ဦးဘွန်းတု

ဝီကီပီးဒီးယား မှ
ဤနေရာသို့သွားရန် - အ​ညွှန်း​, ရှာ​ဖွေ​ရန်​
ဦးဘွန်းတု
Logo-ubuntu no(r)-black orange-hex.svg
Ubuntu 15.10 with Firefox and Nautilus open.png
Screenshot of Ubuntu Desktop 15.10 Wily Werewolf
ဖန်တီးသူ Canonical Ltd., Ubuntu community
အိုအက်စ်အဖွဲ့ဝင် လင်းနက်စ်
လက်ရှိအခြေအနေ လက်ရှိ
ရင်းမြစ်အမျိုးအစား Open source (with exceptions)[၁]
ကနဦးဖြန့်ချီခြင်း ၂၀ အောက်တိုဘာ ၂၀၀၄; ၁၁ နှစ် အကြာက (၂၀၀၄-၁၀-20)
နောက်ဆုံးဖြန့်ချီခြင်း Ubuntu 15.10 Wily Werewolf / ၂၂ အောက်တိုဘာ ၂၀၁၅; ၃ လ အကြာက (၂၀၁၅-၁၀-22)[၂]
နောက်ဆုံးအစမ်းဗားရှင်း 15.10 Wily Werewolf Release Candidate / ၁၅ အောက်တိုဘာ ၂၀၁၅; ၃ လ အကြာက (၂၀၁၅-၁၀-15)[၃]
ဈေးကွက်ပစ်မှတ် Personal computers, Server (computing) servers, smartphone, tablet computers (Ubuntu Touch), smart TV (Ubuntu TV)
ရရှိနိုင်မည့်
ဘာသာစကားများ
ဘာသာစုံ (၅၅ မျိုးအထက် by LoCos
အဆင့်မြှင့်တင်မှုနည်းလမ်း Advanced Packaging Tool/APT (Software Updater, Ubuntu Software Center)
ကာနဲလ် အမျိုးအစား Monolithic kernel (Linux kernel)
လိုင်စင် Free software licenses
(mainly GPL)
ဝက်ဘ်ဆိုဒ် ubuntu.com

ဦးဘွန်းတု (အင်္ဂလိပ်: Ubuntu) (အင်္ဂလိပ် အသံထွက်: /ʊˈbuːntʊ/ uu-BOON-tuu) သည် လင်းနပ်စ် အခြေခံ ဒီဘီယန်း မှ ခွဲထွက်လာသော ကွန်ပျူတာ စက်လည်ပတ်ရေး စနစ် တစ်ခုဖြစ်သည်။ ဦးဘွန်းတုသည် သာမန် ကွန်ပျူတာသုံးစွဲသူများအတွက် လွယ်ကူစွာ သွင်းယူ၍ အသုံးပြုနိုင်စေရန်နှင့် ခေတ်မီပြီး တည်ငြိမ်သော စီမံစနစ် တစ်ခုကို ပေးအပ်ရန်ဖြစ်သည်။ ဂရပ်ဖစ်အသားပေးသည့် Gnome desktop environment ကိုအသုံးပြုသည်။ စတင်သုံးစွဲသူများအတွက် ရိုးရှင်းလွယ်ကူစွာ အသုံးပြုစေနိုင်ရန်လည်း ရည်ရွယ်စီမံထားပြီး၊ Ubuntu ဆိုသည့် အဓိပ္ပါယ်မှာ အာဖရိကန်ဘာသာဖြစ်၍ "တဦးနှင့် တဦး စာနာထောက်ထားခြင်း" ဟု အဓိပ္ပါယ်ရပါသည်။ အခြေခံ လူ့အဖွဲ့အစည်းများအတွက် ရည်ရွယ်ထုတ်လုပ်ထားသည့် ကွန်ပျူတာ စီမံစနစ် တစ်ခုဟုဆိုလျှင် မမှားပေ။ ၎င်းကို လက်ဆွဲကွန်ပျူတာမှအစ၊ စားပွဲတင်ကွန်ပျူတာနှင့် ဆာဗာကွန်ပျူတာအဆုံး အသုံးပြုနိုင်သည်။ ဦးဘွန်းတု နှင့်အတူ ၎င်းအမျိုးအစားများ ဖြစ်ကြသည့် ကုဘွန်းတု, ဆုဘွန်းတု, နဲ့ အက်ကျူဘွန်းတု ဆိုပြီး ရှိပါသေးသည်။

ဦးဘွန်းတု နဲ့ သူတို့ အချင်းချင်းဘယ်လို ကွဲပြားလဲ[ပြင်​ဆင်​ရန်​]

ကုဘွန်းတု 12.04၏ မျက်နှာသွင်ပြင်

ကုဘွန်းတု(Kubuntu) စနစ်တွင် KDE environment အား အသုံးပြုထားသည်ကို တွေ့ရသည်။၊ K Desktop ဟု အများက ခေါ်ဆိုကြသည်။ ၎င်းစနစ်မှာ အနည်းငယ် အဆင့်မြင့်သည့်အတွက် လင်းနစ်သုံးစွဲပုံ ကျေညက်ပြီးသား သုံးစွဲသူများအတွက် သင့်တော်သည်။ အုဘွန်းတုကဲ့သို Configuration Options များ သည် မလွယ်ကူသည့်အတွက် အဆင့်မြင့်သည် ဟု သတ်မှတ်နိုင်ပါသည်။ ၎င်းတွင်လည်း konqueror ကဲ့သို့ web browser နှင့် File Manager ၊ Kopete ကဲ့သို့သော Instant Messenger ၊ K3B ကဲ့သို့ စီဒီ ရေး/ဖတ်စက်များအား အဆင့်သင့် ထည့်သွင်းပေးထားသည်။

ဆုဘွန်းတု(Xubuntu) ဆိုသည်မှာ Gnome နှင့် KDE များထက် ပေါ့ပါးသော Xfce Environment ကို သုံးသည်။ ဆုဘွန်းတုသည် ဦးဘွန်းတု၊ ကုဘွန်းတု များကဲ့သို့ အသွင်အပြင်ပိုင်းကို သိပ်ဦးစားမပေးချေ။ ဒါကြောင့်လည်း ပိုပေါ့သည်ဟု ထင်ရသည်။ ၎င်းသည် မှတ်ဉာ‎ဏ် ၁၂၉ နှင့် ၂၅၆ မီဂါဘိုက်အခြေအနေတွင်ပင် ပေါ့ပါးစွာ သုံးနိုင်သော စွမ်းရည်ရှိသည်။ သို့သော် ကုဘွန်းတု, ဦးဘွန်းတု ထက်မလျော့သော point & click configuration options များဖြင့် ပြုလုပ်ထားသည်ကိုတွေ့ရသည်။

အက်ကျူဘွန်းတု(Edubuntu) သည် ပညာရေးဝန်ဆောင်မှု အတွက်သာ သီးသန့်ထုတ်လုပ်ထားသည်။ ၎င်းကိုGnome ၌ ထည့်သွင်းသော်လည်း ဦးဘွန်းတု ကဲ့သို့ Default Applications မဟုတ်ပေ။ ပညာရေး ကဏ္ဍတွင် အသုံးပြုသည့် သီးသန့် apps များဖြင့် တန်ဆာဆင်ထားသည့်အပြင် GPaint, Atomix နှင့်Xaos တွင် ပါရှိသော apps များလည်း ပါဝင်သည်။

Ubuntu ထည့်သွင်းခြင်း၏အစ ကြိုဆိုပါ၏ မျက်နှာပြင်အားတွေ့ရပုံ

အထက်ဖော်ပြပါအတိုင်း Ubuntu မျိုးကွဲများတွင်ပင် သုံးစွဲသူအလိုက် ၄ မျိုး ထပ်မံခွဲခြားနိုင်ပါသည်။ အကယ်၍ သင်သည် program၊ publications web များ ရေးသားသူတစ်ဦးဖြစ်ပါကအနည်းငယ်မျှ အဆင့်မြင့်သည် Kubuntu သုံးစွဲနိုင်သကဲ့သို့ ၊ Gnome ‎ဂရပ်ဖစ်ပုံစံများအား ကြိုက်နှစ်သက်လျှင် Ubuntu ကို အသုံးပြုနိုင်သည်။ ။ မိမိအနေဖြင့် Kubuntu-Deskop ကို Ubuntu ပေါ်၌ သုံးစွဲလိုလျှင်လည်း ရနိုင်ပါသည်။ Gnome နှင့် KDE native applications ကိုလည်း Xfce တွင် သုံးချင်ရင် ရပါသည်။ လိုက်လျောညီထွေမှု အပြည့်ရှိသည် ဆိုလျှင် မမှားချေ။ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော ထို Ubuntu, Kubuntu, Xubuntu နဲ့ Edubuntu များ၏ applications များသည် ၎င်းတို့အချင်းချင်း တာဝန်ခွဲဝေ‌ အသုံးပြုနိင်တဲ့ အလေ့အထကြောင့်ပင် ဖြစ်သည်။။ ထို့ကြောင် သင်သည် Personal အနေနဲ့ Graphical Interface တွင် ဝင်းဒိုးကဲ့သို့ အားကောင်းပြီး ရိုးရှင်းလွယ်ကူသည့် Ubuntu ကို သုံးဖို့ ဆုံးဖြတ်သင့်သည်ဟု ထင်သည်။

သမိုင်းနှင့် ထုတ်ရှိခဲ့ပြီး အမျိုးအစားများ[ပြင်​ဆင်​ရန်​]

ဦးဘွန်းတု၏ ဆာဗာ မျက်နှာသွင်ပြင်

ဦးဘွန်းတု သည် လူကြိုက်များသော အမျိုးအစားတစ်ခုဖြစ်ပြီး ၂၀ရက်နေ့ အောက်တိုဘာလ ၂၀၀၄ခုနှစ်တွင် ပထမဆုံအကြိမ် စတင်၍ လူအများထံ သို့ဖြန့်ချီခဲ့ပါသည်။ ယခုနှစ် ၂၀၀၉ခုနှစ် ဧပရယ်လတွင် 9.4 ကို လူအများသုံးစွဲနိုင်လောက်သော ချို့ယွင်းချက်နည်းသည့် အခြေအနေအထိ ထုတ်လုပ်ခဲ့ပြီး ဖြစ်ပါသည်။ အုဘွန်းတု ကို အာဖရိကန်ဘာသာစကားဖြင့် "တစ်ဦးနဲ့တစ်ဦး စာနာထောက်ထားခြင်း" လို့ အဓိပ္ပါယ်ရပြီး အခြေခံ လူ့အဖွဲ့အစည်းတွေအတွက် ရည်ရွယ်ထုတ်လုပ်ထားတဲ့ Operating System တခုလို့ဆိုနိုင်ပါသည်။ Laptop, Desktop များသာမက Server ကွန်ပျူတာများအတွက်ပါ အသုံးပြုနိုင်တယ်။ ဦးဘွန်းတု သည် ဂရပ်ဖစ်တွေကို အသားပေးသော Gnome Desktop eEnvironment ကိုသုံးပါပြီး စတင်သုံးစွဲသူများ(MS မှ စတင်ပြောင်းလဲ စမ်းသပ်အသုံးပြုသူများ) အတွက် အထူးသင့်လျှော်သော အမျိုးအစားတစ်ခု ဖြစ်ပါသည်။

Ubuntu သည် Debian အမည်ရှိ Linux Distro တစ်ခုရဲ့ code project မှတစ်ဆင့်ဆင်းသက်လာပါသည်။ Ubuntu ၏ မူလဘူတ ရည်မှန်းချက်မှာ လွယ်လွယ်ကူကူ လွတ်လွတ်လပ်လပ်သုံးစွဲနိင်သော ( အခမဲ့ ဟူသော အဓိပ္ပါယ်ထက် လွတ်လပ်မှုကို ပိုမိုရည်ညွန်းပါသည်) Linux Distro တစ်ခုဖြစ်ပါသည်။ Ubuntu ၏ဆောင်ပုဒ်မှာ "လူသားများအတွက် Linux" ( Linux for human being ) ဟူ၍ဖြစ်ပါသည်။ Ubuntu Distro များကိုခြောက်လတစ်ကြိမ်ထုတ်လုပ်လျက်ရှိပြီး လေးကြိမ် (၂၄ လကြာတိုင်း) တစ်ခါ LTS (Long Term Support ) အနေဖြင့်ထုတ်လုပ်ပါသည်။ LTS distro များသည် Desktop version များအတွက် သုံးနှစ် အထိ အခက်အခဲများကို တရားဝင်ကူညီဖြေရှင်းပေးပြီး Server Version များတွင်မူ ငါးနှစ်အထိ ပံပိုးပါသည်။ 11.04 (Natty Narwhal) မှအစပြု၍ မူရင်း GNOME Desktop Environment အစား QT ကိုအသုံးပြုထားပါသည်။ ရည်ရွယ်ချက်မှာ ရွေလျားအသုံးပြုနိုင်သော စက်ပစ္စည်းများအပေါ်တွင် ပံပိုးရန်ရည်ရွယ်ထားပါသည်။ Ubuntu သည် မူရင်း Debian မှမွေးဖွားလာသောကြောင့် Software အများစုသည်လည်း Debian မှအသုံးပြုသော Software များပင်ဖြစ်သည်။

ထိုကြောင့် Ubuntu တွင် Debian တွင်အသုံးပြုသော .deb package များကို အသုံးပြုနိုင်သည်။ .deb package ဆိုသည်မှာ debian binary ကိုဆိုလိုခြင်းဖြစ်ပြီး Window Operating System မှ .exe နှင့်အလားတူသည်ဟုဆိုနိုင်ပါသည်။ Ubuntu ကို ၂၀၀၅ ခုနှစ် ဂျုလိုင်လ ရှစ်ရက်နေ့တွင် Canonical ကုမ္ပဏီလိမိတက်မှ စတင်တည်ထောင်ခဲ့ပြီး စတင်တည်ထောင်သူ၏ အမည်မှာ မက် ရှယ်တယ်ဝပ် ဖြစ်ပါသည်။ Ubuntu စတင်တည်ထောင်ချိန်တွင် အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၁၀သန်းဖြင့်စတင်ခဲ့ပါသည်။ အဆိုပါအဖွဲ့အစည်း၏ရည်ရွယ်ချက်မှာ ထပ်မံထွက်ရှိလာသော Ubuntu ၏ version အားလုံးကို ကူညီပံပိုးရန်ဖြစ်သည်။ မက် ရှယ်တယ်ဝပ် မှာလည်း အာဖရိက လူမျိုး အာကာသယာဉ်မှုးဟောင်းတစ်ဦးပင်ဖြစ်သည်။ ၂၀၀၉ ခုနှစ် မတ်လ ၁၂ ရက်တွင်မူ Ubuntu သည် Amazon EC2 ကဲ့သို့သော Cloud Computing နည်းပညာကိုစတင်ပံပိုးမည်ဟု ကြေညာခဲ့သည်။ ၂၀၀၄ခုနှစ်မှစ၍ ယနေ့ထိ ထွက်ရှိခဲ့ပြီးသော ဦးဘွန်းတုများမှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်ပါတယ်။

  • 15.10 October (Wily Werewolf)
  • 15.04 April 2015 (Vivid Vervet)
  • 14.10 October 2014 (Utopic Unicorn)
  • 14.04 April 2014 (Trusty Tahr)
  • 13.10 October 2013 (Saucy Salamander)
  • 13.04 April 2013 (Raring Ringtail)
  • 12.10 October 2012 (Quantal Quetzal)
  • 12.04 April 2012 (Precise Pangolin)
  • 11.04 April 2011 (Natty Narwhal)
  • 10.10 October 2010 (Maverick Meerkat)
  • 10.04 April 2010 (Lucid Lynx)
  • 9.10: October 2009 (Karmic Koala)
  • 9.04: April 2009 (Jaunty Jackalope)
  • 8.10: October 2008 (Intrepid Ibex)
  • 8.04: April 2008 (Hardy Heron)
  • 7.10: Oct 2007 (Gutsy Gibbon)
  • 7.04: April 2007 (Feisty Fawn)
  • 6.10: October 2006 (Edgy Eft)
  • 6.06: June 2006 (Dapper Drake)
  • 5.10: October 2005 (Breezy Badger)
  • 5.04: April 2005 (Hoary Hedgehog)
  • 4.10: October 2004 (Warty Warthog)

စက်အတွင်းသို့ ထည့်သွင်းခြင်း[ပြင်​ဆင်​ရန်​]

Ubuntu ကို Install လုပ်ရာတွင်ယေဘူယျအားဖြင့်နည်းလမ်းနှစ်မျိုးရှိပါသည်။ သာမန် အခြားသော Operating System များ Install လုပ်သကဲ့သို့ Partition ပိုင်း၍ Install လုပ်ခြင်းနှင့် Wubi (Window Ubuntu Binary Installer ) ကိုအသုံးပြု၍ Install လုပ်ခြင်းဟူ၍နှစ်မျိုးရှိသည်။ wubi ကိုအသုံးပြုခြင်းဖြင့် Partition ပိုင်းစရာမလိုသည့်အပြင် Install ပြုလုပ်ချိန်မှာ ၁၅မိနစ်ခန့်သာကြာဖြင့်သဖြင့် အထူးလူကြိုက်များကျော်ကြားသော နည်းလမ်းတစ်ခုဖြစ်သည်။


အနာဂါတ်[ပြင်​ဆင်​ရန်​]

ဦးဘွန်းတု၏ ထူးခြားသော အချက်မှာအခမဲ့ခြင်း ဖြစ်ပါသည်။ ။ ဦးဘွန်းတုအား ဦးဆောင်သူများက ၎င်းတို့၏ ဝက်ဆိုဒ်တွင် ဦးဘွန်းတုသည် အမြဲတန်း အခမဲ့ဖြစ်သည်ဟု ဖော်ပြထားလေသည်။ ထို့ကြောင့် ဖွံ့ဖြိုးဆဲနိုင်ငံများ၏ အိုင်တီလောကအတွက် ငွေကုန်ကြေးကျ သက်သာစေမည့် အစီအစဉ်ပင်ဖြစ်သည်။ Installations CD/DVD များအားလည်း အခမဲ့ မှာယူရရှိနိုင်ပါသည်။ Shipping အတွက်ကားလနဲ့ချီကြာ၍ ကြာတတ်သည်။ အင်တာနက်လိပ်စာမှာ https://shipit.ubuntu.com/ ဖြစ်ပါသည်။ သို့သော် ၂၀၁၀ခုနှစ်နှောင်းပိုင်းတွင်အကြောင်းအမျိုးမျိုးကြောင့် Shipit အစီအစဉ်ကိုရပ်ဆိုင်းထားပါသည်။ Ubuntu Loco Team များမှတစ်ဆင့်သာ မှာယူရရှိနိုင်ပါသည်။ မြန်မာနိုင်ငံအတွင်း ရရှိနိုင်နေရာမှာ Cycodyno Internet Cafe၊ လမ်း ၅၀ , ဗိုလ်ချုပ်လမ်း နှင့် အနော်ရထာလမ်းကြား" ဖြစ်ပါသည်။ ဆိုင်မှာ Internet သုံးရင်းနဲ့ Start -> Run နေရာကနေ \\cycodyno-server\LRC\ ဆိုသည့် လင့်ခ်အောက်မှာ Linux နဲ့ပတ်သက်တာတွေရယူနိုင်သည်။ ဆွေးနွေးချက်များ ဆိုသည့် နေရာတွင် Linux နှင့် ဆွေးနွေးခန်းများပြုလုပ်နိုင်ပါသည်။ ထို့ပြင် အခြား မြို့များမှနေ၍ LRC လုပ်ချင်သူများအတွက်ကား groupဖြင့် ဆက်သွယ်၍ CD ,DVD, E-Books များအား LRC ဖွင့်နိုင်ဖို့ LRC, MM ကနေ ကူညီပေးသွားမည်ဖြစ်သည်။

အထက်ဖော်ပြပါတို့ကား Ubuntu နှင့် ၎င်း၏မျိုးနွယ်များအကြောင်းဖြစ်သည်။ယနေ့ မျက်မှောက်ခေတ် ကွန်ပြူတာသုံးစွဲသူများက လင်းနစ်ရဲ့ အဓိပ္ပါယ်ဖွင့်ဆိုချက်ကို တဖြည်းဖြည်း လက်ခံရင်း သုံးစွဲနေကြပြီ ဖြစ်သည်။ လင်းနစ်ခ် သုံးခြင်းဖြင့် ကွန်ပြူတာကို လုံလုံခြုံခြုံ သုံးနိုင်သည့်အပြင် ၎င်းတွင်ရှိသည့် အစိတ်အပိုင်းတိုင်းကိုလည်း ပြုပြင်နိုင်ခွင့် ရှိသည်။

ဦးဘွန်းတု တိုးတက်ရေး ညီလာခံအဖွဲ့၏ ဓာတ်ပုံ

ဒေါင်းလုပ်ဒ်[ပြင်​ဆင်​ရန်​]

အောက်ပါတို့မှာ ဦးဘွန်းတု ကွန်ပျူတာမောင်းနှင်စနစ်ကို ကူးယူ ဆွဲချရန်အတွက်ဖြစ်ပါသည်။

အခြား[ပြင်​ဆင်​ရန်​]

  1. ကိုမွန်ကြီး