နှစ်လုံးတွဲ ကြယ်

ဝီကီပီးဒီးယား မှ
Jump to navigation Jump to search
ကြယ်စုံတွဲ နှင့် မရောထွေးပါနှင့်။

ကမ္ဘာပေါ်မှ အဝေးကြည့်မှန်ပြောင်းဖြင့် ကြည့်ပါက တစ်လုံးနှင့် တစ်လုံး နီးကပ်စွာ တည်ရှိနေသည်ဟု မြင်ရသော ကြယ်စုံတွဲကို နှစ်လုံးတွဲ ကြယ်ဟု ခေါ်သည်

ဤကဲ့သို့ မြင်ရခြင်းမှာ အမှန်တကယ် နီးကပ်စွာ တည်ရှိ၍ အချင်းချင်း လှဲ့ပတ်နေသော ကြယ်စုံတွဲများ ဖြစ်နိုင်သလို နီးကပ်သည်ဟု ထင်ရသော သီးခြားစီတည်ရှိနေသည့် ကြယ်နှစ်လုံးလည်းဖြစ်နိုင်သည်။ ကြယ်စုံတွဲများမှာ ၎င်းတို့၏ သွားလာလှည့်ပတ်ပုံကိုကြည့်၍ ဒြပ်သားထု တိုင်းတာခြင်းနှင့် အခြားအချက်အလက်များ လေ့လာရာတွင် အလွန် အရေးကြီးသည်။

၁၇၈၀ အစောပိုင်းမှ စတင်၍ ပညာရှင်များနှင့် အပျော်တမ်းလေ့လာသူများအားလုံး နှစ်လုံးတွဲကြယ်များကြား အကွာအဝေးထောင့်ကို တယ်လီစကုပ်များအသုံးပြု၍ တိုင်းတာကာ နှိုင်းရ လည်ပတ်နှုံန်းကို တွက်ထုတ်ခဲ့ကြသည်။ အကယ်၍ နှိုင်းရ လည်ပတ်နှုံန်းသည် မျဉ်းကွေးဖြစ်လျင်သော်လည်းကောင်း သို့မဟုတ် ပုံမှန် ကြယ်သွားလမ်းကြောင်းမှ သွေဖီ၍သွားသည်ကိုလည်းကောင်း တိုင်းတာ တွေ့ရှိ့ပါက ၎င်းကြယ်နှစ်လုံးကို ကြယ်စုံတွဲ binary star ဟုခေါ်သည်။  ဤသို့မဟုတ်သော နှစ်လုံးတွဲကြယ်များမှာ ထင်မြင်ကြယ်တွဲများသာ ဖြစ်သည်။ များစွာသောကြယ်များအား ဤနည်းဖြင့်လေ့လာခဲ့ကြသည်။ နှစ်လုံးထက်ပိုသော ကြယ်အတွဲများ၏ သွားလာလှည့်ပတ်ပုံမှာ သာမာန်ကြယ်စုံတွဲများထက် များစွာပိုမိုရှုပ်ထွေးသည်။.

နှစ်လုံးတွဲ ကြယ် အမျိုးအစား သုံးခုရှိသည်။

  • Optical Doubles ထင်မြင်ကြယ်တွဲ- တစ်လုံးနှင့် တစ်လုံး ဒြပ်ဆွဲအားအရ သက်ရောက်မှု မရှိသော အတွဲ
  • Visual Doubles လှည့်ပတ်မှုလမ်းကြောင်းတွင်  ချို့ယွင်းမှုများရှိနေသော ဆုံးဖြတ်ခက် ကြယ်တွဲ(astrometric binaries).
  • Visual Binaries ကြယ်စုံတွဲ- ဒြပ်ဆွဲအားအရ တစ်လုံးနှင့်တစ်လုံး ဖက်တွယ် လှည့်ပတ်နေသော အတွဲ

အလင်းဒြပ်ဆွဲအား အကျိုးသက်ရောက်မှုများပါဝင်သောကြောင့် ကြယ်စုံတွဲနှင့် နှစ်လုံးတွဲ ကြယ်များ၏ ခွဲခြားမှုမှာ မသေခြာပေ။ ဥပမာ ဓူဝံကြယ်

သမိုင်း[ပြင်ဆင်ရန်]

ခုနစ်စင်ကြယ်အတွင်းရှိ မီဆာကြယ်(Mizar, in Ursa Major)ကို နှစ်လုံးတွဲကြယ်ဖြစ်ကြေင်း Benedetto Castelli and Galileo တို့မှ ပထမဆုံး ရှာဖွေတွေ့ရှိ့ခဲ့ကြသည်။ထို့နောက်  ရောဗတ် ဟွတ် မှ အခြားနှစ်လုံးတွဲ ကြယ်များကို ခြာဖွေတွေ့ရှိ့ခဲ့သည်။  ၎င်းတွေ့ရှိမူများ နောက်တွင်တော့ ညကောင်းကင်၏ နှစ်လုံးတွဲ ကြယ်များကို ဆက်တိုက်ရှာဖွေခဲ့ကြသည်။ မြောက်ဘက်ကမ္ဘာခြမ်းတွင် အလင်းအား ၉ထက်ပိုသော ကြယ်များအားလေ့လာခဲ့ရာ ၁၈ လုံးတွင် ကြယ်တစ်လုံးမှာ နှစ်လုံးတွဲ ကြယ် ဖြစ်ကြောင်း တွေ့ရှိ့ရသည်။  ope.[၁]

တယ်လီစကုပ်များ ဖွံဖြိုးတိုးတက်မှုနှင့်အတူ ကြယ်စုံတွဲနှင့် နှစ်လုံးတွဲ ကြယ်များအကြား ခွဲခြားမှုမှာ အခက်အခဲများကြားမှ တိုးတက်လာသည်။.[၂]

နှစ်လုံးတွဲ ကြယ်များအား လေ့လာခြင်း[ပြင်ဆင်ရန်]

Astronomers have also mistakenly reported observations of a double star in place of J 900 and a faint star in the constellation of Gemini.[၃]

နောင်တွင် ဆက်လက် ဘာသာပြန်ရန် [၄][၅]

Observation of visual double stars by visual measurement will yield the separation, or angular distance, between the two component stars in the sky and the position angle. The position angle specifies the direction in which the stars are separated and is defined as the bearing from the brighter component to the fainter, where north is 0°.[၆] These measurements are called measures. In the measures of a visual binary, the position angle will change progressively and the separation between the two stars will oscillate between maximum and minimum values. Plotting the measures in the plane will produce an ellipse. This is the apparent orbit, the projection of the orbit of the two stars onto the celestial sphere; the true orbit can be computed from it.[၇] Although it is expected that the majority of catalogued visual doubles are visual binaries,[၅] orbits have been computed for only a few thousand of the over 100,000 known visual double stars.[၈][၉]

Distinction between binary stars and other double stars[ပြင်ဆင်ရန်]

Visual double stars may be distinguished from binary stars by observing their relative motion. If the motion is part of an orbit, or if the stars have similar radial velocities or the difference in their proper motions is small compared to their common proper motion, the pair is probably physical. When observed over a short period of time, the components of both optical doubles and long-period visual binaries will appear to be moving in straight lines; for this reason, it can be difficult to distinguish between these two possibilities.[၁၀]

Designations[ပြင်ဆင်ရန်]

Some bright visual double stars have a Bayer designation. In this case, the components may be denoted by superscripts. An example of this is α Crucis (Acrux), whose components are α1 Crucis and α2 Crucis. Since α1 Crucis is a spectroscopic binary, this is actually a multiple star. Superscripts are also used to distinguish more distant, physically unrelated, pairs of stars with the same Bayer designation, such as α1,2 Capricorni (separated by 0.11°), ξ1,2 Centauri (separated by 0.66°), and ξ1,2 Sagittarii (separated by 0.46°.) These optical pairs are resolvable by the naked eye.

Apart from these pairs, the components of a double star are generally denoted by the letters A (for the brighter, primary, star) and B (for the fainter, secondary, star) appended to the designation, of whatever sort, of the double star. For example, the components of α Canis Majoris (Sirius) are α Canis Majoris A and α Canis Majoris B (Sirius A and Sirius B); the components of 44 Boötis are 44 Boötis A and 44 Boötis B; the components of ADS 16402 are ADS 16402A and ADS 16402B; and so on. The letters AB may be used together to designate the pair. In the case of multiple stars, the letters C, D, and so on may be used to denote additional components, often in order of increasing separation from the brightest star, A.[၁၁]

Double star discoverer designations[၁၂]
Discoverer Traditional code WDS code
Brisbane Observatory Brs0 BSO
S. W. Burnham β BU
James Dunlop Δ DUN
William Herschel H I, II, etc. H 1, 2, etc.
N. Lacaille Lac LCL
F. G. W. Struve Σ STF
Struve Appendix Catalogue I Σ I STFA
Struve Appendix Catalogue I Σ II STFB
Otto Struve STT
Pulkova Appendix Catalogue OΣΣ STTA

Visual doubles are also designated by an abbreviation for the name of their discoverer followed by a catalogue number unique to that observer. For example, the pair α Centauri AB was discovered by Father Richaud in 1689, and so is designated RHD 1.[၁၃][၁၄] Other examples include Δ65, the 65th double discovered by James Dunlop, and Σ2451, discovered by F. G. W. Struve.

ဥပမာ[ပြင်ဆင်ရန်]

Artist's impression of the discs around the young stars HK Tauri A and B.[၁၅]

ကြယ်စုံတွဲများ[ပြင်ဆင်ရန်]

နှစ်လုံးတွဲ ကြယ်များ[ပြင်ဆင်ရန်]

  • Alpha1 and Alpha2 Capricorni
  • Theta Muscae and Theta Muscae B
  • Eta1 and Eta2 Coronae Australis
  • Kappa1 and Kappa2 Coronae Australis
  • Winnecke 4 (Messier 40)

ခွဲခြားရန်ခက်သော ကြယ်အတွဲများ[ပြင်ဆင်ရန်]

  • Alpha Centauri system (AB) and Proxima Centauri (thus α Cen C): association is generally considered a physically connected system
  • Castor system (Aa/Ab/Ba/Bb) and YY Geminorum (thus Castor Ca/Cb) is generally considered a physical system
  • Mizar system (Aa/Ab/Ba/Bb) and Alcor (itself a binary, thus Mizar Ca/Cb, though generally not considered physical until 2009)

ကိုးကား[ပြင်ဆင်ရန်]

  1. The Binary Stars, Robert Grant Aitken, New York: Dover, 1964, p. 260.
  2. Pickering, 1889
  3. "Masquerading as a double star".
  4. Heintz, W. D. (1978).
  5. ၅.၀ ၅.၁ Heintz, W. D. (1978).
  6. p. 2, Observing and Measuring Double Stars, Bob Argyle, ed., London: Springer-Verlag, 2004, ISBN 1-85233-558-0.
  7. p. 53–67, Observing and Measuring Double Stars, Bob Argyle, ed., London: Springer-Verlag, 2004, ISBN 1-85233-558-0.
  8. "Introduction and Growth of the WDS", The Washington Double Star Catalog, Brian D. Mason, Gary L. Wycoff, and William I. Hartkopf, Astrometry Department, United States Naval Observatory, accessed on line August 20, 2008.
  9. Sixth Catalog of Orbits of Visual Binary Stars, William I. Hartkopf and Brian D. Mason, United States Naval Observatory, accessed on line August 20, 2008.
  10. Heintz, W. D. (1978).
  11. Heintz, W. D. (1978).
  12. p. 307–308, Observing and Measuring Double Stars, Bob Argyle, ed., London: Springer-Verlag, 2004, ISBN 1-85233-558-0.
  13. The Binary Stars, Robert Grant Aitken, New York: Dover, 1964, p. 1.
  14. Entry 14396-6050, discoverer code RHD 1AB,The Washington Double Star Catalog, United States Naval Observatory.
  15. "ALMA Finds Double Star with Weird and Wild Planet-forming Discs".