အကုသလကမ္မပထတရား

အကုသလကမ္မပထတရား ဟူသည်မှာ သံသရာဝဋ်ဆင်းရဲကို ဖြစ်ပေါ်စေတတ်သည့် ဒုက္ခ၏အကြောင်းရင်းဖြစ်သော သမုဒယသစ္စာ နယ်ပယ်တွင် ပါဝင်သည့် ယုတ်မာသော အကျင့်တရားများ ဖြစ်သည်။ ဤတရားတို့သည် သတ္တဝါတို့အား အပါယ်လေးဘုံသို့ ရောက်စေနိုင်သည့် အစွမ်း (ဇနကသတ္တိ) ရှိသော အကုသိုလ်စေတနာများ ဖြစ်ကြသည်။

အကုသလကမ္မပထတရား အမျိုးအစားများ

အကုသလကမ္မပထတရား (၁၀) ပါးကို ဖြစ်ပေါ်ရာ ဒွါရ (တံခါး) အလိုက် အုပ်စု (၃) စု ခွဲခြားထားသည် -

၁။ ကာယကံ (ကိုယ်ဖြင့်ပြုသော အမှု) - ၃ ပါး

• ပါဏာတိပါတ - သူ့အသက်ကို သတ်ခြင်း။
• အဒိန္နာဒါန - သူ့ဥစ္စာကို ခိုးယူခြင်း။
• ကာမေသုမိစ္ဆာစာရ - ကာမဂုဏ်တို့၌ မှားယွင်းစွာ ကျင့်ခြင်း။

၂။ ဝစီကံ (နှုတ်ဖြင့်ပြုသော အမှု) - ၄ ပါး

• မုသာဝါဒ - လိမ်ညာပြောဆိုခြင်း။
• ပိသုဏဝါစာ - ကုန်းတိုက်စကား ပြောဆိုခြင်း။
• ဖရုသဝါစာ - ကြမ်းကြုတ်သောစကား ပြောဆိုခြင်း။
• သမ္ဖပ္ပလာပဝါစာ - အကျိုးမရှိသော ပြိန်ဖျင်းသောစကား ပြောဆိုခြင်း။

၃။ မနောကံ (စိတ်ဖြင့်ပြုသော အမှု) - ၃ ပါး

• အဘိဇ္ဈာ - သူတပါးစည်းစိမ်ကို မိမိဥစ္စာဖြစ်လိုခြင်း။
• ဗျာပါဒ - သူတပါး စီးပွားပျက်စီးကြောင်း ကြံစည်ခြင်း။
• မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိ - ဖောက်ပြန်မှားယွင်းသော အယူရှိခြင်း။

အကုသိုလ်မူလတရားများနှင့် ဆက်စပ်မှု

အကုသလကမ္မပထတရားများသည် အောက်ပါ အကုသိုလ်မူလတရားများကြောင့် ဖြစ်ပေါ်ကြသည် -

• ဒေါသမူကြောင့်ဖြစ်သော တရားများ: ပါဏာတိပါတ၊ ဖရုသဝါစာ၊ ဗျာပါဒ။
• လောဘမူကြောင့်ဖြစ်သော တရားများ: ကာမေသုမိစ္ဆာစာရ၊ အဘိဇ္ဈာ၊ မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိ။
• လောဘမူနှင့် ဒေါသမူ နှစ်မျိုးလုံးကြောင့်ဖြစ်သော တရားများ: အဒိန္နာဒါန၊ မုသာဝါဒ၊ ပိသုဏဝါစာ၊ သမ္ဖပ္ပလာပဝါစာ။
• မှတ်ချက် - အဆိုပါတရားများ ဖြစ်ပေါ်ရာတွင် မောဟမူလသည်လည်း အခြေခံအဖြစ် ပါဝင်သည်။

ဒုစရိုက်နှင့် ကမ္မပထ ကွဲပြားချက်

ဤ (၁၀) ပါးကို ဒုစရိုက် (၁၀) ပါး ဟုလည်း ခေါ်ဝေါ်သည်။ သို့သော် အင်္ဂါပြည့်စုံမှသာ "ကမ္မပထ" ဟု ခေါ်ဆိုနိုင်ပြီး၊ အင်္ဂါမပြည့်စုံပါက "ဒုစရိုက်" မျှသာ ဖြစ်သည်။ ကမ္မပထမြောက်သော အကုသိုလ်သည်သာ သတ္တဝါတို့အား အပါယ်သို့ ပို့ဆောင်နိုင်သော အစွမ်းရှိသည်။

အကုသလကမ္မပထ တစ်ပါးချင်းစီ၏ အင်္ဂါများ

အကုသိုလ်တစ်ခုခုကို ပြုလုပ်ရာတွင် အောက်ပါအင်္ဂါရပ်များ ပြည့်စုံမှသာ ကမ္မပထမြောက်သည် -

• ပါဏာတိပါတ (၅ ပါး): သတ္တဝါဖြစ်ခြင်း၊ သတ္တဝါဟုသိခြင်း၊ သေစေလိုသောစိတ်ရှိခြင်း၊ လုံ့လပြုခြင်း၊ ထိုလုံ့လကြောင့် သေခြင်း။
• အဒိန္နာဒါန (၅ ပါး): သူတပါးပိုင်ဖြစ်ခြင်း၊ သူတပါးပိုင်ဟုသိခြင်း၊ ခိုးလိုသောစိတ်ရှိခြင်း၊ လုံ့လပြုခြင်း၊ ထိုလုံ့လကြောင့် ဥစ္စာကို ရွှေ့ပြောင်းယူခြင်း။
• ကာမေသုမိစ္ဆာစာရ (၄ ပါး): မသွားလာအပ်သော ဝတ္ထုဖြစ်ခြင်း၊ မှီဝဲလိုသောစိတ်ရှိခြင်း၊ မှီဝဲရန် လုံ့လပြုခြင်း၊ သာယာခြင်း။ (မှတ်ချက် - ယောက်ျားတို့အတွက် မသွားလာအပ်သော မိန်းမ ၂၀ ရှိသည်)။
• မုသာဝါဒ (၄ ပါး): မဟုတ်မမှန်သော ဝတ္ထုဖြစ်ခြင်း၊ လိမ်လိုသောစိတ်ရှိခြင်း၊ လုံ့လပြုခြင်း၊ သူတပါးက ထိုစကားကို နားလည်ခြင်း။
• ပိသုဏဝါစာ (၄ ပါး): ကွဲပြားစေအပ်သောသူရှိခြင်း၊ ကွဲပြားစေလိုသောစိတ် သို့မဟုတ် မိမိကိုချစ်စေလိုသောစိတ်ရှိခြင်း၊ လုံ့လပြုခြင်း၊ သူတပါးက ထိုစကားကို နားလည်ခြင်း (သူတပါး ကွဲပြားမှသာ ကမ္မပထမြောက်သည်)။
• ဖရုသဝါစာ (၃ ပါး): ဆဲရေးအပ်သောသူရှိခြင်း၊ စိတ်ဆိုးခြင်း၊ ဆဲရေးခြင်း။
• သမ္ဖပ္ပလာပ (၂ ပါး): အကျိုးမရှိသော စကားကို ရှေ့ရှုခြင်း၊ ထိုသို့ပြောဆိုခြင်း (သူတပါးက ထိုစကားကို ဟုတ်မှန်သည်ဟု လက်ခံမှသာ ကမ္မပထမြောက်သည်)။
• အဘိဇ္ဈာ (၂ ပါး): သူတပါးဥစ္စာဖြစ်ခြင်း၊ ထိုဥစ္စာကို မိမိဥစ္စာဖြစ်အောင် စိတ်ညွတ်ခြင်း။
• ဗျာပါဒ (၂ ပါး): သူတပါးသတ္တဝါဖြစ်ခြင်း၊ ထိုသတ္တဝါ ပျက်စီးအောင် ကြံစည်ခြင်း။
• မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိ (၂ ပါး): ဝတ္ထု၏ ဖောက်ပြန်သော အခြင်းအရာရှိခြင်း၊ ထိုဖောက်ပြန်သည့်အတိုင်း ယူခြင်း (နတ္ထိက၊ အဟေတုက၊ အကိရိယ အယူများမှသာ ကမ္မပထမြောက်သည်)။

အကျိုးပေးနှင့် နိဂုံး

အကုသလကမ္မပထတရားတို့သည် သတ္တဝါတို့အား သေလွန်သည့်အခါ အပါယ်လေးဘုံသို့ ရောက်စေပြီး၊ လူ့ဘဝ သို့မဟုတ် နတ်ဘုံတွင် ပြန်လည်ဖြစ်တည်သည့်တိုင်အောင် ဆိုးကျိုး (ဝိပါက်) များကို ဆက်လက်ခံစားရစေသည်။ ဤတရားတို့သည် မဂ်ဖိုလ်နိဗ္ဗာန်ကို တားမြစ်တတ်သော "ပလိဗောဓ" သဘောရှိပြီး သံသရာဝဋ်အတွင်း၌သာ ယှဉ်စေတတ်သည်။

ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန်

• သစ္စပါရဂူကျမ်း
• သုတေသနသရုပ်ပြအဘိဓာန်
• ပရမတ္ထစက္ခုကျမ်း
• ပရမတ္ထသရူပဘေဒနီကျမ်း-ပတွဲ
• ပိဋကတ်သုံးပုံ_သရုပ်စုံအဘိဓာန်

ပြင်ပလင့်များ

• ဝီကီရင်းမြစ်ရှိ သစ္စပါရဂူကျမ်း နှင့်ပတ်သက်သမျှများ