မာတိကာသို့ ခုန်သွားရန်

ကရကဋ် (ဗေဒင်)

ဝီကီပီးဒီးယား မှ
အနောက်တိုင်း၌ကရကဋ်ရာသီကောင်သည်ကဏန်းတစ်ကောင်ဖြစ်သည်။

ကရက (♋︎; အင်္ဂလိပ်: Cancer; ရှေးဟောင်းဂရိ: Καρκίνος, ရောမအက္ခရာ: Karkínos, lit. 'crab', "ကဏန်း" ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသော လက်တင်စကားလုံး) သည် ကရကဋ် ကြယ်စုတန်းမှ ဆင်းသက်လာသော ရာသီခွင်၏ စတုတ္ထမြောက် နက္ခတ်ဗေဒဆိုင်ရာ လက္ခဏာဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် ကောင်းကင်လောင်ဂျီကျု ၉၀° မှ ၁၂၀° အထိ ကျယ်ပြန့်သည်။ အပူပိုင်းရာသီခွင်စနစ်အရ နေသည် ဤဧရိယာကို ဇွန်လ ၂၂ ရက်နှင့် ဇူလိုင်လ ၂၃ ရက်ကြားတွင် ဖြတ်သန်းသည်။[၁]

နက္ခတ်ဗေဒတွင် ကရကဋ်သည် ကရကဋ်၊ မိန် (Pisces) နှင့် ဗြိစ္ဆာ (Scorpio) တို့ဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသော ရေတြိဂံ၏ cardinal sign ဖြစ်သည်။[၂] ၎င်းသည် အမဓာတ်လက္ခဏာ (negative signs) ခြောက်ခုအနက် တစ်ခုဖြစ်ပြီး ၎င်းကို အုပ်စိုးသောဂြိုဟ်မှာ လ ဖြစ်သည်။ ကရကဋ်ရာသီခွင်၏ အချို့သော ပုံဖော်မှုများတွင် ပုစွန်ထုပ်၊ မစင်ပိုးတုံးလုံး သို့မဟုတ် လိပ်[၃]တို့ ပါဝင်သော်လည်း၊ ဤလက္ခဏာကို ကာကီနို့စ် (Karkinos) ကို အခြေခံ၍ ကဏန်းဖြင့် အများဆုံး ကိုယ်စားပြုလေ့ရှိသည်။ ကရကဋ်ရာသီခွင်၏ ဆန့်ကျင်ဘက်လက္ခဏာမှာ မကာရ (Capricorn) ဖြစ်သည်။

နောက်ခံအကြောင်းအရာ

[ပြင်ဆင်ရန်]

ကရကဋ်သည် ရာသီခွင်၏ စတုတ္ထမြောက်လက္ခဏာဖြစ်ပြီး နေသည် မြောက်ကမ္ဘာလုံးခြမ်း၏ နွေယဉ်စွန်းချိန်တွင် ဤရာသီခွင်သို့ ဝင်ရောက်သည်။ နှစ်အလိုက်မူတည်၍ ဇွန်လ ၂၂ ရက်မှ ဇူလိုင်လ ၂၃ ရက်အတွင်း မွေးဖွားသူများသည် ကရကဋ်ရာသီဖွားများ ဖြစ်ကြသည်။[၁] ဤနေ့ရက်များအတွင်း မွေးဖွားသူများကို ၎င်းတို့လိုက်နာသော နက္ခတ်ဗေဒစနစ်ပေါ်မူတည်၍ "ကရကဋ်ရာသီဖွားများ (Cancerians)" ဟု ခေါ်ဆိုနိုင်သည်။[၄] ကရကဋ်သည် မြောက်ပိုင်းလက္ခဏာတစ်ခုဖြစ်ပြီး ၎င်း၏ ဆန့်ကျင်ဘက်လက္ခဏာမှာ မကာရ (Capricorn) ဖြစ်သည်။[၅][၆][၇] ကရကဋ်သည် cardinal sign (အဓိကလက္ခဏာ) ဖြစ်သည်။

ရေသည် ကရကဋ်ရာသီခွင်နှင့် ဆက်စပ်သော ဓာတ်ဖြစ်ပြီး၊[၈] ဗြိစ္ဆာနှင့် မိန်ရာသီခွင်တို့နှင့်အတူ ရေတြိဂံကို ဖွဲ့စည်းသည်။[၉] ရေတြိဂံသည် ရာသီခွင်ရှိ ဓာတ်ကြီးလေးပါး တြိဂံများအနက် တစ်ခုဖြစ်ပြီး ကျန်သုံးခုမှာ မီး၊ မြေနှင့် လေတို့ ဖြစ်ကြသည်။[၁၀] တြိဂံတစ်ခု ဩဇာလွှမ်းမိုးလာသောအခါ ကမ္ဘာမြေပေါ်တွင် အပြောင်းအလဲများကို သက်ရောက်မှုရှိသည်ဟု ဆိုကြသည်။[၁၀] ကရကဋ်ရာသီခွင်သည် နက်ပကျွန်းဂြိုဟ်၏ အိမ်ဖြစ်ပြီး ဂျူပီတာဂြိုဟ်၏ အထွတ်အထိပ်နေရာဖြစ်သည်ဟု ဆိုကြသည်။ ဤနက္ခတ်ဆိုင်ရာ အရာနှစ်ခုစလုံးသည် ကရကဋ်ရာသီဖွားများအပေါ် ဩဇာလွှမ်းမိုးမှုရှိသည်။[၅][၆] ၎င်းကို အုပ်စိုးသောဂြိုဟ်မှာ လ ဖြစ်သည်။[၁၁] "Cancer" ဟူသော စကားလုံးသည် အမည်တူရောဂါနှင့် မကောင်းသောဆက်စပ်မှုများရှိသောကြောင့် အချို့နက္ခတ်ဗေဒပညာရှင်များက ဤလက္ခဏာအောက်တွင် မွေးဖွားသူများကို "လမင်း၏ကလေးများ (moon children)" ဟု ရည်ညွှန်းကြသည်။[၁၂][၁၃]

ရီနေဆွန်းခေတ် နက္ခတ်ဗေဒတွင် ကရကဋ်ရာသီခွင်နှင့် ဆက်စပ်သော နတ်ဘုရားမများမှာ ကရကဋ်ကိုအုပ်စိုးသောဂြိုဟ်ဖြစ်သည့် လကို ကိုယ်စားပြုသော နတ်ဘုရားမများဖြစ်ကြသည့် လူနာ (Luna) နှင့် ဒိုင်ယာနာ (Diana) တို့ဖြစ်သည်။[၈]

ဟိန္ဒူနက္ခတ်ဗေဒတွင် ကရကဋ်ရာသီခွင်ကို ကာရ်ကာ (Karka) ဟု အမည်ပေးပြီး ၎င်းကို အုပ်စိုးသူမှာ လ ဖြစ်သည်။[၁၄]

ရှေးဦးသမိုင်း

[ပြင်ဆင်ရန်]

"Cancer" သည် အင်ဒို-ဥရောပနွယ်ဖွား ရှေးဟောင်းစကားလုံးတစ်လုံးဖြစ်ပြီး "ကုတ်ခြစ်သည်" ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသော ဓာတ်ခံစကားလုံးမှ ဆင်းသက်လာသည်။[၃] ရှေးခေတ်အီဂျစ်တွင် ကရကဋ်လက္ခဏာကို မစင်ပိုးတုံးလုံးအဖြစ် ပုံဖော်ခဲ့ပြီး မက်ဆိုပိုတေးမီးယားတွင်မူ လိပ်ဖြင့် ကိုယ်စားပြုခဲ့သည်။[၃] ဖြစ်ရပ်တစ်ခုစီတွင် လက္ခဏာကို ကိုယ်စားပြုသော တိရစ္ဆာန်သည် နေကို ကောင်းကင်ယံ၌ "တွန်းပို့" နေသည်ဟု ရှုမြင်ခံခဲ့ရပြီး နွေယဉ်စွန်းချိန်ကို အစပျိုးပေးသည်ဟု ယူဆခဲ့ကြသည်။[၃]

လက်တင်ဘာသာတွင် cancer သည် 'ကဏန်း' အတွက် ယေဘုယျစကားလုံးဖြစ်သည်။[၃] ဂရိဒဏ္ဍာရီအရ ကရကဋ်ရာသီခွင်၏ အမှတ်သင်္ကေတ—မကြာခဏ ကဏန်းဖြစ်သော်လည်း တစ်ခါတစ်ရံ ပုစွန်ထုပ်—သည် ဟာကြူလီ၏ ခြေဖဝါးအောက်တွင် ကြေမွသွားခဲ့ပြီး ၎င်း၏အကြွင်းအကျန်များကို ဟီရာ နတ်ဘုရားမက ကောင်းကင်ယံ၌ ထားရှိရာမှ ကရကဋ်ကြယ်စုတန်း ဖြစ်ပေါ်လာခဲ့သည့် ကာကီနို့စ် (Karkinos) (ဂရိဘာသာဖြင့် "ကရကဋ်") ကို အခြေခံထားသည်။[၄] ဤဇာတ်လမ်း၏ ရောမပုံစံကွဲများတွင်မူ ကဏန်းကို ကောင်းကင်ယံ၌ ထားရှိသူမှာ ရောမဒဏ္ဍာရီတွင် ဟီရာနှင့်တူညီသူ ဂျူနို ဖြစ်သည်။[၁၅] ၁၈၉၉ ခုနှစ်တွင် သဘာဝပညာရှင် ရစ်ချတ် ဟင့်ကလေ အယ်လန် က ကရကဋ်ရာသီခွင်ကို "ရာသီခွင်တွင် အထင်ရှားဆုံးမဟုတ်သော ပုံသဏ္ဌာန်" ဟု မှတ်ယူခဲ့ပြီး၊ "လာနာရွှံ့နွံတောတွင် ဟိုင်ဒရာ (Hydra) နှင့် ယှဉ်ပြိုင်တိုက်ခိုက်စဉ် ဟာကြူလီ၏ ခြေချောင်းများကို ညှပ်မိသောကြောင့် ကဏန်းသည် ကြေမွသွားသောအခါ ဂျူနိုက ၎င်းကို ကောင်းကင်သို့ ချီးမြှောက်ခဲ့သည်" ဟူသော ဇာတ်လမ်းဖြင့် ၎င်း၏ ဒဏ္ဍာရီက ထိုနေရာတွင် ရှိနေရခြင်းအတွက် တောင်းပန်နေသကဲ့သို့ ဖြစ်သည်ဟု ထပ်လောင်းပြောကြားခဲ့သည်။[၁၅]


ကိုးကား

[ပြင်ဆင်ရန်]
  1. 1 2 Jeremy B. Tatum, "The Signs and Constellations of the Zodiac မော်ကွန်းတင်ပြီးမိတ္တူ။ 1 June 2023 တွင် မူရင်းအား မော်ကွန်းတင်ပြီး။ 12 September 2025 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။", Journal of the Royal Society of Canada, 104 (2010), 103--104.
  2. ↑ Shoemaker 1904, p. 45.
  3. 1 2 3 4 5 Savage, Jessica (June 21, 2016)။ June's Zodiac Sign and "Lobster-Like" Crabs။ The Index of Medieval Art။ Princeton University။ April 27, 2020 တွင် မူရင်းအား မော်ကွန်းတင်ပြီး။ April 28, 2020 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
  4. 1 2 Cancer: Meaning of Cancer။ Oxford Dictionaries။ Oxford University Press။ April 27, 2020 တွင် မူရင်းအား မော်ကွန်းတင်ပြီး။ April 28, 2020 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
  5. 1 2 Smith 1828, p. 64
  6. 1 2 Lilly 1835, pp. 14, 60
  7. ↑ Simmonite 1896, p. 17.
  8. 1 2 Cheney 2007, p. 54.
  9. ↑ Allen 1899, p. 107
  10. 1 2 Harkness 1999, p. 70.
  11. ↑ Cheney 2007, pp. 54–55.
  12. ↑ Merriam 1991, p. 83.
  13. ↑ Algeo & Butcher 2014, p. 238.
  14. ↑ Charak 1996, p. 12.
  15. 1 2 Allen 1899, p. 107.
  • Algeo၊ John; Butcher၊ Carmen Acevedo (2014)။ The Origins and Development of the English Language (7th ed.)။ Boston: Wadsworth။ ISBN 9781133307273။ 2022-08-27 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
  • Allen၊ Richard Hinckley (1899)။ The Star-Names and Their Meanings။ New York City, New York: G.E. Stechert။
  • Astronomical Applications Department (2011)။ Multiyear Computer Interactive Almanac။ 2.2.2.။ Washington DC: US Naval Observatory။ Longitude of Sun, apparent geocentric ecliptic of date, interpolated to find time of crossing 0°, 30°....
  • Battistini၊ Matilde (2007)။ Astrology, Magic, and Alchemy in Art (A Guide to Imagery)။ J. Paul Getty Museum။ ISBN 978-0-892-36907-2။
  • Charak၊ K.S. (1996)။ Elements of Vedic Astrology။ 1။ Systems Vision။ ISBN 9788190100809။
  • Cheney၊ Liana (2007)။ Giorgio Vasari's Teachers: Sacred & Profane Art။ New York City, New York: Peter Lang။ ISBN 978-0-820-48813-4။
  • Harkness၊ Deborah E. (1999)။ John Dee's Conversations with Angels: Cabala, Alchemy, and the End of Nature။ Cambridge, England: Cambridge University Press။ ISBN 978-0-521-62228-8။
  • Lilly၊ William (1835)။ An Introduction to Astrology, Rules For the Practice of Horary Astrology [an abstract of Christian astrology]: To Which Are Added, Numerous Emendations, by Zadkiel။ Oxford, England: Oxford University။
  • The Merriam-Webster New Book of Word Histories။ Springfield, Mass.: Merriam-Webster။ 1991။ ISBN 0877796033။ 2022-08-27 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
  • Shoemaker၊ Mrs. Mabel (McGeorge) (1904)။ Astrology။ Philadelphia, Pennsylvania: Penn Publishing Company။
  • Simmonite၊ William Joseph (2015) [1896]။ Horary Astrology: The Key To Scientific Prediction, Being The Prognostic Astronomer။ Andesite Press [Harvard College Library]။ ISBN 978-1-296-83282-7။
  • Smith၊ Robert Cross (1828)။ A Manual of Astrology, by Raphael။ Oxford, England: Oxford University။
  • Spiller၊ Jan; McCoy၊ Karen (1988)။ Spiritual Astrology: A Path to Divine Awakening။ New York City, New York: Simon & Schuster။ ISBN 978-1-439-12420-8။
"https://my.wikipedia.org/w/index.php?title=ကရကဋ်_(ဗေဒင်)&oldid=949580" မှ ရယူရန်