ပင့်ကူ

ဝီကီပီးဒီးယား မှ
အ​ညွှန်း​သို့ ခုန်ကူးရန် ရှာဖွေရန် ခုန်ကူးမည်
ပင့်ကူ (Spider)
Temporal range: ပန်ဆဗေးနီးယန်းကာလလက်ရှိ၊ ၃၁၉ MYA မှ ယနေ့ထိ
Spiders Diversity.jpg
အမျိုးအစားမတူသည့် ပင့်ကူများ စုစည်းဖော်ပြထားမှု
မျိုးရိုးခွဲခြားခြင်း ပြင်ဆင်
လောက: Animalia
မျိုးပေါင်းစု: Arthropoda
မျိုးပေါင်းစုသေး: Chelicerata
မျိုးပေါင်း: Arachnida
မျိုးစဉ်: Araneae
Clerck, 1757
မျိုးစဉ်ခွဲများ

Mesothelae
Opisthothelae

ဇီဝမျိုးစုံမျိုးကွဲ[၁]
မျိုးစိတ် (၄၆,၀၀၀) ပါဝင်သည့် မျိုးရင်း (၁၁၃) ခု

ပင့်ကူ (Arachnida (အာရက္ကနိုက်ဒါ)-မျိုးပေါင်းAraneae (အရိန္နီးအီး)-မျိုးစဉ်) များသည် လေကိုရှူ၍ အသက်ရှင်ကြသည့် ခြေဆစ်များသတ္တဝါများဖြစ်၏။ ပင့်ကူများတွင် ခြေချောင်း ရှစ်ချောင်း၊ ပါးစပ်၌ (Chelicerae - ချီလစ်ဆာရီ) ဟုခေါ်သော အဆိပ်စွယ်များ စသည်တို့ ပါရှိကြသည်။ ပင့်ကူ အများစုသည် ပင့်ကူမျှင်ဟု ခေါ်သော ပိုးချည်မျှင် ထုတ်နိုင်စွမ်းရှိကြသည်။ အာရက္ကနစ် (Arachnids) ဟု သိပ္ပံအမည်ပေးထားသည့် ပင့်ကူများသည် တိရစ္ဆာန်မျိုးစဉ်အားလုံး၌ သတ္တမမြောက် မျိုးစိတ်အရေအတွက် အများဆုံး မျိုးစဉ်လည်းဖြစ်လေသည်။[၂] မျိုးရိုးခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာသည့် ပညာရှင်များက ပင့်ကူမျိုးစိတ်ပေါင်း (၄၈၀၀၀) ခန့်ကို မျိုးရင်းစုစုပေါင်း (၁၂၀) အတွင်း၌ ခွဲခြားသတ်မှတ်၍ မှတ်တမ်းတင်ထားပြီးဖြစ်သည်ဟု သိရသည်။ [၃] ၁၉၀၀ ပြည့်နှစ်မှစ၍ မတူညီသည့် ပင့်ကူ အမျိုးအစားကွဲ နှစ်ဆယ်ကျော်အား စတင်အဆိုပြုခဲ့ကြသည်ဟုလည်း သိရသည်။[၄] အန္တာတိကတိုက်ကလွဲ၍ ကျန်ကမ္ဘာပေါ်ရှိ တိုက်ကြီးများအားလုံး၏ နေရာဒေသ (ချွင်းချက်။ ။ ပင်လယ်ရေထုနှင့် လေထုမပါ) နီးပါးတိုင်းတွင် ပင့်ကူများ နေထိုင်ကျက်စားကြသည်ကို မြင်တွေ့နိုင်သည်။

ပင့်ကူ အားလုံးနီးပါးသည် သားရဲတိရစ္ဆာန်များဖြစ်ကြပြီး အင်းဆက်များအား အများဆုံးဖမ်းယူစားသောက်လေ့ရှိကြသည်။ သားကောင်ကို အမဲလိုက်ရာတွင်လည်း နည်းလမ်းမျိုးစုံသုံးလေ့ရှိကြသည်။ အချို့က ထောင်ချောက်ဆင်ဖမ်းသည့် ပင့်ကူအိမ်ဆောက်လုပ်ကြပြီး အချို့က သားကောင်ထံသို့ ပင့်ကူကြိုးမျှင်ပစ်၍ဖမ်းကြသည်။ အချို့သော ပင့်ကူများမှာ မြေတွင်း၌ ဦးစွာပုန်းအောင်းနေကာ အနီးအနားမှဖြတ်သွားသည့် သားကောင်အား ပြေးထွက်ကာဖမ်းကြသည်။ အချို့မှာမူ ပင့်ကူမျှင်ဖြင့် ပိုက်ကွန်တစ်ခုရက်လုပ်ပြီး ဖြတ်သွားသည့် သားကောင်အား ထိုပိုက်ကွန်ဖြင့် ကွန်ပစ်သကဲ့သို့ ပစ်၍ဖမ်းယူကြသည့် ပင့်ကူမျိုးလည်း ရှိ၏။ အချို့မှာ ခပ်ဝေးဝေးသို့ပင် ခုန်နိုင်ကြပြီး သားကောင်အနီးအနားသို့ တိတ်တဆိတ်ချဉ်းကပ်ကာ ခုန်အုပ်၍ဖမ်းယူကြသည်။

ခန္ဓာဗေဒ[ပြင်ဆင်ရန်]

ပင့်ကူ၏ အတွင်းပိုင်း ကိုယ်အင်္ဂါအစိတ်အပိုင်းများပြ ခန္ဓာဗေဒဆိုင်ရာ ပုံကြမ်း

ပင့်ကူများ၏ ခန္ဓာကိုယ်အား ခန္ဓာကိုယ်ရှေ့ပိုင်း (Cephalothorax) နှင့် ဝမ်းဗိုက်ပိုင်း (Abdomen) ဟူ၍ အပိုင်း နှစ်ပိုင်း ခွဲခြားကြည့်နိုင်သည်။ ပင့်ကူများ၌ အင်းဆက်များတွင် ပါရှိသော အင်တင်နာတိုင်ကဲ့သို့ ဦးချိုတိုင်များ မပါရှိပေ။ ခန္ဓာကိုယ်ဖွဲ့စည်းမှုပုံစံ ပို၍ အဆင့်မြင့်သည့် အချို့ပင့်ကူများ၌ ဗဟိုအာရုံကြောစနစ်ပင် ပါရှိလေ၏။ အခြားသော ခြေလေးချောင်းသတ္တဝါ အများစုနှင့် မတူညီသည်မှာ ပင့်ကူများ၏ ခြေထောက်များတွင် ဆန့်ထုတ်နိုင်သည့် ကြွက်သားများ မပါရှိခြင်းဖြစ်ပြီး ထိုလုပ်ဆောင်ချက်မျိုး လုပ်ဆောင်ရန် ဟိုက်ဒရောလစ် ဖိအားကဲ့သို့ လှုပ်ရှားဆောင်ရွက်ပေးလေရသည်။

အရွယ်အစား ကွဲပြားမှု[ပြင်ဆင်ရန်]

Atrax robustus ၊ ဆစ်ဒနီ ဖန်နယ်ဝဘ် ပင့်ကူ

အရွယ်ရောက်ပြီးသော ပင့်ကူငယ်များသည် ၀.၁ လက်မ (၄ မီလီမီတာ) ထက် သေးနိုင်ပြီး၊ အကြီးဆုံး ပင့်ကူများသည် ခန္ဓာကိုယ်အရှည် ၁၀ လက်မကျော်အထိပင် ရှိနိုင်သည်။ အကြီးဆုံးပင့်ကူ၏ အလေးချိန်မှာ ဂရမ် ၁၅၀ (၅.၃ အောင်စ) ရှိသည်ဟု သိရသည်။ ပင့်ကူများအနက် အကြီးဆုံး ပင့်ကူမျိုးများမှာ ထရန်းကျူး (Tarantulas) နှင့် (Huntsman) မျိုးနွယ်ဝင်များဖြစ်သည်။ အရှေ့တောင်အာရှရှိ အချို့ Huntsman ပင့်ကူများသည် ခြေထောက် ပတ်လည်တဝိုက် အရွယ်အစားအကွာအဝေးမှာ ၁၀ လက်မ နှင့် ၁၂ လက်မ (၂၅၀ မှ ၃၀၀ မီလီမီတာ) ခန့်အထိ ရှိသည်။

ပင့်ကူ၏ မျက်လုံးများနှင့် အခြားအာရုံခံအင်္ဂါများ[ပြင်ဆင်ရန်]

ခုန်ပျံပင့်ကူ၏ ပင်မမျက်လုံးများသည် ခန္ဓာကိုယ်အရှေ့တွင် နီးကပ်စွာ တည်ရှိသည်။ ဘေးနှစ်ဖက်နှင့် ဦးခေါင်းထိပ်တွင် အရန် မျက်လုံးတစ်စုံစီလည်း ပါရှိသည်။

ပင့်ကူအများစုတွင် ခန္ဓာကိုယ်၏အရှေ့ဘက်၌ မျက်လုံးလေးစုံရှိကြသော်လည်း မျိုးရင်းတစ်ခုနှင့် တစ်ခု ကွဲပြားမှုရှိသည်။ အရှေ့ဘက်တွင်ရှိသော အဓိကမျက်လုံးများသည် ပုံရိပ်များဖော်နိုင်စွမ်းရှိသည်။[၅] ခုန်ပျံပင့်ကူများသည် အင်းဆက်များထဲမှ အဝေးသို့ မြင်နိုင်စွမ်း အကောင်းဆုံးရှိသည့် ပုစဉ်းရင်ကွဲများထက်ပင် အမြင်အာရုံ ဆယ်ဆပိုကောင်းကြသည်။ ပင့်ကူ၏ မျက်လုံးများတွင် Telephoto ဟုခေါ်သည့် မှန်ဘီလူးကဲ့သို့သော အရာများ အတွဲလိုက်ပါရှိသည့်အပြင် အလွှာ လေးလွှာပါသော မျက်ကြည်လွှာများဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည်။ သူတို့၏ မျက်လုံးများဖြင့် ပုံရိပ်လှည့်လည်ရယူ၍ အဆင့်တစ်ဆင့်ချင်းစီ၌ ရယူထားသည့် ပုံရိပ်များကို ပေါင်းစပ်၍ ပုံဖော်နိုင်စွမ်း ရှိသည်။ သို့ရာတွင် အားနည်းချက်မှာ ပုံရိပ်ဖမ်းခြင်းနှင့် ပေါင်းစပ်ပုံရိပ်ဖော်ခြင်းလုပ်ငန်းစဉ်များသည် အတော်ပင် နှေးကွေးသည်။[၆]

အစွယ်များ[ပြင်ဆင်ရန်]

ဆေးထိုးအပ်များကဲ့သို့ပင် အစွယ်များထဲတွင် အခေါင်းပေါက်ပါရှိပြီး ထိုးသွင်းမှုပြုလုပ်ရာတွင် အသုံးပြုကြသည်။ ပင့်ကူများသည် ၎င်းတို့၏အစာအတွက် အမဲလိုက်ရာ၌ သားကောင်ကို အဆိပ်ထိုးသွင်းရန် အစွယ်များကို အသုံးပြုကြသည်။ အချို့ပင့်ကူများ၏ အဆိပ်သည် သားကောင်များ၏ အာရုံကြောစနစ်ကို ဖျက်ဆီးကြပြီး၊ အချို့ပင့်ကူများ၏ အဆိပ်မှာ သားကောင်၏ ခန္ဓာကိုယ်တစ်သျှူးများကို ဖျက်ဆီးနိုင်စွမ်းရှိကြသည်။

"တနည်းအားဖြင့် ပင့်ကူ ဆိုသည်မှာ အစာအတွက် အမဲလိုက်ရာ၌ အဆိပ်ကိုအသုံးပြုသည့် သားရဲတိရစ္ဆာန်တစ်မျိုးပင် ဖြစ်သည်။"

နေထိုင်ပြုမူပုံ[ပြင်ဆင်ရန်]

ပင့်ကူတွေ အများဆုံးစားလေ့ရှိသော အရာ[ပြင်ဆင်ရန်]

Latrodectus mactans ၊ (အင်္ဂလိပ်: Black Widow Spider, lit.'မုဆိုးမပင့်ကူနက်')

ပင့်ကူများသည် သားရဲတိရစ္ဆာန်များ ဖြစ်ကြပြီး အင်းဆက်နှင့် အခြား အာ့သရိုပေါ့ဒ်များ (အခြား ပင့်ကူများ အပါအဝင်) ကို စားလေ့ရှိကြသည်။ အများစုသည် ၎င်းတို့၏ အစွယ်များဖြင့် အဆိပ်ကိုသုံး၍ သားကောင်ကို အမဲလိုက်ကြသည်။ ပင့်ကူများသည် ၎င်းတို့ထက် ခန္ဓာကိုယ် အရွယ်အစား ကြီးမားသည့် သားကောင်များကို အမဲလိုက်ခဲသည်။ သည့်အပြင် ၎င်းတို့ထက် အလွန်သေးငယ်သော သားကောင်များကိုလည်း လွယ်လွယ်ကူကူ ဖမ်းယူနိုင်စွမ်း မရှိကြပေ။ အချို့သော အသိုက်အအုံများဖြင့် နေထိုင်ကြသည့် ပင့်ကူများလည်းရှိသည်။ ပင့်ကူများသည် အခြားမျိုးရင်းဝင် ပင့်ကူများသာမက၊ မျိုးရင်းတူ ပင့်ကူများကိုလည်း အစာအဖြစ် စားလေ့ရှိကြသည့် ဇာတ်တူသားစားသော သတ္တဝါဖြစ်သည်။

မုဆိုးမပင့်ကူနက် (Black widow spider) ဟု နာမည်တွင်ရခြင်း၏ အဓိကအကြောင်းရင်းမှာ ထိုမျိုးစိတ်၏ ပင့်ကူအမများသည် သူတို့နှင့် မိတ်လိုက်သည့် ပင့်ကူ အထီးအား မိတ်လိုက်ပြီးချိန်၌ စားပစ်လေ့ရှိကြသောကြောင့် ဖြစ်သည်။ ထိုအမှုကိစ္စသည် အခြားမျိုးစိတ်များတွင်လည်း ဖြစ်လေ့ရှိသည်။ ပင့်ကူမျိုးစိတ် တစ်ခုစီတွင် ၎င်းတို့အချင်းချင်း တွေ့ဆုံဆက်သွယ်ရာတွင် သုံးသည့် ကိုယ်ပိုင်နည်းလမ်း အသီးသီးစီရှိကြသည်။ အချို့မျိုးစိတ်များ၏ အထီးများသည် အစားခံရမည့် အန္တရာယ်ရှိသဖြင့် မိတ်လိုက်ချိန်တွင် သူတို့၏ ပေါင်းသင်းဖက် ပင့်ကူအမ၏ ခန္ဓာကိုယ်တွင် ချိတ်ထားရန် အရှေ့ခြေထောက်များတွင် ထူးခြားသည့် ချိတ်များပါရှိသည်။ အချို့သောမျိုးစိတ်မှ ပင့်ကူထီးများကမူ သူတို့ ကိုယ်စား ပင့်ကူ အမ စားသောက်ရန် အစာတစ်ခုခု ယူလာပေးကြသည်။ အချို့အနည်းငယ်မျှသော မျိုးစိတ်များမှ ပင့်ကူထီးများမှာ ပင့်ကူ အမ ၏ ပင့်ကူအိမ်နှင့် ဆက်သွယ်ထားသည့် ၎င်းတို့၏ ကိုယ်ပိုင် ပင့်ကူအိမ်များ ပြုလုပ်ကြသည်။ အချို့မျိုးစိတ်များတွင် ပင့်ကူအထီးသည် ပင့်ကူအမ မဖမ်းနိုင်လောက်အောင်ပင် အဆများစွာ သေးငယ်ကြလေသည်။

"ပင့်ကူလောကသည် အမ ကြီးစိုးသည့် ကမ္ဘာလောကပင် ဖြစ်၏။"

သားရဲမဟုတ်သည့် ပင့်ကူတိရစ္ဆာန် မျိုးစိတ်[ပြင်ဆင်ရန်]

ပင့်ကူအများစုမှာ အသားစား သားရဲတိရစ္ဆာန်များ ဖြစ်သော်လည်း (Bagheera kiplingi ) ဟုခေါ်သော ခုန်ပျံပင့်ကူ မျိုးရင်းဝင် မျိုးစိတ်တစ်မျိုးမှာမူ ၎င်း၏ အစာအာဟာရ ၉၀% အား acacias ပင်မှ အသင့်အတင့် ထွက်ရှိတတ်သော အစိုင်အခဲပုံစံ အပင်ထွက်ပစ္စည်းတစ်မျိုးမှ ရယူလေသည်။[၇]

သားကောင်ဖမ်းရာ၌ သုံးသော အမဲလိုက်နည်းများ[ပြင်ဆင်ရန်]

ပင့်ကူအိမ် (သို့) ကွန်ယက်ပုံ ပင့်ကူအိမ်[ပြင်ဆင်ရန်]

သားကောင်ဖမ်းရာ၌ ပင့်ကူများသုံးလေ့ရှိသည့် လူသိအများဆုံးနည်းလမ်းမှာ ပင့်ကူအိမ်ဆောက်လုပ်၍ ထောင်ချောက်ဆင်ခြင်းဖြစ်သည်။ ပင့်ကူအိမ်များကို နေရာချဆောက်လုပ်ခြင်းဖြင့် တူညီသည့် ဧရိယာတစ်ခုထဲ၌ ပင့်ကူ အများအပြားသည် မတူညီသော အင်းဆက်များကို ထောင်ချောက်ဆင်ဖမ်းယူနိုင်​စေသည်။ ပြင်ညီ အပြားပုံစံ ပင့်ကူအိမ်များသည် အပင်အောက်မှ ပျံတက်လာသည့် ပိုးကောင်များကို ဖမ်းရန် ထောင်ချောက်ပြုလုပ်ထားခြင်း ဖြစ်ပြီး အပေါ်အောက် ဒေါင်လိုက် အပြားပုံစံ ပင့်ကူအိမ်များသည် ပျံသန်းလာသော ပိုးကောင်များကို ထောင်ချောက်ဆင်ခြင်းဖြစ်သည်။ ပင့်ကူအိမ်ဆောက်လေ့ရှိသည့် ပင့်ကူ မျိုးစိတ်များတွင် အများစုမှာ အမြင်အာရုံမကောင်းကြပေ၊ သို့သော် ၎င်းတို့ဆောက်လုပ်ထားသော ပင့်ကူအိမ်၏တုန်ခါမှုမှတဆင့် သိမြင်နိုင်စွမ်းရှိကြလေသည်။

ရေအောက်တွင် အိမ်ဆောက်သော ပင့်ကူ[ပြင်ဆင်ရန်]

ရေပင့်ကူ (Argyroneta aquatica) မျိုးစိတ်တွင် ပင့်ကူ အမများသည် ဖမ်းမိထားသော သားကောင်များကိုစားရန်၊ မိတ်လိုက်ရန်နှင့် သားပေါက်ရန်အတွက် “ရေငုပ်ခေါင်းလောင်း (Diving Bell)” ဟုခေါ်ကြသော လေပူစီဖောင်းသကဲ့သို့ ရေအောက် ပင့်ကူအိမ်တစ်မျိုးကို ဆောက်လုပ်ကြသည်။ သူတို့သည် အမြဲတမ်းနီးပါး ခေါင်းလောင်းအတွင်း၌သာ နေကြပြီး၊ သားကောင်များမှ ခေါင်းလောင်းအား လာထိသည့်အခါ (သို့) ခေါင်းလောင်းအား ကျောက်ချထားသည့် ပင့်ကူမျှင်အား လာထိသည့်အခါမှသာ သားကောင်ကို ဖမ်းရန် ထွက်လာလေ့ရှိသည်။[၈] အချို့ပင့်ကူများသည် ရေကန်များနှင့် ရေအိုင်လေးများ၏ ရေမျက်နှာပြင်ကို ၎င်းတို့၏ “ပင့်ကူအိမ်ပိုက်ကွန်” သကဲ့သို့ အသုံးပြုကာ ရုန်းကန်နေစဉ်တွင် ဖြစ်ပေါ်လာသော ရေမျက်နှာပြင်တုန်ခါမှုများမှတဆင့် ပိတ်မိနေသော ပိုးမွှားများကို အာရုံခံထောက်လှမ်းကြသည်။

ပုံသွန်းသော ပိုက်ကွန်[ပြင်ဆင်ရန်]

ကွန်-ပုံသွန်း (Net-casting) ပင့်ကူမျိုးများသည် သေးငယ်သည့် ပိုးမျှင်များလုံးထွေးထားသကဲ့သို့သော ပင့်ကူအိမ်များကိုသာရက်လုပ်ကြပြီး ၎င်းပိုက်ကွန်ကို လောက်လေးကဲ့သို့ လိုသလိုထိန်းကျောင်းပစ်ထုတ်၍ သားကောင်ကို ထောင်ချောက်ဆင်ဖမ်းကြသည်။[၉]

အဖုံးပါသည့် တွင်းတူး ပင့်ကူအိမ် ထောက်ချောက်များ[ပြင်ဆင်ရန်]

မျိုးရင်း။ Ctenizidae ၊(အင်္ဂလိပ်: Trapdoor Spider, lit.'တွင်းအောင်းပင့်ကူ') ခြုံခိုအမဲလိုက်သည့် သားရဲပင့်ကူ

မူလ Liphistiidae မျိုးစုဝင် (Ctenizidae - မျိုးရင်း) ပင်ကူများနှင့် ထရန်းကျူလာ ပင့်ကူ (Tarantula) များမှာ ခြုံခိုအမဲလိုက်သည့် သားရဲများဖြစ်သည်။ သူတို့သည် တံခါးသကဲ့သို့ အဖုံးပါသောတွင်းများပြုလုပ်ကြပြီး အတွင်း၌ ပုန်းအောင်းလျက် သားကောင်များရှိနေခြင်းကို သိနိုင်ရန် တွင်းပတ်လည်ဝန်းကျင်အား ပင့်ကူမျှင်များဖြင့် ဝန်းရံထားသည်။ [၁၀] အချို့သော ခြုံခိုအမဲလိုက်ပင့်ကူများ အထူးသဖြင့် ဂဏန်းပင့်ကူအများစုမှာ ထောင်ချောက်အကူအညီမပါဘဲ သားကောင်ဖမ်းနိုင်ကြသည်။ အချို့သော ပျားကို အမဲလိုက်သည့် မျိုးစိတ်များသည် ခရမ်းလွန်ရောင်ခြည်ကိုပင် မြင်နိုင်စွမ်း၊ ချိန်ရှိညှိနိုင်စွမ်းရှိကြသည်။ ထိုပင့်ကူများသည် ဝတ်ရည်စုပ်၊ ဝတ်မှုန်ကူးရန်လာသည့် သားကောင် ပျားများ မမြင်နိုင်စေရန် အသွင်ယူ (Mimic) ပုန်းအောင်းနေသော ပန်းများနှင့် လိုက်ရောညီထွေဖြစ်နေစေရန် ၎င်းတို့ခန္ဓာကိုယ်၏ ခရမ်းလွန်ရောင်ခြည် ပမာဏကို ချိန်ညှိနိုင်စွမ်းလည်းရှိကြသေးသည်။[၁၁] ဝံပုလွေပင့်ကူများ၊ ခုန်ပျံပင့်ကူများ၊ ငါးဖမ်းပင့်ကူများနှင့် ကဏန်းပင့်ကူအချို့သည် သားကောင်ကိုလိုက်လံဖမ်းယူရာ၌ အမြင်အာရုံကိုသာ အဓိကအားထားကြသည်။[၅]

ဝံပုလွေပင့်ကူများ[ပြင်ဆင်ရန်]

(Hogna carolinensis)(အင်္ဂလိပ်: Carolina Wolf-Spider, lit.'ကာရိုလိုင်းနား ဝံပုလွေပင့်ကူ')အမ၏ ခန္ဓာကိုယ်ပျမ်းမျှအရှည် ၂၅ မီလီမီတာခန့်ရှိသည်။

ဝံပုလွေပင့်ကူသည် အများအားဖြင့် ပိုးကောင်တစ်ကောင် အနားရောက်လာသည်အထိစောင့်ပြီး ရောက်လာချိန်၌ လျင်မြန်စွာဖမ်းယူကြသည်။ ထို့နောက် ရှေ့ခြေထောက်များဖြင့် ပိုးကောင်ကို ဖမ်းချုပ်ထားပြီး အဆိပ် ထိုးသွင်းကြသည်။

ခုန်ပျံပင့်ကူများ[ပြင်ဆင်ရန်]

(အင်္ဂလိပ်: Jumping Spider, lit.'ခုန်ပျံပင့်ကူ')

ခုန်ပျံပင့်ကူများတွင် အမြင်အာရုံ အလွန်ကောင်းသော မျက်လုံးများရှိကြသည်။ ၎င်းပင့်ကူများမှာ ပိုးကောင်နဲ့အနီးသို့ တတ်နိုင်သမျှချဉ်းကပ်ပြီး အပေါ်မှ ခုန်အုပ်၍ဖမ်းလေ့ရှိသည်။ သူတို့သည် သစ်ပင်များ၊ ချုံပုတ်များနှင့် နံရံများတစ်ဖက်မှ တစ်ဖက်သို့ ခုန်၍ သားကောင် လိုက်လံရှာဖွေကြရာ တခါတရံတွင် တဖက်ဆီသို့ မရောက်ဘဲ ပြုတ်ကျတတ်ကြသည်။ သို့သော် ထိုပင့်ကူများ၌ ထိုသို့မဖြစ်စေရန် ပြုလုပ်လေ့ရှိသော နည်းလမ်းတစ်ခုရှိလေ၏။ ထိုနည်းလမ်းမှာ အခြားမဟုတ်ပေ။ ၎င်းတို့ တစ်ဖက်သို့မခုန်မီ ၎င်းတို့ရပ်နေသောနေရာ၌ လုံခြုံရေးခါးပတ်ကြိုး (Safety Belt) ကဲ့သို့သော ပိုးမျှင်ထုတ်၍ချိတ်ဆွဲထားပြီး ခုန်သည့်အခါတွင် ပင့်ကူမျှင်ထုတ်သည့်အင်္ဂါအစိတ်အပိုင်းမှ တခါတည်း ပင့်ကူမျှင်ထုတ်လိုက်ခြင်းပင်ဖြစ်လေ၏။

အခြားပင့်ကူများကို အမဲလိုက်သည့် အလေ့အထ[ပြင်ဆင်ရန်]

ခုန်ပျံပင့်ကူ မျိုးစုဝင် အချို့သည် အခြားပင့်ကူများကို အမဲလိုက်လေ့ရှိကြသည်။

မျိုးပွားခြင်းနှင့် ဘဝသံသရာ[ပြင်ဆင်ရန်]

Nephila clavipes ၊(အင်္ဂလိပ်: Golden Orb Weaver Spider, lit.'ရွှေရက္ကန်းလုံးပင့်ကူ')သေးငယ်သော အထီးတစ်ကောင် (အရွက်ထိပ်အနီး) သည် ပင့်ကူမျှင်၌ မှန်ကန်စွာစည်းချက်ပြု တီးခတ်၍ အမ၏ အစားမခံရစေရန် ပြုလုပ်နေခြင်းဖြစ်သည်။

ပင့်ကူ၏ လိင်ဖြင့် မျိုးပွားခြင်းနှင့် မျိုးအောင်ခြင်းသည် ခန္ဓာကိုယ်အတွင်း၌ ဖြစ်ပွားခြင်းဖြစ်သော်လည်း တိုက်ရိုက်နည်းဖြင့်မဟုတ်ကြပေ။ တစ်နည်းအားဖြင့်ဆိုရလျှင် အထီးသည် သုက်ပိုးအား အမ ၏ ခန္ဓာကိုယ်တွင်းသို့ လိင်အင်္ဂါဖြင့် ထိုးသွင်း၍ ထည့်ခြင်းမဟုတ်ဘဲ အခြားပြုလုပ်ရသည့် ကြားခံအဆင့်တစ်ခုရှိသေးသည်။ မြေပြင်ပေါ်တွင် နေထိုင်ကြသည့် အာ့သရိုပေါ့ဒ်များကဲ့သို့ ပင့်ကူအထီးများသည် (Spermatophores) ဆိုသည့် အရန်သင့်ထုပ်ပိုးထားသော သုက်ပိုးထုပ်များကို မထုတ်လုပ်နိုင်ပေ။ ထိုလုပ်ဆောင်ချက်အစား သုက်ပိုးထည့်ရန် ပင့်ကူမျှင်ထုတ်ကို သီးခြားထုတ်ပြီး ၎င်းထဲသို့ သုက်ပိုးထုတ်လွှတ်ကာ ထိုမှတဆင့် အမ၏ မျိုးပွားအင်္ဂါထံ ပို့ဆောင်ခြင်းဖြစ်သည်။[၁၂]

Gasteracantha mammosa ၊ပင့်ကူများတွင် ဘေးဘက်၌ ဥထည့်ရန် အိတ်ပါရှိသည်။
ဝံပုလွေပင့်ကူသည် ၎င်း၏ပင့်ကူပေါက်လေးများကို ဥအိတ်ဖြင့်ထည့်၍ သယ်ဆောင်ကြသည်။

ယေဘုယျအားဖြင့် ပင့်ကူ အထီးများသည် ပိုးပန်းမှု ပြုလုပ်သကဲ့သို့သော ဓလေ့ထုံးတမ်းဆန်သည့် လုပ်ဆောင်မှုများဖြင့် မျိုးမအောင်မီ အမများ၏ အစားခံရခြင်းမရှိစေရန် ကာကွယ်ကြသည်။ အချို့မျိုးစိတ်များမှ ပင့်ကူအထီးများသည် ၎င်းတို့အတွက် အန္တရာယ်ပေးနိုင်ချေနည်းသော အရွယ်ရောက်စ မြီးကောင်ပေါက် ပင့်ကူအမများနှင့်သာ မိတ်လိုက်ရန် စိတ်အားထက်သန်ကြသည်။

Theraphosa blondi ၊(အင်္ဂလိပ်: Goliath birdeater, lit.'ဂိုလိုက်ယက် ငှက်ဖမ်းပင့်ကူ') ကမ္ဘာ့အကြီးဆုံးပင့်ကူ

ပင့်ကူ နှင့် လူသား အခန်းကဏ္ဍ[ပြင်ဆင်ရန်]

ပင့်ကူ အမျိုးအစားပေါင်း ၄၀,၀၀၀ ကျော်ရှိသည့်အနက် လူကို အသက်အန္တရာယ်ပေးနိုင်သည့် အမျိုးအစား အရေအတွက်မှာမူ ဆယ်ဂဏန်းမျှသာရှိသည်။ ပင့်ကူတစ်ကောင် အကိုက်ခံရလျှင် အများအားဖြင့် နာကျင်မှုကို ခံစားရမည်ပင်ဖြစ်သည်။ ပင့်ကူအများစုသည် ၎င်းတို့၏သားကောင်ကိုအမဲလိုက်ရာတွင် သေစေနိုင်သည့် အဆိပ်ကိုသုံးကြသော သားရဲတိရစ္ဆာန်များဖြစ်ကြသည်။ ထို့ကြောင့် အချို့သော ပင့်ကူများ၏အဆိပ်သည် အားအင်ယုတ်လျော့နေသူများနှင့် ဓာတ်မတည့်မှုရှိသူများအတွက် အသက်အန္တရာယ်ရှိစေနိုင်သည်။ ဩစတြေးလျနိုင်ငံတွင် Atrax robustus အမျိုးအစား ပင့်ကူများ၏ အကိုက်ခံရမှုကြောင့် ၁၉၂၇ ခုနှစ်မှ ယနေ့ထိ သေဆုံးခဲ့သူပေါင်း (၁၃) ဦးရှိပြီဟု သိရသည်။[၁၃]

ဓာတ်ပုံများ[ပြင်ဆင်ရန်]

အကြီးချဲ့ရန် ပုံကိုထိပါ။

ကိုးကား[ပြင်ဆင်ရန်]

  1. Currently valid spider genera and speciesWorld Spider Catalog။ Natural History Museum Bern။ 7 October 2014 တွင် မူရင်းအား မော်ကွန်းတင်ပြီး။ 2016-12-19 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
  2. Sebastin PA & KV Peter (ed) 2009.
  3. Platnick၊ Norman I. (၂၀၀၉ ခုနှစ်)။ Peter Merrett နှင့် H. Don Cameron:ကမ္ဘာ့ပင့်ကူအမျိုးအစားများစာရင်း။ အမေရိကန် သဘာဝသမိုင်း ပြတိုက်။ 21 February 2009 တွင် မူရင်းအား မော်ကွန်းတင်ပြီး။ 2009-04-25 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
  4. Foelix, Rainer F. 1996။ Biology of spiders။ Oxford University Press။ ISBN 0-19-509593-6
  5. ၅.၀ ၅.၁ Ruppert၊ E.E.; Fox၊ R.S.; Barnes၊ R.D. (2004)။ Invertebrate zoology။ 7th ed, Brooks / Cole။ ISBN 0030259827
  6. Harland D.P. & Jackson R.R. 2000. "“Eight-legged cats” and how they see - a review of recent research on jumping spiders (Araneae: Salticidae)". Cimbebasia 16: 231–240. Retrieved on 2008-10-11.  Archived 28 September 2006 at the Wayback Machine.
  7. Exploitation of the Pseudomyrmex–Acacia mutualism by a predominantly vegetarian jumping spider (Bagheera kiplingi)
  8. Schütz D. and Taborsky M. (2003). "Adaptations to an aquatic life may be responsible for the reversed sexual size dimorphism in the water spider, Argyroneta aquatica" (PDF). Evolutionary Ecology Research 5 (1): 105–117. Retrieved on 2008-10-11.  Archived 16 December 2008 at the Wayback Machine.
  9. Coddington, J., and Sobrevila, C. (1987). "Web manipulation and two stereotyped attack behaviors in the ogre-faced spider Deinopis spinosus Marx (Araneae, Deinopidae)." (PDF). Journal of Arachnology 15: 213–225. Retrieved on 2008-10-11.  Archived 9 December 2008 at the Wayback Machine.
  10. Coddington J.A. & Levi H.W. (1991). "Systematics and evolution of spiders (Araneae)". Annu. Rev. Ecol. Syst. 22: 565–592. doi:10.1146/annurev.es.22.110191.003025. 
  11. Oxford G.S. & Gillespie R.G. 1998.
  12. Ruppert E.E; Fox R.S. & Barnes R.D. 2004.။ Invertebrate zoology။ 7th ed, Brooks / Cole။ ISBN 0030259827CS1 maint: multiple names: authors list (link)
  13. Australian Venom Research Unit, University of Melbourne. 2008။ 9 October 2008 တွင် မူရင်းအား မော်ကွန်းတင်ပြီး။ 11 October 2021 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။