အိပ်မက်

ဝီကီပီးဒီးယား မှ
အ​ညွှန်း​သို့ ခုန်ကူးရန် ရှာဖွေရန် ခုန်ကူးမည်
နေမထွက်မီ မိန်းကလေး၏ အိပ်မက် c. Karl Bryullov (1799–1852) မှ 1830–33

အိပ်မက် ဆိုသည်မှာ အိပ်စက်ခြင်း အဆင့်အချို့တွင် စိတ်ထဲတွင် အလိုအလျောက်ဖြစ်ပေါ်လေ့ရှိသော ပုံရိပ်များစိတ်ကူးများ၊ စိတ်ခံစားမှု များနှင့် ခံစားချက်များ ဆက်တိုက်ဖြစ်ပေါ်နေခြင်းဖြစ်သည်။[၁] လူသားများသည် တစ်ညလျှင် အိပ်မက်တစ်ခုခန့် မက်လေ့ရှိပြီး[၂] အိပ်မက်တစ်ခုစီသည် ၅မိနစ်မှ မိနစ်၂၀အထိ ကြာတတ်သော်လည်း အိပ်မက်မက်သူသည် အိပ်မက်ထက် များစွာပိုရှည်သည်ဟု ယူဆနိုင်သည်။[၃]

အိပ်မက်များ၏ အကြောင်းအရာနှင့် လုပ်ဆောင်ချက်များသည် မှတ်တမ်းတင်ထားသော သမိုင်း တစ်လျှောက် သိပ္ပံနည်းကျ၊ ဒဿနိကဗေဒနှင့် ဘာသာရေးဆိုင်ရာ စိတ်ဝင်စားဖွယ်ရာ အကြောင်းအရာများ များစွာရှိသည်။[၄] ဘီစီ ၃ ထောင်စုနှစ်တွင် ဘေဘီလိုနီယန်းများ ကျင့်သုံးခဲ့သော အိပ်မက်အနက်ကို ရှေးခေတ် ဆူမားရီးယန်းများကပင် ထုံးတမ်းစဉ်လာများစွာတွင် ဘာသာရေးဆိုင်ရာ စာသားများတွင် အထင်အရှားပြသခဲ့ပြီး စိတ်ကုထုံးတွင် ဦးဆောင်အခန်းကဏ္ဍမှ ပါဝင်ခဲ့သည်။[၅][၆] အိပ်မက်များအား သိပ္ပံနည်းကျ လေ့လာခြင်းကို oneirology ဟုခေါ်သည်။[၇] ခေတ်သစ်အိပ်မက်လေ့လာမှုအများစုသည် အိပ်မက်များ၏ အာရုံကြောဇီဝကမ္မဗေဒကို အဓိကထားလုပ်ဆောင်ကြပြီး အိပ်မက်လုပ်ဆောင်မှုနှင့်ပတ်သက်သော ယူဆချက်များကို အဆိုပြုခြင်းနှင့် စမ်းသပ်ခြင်းအပေါ် အာရုံစိုက်သည်။[၈] စိတ်ကူးယဉ်အိပ်မက်များ ဦးနှောက်ထဲတွင် မည်သည့်နေရာမှ ပေါက်ဖွားလာသည်၊ အိပ်မက်များအတွက် မူလဇစ်မြစ်တစ်ခု ရှိ မရှိ၊ သို့မဟုတ် ဦးနှောက်၏ အစိတ်အပိုင်းများစွာ ပါဝင်သည်၊ သို့မဟုတ် အိပ်မက်မက်ခြင်း၏ ရည်ရွယ်ချက်မှာ ခန္ဓာကိုယ် သို့မဟုတ် စိတ်အတွက် မည်ကဲ့သို့ ဖြစ်သည်ကို မသိရ‌သေးပေ။[၉]

လူ၏ အိပ်မက် အတွေ့အကြုံနှင့် ၎င်းကို အကောင်အထည်ဖော်ရမည့်အရာသည် သမိုင်းတစ်လျှောက် ကြီးမားသောပြောင်းလဲမှုများကို ကြုံတွေ့ခဲ့ရသည်။ ရှေးအခါက မက်ဆိုပိုတေးမီးယား နှင့် ရှေးအီဂျစ်မှ ရေးသားချက်များအရ အိပ်မက်များသည် နောက်ပိုင်းထောင်စုနှစ်နှောင်းပိုင်းတွင် အိပ်မက်လွန်အပြုအမူများကို သိသိသာသာ လျှော့ချပေးသည်။[၁၀][၁၁] အိပ်မက်များနှင့်ပတ်သက်သော ဤရှေးဟောင်းစာများသည် အလည်အပတ်အိပ်မက်များကို မီးမောင်းထိုးပြလေ့ရှိသည်။ များသောအားဖြင့် နတ်ဘုရား သို့မဟုတ် အထင်ကရအောင့်ထားသူတစ်ဦးက အိပ်မက်မက်သူအား တိကျသောလုပ်ဆောင်မှုများပြုလုပ်ရန် အမိန့်ပေးကာ အနာဂတ်ဖြစ်ရပ်များကို ကြိုတင်ခန့်မှန်းနိုင်သည်။[၁၂] နောက်ပိုင်းခေတ်များတွင် စာတတ်မြောက်သူများကြားတွင် ရှားရှားပါးပါး ထိုကဲ့သို့သော အိပ်မက်များကို အကောင်အထည်ဖော်နိုင်သည့် ဦးနှောက်လုပ်ဆောင်ချက်သည် Julian Jaynesမှ ဘီစီအီး ဒုတိယ သို့မဟုတ် ပထမထောင်စုနှစ်တွင် ကြီးစိုးသည်ဟု Julian Jaynesမှ ယူဆသော bicameral စိတ်ဓာတ် နှင့် ကိုက်ညီပါသည်။ အိပ်မက်အတွေ့အကြုံကို ပုံဖော်ခြင်းမှာ ယဉ်ကျေးမှုများသာမက အချိန်ကာလအလိုက် ကွဲပြားသည်။[၁၂][၁၃]

အိပ်မက်နှင့် အိပ်စက်ခြင်းတို့သည် ရောယှက်နေသည်။ အိပ်မက်များသည် အဓိကအားဖြင့် လျင်မြန်သော မျက်လုံးလှုပ်ရှားမှု (REM) အိပ်စက်ခြင်းအဆင့်တွင် — ဦးနှောက်လုပ်ဆောင်ချက် မြင့်မားပြီး နိုးနေချိန်နှင့် ဆင်တူသည်။ REM အိပ်စက်ခြင်းကို မျိုးစိတ်များစွာတွင် တွေ့ရှိနိုင်သောကြောင့်၊ နို့တိုက်သတ္တဝါအားလုံး REM ခံစားရကြောင်း သုတေသနပြုချက်များအရသိရသည်။[၁၄] အိပ်မက်များကို REM အိပ်စက်ခြင်းသို့ ချိတ်ဆက်ခြင်းသည် တိရိစ္ဆာန်များ အိပ်မက်ကို မှန်းဆနိုင်စေသည်။ သို့သော်လည်း REM မဟုတ်သော အိပ်စက်ချိန်အတွင်း လူသားများ အိပ်မက်မက်ကြသည်။ REM နိုးထမှုအားလုံးသည် အိပ်မက်အစီရင်ခံစာများကို ထုတ်ယူခြင်းမဟုတ်ပါ။[၁၅] အိပ်မက်ကို ဘာသာရပ်၏ အိပ်မက်အတွေ့အကြုံကိုယ်တိုင်မဟုတ်ဘဲ ဘာသာရပ်မှတ်ဉာဏ်၏ တင်ပြသည့်မှတ်တမ်းအဖြစ် အိပ်မက်ကို ဦးစွာလျှော့ချရမည်ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့်၊ လူသားမဟုတ်သူများ အိပ်မက်မက်ခြင်းသည် လူသားသန္ဓေသားများနှင့် နှုတ်မဆက်မီ မွေးကင်းစကလေးများ၏ အိပ်မက်ကဲ့သို့ပင် လက်ရှိတွင် သက်သေမပြနိုင်ပေ။[၁၆]

ကိုးကား[ပြင်ဆင်ရန်]

  1. Dream။ The American Heritage Dictionary of the English Language, Fourth Edition. 2000။
  2. Brain Basics: Understanding SleepNational Institute of Neurological Disorders and Stroke (2006)။ October 11, 2007 တွင် မူရင်းအား မော်ကွန်းတင်ပြီး။ 30 May 2022 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
  3. How Dream Works။ 2006May 4, 2006 တွင် ပြန်စစ်ပြီး
  4. Extraordinary Dreams and How To Work with Them။ Albany, NY။ 2002။ p. 9။
  5. Magic, Supernaturalism and Religion။ New York။ 1948။
  6. Gods, Demons and Symbols of Ancient Mesopotamia: An Illustrated Dictionary။ Austin။ 1992။ pp. 71–72, 89–90။
  7. Sigmund Freud (1965)။ The Interpretation of Dreams။ New York။
  8. "The Use of Dreams in Psychotherapy" (2000): 81–87. 
  9. "Sleep, memory maintenance, and mental disorders" (2000): 199–208. 
  10. E. R. Dodds (1951)။ The Greeks and the Irrational။ Berkeley။ p. 105
  11. Dreams in Myth, Medicine, and Movies။ Westport, CT။ 2002။ p. 85။
  12. ၁၂.၀ ၁၂.၁ Commentary on the Dream of Scipio။ New York။ 1952။ p. 90။ Dodds (1951), referring to the type of dream described by Macrobius: "This last type is not, I think, at all common in our own dream-experience. But there is considerable evidence that dreams of this sort were familiar in antiquity." (p. 107).
  13. Extraordinary Dreams and How To Work with Them။ Albany။ 2002။ p. 10။
  14. Lesku, J. A. (2011). "Ostriches sleep like platypuses": 1–7. 
  15. Solms, Mark (2000). "Dreaming and REM sleep are controlled by different brain mechanisms": 843–850. “Dreaming and REM sleep are incompletely correlated. Between 5 and 30% of REM awakenings do not elicit dream reports; and at least 5–10% of NREM awakenings do elicit dream reports that are indistinguishable from REM....” 
  16. Dreaming in the world's religions: A comparative history။ 2008။ p. 14။