မေလှမြိုင်
တေးသံရှင်ကြီး မေလှမြိုင် (၁၉၂၂–၁၉၇၃)
[ပြင်ဆင်ရန်]| မေလှမြိုင် | |
|---|---|
| ကိုယ်ရေး အချက်အလက်များ | |
| အမည်ရင်း | မလှမြိုင် |
| မွေးဖွား | ၁၉၂၂ မြန်မာနိုင်ငံ |
| ကွယ်လွန် | ၁၉၇၃ မြန်မာနိုင်ငံ |
| ဂီတဟန် | မြန်မာ့ဂီတ၊ တိုင်းကျိုးပြည်ပြုတေး |
| အလုပ်အကိုင် | အဆိုတော်၊ သရုပ်ဆောင် |
| တူရိယာ | အသံ |
| တက်ကြွသည့်နှစ်များ | ၁၉၄၀–၁၉၇၃ |
မြန်မာ့ဂီတသမိုင်းတွင် "မြန်မာသံပီပီ၊ ချိုကြည်မာန်ပိုင် မေလှမြိုင်" ဟု ဂုဏ်ပြုခံခဲ့ရသည့် အဆိုတော်ကြီး မေလှမြိုင်သည် မြန်မာ့ရုပ်ရှင်၊ ပြဇာတ်နှင့် ဂီတလောကတွင် အထွတ်အထိပ်သို့ ရောက်ရှိခဲ့သော ပညာရှင်တစ်ဦး ဖြစ်သည်။ သူမ၏ သီဆိုဟန်မှာ အခြားတေးသံရှင်များနှင့် မတူဘဲ စာသားတိုင်းကို ဌာန်ကရိုဏ်းကျကျ၊ ရှင်းရှင်းလင်းလင်းနှင့် မာန်ပါပါ သီဆိုနိုင်ခြင်းကြောင့် "စာဘောင်ပဲ့အောင်ဆိုတတ်သူ" ဟု ပညာရှင်အသိုင်းအဝိုင်းက အသိအမှတ်ပြုခဲ့ကြသည်။
အနုပညာနယ်ပယ်သို့ စတင်ခြေလှမ်းခြင်း
[ပြင်ဆင်ရန်]
၁၉၂၂ ခုနှစ်တွင် မွေးဖွားခဲ့သည့် မေလှမြိုင်၏ အမည်ရင်းမှာ မလှမြိုင်ဖြစ်သည်။ စစ်ပြီးခေတ် အနုပညာလောကတွင် အေဝမ်းရုပ်ရှင်ကုမ္ပဏီနှင့် လက်တွဲခဲ့ရာမှ "မေလှမြိုင်" အမည်ကို ခံယူခဲ့ပြီး အနုပညာခရီးကို စတင်ခဲ့သည်။ ၁၉၄၀ ပြည့်နှစ်တွင် အေဝမ်းရုပ်ရှင်၏ ဇာတ်ကားများတွင် ဇာတ်ရံမင်းသမီးအဖြစ် ပါဝင်ခဲ့သော်လည်း သူမ၏ အနုပညာအရည်အသွေးကို ပြဇာတ်လောကတွင် ပိုမိုပြသနိုင်ခဲ့သည်။ ရန်နိုင်စိန်၏ ပြဇာတ်များဖြစ်သည့် "ဒို့အိမ်ကြီး"၊ "ယမမေမယ်"၊ "အနန္တသူရိယ" နှင့် "ဝေသာလီ" တို့တွင် ခေါင်းဆောင်မင်းသမီးအဖြစ် ပါဝင်သရုပ်ဆောင်ခဲ့ရာ ပရိသတ်တို့၏ အားပေးမှုကို အထူးရရှိခဲ့သည်။ ဂီတလောကသို့ ဝင်ရောက်လာသောအခါ ရန်နိုင်ဆွေ ရေးစပ်ပေးသည့် "ချစ်မိုးနှောင်း" သီချင်းဖြင့် တေးသံရှင်တစ်ဦးအဖြစ် စတင်ထင်ရှားလာခဲ့သည်။
ဓာတ်ပြားခေတ်၏ အောင်မြင်သော တေးသံရှင်
[ပြင်ဆင်ရန်]စစ်ပြီးကာလ ဓာတ်ပြားခေတ်တွင် မေလှမြိုင်သည် ကိုမြကြီး၊ မေသစ်၊ ခင်ခင်ညွန့်တို့နှင့်အတူ ထိပ်တန်းအဆိုတော်များထဲမှ တစ်ဦးဖြစ်လာခဲ့သည်။ ရွှေပြည်အေး၊ တက္ကသိုလ်စိုး၊ ရန်နိုင်ဆွေ၊ ရန်နိုင်စိန်၊ စိန်ဝေလျှံ၊ သောတမောင် စသည့် တေးရေးဆရာကြီးများ၏ သီချင်းများကို သူမ၏ စူးရှပြတ်သားသော အသံဖြင့် သီဆိုခဲ့ရာ၌ "ဗမာ့ကြွေးကျော်သံ"၊ "ဆောင်းအမီ"၊ "စိမ်းလဲ့ကန်သာ"၊ "နွေဦးတေးသံ" နှင့် "ရွဲ့လိုက်တာလား စန္ဒာရယ်" စသည့် သီချင်းများမှာ ဂန္ထဝင်မြောက်ခဲ့သည်။ သူမ၏ ထူးခြားချက်မှာ ပိန်ပါးသော ကိုယ်ခန္ဓာနှင့် ဆန့်ကျင်ဘက်ဖြစ်စွာ အားကောင်းသည့် အသံအင်အားကို ပိုင်ဆိုင်ထားခြင်းဖြစ်ပြီး၊ လိုအပ်ပါက ယောကျာ်းဆန်ဆန် မာန်ပါပါ သီဆိုနိုင်သကဲ့သို့ နူးညံ့အေးချမ်းသည့် သီချင်းများကိုလည်း ပိုင်နိုင်စွာ ဆိုဆိုနိုင်သူ ဖြစ်သည်။
တိုင်းကျိုးပြည်ပြု တေးသံရှင်နှင့် ပေါ်လစီသီချင်းများ
[ပြင်ဆင်ရန်]မေလှမြိုင်ကို ၁၉၅၀ ပြည့်နှစ်လွန်ကာလများတွင် "ပေါ်လစီသီချင်း" သို့မဟုတ် "တိုင်းကျိုးပြည်ပြုသီချင်းများ" ၏ ထိပ်တန်းအဆိုတော်အဖြစ် ပိုမိုအသိအမှတ်ပြုလာကြသည်။ ၁၉၅၃ ခုနှစ်တွင် အစိုးရ၏ "ပြည်တော်သာ" စီမံကိန်းနှင့် ၁၉၅၄ ခုနှစ် တောခိုသူများအား အလင်းဝင်ရောက်ရန် ဖိတ်ခေါ်သည့်ကာလများတွင် သူမ၏ "အို မောင်လေး" သီချင်းမှာ အလွန်ကျော်ကြားခဲ့သည်။ သူမ၏ သီချင်းများသည် အမျိုးသားရေးစိတ်ဓာတ်ကို တက်ကြွစေရုံသာမက ၁၉ ဇူလိုင် အာဇာနည်နေ့ကဲ့သို့သော အခါသမယများတွင် "အလေးပြုပါတယ်" သီချင်းဖြင့် မြန်မာ့အသံရေဒီယိုမှတစ်ဆင့် မျိုးဆက်ပေါင်းများစွာကို အလေးအနက်ထား ဆွေးမြေ့စေနိုင်ခဲ့သည်။
မြန်မာ့အသံရေဒီယိုနှင့် ဘဝနောက်ဆုံးအချိန်များ
[ပြင်ဆင်ရန်]၁၉၅၈-၅၉ ခုနှစ် အိမ်စောင့်အစိုးရလက်ထက်တွင် ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန၊ စိတ်ဓာတ်စစ်ဆင်ရေးဌာနမှတစ်ဆင့် မြန်မာ့အသံ (ရေဒီယို) သို့ ရောက်ရှိခဲ့ပြီး အစီအစဉ်တင်ဆက်သူနှင့် သတင်းကြေညာသူအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ လုပ်ဖော်ကိုင်ဖက် မာမာအေးတို့ကဲ့သို့သော အနုပညာရှင်များက သူမအား လေးစားသမှုဖြင့် "အမေမြိုင်" ဟု ခေါ်ဆိုကြသည်။ မြန်မာ့အသံတွင် "အနုပညာသည်တစ်ယောက်၏ အမြင်" အစီအစဉ်ကို တင်ဆက်ခဲ့ပြီး၊ ထိုအစီအစဉ်အတွက် ဆရာဇော်ဂျီက ကဗျာတစ်ပုဒ်ကိုပင် ရေးစပ်ပေးခဲ့သည်။ သူမသည် အသံလွှင့်စက်ရှေ့တွင် ဘီးကျော်ဆံထုံး၊ သနပ်ခါး၊ ဆေးပေါ့လိပ်နှင့် မျက်နှာမော့မော့ဖြင့် လေးနက်တည်ကြည်စွာ တာဝန်ထမ်းဆောင်လေ့ရှိသည်။ ၁၉၇၃ ခုနှစ်၊ အသက် ၅၁ နှစ် အရွယ်၊ အနုပညာ အထွတ်အထိပ်သို့ ရောက်ရှိနေချိန်တွင် မေလှမြိုင် ရုတ်တရက် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။ သူမကွယ်လွန်မီ နေ့ရက်များက လုပ်ငန်းခွင်၌ ကြုံတွေ့ခဲ့ရသည့် ဖိအားများနှင့်ပတ်သက်၍ ယနေ့တိုင် အနုပညာလောကတွင် ပြောစမှတ်ပြုကြသည်။
အမွေအနှစ်
[ပြင်ဆင်ရန်]မေလှမြိုင်သည် သီချင်းဆိုရာတွင် စာသားကို တလုံးချင်း ရှင်းလင်းစွာ၊ ဌာန်ကရိုဏ်းကျကျ ဆိုတတ်သည့် ပညာရှင်ကြီးတစ်ဦးဖြစ်သည်။ သူမ၏ သီချင်းများသည် မြန်မာ့ဂီတလောကတွင် ဓာတ်ပြားခေတ်မှသည် ရေဒီယိုခေတ်အထိ ယဉ်ကျေးမှုအမွေအနှစ်တစ်ခုအဖြစ် ဆက်လက်တည်ရှိနေသည်။ အထူးသဖြင့် "မြိုင်" သီချင်းနှင့် အခြားသော သူမ၏ ဂန္ထဝင်တေးသီချင်းများသည် မြန်မာ့ဂီတသမိုင်းတွင် အမြဲတမ်း တန်ဖိုးထားခြင်းခံရမည့် အမွေအနှစ်များဖြစ်ပြီး၊ မြန်မာ့အသံရေဒီယို၏ အသံဩဇာကြီးမားသည့် တေးသံရှင်တစ်ဦးအဖြစ် သမိုင်းတွင် ကျန်ရစ်နေမည် ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
[ပြင်ဆင်ရန်]- ရင်းမြစ် - ( စာရေးဆရာ တင်နိုင်တိုး ရေးသားသော ပါလီမန်ခေတ် ထင်ပေါ်ကျော်ကြား မြန်မာအမျိုးသမီးများ စာအုပ်မှ ဖော်ပြသည်။ )