရ​လို​သော ဂျာမနီ၊ အီ​တ​လီ​နှင့် ဂျပန် သုံး​ပွင့်​ဆိုင်​တို့ အချင်းချင်း အားစမ်း​သော၊ ကို​လို​နီ​နယ် လု​သော​ပွဲ ဖြစ်​သည်။ မြန်မာ၊ အိန္ဒိယ၊ အင်ဒို​နီး​ရှား၊ အို​ဒို​ချိုင်း​နား စ​သည့် သူ့​ကျွန်​ဘဝ ရောက်​နေ​ကြ​သော နိုင်ငံ​များ အဖို့ ရွေးချယ်​စရာ မ​ရှိ​ချေ။ စစ်ပြိုင်​ဘက် အုပ်စု နှစ်​ခု​လုံး နယ်​ချဲ့​သမား​ချင်း အတူတူ​နှင့် အနူ​နူ​သာ ဖြစ်​ခဲ့​သည်။ အတ္တ​လန်​တိတ် စာချုပ် ထွက်ပေါ်​လာ​သော အခါ​တွင်​ကား လုံခြုံ​ရေး၊ လွတ်လပ်​ရေး၊ ငြိမ်း​ချမ်း​ရေး၊ တန်းတူ​ညီမျှ​ရေး၊ ဆင်းရဲ​တွင်း​မှ လွတ်မြောက်​ရေး စ​သော သဘော​တရား​တို့​ကို အတိ​အလင်း ဖော်​ပြ ပါရှိ​လာ​၏။ ဤ​တွင် မည်​သည့်​ဘက်​မှ ပါဝင် မဲ​တင်း ပေး​ရ​မည်​ကို ဝေခွဲ​မ​ရ ဖြစ်​နေ​ကြ​သော ကို​လို​နီ​နိုင်ငံ အသီး​သီး​ရှိ ပြည်​သူ ပြည်​သား​တို့ အဖို့ မည်​သည့်​ဘက်​က ရပ်​တည် သင့်​သည်​ကို ဆုံးဖြတ်​ရန် လွယ်ကူ သွား​စေ​ခဲ့​သည်။ တ​နည်း​ဆိုသော် အတ္တ​လန်​တိတ် စာချုပ် ထွက်ပေါ်​လာ​သည်​မှ စ​၍ ဒုတိယ ကမ္ဘာ​စစ်​တွင် ပြိုင်ဆိုင် တိုက်ခိုက် နေ​ကြ​သော နိုင်ငံ အုပ်စု​များ အနက် ငြိမ်း​ချမ်း​ရေး၊ လုံခြုံ​ရေး၊ ကိုယ့်​ကြမ္မာ​ကိုယ် ဖန်တီး​ခွင့်​ရ​ရေး၊ ဒီ​မို​က​ရေ​စီ​ရေး​ကို လိုလား​သူ​တို့​က တဖက်၊ ဖက်​ဆစ် အာဏာ​ရှင် စနစ်​ကို ကျင့်​သုံး​သူ​တို့​က တဖက်​ဖြင့် နှစ်​ပိုင်း နှစ်​ကဏ္ဍ ကွဲပြား ထင်ရှား​သွား​၏။ အဖြူ အမည်း၊ ဘီလူး​စည်း လူ့​စည်း ခွဲ​ခြား လိုက်​သကဲ့သို့ ဖြစ်​ခဲ့​၏။ ကို​လို​နီ​နိုင်ငံ အသီး​သီး​ရှိ ပြည်​သူ​များ (မြန်မာ​တို့ အပါအဝင်) တို့​သည် အတ္တ​လန်​တိတ် စာချုပ် ထွက်ပေါ် မ​လာ​မီ အထိ ကာလ​တွင် ဟို​ဘက် လိုက်​ရ​နိုးနိုး သည်​ဘက် လိုက်​ရ​နိုးနိုး အမှန်​ပင် ဝေခွဲ​မ​ရ ကာလ ဖြစ်​ခဲ့​ကြ​ပေ​သည်။ အဆို​ပါ အတ္တ​လန်​တိတ် စာချုပ်​၏ ဒုတိယ ထူးခြား​ချက်​သည် ၁​၉​၄​၅ ခု​နှစ်​က အမျိုးသား ခေါင်းဆောင်​ကြီး ဗိုလ်​ချုပ်​အောင်​ဆန်း​၏ မိန့်ခွန်း​တ​ရပ်​တွင် ပေါ်လွင်​စွာ ထင်​ဟပ်​လျက် ရှိ​သည်။

၁​၉​၄​၅ ခု၊ ဩဂုတ်​လ​၌ ဖ​ဆ​ပ​လ အဖွဲ့​ချုပ်သို့ နိုင်ငံ​ရေး အသင်း​အဖွဲ့ အသီး​သီး​မှ ခေါင်းဆောင်​များ​ကို ဖိတ်ခေါ်​၍ နိုင်ငံ​ရေး အခြေအနေ​ကို ရှင်းလင်း တင်ပြ​ရာ​တွင် ဗိုလ်​ချုပ် အောင်​ဆန်း​က ဖ​ဆ​ပ​လ အဖွဲ့​ချုပ်​၏ ရည်​ရွယ်​ချက်​များ​ကို ဖော်​ပြ​ရာ အောက်​ပါ အချက်​လည်း ပါဝင်​၏။

(က) ဖက်​ဆစ်​ဝါဒ ကမ္ဘာ​တွင် လုံး​ဝ ကွယ်ပျောက်​သည် အထိ ဆောင်ရွက်​ရန်။

(ခ) အတ္တ​လန်​တိတ် ကြေညာ​ချက်၊ တီ​ဟီ​ရန် ကြေညာ​ချက် စ​သော ကြေညာ​ချက်​များ အတိုင်း မြန်မာ​ပြည်​သူ ပြည်​သား​တို့​သည် မိမိ​တို့ ကံ​ကြမ္မာ​ကို မိမိ​တို့​ဘာသာ ဖန်တီး​နိုင်​ရန်။

(ဂ) မြန်မာ​ပြည်​ရှိ တိုင်း​ရင်း​သား လူ​မျိုး​တိုင်း မိမိ​တို့ ကံ​ကြမ္မာ​ကို မိမိ​တို့​ဘာသာ ဖန်တီး​နိုင်​ပြီး အားလုံး​၏ သဘော​နှင့် ညီညွတ်​စွာ ထူထောင်​သော နိုင်ငံ တည်ထောင်​ရန်။

(မှတ်ချက် - မူရင်း​သတ်ပုံ အတိုင်း ဖော်​ပြ​ထား​ပါ​သည်။)

အတ္တ​လန်​တိတ် စာချုပ်​မှ ပေးလိုက်​သော မျှော်လင့်​ချက် ရောင်ခြည်​ကြောင့် မြန်မာ၊ အိန္ဒိယ၊ မလေးရှား၊ အင်ဒို​နီး​ရှား စ​သည့် ကို​လို​နီ နိုင်ငံ​များ​က ယင်း​စာချုပ်​ပါ ပြဋ္ဌာန်း​ချက်​တို့​ကို ကိုး​ကား​လျက် လွတ်လပ်​ရေး၊ ကိုယ့်​ကြမ္မာ​ကိုယ် ဖန်တီး​ခွင့်​ရ​ရေး တောင်း​ဆို​သံ​တို့​သည် ပိုမို ကျယ်​လောင်​စွာ မြည်​ဟီး သွား​ခဲ့​သည်။ ဗြိတိသျှ ဝန်ကြီး​ချုပ် ချာ​ချီ​သည်​ပင် ဆက်လက်​၍ မ​သိ​ကျိုး​ကျွံ ဥပေက္ခာ ပြု​ခြင်း​ငှာ မ​စွမ်း​တော့ သ​ဖြင့် ဗြိတိသျှ​အောက်​လွှတ်တော်​၌ ရှင်းလင်း ဖြေ​ကြား တင်ပြ ခဲ့​ရ​သေး​၏။

အတ္တ​လန်​တိတ် စာချုပ် ထုတ်​ပြန်​ပြီး​၍ နှစ်​လ တင်း⁠တင်း​မျှ​ပင် မ​ပြည့်​သေး​မီ ၁​၉​၄​၁ ခု၊ စက်တင်ဘာ​လ ၂​၄ ရက်​၌ အတ္တ​လန်​တိတ် စာချုပ်​ပါ ရည်​မှန်း​ချက်​တို့​ကို အခြား နိုင်ငံ​များ​က​ပါ ထောက်ခံ​ကြောင်း ကြေညာ​ခဲ့​ကြ​၏။ ထိုသို့ ထောက်ခံ​ကြောင်း ထပ်မံ ကြေညာ​သူ​များ​တွင် လန်ဒန်​မြို့​ရှိ အဝေး​ရောက် စစ်​ပြေး အစိုးရ အဖွဲ့ ရှစ်​ဖွဲ့​လည်း ပါဝင်​သည်။ ပြင်​သစ်​နိုင်ငံ​တွင် ဖက်​ဆစ် ဂျာမန်​တို့​အား ပြောက်ကျား​စစ် ဆင်​နွှဲ​နေ​သော ဗိုလ်​ချုပ်​ကြီး ဒီ​ဂေါလ်​၏ ကိုယ်စားလှယ်​လည်း ပါ​သည်။ ယင်း​စာချုပ်​ပါ ရည်​ရွယ်​ချက်​တို့​ကို အကောင်အထည် ဖော်​ရန် ၎င်း​တို့ အသီး​သီး​က​လည်း အစွမ်း​ကုန် ဝိုင်းဝန်း ကြိုးပမ်း​ကြ​မည် ဖြစ်​ကြောင်း ကြေညာ ခဲ့​ကြ​၏။

ထို​အချိန်​မှ စ​၍ ရေ​တွက်သော် နောင်​သုံး​နှစ်​ခန့် အကြာ​၌ ပေါ်ပေါက်​လာ​မည့် ကမ္ဘာ့ ကုလသမဂ္ဂ၏ ရည်​ရွယ်​ချက်​များ​သည် စိန့်​ဂျိမ်း နန်းတော် ကြေညာ​ချက်​နှင့် အတ္တ​လန်​တိတ် စာချုပ်​တွင် သန္ဓေတည်​နေ​ပြီ​ဟု ဆို​နိုင်သော်​လည်း ကုလသမဂ္ဂ ဟူ​သော ဝေါဟာရ​ကို​ကား ယင်း​ကြေညာ စာ​တမ်း​များ​၌ တ​လုံး​တ​ပါဒ​မျှ မ​တွေ့​ကြ​ရ​သေး​ချေ။ [၁]

ကိုး​ကား[ပြင်​ဆင်​ရန်​]

  1. UNITY စာပေ​မှ စာအုပ် အမှတ်​စဉ် (၄​၆) အဖြစ် ၂​၀⁠၀​၇ ဒီဇင်ဘာ​မှာ ပထမ​အကြိမ် ပုံနှိပ် ဖြန့်ချိ​လိုက်​က​တဲ့ ဦး​အောင်​သန့်​ရဲ့ 'မြန်​မာ့​အရေး ကမာ​္​ဘ့​အရေး (နိုင်ငံ​စုံ သံတမန် ဆက်ဆံ​ရေး)၊ Conference Diplomacy မိတ်​ဆက်' စာအုပ် အခန်း (၄) မှာ ဖော်​ပြ​ပါရှိ​တဲ့ "ကမ္ဘာ့​ကုလသမဂ္ဂ အဖွဲ့​ကြီး [ကမ္ဘာ့​ဇာတ်​ခုံ]" ဘယ်​ပုံ ဘယ်​နည်း စု​ဖွဲ့ တည်ထောင်​ခဲ့​ကြ​ပုံ အကျဉ်း

Template:သမိုင်း​ဝင် စာချုပ်​များ