ဟန်ပ
| အလင်္ကာကျော်စွာ ဦးဟန်ပ | |
|---|---|
 အလင်္ကာကျော်စွာ ဦးဟန်ပ | |
| မွေးဖွား | မောင်သာထွန်း ၂၇ ဧပြီ ၁၈၈၈ (မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၂၅ဝ ခုနှစ်၊ ကဆုန်လပြည့်ကျော် ၃ ရက်၊ သောကြာနေ့) မန္တလေးမြို့ |
| ကွယ်လွန် | ၁၄ ဇူလိုင် ၁၉၆၆ (သက်တမ်း ၇၈ နှစ်) (မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၃၂၈ ခုနှစ်၊ ပထမဝါဆို လပြည့်ကျော် ၁၂ ရက်၊ ကြာသပတေးနေ့) ရန်ကုန်မြို့ |
| အလုပ်အကိုင် | ဆိုင်းဆရာ၊ ရွာစား |
| ကျော်ကြားမှုအရင်းခံ | မြန်မာ့ဆိုင်းလောက၏ မီးရှူးတန်ဆောင်၊ ဂီတဖခင်ကြီး၊ ခုနစ်လုံးမောင်း တီထွင်သူ |
| အိမ်ထောင်ဖက်(များ) | ဒေါ်ငွေသင် (တွံတေးဆံတောက် မငွေသင်)၊ ဒေါ်အုံးကြိုင် (မကြိုင်) |
| သားသမီး | မောင်ညွန့်လှိုင် (ဒေါ်ငွေသင်နှင့် ရရှိသူ)၊ မောင်စန်းဌေး နှင့် သမီးတစ်ဦး (ဒေါ်အုံးကြိုင်နှင့် ရရှိသူ) |
| မိဘ(များ) | ဦးမှင် နှင့် ဒေါ်မေ |
အလင်္ကာကျော်စွာ ဦးဟန်ပ (၂၇ ဧပြီ ၁၈၈၈ – ၁၄ ဇူလိုင် ၁၉၆၆) သည် မြန်မာနိုင်ငံ လွတ်လပ်ရေးခေတ် မြန်မာ့ဆိုင်းလောက၏ မီးရှူးတန်ဆောင်လည်းဖြစ်၊ ဂီတဖခင်ကြီးတစ်ဦးလည်းဖြစ်သော ထင်ရှားကျော်ကြားလှသည့် ဗေဒါအနုပညာရှင်ကြီး ဖြစ်သည်။ အမျိုးသားယဉ်ကျေးမှုပညာရပ်တစ်ခုဖြစ်သော မြန်မာ့ဆိုင်းပညာကို ဂုဏ်သိက္ခာမြင့်မားစွာဖြင့် ပွဲလယ်တင့်အောင် ဆောင်ရွက်ခဲ့ပြီး၊ ခေတ်ကာလစိန်ခေါ်မှုများအကြားမှ ဆိုင်းအတီးပညာရပ်တွင် ပါရဂူမြောက် ကြိုးပမ်းအားထုတ်ကာ မျိုးဆက်သစ်တို့အား ပညာဖြန့်ဝေပေးခဲ့သော ဆရာကြီးတစ်ဦး ဖြစ်ပေသည်။
ငယ်ဘဝနှင့် မိသားစုနောက်ခံ
[ပြင်ဆင်ရန်]ဦးဟန်ပကို သက္ကရာဇ် ၁၂၅ဝ ပြည့်နှစ်၊ ကဆုန်လပြည့်ကျော် ၃ ရက် (ခရစ်နှစ် ၁၈၈၈ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၂၇ ရက်) သောကြာနေ့တွင် မန္တလေးမြို့၌ ဖွားမြင်သည်။ အင်္ဂလိပ်တို့က မြန်မာဘုရင် (သီပေါမင်း) အား ဖမ်းဆီးခေါ်ဆောင်သွားပြီးနောက် လေးနှစ်အကြာတွင် ဖွားမြင်ခြင်းဖြစ်သည်။ ငယ်မည်မှာ မောင်သာထွန်း ဖြစ်သည်။
၎င်း၏ မျိုးရိုးစဉ်ဆက်သည် မြန်မာ့ဆိုင်းလောကနှင့် အမြစ်တွယ်ဆက်စပ်နေသည်။
- အဘိုး: ဦးရွှေဖောင်သည် မင်းတုန်းမင်းတရားကြီး လက်ထက်က ရေကင်းနှဲအဖွဲ့သား ရေကင်းနှဲဆရာတစ်ဦး ဖြစ်သည်။
- ဖခင်: ဆရာမှင် (ဦးမှင်) သည် အဘိုးဖြစ်သူ ဆရာဖောင်၏သားဖြစ်ပြီး၊ အဓိကအားဖြင့် နှဲမှုတ်သော်လည်း ပတ္တလားနှင့် ပတ်တီးတီးခတ်မှုတို့၌လည်း ကျွမ်းကျင်သည်။ ရုပ်သေးမင်းသမီးကြီး ဆရာပု၏ တပည့်ရင်းဖြစ်ကာ သဘင်အရာ၌ သေတ္တာမှောက် အသုံးတော်ခံနိုင်သူ (စင်တော်မင်းသား၊ မင်းသမီးအဖြစ် ကပြနိုင်သူ) ဖြစ်သည်။
- မိခင်: ဒေါ်မေ ဖြစ်သည်။
- မောင်နှမများ: မောင်သာထွန်းတွင် သုံးနှစ်ငယ်သော ညီဖြစ်သူ မောင်လှဖေ ရှိသည်။ မောင်လှဖေသည် နောင်တွင် ပတ္တလားတီးခတ်မှုပညာ၌ ဦးဟန်ပထက်ပင် ပိုမိုထူးချွန်သည်ဟု အသိအမှတ်ပြုခြင်း ခံရသည်။ ထို့ပြင် ဒေါ်သိန်းရင် အမည်ရှိ နှမတစ်ဦးလည်း ရှိသည်။
မောင်သာထွန်း ငါးနှစ်သားအရွယ်တွင် ဆရာမှင်တို့ မိသားစုသည် မန္တလေးမှ ပြည်မြို့သို့ ပြောင်းရွှေ့ခဲ့ကြသည်။ အဘိုးဖြစ်သူ ဦးရွှေဖောင်က ဆိုင်းတီး၊ ဖခင်ဖြစ်သူက နှဲမှုတ်ကာ အသက်မွေးကြသည်။ သို့သော် မောင်သာထွန်း သုံးနှစ်သားအရွယ်တွင် ခဏတာကာလအတွင်း ဖခင်ဖြစ်သူ ဆရာမှင်သည် ရန်ကုန်သို့ဆင်းကာ မင်းသမီးကြီး ဒေါ်ဆင်ခိုးမလေး တည်ထောင်သော ဆိုင်းအဖွဲ့တွင် ဝင်ရောက်တီးမှုတ်ခဲ့ဖူးသည်။ ထိုစဉ်က မြန်မာမင်းလက်ထက်က အိုးစည်တော်တီးဖြစ်ခဲ့သော ဆရာမှင်၏အစ်ကို ဦးဘိုးဆင်လည်း လိုက်ပါခဲ့သော်လည်း ရန်ကုန်၌ ကြာရှည်မနေဘဲ မန္တလေးသို့ ပြန်ခဲ့ကြသည်။
ဂီတပညာသင်ယူခြင်းနှင့် "ဟန်ပ" အမည်ရလာပုံ
[ပြင်ဆင်ရန်]မောင်သာထွန်းသည် ပြည်မြို့ ထောင်ဝကြီးအနီးရှိ ဆရာသိုင်းကျောင်း၌ ကျောင်းနေ၍ ကိုးနှစ်သားအရွယ်အထိ စာပေသင်ကြားခဲ့သည်။ ငယ်စဉ်က အနေအထိုင်ပိပြားပြီး အက၌ အလွန်ဝါသနာကြီးသူ ဖြစ်သည်။ ဂီတမျိုးရိုးဖြစ်သည့်အလျောက် အဘိုးဖြစ်သူက ကလေးများကို ရင်ခွင်ထဲ၌ထား၍ ဆိုင်းတီးပြသဖြင့် မောင်သာထွန်းသည် ၉ နှစ်သားအရွယ်၌ပင် ဆိုင်းတီးတတ်နေပြီ ဖြစ်သည်။
၁၃ နှစ်သားအရွယ်တွင် ကျောင်းထွက်ကာ ဆိုင်းပညာကို စနစ်တကျ သင်ယူသည်။ မင်းတုန်းမင်းတရားကြီး၏ အသုံးတော်ခံ ဆီဆုံဆယ်ရွာစား ဆိုင်းတော်တီး ဆရာဖေကြီး၏ တပည့်ရင်းဖြစ်သူ ဆရာပေသည် မန္တလေးမှတစ်ဆင့် ပြည်မြို့သို့ ပြောင်းရွှေ့အခြေစိုက်လာရာ၊ ၎င်းနှင့်အတူ ရွာစားကြီး စိန်ဗေဒါ၏ ဆရာဖြစ်သူ ဆရာကြီး ဦးကျော်ဇံလည်း ပါလာသည်။ ဆရာပေနှင့် ဦးကျော်ဇံတို့က ဆရာမှင်၏ သားနှစ်ဦးဖြစ်သော မောင်သာထွန်း၊ မောင်လှဖေနှင့် ဆရာပေ၏သား မောင်ဘဇံ ကလေးသုံးဦးကို ရင်ခွင်ထဲ၌ထားကာ ပညာသင်ပေးခဲ့ကြသည်။
ပြည်မြို့သို့ ရောက်ပြီး ၆ နှစ်အကြာတွင် ဆရာကြီး ဦးကျော်ဇံ ကွယ်လွန်သွားရာ ဆရာပေကပင် ကလေးသုံးဦး၏ ဂီတပညာကို ဆက်လက်တာဝန်ယူ သင်ကြားပေးခဲ့သည်။ မောင်သာထွန်းသည် အသက် ၁၃ နှစ်အရွယ်တွင် သင်ရိုးကျွတ်ခဲ့ပြီး၊ ၁၆ နှစ်သားအရွယ်တွင် ဆိုင်းအတီးပညာ ကျွတ်လွတ်ပေါက်မြောက်ခဲ့သည်။
မောင်သာထွန်းသည် ကြေးပဲတီးတီး၊ ပတ်ပဲတီးတီး ကောင်းမွန်လှသော ကိုယ်နေဟန်ထား (ဟန်ကောင်းကောင်း) ဖြင့် တီးလေ့ရှိသဖြင့် ဆိုင်းပရိသတ်များက "ဟန်ပါ့ဗျာ၊ ဟန်ပ" ဟု ချီးကျူးပြောဆိုရာမှ ငယ်မည် "မောင်သာထွန်း" ပျောက်၍ မောင်ဟန်ပ သို့မဟုတ် ဟန်ပ ဟူသော အမည်ဖြင့် တစ်သက်လုံး ကျော်ကြားလာခဲ့သည်။
ဆိုင်းလောကသို့ ခြေချခြင်းနှင့် အနုပညာခရီးလမ်း
[ပြင်ဆင်ရန်]ဇာတ်နှင့် ရုပ်သေးတွဲဖက်ခြင်း
[ပြင်ဆင်ရန်]မောင်ဟန်ပသည် ပညာစုံပြီးနောက် ဇာတ်၊ ရုပ်သေးတို့နှင့် တွဲဘက်တီးခတ်ခဲ့သည်။ ဆိုင်းဆရာများအဖို့ ဇာတ်နှင့်တွဲသည်ထက် ထွက်လာသော ရုပ်သေးအရုပ်နှင့် ဆီလျော်သည့် တေးသီချင်းများကို စုံလင်စွာ ရထားရသော ရုပ်သေးစင်နှင့် တွဲရသည်မှာ ပိုမိုခက်ခဲသည်။ မောင်ဟန်ပသည် အသက်ငယ်ငယ်နှင့် ရုပ်သေးနှင့် တွဲနိုင်ခဲ့သဖြင့် ၎င်း၏ အခြေခံခိုင်မာပုံကို ပြသခဲ့သည်။ စောစောပိုင်းတွင် ပခန်းဆရာညိုကြီး၏ ရုပ်သေးအဖွဲ့၊ ယောက်ျားမင်းသမီး ဗလညွန့်၏ ဇာတ်အဖွဲ့တို့နှင့် တွဲဖက်ခဲ့သည်။ ၃ နှစ်ခန့် ဆိုင်းနောက်လိုက်လုပ်ပြီးနောက် ပတ်တီးလက်ထောက်ဖြစ်လာကာ ထိုစဉ်က ရုံဝင်ခ တစ်မူး (တစ်ကျပ်၏ ရှစ်ပုံတစ်ပုံ) သာ ရှိသေးသော မင်းသားကြီး စိန်ကတုံးနှင့်လည်း စတင်တွဲဖက်ခဲ့သည်။ အကဝါသနာပါသဖြင့် ဦးစိန်ကတုံးထံမှလည်း အကပညာ အခြေခံများကို သင်ယူခဲ့သည်။ အသက် ၁၇ နှစ်တွင် ဆိုင်းခွဲကာ ကိုယ်တိုင်တီးခွင့်ရခဲ့သည်။
ဟင်္သာတကာလ (ပလာဆိုင်းခေတ်)
[ပြင်ဆင်ရန်]အသက် ၁၈ နှစ်အရွယ်တွင် ဖခင် ဆရာမှင် ကွယ်လွန်ခဲ့သော်လည်း ဆရာပေနှင့် အဘိုးဖြစ်သူတို့က ဆက်လက်စောင့်ရှောက်ခဲ့သည်။ အသက် ၂၁ နှစ် (အချို့ကျမ်းတွင် ၂၀ ကျော်) အရွယ်တွင် ဟင်္သာတမှ နာမည်ကျော် နှဲဆရာကြီး ဦးဖိုးဟန် ကွယ်လွန်သဖြင့်၊ ၎င်း၏ဇနီးဖြစ်သူ ဆိုင်းထောင်ရှင် ဒေါ်ပုက ဝိုင်းတော်တီးအဖြစ် လာရောက်ခေါ်ယူရာ ဆရာပေ၏ ခွင့်ပြုချက်ဖြင့် ဟင်္သာတသို့ လိုက်ပါခဲ့သည်။ ထိုဒေသတွင် ၆ နှစ်ခန့် ဗလာဆိုင်း (ပလာဆိုင်း) တီးခတ်လျက် အခြေစိုက်ခဲ့သည်။ ဟင်္သာတတွင် ဦးဖိုးမြဲ၊ ဦးဖိုးဝဲ၊ ဦးဖိုးထွား စသည့် နာမည်ကျော် ဆိုင်းဆရာကြီးများ ရှိသော်လည်း ဦးဟန်ပ၏ လက်သံမှာ တစ်စတစ်စ ထိုးဖောက်ကျော်ကြားလာခဲ့သည်။ အခြားဆိုင်းများကဲ့သို့ သီးခြားအဆိုတော် မထားဘဲ ကိုယ်တိုင်ဆိုတီး တီးခတ်သဖြင့် အသက်အငယ်ဆုံး နာမည်ကျော် ဆိုင်းဆရာအဖြစ် ထင်ရှားခဲ့သည်။
တစ်ခါသော် ဆိုင်းပြိုင်တီးပွဲတစ်ခုတွင် ဆိုင်း ၇ ဆိုင်း ပြိုင်ရမည့်အနက် အခြားဆိုင်း ၆ ဆိုင်းမှ လူများက ဦးဟန်ပ၏ လက်စွမ်းကို လေးစားသဖြင့် "ကျွန်တော်တို့က ဆရာနဲ့ ပြိုင်ဖို့လာတာမဟုတ်ပါ၊ ဆရာ့လက်သံ နားထောင်ဖို့ လာတာပါ" ဟု ဆိုကာ ဦးဟန်ပအား ဦးဆောင်တီးခတ်စေခဲ့သည်။
ဦးစိန်ကတုံးဇာတ်နှင့် ပြန်လည်တွဲဖက်ခြင်းနှင့် အိမ်ထောင်ဦး
[ပြင်ဆင်ရန်]သက္ကရာဇ် ၁၂၇၄ ခုနှစ်၊ အသက် ၂၇ နှစ်အရွယ် (အချို့နေရာတွင် ၂၈ နှစ်) ၌ နာမည်ကျော် မင်းသားဖြစ်လာသော ဆရာဟောင်း ဦးစိန်ကတုံး (ထိုစဉ် ရုံဝင်ခ သုံးမူးခေတ်) နှင့် ပြန်လည်ဆုံတွေ့ကာ စိန်ကတုံးဇာတ်အဖွဲ့၏ ဆိုင်းဆရာအဖြစ် တွဲဖက်ခဲ့သည်။ ဦးဟန်ပ၏ ဆိုင်းအဖွဲ့တွင် နိုင်ငံကျော် နှဲဆရာကြီးများ ဖြစ်ကြသော ဦးသာကျင်၊ ဗိလတ်ပြန်ဦးချစ်ဖေ၊ ဦးညွန့်၊ ဦးစိုးမောင်နှင့် ဦးထီအောင်တို့ ပါဝင်တီးမှုတ်ခဲ့ကြသည်။
ဦးစိန်ကတုံးဇာတ်နှင့် လှည့်လည်စဉ် အမျိုးသမီးချည်းသာ ကပြသော တွံတေးဆံတောက် မငွေသင်၏ ဇာတ်အဖွဲ့နှင့် ဆုံမိရာမှ၊ ခေါင်းဆောင်မင်းသမီး မငွေသင်နှင့် မေတ္တာမျှကာ အိမ်ထောင်ပြုခဲ့သည်။ (ဒေါ်ငွေသင်သည် ယခင်အိမ်ထောင်နှင့် ပလိုတီယာ မသိန်း ဟု နောင်တွင် ကျော်ကြားလာမည့် သမီးတစ်ဦး ရှိခဲ့ဖူးသည်)။ ဦးဟန်ပနှင့် ဒေါ်ငွေသင်တို့မှ သားဖြစ်သူ မောင်ညွန့်လှိုင်ကို ဖွားမြင်ခဲ့သည်။ ဦးဟန်ပသည် ဦးစိန်ကတုံးဇာတ်နှင့် နောက်ထပ် ၄ နှစ်ခန့် တွဲဖက်တီးမှုတ်ခဲ့သည်။
မန္တလေးသို့ ပြန်လည်ရောက်ရှိခြင်း
[ပြင်ဆင်ရန်]၁၉၁၆ ခုနှစ်တွင် မန္တလေးမှ ဆိုင်းဆရာကြီး ဆရာစိမ့် (ရွာစားကြီး စိန်ဗေဒါ၏ အစ်ကို) ကွယ်လွန်ရာ ဆရာစိမ့်၏ ဇနီးဖြစ်သူ ဒေါ်တိုးက ၎င်း၏ ဆိုင်းဝိုင်းကို ဦးဆောင်ပေးရန် အောက်ပြည်သို့ ဆင်း၍ လာရောက်ပန်ကြားသည်။ ထို့ကြောင့် ဦးဟန်ပသည် ဦးစိန်ကတုံး၏ ခွင့်ပြုချက်ဖြင့် အသက် ၃၀ ကျော်တွင် မွေးရပ်မြေ မန္တလေးသို့ ဇနီးသည်နှင့်အတူ ပြန်လည်ရောက်ရှိလာခဲ့သည်။ ထိုစဉ်က လူများက "စိန်ဗေဒါကို ပြိုင်ရန် အောက်ပြည်မှ ဟန်ပကို ခေါ်လာခြင်း ဖြစ်သည်" ဟု ပြောဆိုကြသော်လည်း၊ တကယ်တမ်းတွင် ရွာစားကြီး စိန်ဗေဒါက ဦးဟန်ပအား "ညီလေး ညီလေး" ဟု ခေါ်ကာ အလွန်ခင်မင်ရင်းနှီးစွာ ကူညီစောင့်ရှောက်ခဲ့သည်။ ဦးဟန်ပသည် ဒေါ်တိုး၏ ဆိုင်းဝိုင်းကို ၃ နှစ်တိုင်တိုင် ဦးဆောင်တီးခတ်ပေးခဲ့ပြီး၊ မန္တလေး၌ ရှိနေစဉ်အတွင်း နှဲဆရာကြီး မြန်မာညွန့် ဦးချစ်မောင်နှင့်လည်း တွဲဖက်ခဲ့သည်။
ဝါးခယ်မကာလနှင့် ဘဝအလှည့်အပြောင်း
[ပြင်ဆင်ရန်]မန္တလေး၌ ၃ နှစ် နေပြီးနောက် ဧရာဝတီတိုင်း၊ ဝါးခယ်မမြို့သို့ ရွှေ့ပြောင်းကာ ၁၇ နှစ်ကြာမျှ အခြေစိုက် နေထိုင်ခဲ့သည်။ ဝါးခယ်မ ဝတ်ရွာတွင် ဆန်စက်တစ်လုံး ဝယ်ယူခဲ့သော်လည်း အဆင်မပြေဘဲ ဂီတလုပ်ငန်းကိုသာ ဆက်လက်လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။ ဝါးခယ်မ၌ နေထိုင်စဉ်အတွင်း ဇနီးဖြစ်သူ ဒေါ်ငွေသင် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။ ဇနီးနှင့် မယားပါသမီးတို့ ရှေ့ဆင့်နောက်ဆင့် ကွယ်လွန်သွားသဖြင့် ဦးဟန်ပ စိတ်ဓာတ်ကျကာ အလုပ်ပင် ကောင်းစွာမလုပ်ဘဲ ဖြစ်သလို နေထိုင်ခဲ့သည်။ ထိုစဉ်က ဂရိတ်ဖိုးစိန် အပါအဝင် လူအများက ကူညီစောင့်ရှောက်ခဲ့ရာ၊ ဆရာစိမ့်၏သားဖြစ်သူ ဆိုင်းဆရာကြီး ဦးဘမောင်က အထူးဂရုစိုက် စောင့်ရှောက်ခဲ့သည်။
နောင်တွင် ဝါးခယ်မမြို့မှ အိုင်ယာလန်ထီပေါက်၍ ငွေကြေးချမ်းသာလာသော ဇာတ်ဆရာ ဦးကြိုင် (မင်္ဂလာဦးအောင်မောင်း၏ ဇာတ်ဆရာ) က ဆိုင်းထောင်ရာ၊ ဦးဟန်ပကို လာရောက်ပင့်ဖိတ်သဖြင့် ၂ နှစ်ခန့် ဦးစီးတီးခတ်ပေးခဲ့ပြီးနောက် တပည့်ဖြစ်သူ မောင်သိန်းဖေနှင့် လွှဲပေးခဲ့သည်။ ဆရာရင်းဖြစ်သူ ဦးစိန်ကတုံးနှင့် ဂရိတ်ဖိုးစိန်တို့က လာရောက်ခေါ်ယူသော်လည်း မလိုက်ဘဲ နေထိုင်ခဲ့ရာမှ၊ လေဘာတီမခင်ညွန့်၏ ခင်ပွန်း ဦးဖေ ဇာတ်ထောင်သောအခါမှ မနေသာဘဲ ပြန်လည်လိုက်ပါခဲ့ရသည်။
ထိုဇာတ်အဖွဲ့တွင် မင်းသား ပထမအောင်စိန် (အမယ်ကြီးအို အောင်စိန်)၊ မင်းသမီး လေဘာတီမခင်ညွန့်တို့နှင့်အတူ လူရွှင်တော် ဦးပုလဲစိန် ပါဝင်သည်။ ဦးပုလဲစိန်၏ သမီးဖြစ်သူ ယိမ်းသမလေး မအုံးကြိုင် (ဒေါ်ကြိုင်) နှင့် စနောက်ကြရာမှ အတည်ဖြစ်ကာ အိမ်ထောင်သစ် ထူထောင်ခဲ့သည်။ အသက်ကွာခြားလွန်းသဖြင့် ယောက္ခမဖြစ်သူ ဦးပုလဲစိန်က သမက်ဖြစ်သူ ဦးဟန်ပအား "ဘဘ" ဟုပင် ခေါ်ဆိုရသည်။ ၎င်းအိမ်ထောင်နှင့် သား မောင်စန်းဌေးနှင့် သမီးတစ်ဦး ထွန်းကားခဲ့သည်။
နောက်ပိုင်းတွင် ရွှေတောင်မြို့မှ ဇာတ်ဆရာ ဦးလူကလေး၏ ဖိတ်ခေါ်မှုဖြင့် စက်ကင်းအောင်မောင်း၊ အာဇာနည်လှကြည်၊ အာဇာနည်တင်ရွှေ စသည့် လူငယ်မင်းသားများကို မြေတောင်မြှောက်ပေးရင်း ၅ နှစ်ခန့် လိုက်ပါတီးခတ်ခဲ့သည်။ ဇာတ်ခေါင်းကွဲသွားသောအခါ ဟင်္သာတရှိ ညီဖြစ်သူ ဦးလှဖေထံတွင် သွားရောက်နေထိုင်ကာ ပွဲရုံထောင်၍ လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။ သို့သော် နှမဖြစ်သူ ဒေါ်သိန်းရင်နှင့် သားဖြစ်သူ မောင်ညွန့်လှိုင်တို့၏ အသုံးအဖြုန်းကြီးမှုကြောင့် မတိုးတက်ခဲ့ဘဲ၊ ဒုတိယကမ္ဘာစစ်အတွင်း အိမ်ပါ ဗုံးမှန်ပျက်စီးခဲ့ရသည်။
စစ်ပြီးခေတ်တွင် မိတ်ဆွေဖြစ်သူ ဦးဘခိုင်က ရွှေကျီးညို (ရွှေကြီးညို) ဇာတ်အဖွဲ့ထောင်ကာ လာရောက်ပန်ကြားသဖြင့် ကြည့်မြင်တိုင် စံကားဝါပင်လမ်းတွင် နေထိုင်ကာ လိုက်ပါတီးခတ်ပေးခဲ့ရာ ဇာတ်အဖွဲ့ အောင်မြင်ခဲ့သည်။ သို့သော် မကွေးမြသလွန်ဘုရားပွဲပြီး၍ မန္တလေးသို့ တက်လာစဉ် ကေအင်ဒီအို (KNDO) သောင်းကျန်းသူများ မန္တလေးမြို့ကို သိမ်းပိုက်သဖြင့် ဘုန်းကြီးကျောင်းတစ်ကျောင်း၌ မိသားစုနှင့်အတူ ပိတ်မိနေခဲ့သည်။ ထိုအခါ စိန်ဗေဒါ၏တပည့် စိန်လှမောင်က လာရောက်ခေါ်ယူသဖြင့် လိုက်ပါခဲ့ရပြီး၊ ကသည်းဝင်းနေ ကိုလှစိန်က ၎င်း၏သား ဆိုင်းတီး စိန်တင်အောင် ကွယ်လွန်သဖြင့် ၎င်း၏ဆိုင်းဝိုင်းကို တီးပေးရန် အပ်နှံသဖြင့် မန္တလေး၌ပင် အခြေစိုက်၍ ဆိုင်းတီးခဲ့ရပြန်သည်။
ဂီတသီအိုရီ ဖွံ့ဖြိုးမှုနှင့် အနုပညာဟန်
[ပြင်ဆင်ရန်]ခုနစ်လုံးမောင်း တီထွင်ခြင်း
[ပြင်ဆင်ရန်]ယခင်က ဆရာစိမ့်နှင့် စိန်ဗေဒါတို့၏ မောင်းဆိုင်းတွင် မောင်း ၅ လုံးသာ အသုံးပြုခဲ့ကြသည်။ ဦးဟန်ပသည် ၎င်း၏ညီဖြစ်သူ ဦးလှဖေနှင့် ပူးပေါင်းကာ ဂီတသံစဉ် တိကျကိုက်ညီမှုရှိစေရန်အတွက် "ခုနစ်လုံးမောင်း" ကို စတင်ဖြည့်စွက် တီထွင်တီးခတ်ခဲ့ရာ မြန်မာ့ဆိုင်းလောကတွင် ထူးခြားသော တိုးတက်ပြောင်းလဲမှု ဖြစ်ခဲ့သည်။ ထို့ပြင် ယနေ့တိုင် ဆိုင်းလောကတွင် ကျော်ကြားနေဆဲဖြစ်သော ဆိုင်းတီးလုံး အမြောက်အမြားကိုလည်း ကိုယ်တိုင်တီထွင် ရေးစပ်ခဲ့သည်။
ဆွဲဆောင်မှုရှိသော ဆိုင်းအမူအရာ
[ပြင်ဆင်ရန်]ဦးဟန်ပသည် ပလာဆိုင်းတီးရာ၌ အလွန်ကျော်ကြားပြီး ဆိုင်းတီးခတ်စဉ် ပြသတတ်သော ၎င်း၏ ထူးခြားသည့် ဟန်အမူအရာများကို ပရိသတ်က အလွန်နှစ်သက်ကြသည်။
- တီးခတ်နေစဉ် ကသကဲ့သို့ လက်ကလေးကို မြှောက်ကာ ကွေးပြတတ်သည်။
- သီချင်းအချ သို့မဟုတ် တီးလုံးအချတွင် ကိုယ်တိုင်ကပြပြီးမှ အဆုံးသတ် တီးခတ်တတ်သည်။
- အဆုံးသတ်ပတ်လုံး ချခါနီးတွင် ချက်ချင်းမချသေးဘဲ လက်ကို ဆိုင်းဝိုင်းအပေါ်ကျော်အောင် မြှောက်ကာ တီးရမည့်ပတ်လုံးကို ပြာပြာသလဲ ရှာဟန်ဆောင်တတ်သည်။ ထိုအခါ နောက်လိုက်အဖွဲ့သားများက သိရှိသော်လည်း စောင့်ကြည့်နေရသကဲ့သို့၊ ပရိသတ်မှာလည်း ရင်တဖိုဖိုဖြင့် စောင့်ကြည့်ရပြီးမှ ဗြုံးခနဲ ရှာတွေ့ဟန်ဖြင့် တစ်ပြိုင်နက် ပတ်လုံးကို ရိုက်ချလိုက်သည့်အခါမှ ဟင်းခနဲ သက်ပြင်းချကာ သဘောကျ အားပေးကြရသည်။
နိုင်ငံတော်တာဝန် ထမ်းဆောင်ခြင်းနှင့် ဂုဏ်ပြုခံရခြင်း
[ပြင်ဆင်ရန်]မြန်မာနိုင်ငံ လွတ်လပ်ရေးရရှိပြီးနောက် ယဉ်ကျေးမှုဌာန ပေါ်ပေါက်လာသောအခါ၊ သက်ကြီးဝါရင့် ပညာအရှိဆုံးဖြစ်သော ဦးဟန်ပအား ၁၉၅၂ ခုနှစ် (ထိုစဉ် အသက် ၆၆ နှစ်အရွယ်) တွင် မြန်မာနိုင်ငံဆိုင်းအဖွဲ့၏ ဦးစီးခေါင်းဆောင် အဖြစ် ခန့်အပ်ခဲ့သည်။ လစာ ၂ဝဝ ကျပ်၊ ရှားပါးစရိတ် ၉၇ ကျပ် ၇၅ ပြားနှင့် အုပ်ချုပ်ခ ၁ဝဝ ကျပ်၊ စုစုပေါင်း ၃၇၅ ကျပ် ၇၅ ပြား ရရှိခဲ့သည်။ ပန်တျာမူမှန် ပြုပြင်ရေးအဖွဲ့ဝင်အဖြစ်လည်း ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
မင်းပွဲစိုးပွဲများ၊ နိုင်ငံခြား ဧည့်သည်တော် ဧည့်ခံပွဲများတွင် ဦးဟန်ပ၏ ဆိုင်းအဖွဲ့ကသာ အဓိက ဧည့်ခံတီးခတ်ရသည်။ ၎င်းပြင် နိုင်ငံခြားသို့ သွားရောက်သော မြန်မာ့ယဉ်ကျေးမှုအဖွဲ့များနှင့်အတူ လိုက်ပါကာ ကမ္ဘာ့နိုင်ငံများသို့ မြန်မာ့ဆိုင်းပညာကို ပြသခဲ့သည်။
- ၁၉၅၂ ခုနှစ်: နိုင်ငံတော်အစိုးရက ဦးဟန်ပအား အလင်္ကာကျော်စွာ ဘွဲ့တံဆိပ် ချီးမြှင့်ခဲ့သည်။
- ၁၉၅၅ ခုနှစ် စက်တင်ဘာ: ယိုးဒယား (ထိုင်း) နိုင်ငံသို့ ချစ်ကြည်ရေးခရီး သွားရောက်ခဲ့သည်။
- ၁၉၅၅ ခုနှစ် အောက်တိုဘာ: တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံသို့ သွားရောက်ခဲ့သည်။
- ၁၉၅၆ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာ မှ ၁၉၅၇ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီ: ဆိုဗီယက်ယူနီယံ၊ ယူဂိုစလားဗီးယား၊ တောင်ဗီယက်နမ်၊ ချက်ကိုစလိုဗားကီးယား နိုင်ငံများသို့ ရွှေမန်းတင်မောင်၊ ကနက်စိန်၊ စိန်အောင်မင်း စသည့် အနုပညာရှင်ကြီးများနှင့်အတူ သွားရောက် ဖျော်ဖြေခဲ့သည်။
အစိုးရဝန်ထမ်းအဖြစ် အသက်ကန့်သတ်ချက်အရ အငြိမ်းစားယူခဲ့ရသော်လည်း ၎င်း၏ ပညာကို တန်ဖိုးထားသော ဆိုင်းဆရာကြီး ဦးဘမောင်က "တိုင်းချစ်သန်းစိန် သဘင်အဖွဲ့" တွဲဖက်ဆိုင်းတွင် ခေါင်းဆောင်အဖြစ် ပင့်ဖိတ်သဖြင့် လက်စွမ်းပြသခဲ့သေးသည်။ ဝင်းသိင်္ဂီတူရိယာအဖွဲ့နှင့် ဦးဟန်ပတူရိယာအဖွဲ့တို့ဖြင့် ပတ္တလားနှင့် ဆိုင်းကို ကိုယ်တိုင်တီးခတ်ကာ မြန်မာ့အသံမှ ထုတ်လွှင့်ခဲ့သည်။
၁၉၆၂ ခုနှစ်တွင် တော်လှန်ရေးကောင်စီအစိုးရ တက်လာသောအခါ ဦးဟန်ပအား ယဉ်ကျေးမှုကောင်စီဝင် အဖြစ်လည်းကောင်း၊ ယဉ်ကျေးမှုကဇာတ်အတွက် ဆိုင်းအကြံပေးအရာရှိအဖြစ်လည်းကောင်း ခန့်အပ်ခဲ့ရာ တိမ်မြှုပ်နေသော အမျိုးသားယဉ်ကျေးမှု အမွေအနှစ်များကို ပြန်လည်ဖော်ထုတ်ပေးခဲ့သည်။
ဘဝနိဂုံး
[ပြင်ဆင်ရန်]ဆရာကြီးသည် အလွန်နှိမ့်ချစွာ ပေါင်းသင်းဆက်ဆံတတ်ပြီး၊ သွားနှစ်ချောင်းတည်းသာ ကျန်ရှိတော့သော သွားငုတ်တုတ်ကလေးများ ပေါ်အောင် ပြုံးရယ်လျက် တပည့်များအား ရင်းနှီးစွာ ပညာဖြန့်ဝေပေးခဲ့သဖြင့် ဆိုင်းလောကတွင် ၎င်း၏တပည့်များမှာ လက်ညှိုးထိုးမလွဲအောင် ပေါများလှသည်။
ဇရာထောင်းသော်လည်း အမျိုးသားယဉ်ကျေးမှု တာဝန်များကို စွမ်းစွမ်းတမံ ထမ်းဆောင်ခဲ့သော အလင်္ကာကျော်စွာ ဆရာကြီး ဦးဟန်ပသည် မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၃၂၈ ခုနှစ်၊ ပထမဝါဆိုလပြည့်ကျော် ၁၂ ရက် (ခရစ်နှစ် ၁၉၆၆ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ ၁၄ ရက်) ကြာသပတေးနေ့တွင် ရန်ကုန်မြို့၌ လူကြီးရောဂါဖြင့် ကွယ်လွန်သွားခဲ့လေသည်။ ကွယ်လွန်ချိန်တွင် သက်တမ်း ၇၈ နှစ် ရှိပြီဖြစ်သည်။
ကိုးကား
[ပြင်ဆင်ရန်]- ရင်းမြစ် - ( စာရေးဆရာ ဆင်ဖြူကျွန်းအောင်သိန်း ရေးသားသော မြန်မာ့ဇာတ်သဘင်ပညာရှင် များစာအုပ်မှ ဖော်ပြသည်။ )