တောင်အာရှ

ဝီကီပီးဒီးယား မှ
အ​ညွှန်း​သို့ ခုန်ကူးရန် ရှာဖွေရန် ခုန်ကူးမည်
တောင်အာရှ
(South Asia)
South Asia (orthographic projection).svg
ဧရိယာ၅,၁၃၄,၆၄၁ km2 (၁,၉၈၂,၄၉၆ sq mi)
လူဦးရေ1,947,628,100(2020)[၁]
လူဦးရေ သိပ်သည်းမှု၃၆၂.၃/km2 (၉၃၈/sq mi)
GDP (nominal)$3.326.trillion(2020)[၂]
GDP (PPP)$12.752 trillion (2018)[၃]
Demonymတောင်အာရှသားများ (အင်္ဂလိပ်: South Asian)
ဒေစီ(Desi) (အရပ်သုံး)
နိုင်ငံများ
အမှီအခိုနယ်မြေများ ဗြိတိသျှအိန္ဒိယသမုဒ္ဒရာနယ်မြေ
ဘာသာစကားများ
အချိန်ဇုန်များ
အင်တာနက်ဒိုမိန်း.af, .bd, .bt, .in, .io, .lk, .mv, .np, .pk
အကြီးဆုံးမြို့များ[note ၁]

တောင်အာရှ (အင်္ဂလိပ်: South Asia or Sourthern Asia) သည် ပထဝီ အနေအထားအရ လည်းကောင်း၊ လူမျိုးစုများနှင့် ယဉ်ကျေးမှုဆိုင်ရာအရ လည်းကောင်း အဓိပ္ပာယ် ဖွင့်ဆိုထားသော အာရှတိုက်၏ တောင်ပိုင်းဒေသ ဖြစ်သည်။ ဤဒေသတွင် အာဖဂန်နစ္စတန်နိုင်ငံဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံဘူတန်နိုင်ငံအိန္ဒိယနိုင်ငံမော်လဒိုက်နိုင်ငံနီပေါနိုင်ငံပါကစ္စတန်နိုင်ငံ နှင့် သီရိလင်္ကာနိုင်ငံတို့ ပါဝင်သည်။[၄]

တောင်အာရှဒေသ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေးအသင်း (SAARC) သည် ၁၉၈၅ ခုနှစ်တွင် တည်ထောင်ခဲ့သော ဒေသတွင်း စီးပွားရေး ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုဆိုင်ရာ အဖွဲ့အစည်းဖြစ်ပြီး၊ တောင်အာရှရှိ ၈-နိုင်ငံစလုံး ပါဝင်သည်။[၅]

အဓိပ္ပာယ် ဖွင့်ဆိုချက်များ[ပြင်ဆင်ရန်]

"နိုင်ငံများနှင့် နယ်မြေများ၏ နိုင်ငံရေးနှင့် အခြားဆက်နွယ်မှုများနှင့် ပတ်သက်သော မည်သည့်ကြိုတင်ယူဆချက်များမှ မပါဝင်သည့် စာရင်းအင်း အဆင်ပြေစေရန်အတွက်သာ ဖန်တီးထားသည့်"[၆] UNSD၏ အဓိပ္ပာယ် ဖွင့်ဆိုချက်အပါအဝင် တောင်အာရှ၏ အဓိပ္ပာယ် ဖွင့်ဆိုချက်အမျိုးမျိုး

တောင်အာရှ၏ ခေတ်သစ် အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုချက်များအရ အာဖဂန်နစ္စတန်နိုင်ငံအိန္ဒိယနိုင်ငံပါကစ္စတန်နိုင်ငံဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံသီရိလင်္ကာနိုင်ငံနီပေါနိုင်ငံဘူတန်နိုင်ငံနှင့် မော်လဒိုက်နိုင်ငံတို့ ပါဝင်သည်။[၇][၈][၉] သို့သော် အချို့က အာဖဂန်နစ္စတန်ကို အာရှအလယ်ပိုင်းနိုင်ငံအဖြစ် သော်လည်းကောင်း၊ အနောက်အာရှနိုင်ငံအဖြစ် သော်လည်းကောင်း၊ အရှေ့အလယ်ပိုင်းနိုင်ငံအဖြစ် သော်လည်းကောင်း သတ်မှတ်ပြန်သည်။[၁၀][၁၁][၁၂][၁၃][၁၄] ဒုတိယ အင်္ဂလိပ် - အာဖဂန်စစ်ပွဲအပြီးတွင် အာဖဂန်နစ္စတန်နိုင်ငံသည် ၁၉၁၉ ခုနှစ်အထိ ဗြိတိန်နိုင်ငံ၏ ကာကွယ်စောင့်ရှောက်ခံနိုင်ငံတစ်ခု ဖြစ်ခဲ့သည်။[၁၅][၇][၉] အခြားတစ်ဖက်မှကြည့်လျှင် ၁၈၈၆ မှ ၁၉၃၇ အတွင်း ဗြိတိသျှအင်ပိုင်ယာ၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခု (British Raj) အဖြစ် အုပ်ချုပ်ခဲ့သော[၁၆]၊ ယခုအခါ အရှေ့တောင်အာရှ၏ အစိတ်အပိုင်းအဖြစ် အာဆီယံအဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံအဖြစ် အများအားဖြင့် သတ်မှတ်ထားသည့် မြန်မာနိုင်ငံကိုလည်း တစ်ခါတစ်ရံ တောင်အာရှတွင် ထည့်သွင်းထားခဲ့ဖူးသည်။[၁၀][၁၁][၁၇]

မှတ်စုများ[ပြင်ဆင်ရန်]

ကိုးကား[ပြင်ဆင်ရန်]

  1. Southern Asia Population, October 2020။ Worldometer။
  2. World Economic Outlook Database (October 2020)။
  3. Report for Selected Countries and Subjects။ IMF။ Outlook Database, October 2018
  4. Afghanistan။ Institute of Development Studies။;
    Composition of macro geographical (continental) regions, geographical sub-regions, and selected economic and other groupings: Southern Asia။;
    Arnall, A (24 September 2010). "Adaptive Social Protection: Mapping the Evidence and Policy Context in the Agriculture Sector in South Asia". Institute of Development Studies (345). ;
    The World Bank။;
    Institute of Development Studies: Afghanistan။;
    Harvard South Asia Institute: "Afghanistan"။;
    "Afghanistan"၊ BBC News၊ 2018-01-31။ ;
    The Brookings Institution (2001-11-30)။;
    South AsiaThe World Factbook။ Central Intelligence Agency။ 2 April 2015 တွင် မူရင်းအား မော်ကွန်းတင်ပြီး။ 29 November 2020 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
  5. SAARC Summit။ SAARC။ SAARC Summit။
  6. Standard Country or Area Codes for Statistical Use။ Millenniumindicators.un.org။ Quote: "The assignment of countries or areas to specific groupings is for statistical convenience and does not imply any assumption regarding political or other affiliation of countries or territories by the United Nations."
  7. ၇.၀ ၇.၁ "Afghanistan Country Profile"၊ BBC News 
  8. The Brookings Institution (2001-11-30)။
  9. ၉.၀ ၉.၁ CIA "The World Factbook"။ 2 April 2015 တွင် မူရင်းအား မော်ကွန်းတင်ပြီး။ 29 November 2020 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
  10. ၁၀.၀ ၁၀.၁ Ghosh၊ Partha Sarathy (1989)။ Cooperation and Conflict in South Asia။ Technical Publications။ pp. 4–5။ ISBN 978-81-85054-68-1။ 16 May 2016 တွင် မူရင်းမှ မော်ကွန်းတင်ပြီး 12 August 2015 တွင် ပြန်စစ်ပြီး
  11. ၁၁.၀ ၁၁.၁ Jona Razzaque (2004)။ Public Interest Environmental Litigation in India, Pakistan, and Bangladesh။ Kluwer Law International။ pp. 3 with footnotes 1 and 2။ ISBN 978-90-411-2214-8။ 7 October 2017 တွင် မူရင်းမှ မော်ကွန်းတင်ပြီး 11 December 2016 တွင် ပြန်စစ်ပြီး
  12. Keith Robbins (2012)။ Transforming the World: Global Political History since World War II။ Palgrave Macmillan။ p. 386။ ISBN 978-1-137-29656-6, Quote: "Some thought that Afghanistan was part of the Middle East and not South Asian at all".
  13. * Saez၊ Lawrence (2012)၊ The South Asian Association for Regional Cooperation (SAARC): An emerging collaboration architecture၊ Routledge၊ p. 58၊ ISBN 978-1-136-67108-1Afghanistan is considered to be part of Central Asia. It regards itself as a link between Central Asia and South Asia.
  14. Phillip Margulies (2008)။ Nuclear Nonproliferation။ Infobase Publishing။ p. 63။ ISBN 978-1-4381-0902-2, Quote: "Afghanistan, which lies to the northwest, is not technically a part of South Asia but is an important neighbor with close links and historical ties to Pakistan."
  15. Harvard South Asia Institute: "Afghanistan"
  16. Baten, Jörg (2016)။ A History of the Global Economy. From 1500 to the Present.။ Cambridge University Press။ p. 287။ ISBN 978-1-107-50718-0
  17. Sushil Mittal and Gene Thursby, Religions of South Asia: An Introduction, page 3, Routledge, 2006, ISBN 9781134593224