လှဖေ၊ ပြည်

ဝီကီပီးဒီးယား မှ
Jump to navigation Jump to search
ပြည်လှဖေ

ပြည်လှဖေသည် မြန်မာ့ဂီတလောကတွင် ထင်ရှားခဲ့သော အဆိုတော် တစ်ဦးဖြစ်သည့်ပြင် ရုပ်ရှင်မင်းသားတစ်ဦးလည်းဖြစ်သည်။

ငယ်ဘဝ[ပြင်ဆင်ရန်]

အရေးပိုင် ဦးခူးနှင့် ဒေါ်ကြင်စီတို့မှ ဖွားမြင်သည့် သား(၄)ယောက် သမီး(၂)ယောက်တွင် ပြည်လှဖေသည် တတိယသားဖြစ်သည်။ သက္ကရာဇ် ၁၂၇၄ခုနှစ်တွင် ပြည်မြို့ ကြိုးတန်းရပ်တွင် မွေးဖွားသည်။ ငယ်စဉ်ကတည်းက အနုပညာဝါသနာကြီးခဲ့ပြီး ပြည်မြို့မှ နာမည်ကျော် ပညာရှင်ကြီးများ၏ ပညာရည်နို့ကို သောက်စို့ခဲ့ရသည်။ ပြည်လှဖေတို့ ညီအကိုလေးယောက်လုံး ဂီတဝါသနာကြီးကြသည်။ အကိုအကြီးဆုံး ကိုလှငွေမှာ ဘင်ဂျိုအတီးကောင်းပြီး အကိုလတ် ကိုလှရွှေမှာ တယောနှင့်ဆိုင်းဝိုင်းကို အတော်အသင့် နိုင်နင်းသည်။ ပြည်လှဖေ ကိုယ်တိုင်ကလည်း ပြည်မြို့မှာ နေစဉ်ကတည်းက တယောထိုးတတ်ခဲ့သည်။ ပြည်မြို့တွင် (၁၀)တန်းအောင်သည်အထိ ကျောင်းနေခဲ့သည်။

အဆိုတော်ဘဝ[ပြင်ဆင်ရန်]

ပြည်လှဖေသည် တက္ကသိုလ် တက်ရန် ရန်ကုန်သို့လာရင်း တက္ကသိုလ် မရောက်ပဲ ၊ အေဝမ်းကုမ္ပဏီသို့ ရောက်သွားပြီး၊ သူငယ်ချင်း ကိုတင်မောင်နှင့် တွေ့ဆုံရာမှ အေဝမ်းကုမ္ပဏီ၏ လခစား ဖြစ်ခဲ့သည်။ ၁၉၃၆ ခုနှစ်တွင် စတင်၍ အေဝမ်းတူရိယာအဖွဲ့ကို အုပ်ချုပ်သူအဖြစ် လုပ်ကိုင်ကာ အသံတိတ်ဇာတ်ကားများ ၌ တီးမှုတ်ကြရသည်။ ၁၉၃၈ ခုနှစ် သဘင်ဝန်ဓာတ်ပြား ထုတ်လုပ်သောအခါ ဓာတ်ပြားအဆိုတော်ဖြစ်လာခဲ့သည် ။ ၁၉၃၉ မှစ၍ ပြည်လှဖေ၏ နာမည်မှာ ကျော်ကြားခဲ့သည်။ လစဉ်ထုတ် အေဝမ်းသဘင်ဝန် ဓာတ်ပြားများ ၌ တစ်ဦးချင်းအဆို စုံတွဲအဆိုတို့ အဆက်မပြတ် လစဉ်ထုတ်ဝေ ဖြန့်ချိကာ ပြည်သူတို့ အသည်းစွဲ အဆိုကျော်ဖြစ်လာသည်။ ရုပ်ရှင်မင်းသမီး အဆိုကျော် မေရှင်မှာ ပြည်လှဖေနှင့် တွဲဖက်အဆို စုံတွဲဖြစ်ခဲ့သည်။

ထင်ရှားသောသီချင်းများ[ပြင်ဆင်ရန်]

မြကလောင်ရေးသည့် ဇွဲ သီချင်း၊

မြို့မငြိမ်းရေးသည့် နတ်သျှင်နောင် သီချင်းနှင့် မေ့ပါနိုင် သီချင်း၊

ဂျူဗလီစိန်ရေးသည့် နဂါးနိုင်မင်း သီချင်းနှင့် မင်းမဟာဂီရိ သီချင်း၊

ရွှေပြည်အေး ရေးသည့် ချစ်မိုးစွေ သီချင်းနှင့် ကဉ္စနသီချင်း၊

စိန်ဝေလျှံရေးသည့် ပပဝင်းဝင်း သီချင်း၊

အေဝမ်းဆရာညှာရေးသည့် မေတ္တာဂုဏ် သီချင်း၊

ဂုဏ်တော်ဖွင့် သီချင်းနှင့် သုဝဏ္ဏသျှံ သီချင်း၊

သဟာယ ဆရာတင်ရေးသည့် ဂုဏ်မြင့်သူ သီချင်းနှင့် မာနရှင် သီချင်း၊

စစ်ကိုင်း ဆရာကြည်ရေးသည့် ရှင်သီဝလိ သီချင်း၊

စန်းသော်တာ ရေးသည့် ရွှေတံငါ သီချင်း၊

မင်းသားဘဝ[ပြင်ဆင်ရန်]

ပြည်လှဖေသည် ရုပ်ရှင်မင်းသားအဖြစ် စောင်းတော်ရှင် ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကား တစ်ကား၌သာ ပါဝင် သရုပ်ဆောင်ခဲ့ပြီး သူ၏ သရုပ်ဆောင်မှုမှာလည်း တစ်ကားဆို ဆိုသလောက် ထူးချွန် ပြောင်မြောက်ခဲ့သည်။ စစ်ပြီးခေတ်တွင် အေဝမ်းရုပ်ရှင် အသိုက် အဝန်းဖြစ်သော လျှပ်စစ် ရုပ်ရှင်မှ ဒါရိုက်တာမောင်တင်ယု ရိုက်ကူးသော ကပ္ပလီ ဇာတ်ကားတွင် မောင်တင်မောင် (အေဝမ်း ဦးတင်မောင်)နှင့်အတူ ပါဝင် ရိုက်ကူး ခဲ့သေးသည်။ အဆိုတော်ကြီး ပြည်လှဖေသည် စောင်းတော်ရှင် ဇာတ်ကား တစ်ကား တည်းဖြင့်ပင် အဓိက သရုပ်ဆောင် မင်းသားကောင်း တစ်ဦးအဖြစ် ပြောင်မြောက်စွာ စွမ်းဆောင်ခဲ့လေသည်။

စောင်းတော်ရှင် ဇာတ်ကားအကျဉ်းချုပ်[ပြင်ဆင်ရန်]

စောင်းတော်ရှင် ဇာတ်ကားမှာ လူ အများသိကြသည့် ဦးရှင်ကြီး ဇာတ်လမ်း ဖြစ်၏။မောင်ရှင်၏ အမေဖြစ်သူက သား ဖြစ်သူ ရှင်ပြုရန် ငွေရှာအသွားတွင် သူ့ အစ်မငွေရှင်ဖြစ်သူက ဓနရှင်ပီပီ ငေါက်ထုတ်လိုက်၏။ မောင်ရှင်မှာ အဒေါ်ဖြစ်သူ အပေါ် စိတ်ကွက်သွားလေ၏။ သူတို့ ဆင်းရဲသား သားအမိမှာ မျက်နှာငယ်နှင့် ပြန်လာခဲ့ကြသည်။ မောင်ရှင်သည် သူ့ကိုယ်သူ အားကိုးကာ လှေထိုး လိုက်၍ ငွေရှာသည်။ ငွေရလျှင် သူ့အမေ၏ ဆန္ဒ အတိုင်း ရှင်ပြုမည် ဟူသော ရည်ရွယ်ချက်ဖြင့် ထင်းခုတ်သွားသော လှေတွင် အလုပ်သမား တစ်ယောက် အဖြစ် အလုပ် လုပ်၍ လိုက်ပါသွားလေသည်။

မိန်းမလှကျွန်း အရောက်တွင် လှေသူကြီးနှင့် လှေထိုးသားများ အားလုံးက မောင်ရှင်ကို လှေစောင့် အဖြစ် ထမင်းချက်ရန် လှေပေါ်တွင် ထားခဲ့၏။ သူတို့ အားလုံး ထင်းခုတ် သွားကြလေသည်။ မောင်ရှင်ကို မိန်းမလှကျွန်းတွင် မိန်းမလှ နတ်များ ကြီးစိုး၍ လုံးဝ သီချင်း မဆိုရန်၊ မတီးမမှုတ်ရန် မှာခဲ့ပေသည်။ အနုပညာ သမား ဖြစ်သူ မောင်ရှင်သည် မဆိုပါနှင့်၊ မတီးပါနှင့် ဆိုကာမှ တစ်ယောက်တည်း ကျန်ချိန်တွင် သူ ဝှက်၍ ယူလာသော လက်စွဲတော် စောင်းလေးကို ထုတ်၍ တီးပါတော့သည်။ သာယာလှပသော ပတ်ဝန်းကျင် အနေအထားကြောင့် သူ့ အသည်းနှလုံးထဲမှ ဂီတများကလည်း နိုးကြား ထွက်ပေါ် လာခဲ့လေသည်။ စောင်းကို သူ တီးခတ်၍ သီချင်း ဆိုလိုက်သည်နှင့် တစ်ပြိုင်နက် မိန်းမလှ ကျွန်းစောင့် နတ်သမီးလေးများသည် ပေါ်လာကာ မောင်ရှင်၏ ဂီတတွင် နစ်မျော သွားကြသည်။ ဝိုင်း၍လည်း ကခုန်ကြ၏။ ထင်းခုတ်နေစဉ် ရက်များ အတွင်း နေ့တိုင်းပင် မောင်ရှင်၏ ဂီတဖြင့် နတ်သမီးများ ပျော်ပါး နေကြရာ သူတို့သည် မောင်ရှင်ကို စွဲလမ်းနှစ်သက် နေကြတော့သည်။ သို့နှင့် ထင်းခုတ် ကိစ္စပြီး၍ မောင်ရှင်တို့ လှေပြန် အလှည့်တွင် နတ်သမီးလေးများက လှေကို မထွက်နိုင်အောင် ဆွဲထားကြသည်။

လှေသူကြီးသည် သူတို့ထုံးစံ အတိုင်း ဘယ်သူ့ကြောင့် လှေမထွက်နိုင်သည်ကို မဲချရာတွင် ကံဆိုးသူ မောင်ရှင် မဲကျလေတော့သည်။ မောင်ရှင်အား အရှင် လတ်လတ်ရေတွင် ချရစ်ကာ သူတို့ လှေထွက်သွားတော့သည်။ နတ်သမီးကလေးများက မောင်ရှင်အား ပွေ့ယူကာ ကျွန်းပေါ်သို့ ခေါ်သွားကြသည်။ မောင်ရှင်သည် အရှင်လတ်လတ် နတ်ဖြစ်သွားသည်။

ပြည်လှဖေ ပါဝင်သော စောင်းတော်ရှင် ဇာတ်ကားကိုလည်း တေးဂီတ ဇာတ်ကား(Musical Picture)ဟု ခေါ်ရပေမည်။ ပို၍ ထူးခြားသည်က ရာဇဝင်ဇာတ်ဖြစ်ပြီး တေးဂီတ ရုပ်ရှင် ဖြစ်နေခြင်းပေတည်း။ မင်းသား၊ မင်းသမီးမှာ ပြည်လှဖေနှင့် မေရှင်တို့ဖြစ်ရာ ထိပ်တန်းအဆို တော် စုံတွဲဖြစ်နေ၍လည်း ပို၍ ထူးခြားသည်။ ဇာတ်ဝင်ခန်းတိုင်းမှာပင် အံဝင် ခွင်ကျ တေးဂီတများကို သီကျူး ဟစ်ကြွေးခဲ့ကြသည်။

တိုင်းပြည်ဝန်ထမ်းဘဝ[ပြင်ဆင်ရန်]

ပြည်လှဖေသည်၁၉၄၇ ခုနှစ်တွင် အိန္ဒိယနိုင်ငံသို့ ထွက်ခွာသွားပြီး အင်ဂျင်နီယာ သိပ္ပံကျောင်းတက်ခဲ့ပြီး ပြန်လာသောအခါ ရုပ်ရှင်၊ ဂီတ၊ အနုပညာအလုပ်ကို လုံးဝမလုပ်တော့ပဲ တပ်မတော်ထဲသို့ ဝင်သွားသည်။ တပ်မတော်တွင် နှစ်ပေါင်း(၂၀) ကျော်မျှ အမှုထမ်းပြီး ဒုတိယဗိုလ်မှူးကြီးအဆင့်အထိ ရောက်ရှိခဲ့သည်။ မြေယာကျေးလက် ကော်ပိုရေးရှင်းတွင် အထူးအရာရှိ(စက်မှုလယ်ယာ) အဖြစ် ပြောင်းရွေ့ အမှုထမ်းရပြန်သည်။ ထို့နောက် အမှတ်(၂) စက်မှုဝန်ကြီးဌာနနှင့် ယဉ်ကျေးမှုဝန်ကြီးဌာနတို့တွင် ဒုတိယဝန်ကြီး အဖြစ် အမှုထမ်းခဲ့သည်။

ဘဝနိဂုံး[ပြင်ဆင်ရန်]

ပြည်လှဖေသည် ကျန်းမာရေးချို့ယွင်းလာသဖြင့် အင်္ဂလန်နိုင်ငံတွင် ဆေးသွားကုရာ ၁၄.၀၃.၁၉၉၀ အင်္ဂလန်မှာပင် ကွယ်လွန်အနိစ္စရောက်ခဲ့ရလေသည်။ ၁၆.၀၃.၁၉၉၀ ရက်နေ့တွင် ထိုနိုင်ငံ၌ပင် သင်္ဂြိုဟ်ခဲ့သည်။


ကိုးကား[ပြင်ဆင်ရန်]

  • ခင်နှင်းယု၏ ဘကြီးမှိုင်းနှင့် စောင်းတော်ရှင် ဆောင်းပါး၊၁၉၇၂ ခု၊ မတ်လထုတ် ရှုမဝ၊
  • စိန်သွေး၏ ရုပ်ရှင်မင်းသားကြီး ပြည်လှဖေ ၁၉၉၁ ခု၊ ဖေဖော်ဝါရီထုတ် မြဝတီ၊
  • သန်းလှိုင် ပထမခေတ်ဟောင်းသီချင်းပေါင်းချုပ်