လိမ်လည်မှု

လိမ်လည်မှု (အင်္ဂလိပ်: Fraud, တရုတ်: 诈骗 (Zhàpiàn) ) ဆိုသည်မှာ တစ်ဖက်လူအား လှည့်ဖြား၍ အကျိုးအမြတ် ရယူခြင်း သို့မဟုတ် နစ်နာစေခြင်းကို ဆိုလိုသည်။ ယင်းတွင် ငွေကြေးလိမ်လည်မှု၊ ဖြားယောင်းသွေးဆောင်မှုနှင့် အချက်အလက်အမှားဖြင့် လှည့်စားမှု အမျိုးမျိုး ပါဝင်သည်။

မြန်မာနိုင်ငံနှင့် အိမ်နီးချင်းနိုင်ငံများတွင် အွန်လိုင်းနည်းပညာသုံး ငွေကြေးလိမ်လည်မှု အမျိုးအစားကို ကျားဖြန့် (သို့မဟုတ်) ကျားဖျန့် ဟူ၍ အသုံးများသော အရပ်အခေါ်အဝေါ် ဖြင့် လူသိများသည်။

ကျားဖြန့် (အသုံးအနှုံး)

"ကျားဖြန့်" ဟူသော အသုံးအနှုံးမှာ တရုတ်ဘာသာစကား 诈骗 (Zhàpiàn) ၏ အသံထွက်ကို မြန်မာမှုပြုထားခြင်း ဖြစ်သည်။ တရုတ်နိုင်ငံအပါအဝင် အရှေ့တောင်အာရှတွင် ကျားဖြန့်ကို အွန်လိုင်း သို့မဟုတ် အင်တာနက်ကို အသုံးပြု၍ လိမ်လည်ခြင်း (အွန်လိုင်းငွေလိမ်လုပ်ငန်း) ဟု နားလည်ထားကြသည်။

နောက်ခံသမိုင်းနှင့် ပျံ့နှံ့မှု

ကျားဖြန့်လုပ်ငန်းများသည် ၂၀၂၀ ပြည့်နှစ် ကိုဗစ်-၁၉ (COVID-19) ကမ္ဘာ့ကပ်ရောဂါကာလအတွင်းနှင့် ထိုနောက်ပိုင်းတွင် ပိုမိုဖွံ့ဖြိုးလာခဲ့သည်။ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု ငြိမ်းချမ်းရေးအင်စတီကျု (USIP) ၏ အဆိုအရ ယခုအခါ ၎င်းသည် နိုင်ငံပေါင်းချုပ် အွန်လိုင်းငွေကြေးလိမ်လည်မှု အသင်းကြီး (Transnational Organized Crime) အသွင် ဖြစ်နေပြီဖြစ်သည်။

အခြေစိုက်ရာဒေသများနှင့် လည်ပတ်ပုံ

ကျားဖြန့်လုပ်ငန်းများကို အောက်ပါအရှေ့တောင်အာရှနိုင်ငံများတွင် အဓိကအခြေစိုက် လုပ်ဆောင်လေ့ရှိသည်။

• ကမ္ဘောဒီယားနိုင်ငံ
• လာအိုနိုင်ငံ
• ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံ
• မြန်မာနိုင်ငံ

အဆိုပါလုပ်ငန်းများသည် လူကုန်ကူးမှု၊ လက်နက်မှု၊ မူးယစ်ဆေးဝါးနှင့် လောင်းကစားမှုများ ထူပြောရာ နယ်စပ်ဒေသများတွင် အခြေစိုက်သည်။ အထူးသဖြင့် မြန်မာနိုင်ငံကဲ့သို့သော ဒေသများတွင် စစ်အာဏာရှင်များနှင့် ဒေသတွင်း လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့များ၏ အကာအကွယ်ပေးမှုအောက်၌ လုပ်ငန်းလည်ပတ်လေ့ရှိကြသည်။

လူကုန်ကူးမှုနှင့် လူ့အခွင့်အရေး ချိုးဖောက်မှုများ

တရုတ်၊ ဟောင်ကောင်၊ အိန္ဒိယ၊ မလေးရှား၊ နီပေါ၊ ဖိလစ်ပိုင်၊ ထိုင်ဝမ်၊ ထိုင်း၊ ဗီယက်နမ်၊ မြန်မာနှင့် အာဖရိကနိုင်ငံများမှ ပညာတတ်လူငယ်များစွာသည် မြင့်မားသော လစာမက်လုံးဖြင့် လူကုန်ကူးခံရကာ အတင်းအကျပ် စေခိုင်းခံနေရသည်။ ၎င်းတို့သည် အကြီးအကျယ် နှိပ်စက်ညှဉ်းပန်းခံရခြင်းနှင့် လူ့အခွင့်အရေး ချိုးဖောက်ခံရခြင်းများ ကြုံတွေ့နေရပြီး၊ ဤလုပ်ငန်းသည် ပြန်ပေးဆွဲမှုနှင့် အခြားရာဇဝတ်မှုများနှင့် ဒွန်တွဲနေသည်။

လိမ်လည်သည့် ပုံစံများ

ကျားဖြန့်ပုံစံမျိုးစုံ ရှိနိုင်သည်။

• သားကောင်ရှာဖွေခြင်း: လူမှုကွန်ရက်တွင် အကောင့်အတုများဖြင့် ချဉ်းကပ်ခြင်း။
• ဖြားယောင်းခြင်း: အနောက်နိုင်ငံသားများကို ခရစ်တိုကာရန်စီ (Cryptocurrency) များ လွှဲပြောင်းလာအောင် ဆွဲဆောင်ခြင်းနှင့် အချစ်ဇာတ်လမ်းများဖြင့် လှည့်စားခြင်း။
• အတုအယောင်များ: ဂိမ်းအပလီကေးရှင်း (App) အတုများ၊ ဝက်ဘ်ဆိုဒ်အတုများနှင့် ကုမ္ပဏီအတုများဖြင့် ငွေကြေးမက်လုံးပေးခြင်း။

နှိမ်နင်းမှုများ

ကျားဖြန့်လိမ်လည်ခံရမှုကြောင့် ဒေါ်လာဘီလီယံနှင့်ချီ၍ နစ်နာနေသဖြင့် တရုတ်နိုင်ငံသည် အိမ်နီးချင်းနိုင်ငံများနှင့် ပူးပေါင်းကာ ဖမ်းဆီးနှိမ်နင်းမှုများကို ဆက်တိုက်ဆောင်ရွက်လျက်ရှိသည်။

ဆက်လက် ဖတ်ရှုရန်

• လိမ်လည်မှု ဂိုဏ်းစခန်း (Scam center)