ရောဘတ် ဘွိုင်းလ်

ဝီကီပီးဒီးယား မှ
အ​ညွှန်း​သို့ ခုန်ကူးရန် ရှာဖွေရန် ခုန်ကူးမည်
ရောဘတ် ဘွိုင်းလ်
The Shannon Portrait of the Hon Robert Boyle.jpg
၁၆၈၉ တွင် တွေ့ရစဉ်
မွေးဖွား(1627-01-25)၂၅ ဇန်နဝါရီ၊ ၁၆၂၇
အိုင်ယာလန်ဘုရင့်နိုင်ငံ၊ ဝေါတာဖို့ဒ်ကောင်တီ၊ လစ်ဇ်မောရဲတိုက်
ဆုံးပါး၃၁ ဒီဇင်ဘာ၊ ၁၆၉၁(1691-12-31) (အသက် ၆၄)
အင်္ဂလန်နိုင်ငံ၊ လန်ဒန်မြို့
နယ်ပယ်ရူပဗေဒဓာတုဗေဒ
အဖွဲ့အစည်းဌာနတော်ဝင်အဖွဲ့အစည်း
ပညာရေးအက်တန်ကောလိပ်
တပည့်ကျော်များRobert Hooke
ကျော်ကြားမှုအရင်းခံ
သူ့အပေါ် ဩဇာလွှမ်းမိုးသူများ
Katherine Boyle Jones
သူ၏ဩဇာလွှမ်းမိုးခံနယူတန်[၄]

ရောဘတ် ဘွိုင်းလ် (အင်္ဂလိပ်: Robert Boyle; FRS[၅] (/bɔɪl/) သည် အင်္ဂလိပ်-အိုင်းရစ်[၆] သဘာဝဒဿနဆရာ၊ ဓာတုဗေဒပညာရှင်၊ ရူပဗေဒပညာရှင်၊ တီထွင်သူတစ်ဦးဖြစ်၍ ပထမဆုံးသော ခေတ်သစ်ဓာတုဗေဒပညာရှင်ဟု အများအားဖြင့် ယူဆခံရသောသူလည်းဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့်ပင် ၎င်းသည် ခေတ်သစ်ဓာတုဗေဒပညာရပ်ကို တည်ထောင်သူများစွာထဲက တစ်ဦး၊ လက်တွေ့စမ်းသပ်နိုင်သည့် ခေတ်သစ် သိပ္ပံနည်းကျ နည်းလမ်းဖော်ထုတ်သူ ရှေ့ဆောင်လမ်းပြများစွာမှ တစ်ဦးဟူ၍သတ်မှတ်ကြသည်။ ဘွိုင်းလ်နိယာမ (Boyle's law) ဖြင့် နာမည်ကျော် အထင်ရှားဆုံးဖြစ်၏ ။[၇] ထိုနိယာမက အကယ်၍ အပူချိန်သည် အပိတ်စနစ်၌ ကိန်းသေဖြစ်နေပါက ပကတိဖိအားနှင့် ဓာတ်ငွေ့တစ်ခု၏ ထုထည်တို့ကြား ပြောင်းပြန်အချိုးကျပုံကို ဖော်ပြရှင်းလင်းထားသည်။[၈] ၎င်းရေးသားခဲ့သော လက်ရာစာပေများအနက် The Sceptical Chymist သည် ဒာတုဗေဒပညာရပ်၌ အခြေခံအုတ်မြစ်စာအုပ်တစ်ခုဟူ၍ ယူဆကြ၏ ။ ဘွိုင်းလ်သည် အင်္ဂလီကန်ဂိုဏ်းဝင် ဘာသာတရား ရိုသေကိုင်းရှိုင်းသူဖြစ်၍ ဘာသာတရားဆိုင်ရာ လက်ရာများကြောင့်လည်း ထင်ရှားလူသိများသည်။[၉][၁၀][၁၁][၁၂]

ကိုးကား[ပြင်ဆင်ရန်]

  1. Vere Claiborne Chappell (ed.), The Cambridge Companion to Locke, Cambridge University Press, 1994, p. 56.
  2. Marie Boas, Robert Boyle and Seventeenth-century Chemistry, CUP Archive, 1958, p. 43.
  3. "Samuel Hartlib's influence on Robert Boyle's scientific development" (1965). Annals of Science 21 (4): 257–76. doi:10.1080/00033796500200141. ISSN 0003-3790. 
  4. Newton၊ Isaac (February 1678)။ Philosophical tract from Mr Isaac Newtonကိမ်းဘရစ်ချ် တက္ကသိုလ်But because I am indebted to you & yesterday met with a friend Mr Maulyverer, who told me he was going to London & intended to give you the trouble of a visit, I could not forbear to take the opportunity of conveying this to you by him.
  5. Fellows of the Royal Society။ Royal Society။
  6. "Robert Boyle"Encyclopædia Britannica24 February 2016 တွင် ပြန်စစ်ပြီး
  7. Acott, Chris (1999). "The diving "Law-ers": A brief resume of their lives.". South Pacific Underwater Medicine Society Journal 29 (1). ISSN 0813-1988. OCLC 16986801. 
  8. Levine၊ Ira N. (2008)။ Physical chemistry (6th ed.)။ Dubuque, IA: McGraw-Hill။ p. 12။ ISBN 9780072538625
  9. Encyclopædia Britannica
  10. MacIntosh၊ J. J.; Anstey၊ Peter။ "Robert Boyle"။ in Zalta၊ Edward N. (ed.)။ Stanford Encyclopedia of Philosophy
  11. O'Connor၊ John J.; Robertson၊ Edmund F."ရောဘတ် ဘွိုင်းလ်"MacTutor History of Mathematics archive၊ University of St Andrews.
  12. Works by Robert Boyle at Project Gutenberg