လယ်ဝေးမြို့

ဝီကီပီးဒီးယား မှ
Jump to navigation Jump to search

လယ်ဝေးမြို့သည် နေပြည်တော် ပြည်ထောင်စုနယ်မြေတွင် ပါဝင်သော လယ်ဝေးမြို့နယ် မြို့ပိုင်ရုံးစိုက်ရာမြို့ဖြစ်သည်။ စတုရန်း လေးမိုင်ခန့် ကျယ်ဝန်း၍ ပျဉ်းမနားမြို့၏ အနောက်တောင်ဘက် ၁ဝ မိုင်အကွာတွင် တည်ရှိသည်။ ပျဉ်းမနား - ကျောက်ပန်းတောင်း မီးရထားလမ်းပေါ်တွင် တည်ရှိသည့်ပြင် ရန်ကုန် - မန္တလေး မော်တော်ကားလမ်းမကြီးသည် လယ်ဝေးမြို့ကို ဖြတ်သွားသဖြင့် အရောင်းအဝယ်စည်ကားသောမြို့ဖြစ်၍ ဆန်စပါးတင်ပို့ရန် အချက်အခြာမြို့ တစ်မြို့လည်းဖြစ်ပေသည်။

သမိုင်းကြောင်း[ပြင်ဆင်ရန်]

သက္ကရာဇ် ၁၉၁ ခုနှစ်တွင် မောင်နွဲ့ဆိုသည့် ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ဦးက တောင်ကုန်းတစ်ခုပေါ်တွင် စတင်တည်ထောင်သောကြောင့် လယ်ဝေးမြို့ကို ရှေးကနဦး ကအစ 'ငနွဲ့ကုန်းမြို့၊ ငနွယ်ကုန်းမြို့' ဟုခေါ်သည်။ ထိုနောက် တစ်ဖန် ဝါးနွယ်ကုန်းဟု တွင်ပြန်သည်။ ဝါးနွယ်ကုန်းမြို့ဟောင်း တည်နေရာသည် ယခုလယ်ဝေးမြို့၏ အနောက်တောင်ဘက်တွင် ရှိသော မြို့ကုန်းနေရာပင် ဖြစ်သည်။ မြို့ဟောင်း၏ အကျယ်အဝန်းမှာ အရှေ့အနောက် တာ (၁၀၀)၊ ပေပေါင်း ၁၀၅၀ ရှည်ပြီး တောင်မြောက်မှာ တာ(၈၀) ပေပေါင်း ၈၄၀-ပေ ရှည်လျားသည်။ မြို့ရိုးတံတိုင်းမှာ ၁၅'ခန့် မြင့်ပြီး မြို့ရိုးအပြင် ပတ်လည်တွင် ရေကျုံးတစ်ခု တူးဖော်ထားခဲ့သည်ဟု ရှေးဟောင်း ရာဇဝင် မှတ်တမ်းတို့တွင် ဖော်ပြထားသည်ကို တွေ့ရသည်။ မြို့တည်ဆောက်ရာတွင် တာဝန်ယူတည်ဆောက်ခဲ့သူ ငနွယ်အား အစွဲပြု၍ ငနွယ်ကုန်းဟု ခေါ်တွင်ခဲ့ရာမှ တစတစ ရွေ့လျော၍ ဝါးနွယ်ကုန်း တွင်ခဲ့ကြောင်း အဆိုရှိပေသည်။

မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၉၁-ခုနှစ်တွင် မင်းနဂါးသည် ဝါးနွယ်ကုန်းမြို့စားအဖြစ် အုပ်ချုပ်ခဲ့သည်။ မင်းနဂါးသည် သက္ကရာဇ် ၂၀၂-ခုနှစ်တွင် တောင်တွင်းကြီးဘုရင်အဖြစ် စိုးစံရသည့်အခါ ဝါးနွယ်ကုန်းမြို့ကို အမတ် ဦးရွှေလူအား မြို့စားအဖြစ်ခန့်ထားခဲ့သည်။ ဤကဲ့သို့ ဝါးနွယ်ကုန်းမြို့ကို မင်းအဆက်ဆက် မြို့စားများဖြင့် အုပ်ချုပ်ခဲ့သည်။ [၁]

သက္ကရာဇ် ၁၇၈၈ ခုနှစ်မှ ယနေ့အထိ လယ်ဝေးမြို့ဟု အမည်တွင်သည်။ အမည်ဝေါဟာရဆိုသည်မှာ ခေတ်အပြောင်းအလဲအလျောက် အမျိုးမျိုးပြောင်းလဲလေ့ရှိသည်။ သက္ကရာဇ် ၈၉၂ ခုနှစ်တွင် ကေတုမတီ တောင်ငူရွှေနန်းကို သိမ်းမြန်းစိုးစံတော်မူသော တပင်ရွှေထီး မယ်တော်သည် ဤ ငနွယ်ကုန်းမြို့သူကြီး၏ သမီးပင်ဖြစ် သည်။

ဆင်အုံကန် ခေါ် ပြည်လုံးချမ်းသာ ကန်တော်ကြီးကို ပြန်လည်တူး ဖော်သည့် အချိန်မှစ၍ လယ်ဝေးမြို့နယ်တွင် လယ်ယာစိုက်ပျိုးခြင်းများ တိုးတက်ဖွံ့ဖြိုး လာသည့်အလျောက် လယ်ဝေးမြို့တွင် ဆန်စက်များ၊ သစ်စက်များ၊ ဆီစက်များ ရှိကြသည်။ သစ်တောကြိုးဝိုင်းများနှင့်လည်း နီးကပ်စွာ တည်ရှိသဖြင့် သစ်လုပ်ငန်းထွန်းကားရာ မြို့တစ်မြို့လည်းဖြစ်ပေသည်။ ၂၀၁၄ ခုနှစ် သန်းခေါင်စာရင်းအရ လယ်ဝေးမြို့နယ်ရှိ လူဦးရေမှာ ၂၈၄,၃၉၃ ယောက် ဖြစ်လေသည်။

အပန်းဖြေလည်ပတ်ရန်နေရာများ

(၁)ဖောင်တော်ချက်မစေတီ Phaung Taw Chat Ma Pagoda Lewe https://goo.gl/maps/tgkzBvHvs6F2

(၂)ရန်အောင်မြင်ရွှေလက်လှစေတီ


[၂]

ကိုးကား[ပြင်ဆင်ရန်]

  1. လွင်မောင်၊ မှတ်တမ်းသမိုင်း မန်းဇေယျာတိုင်း၊ ၁၉၇၃-ခု၊ ဇွန်လ
  2. မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၂)