မလေးလူမျိုး
 မလေးလူမျိုးတို့၏ ရိုးရာမင်္ဂလာဆောင်ဝတ်စုံနှင့် ဆင်ယင်ထုံးဖွဲ့မှု | |
| လူဦးရေ စုစုပေါင်း | |
|---|---|
| သန်း ၃၀ ကျော် | |
| အများစု နေထိုင်သည့် နေရာ | |
| မလေး ကျွန်းဆွယ်၊ မလ္လာယုကျွန်းစု (ဆူမတြား၊ ဘော်နီယို၊ ကမ်းရိုးတန်းဒေသများ) | |
| ဘာသာစကား | |
| မလေးဘာသာစကား | |
| ကိုးကွယ်မှု | |
| အစ္စလာမ်ဘာသာ (ဆွန်နီဂိုဏ်း) | |
| ဆက်စပ် တိုင်းရင်းသား အုပ်စုများ | |
| ပေါ်လီနီးရှန်း လူမျိုး၊ မိုက္ကရိုနီးရှန်း လူမျိုး၊ ဂျားဗားလူမျိုး၊ ဆူန္ဒာလူမျိုး |
မလေးလူမျိုး (မလေး: Melayu) သည် မလ္လာယု ကျွန်းဆွယ် (မလေးရှားနိုင်ငံနှင့် ထိုင်းနိုင်ငံတောင်ပိုင်း)၊ ဆူမတြားကျွန်း၊ ဘော်နီယိုကျွန်း ကမ်းရိုးတန်းတစ်လျှောက်နှင့် ၎င်းတို့ဝန်းကျင်ရှိ မလ္လာယုကျွန်းစု ဒေသများတွင် မူလအခြေချနေထိုင်ခဲ့ကြသော အော်စထရိုနီးရှန်း နွယ်ဖွား အရှေ့တောင်အာရှ မျိုးနွယ်စုကြီးတစ်ခု ဖြစ်သည်။ မလေးလူမျိုးကို မြန်မာတို့က သမိုင်းအစဉ်အဆက် "ပသျှူးလူမျိုး" ဟူ၍လည်း ခေါ်ဆိုကြသည်။ စင်စစ်သော်ကား မလေးလူမျိုးဟူသည့် အမည်မှာ ထိုမလ္လာယုကျွန်းဆွယ်နှင့် ကျွန်းစုတစ်ခွင်တွင် လူများစုဖြစ်လျက် မိမိတို့ကိုယ်ကို "အော်ရန် မလ္လာယု" (Orang Melayu - မလ္လာယုလူသား) ဟု ခေါ်ဆိုကြသူများကို ဥရောပတိုက်သားတို့က ခြုံငုံ၍ ပေးထားသော အမည်လည်း ဖြစ်သည်။
သမိုင်းကြောင်း
[ပြင်ဆင်ရန်]မလေးလူမျိုးများ၏ မူလအစသည် ဩစထြိုနီးရှန်း နွယ်ဖွားများ၏ ရေကြောင်းရွှေ့ပြောင်းအခြေချမှု သမိုင်းကြောင်းနှင့် တိုက်ရိုက်ဆက်နွှယ်နေသည်။ ဘာသာဗေဒနှင့် ရှေးဟောင်းသုတေသန အထောက်အထားများအရ လွန်ခဲ့သော နှစ်ပေါင်း ၃,၅၀၀ မှ ၄,၀၀၀ ခန့်က ထိုင်ဝမ်နှင့် တရုတ်ပြည်တောင်ပိုင်းမှ ရေကြောင်းအတိုင်း ဆင်းသက်လာသော ဩစထြိုနီးရှင်းအုပ်စုများသည် ဖိလစ်ပိုင်မှတစ်ဆင့် မလ္လာယုကျွန်းစု နှင့် ဆူမတြားကျွန်း၊ မလ္လာယုကျွန်းဆွယ်ဒေသများသို့ ရောက်ရှိအခြေချခဲ့ကြသည်။[၁]
အေဒီ ၁ ရာစုမှစ၍ မလ္လာယုဒေသသည် အိန္ဒိယနှင့် တရုတ်နိုင်ငံကြား ရေကြောင်းကုန်သွယ်ရေး လမ်းကြောင်းပေါ်တွင် တည်ရှိသဖြင့် ဟိန္ဒူယဉ်ကျေးမှုနှင့် ဗုဒ္ဓဘာသာ ဩဇာ လွှမ်းမိုးမှုကို ခံခဲ့ရပြီး သီရိဝိဇယနိုင်ငံ (Srivijaya) ကဲ့သို့သော အင်ပါယာကြီးများ ထွန်းကားခဲ့သည်။[၂] ထို့နောက် ၁၄ ရာစုတွင် တည်ထောင်ခဲ့သည့် မလက္ကာစူလတန်နိုင်ငံ သည် မလေးလူမျိုးတို့၏ နိုင်ငံရေးနှင့် ယဉ်ကျေးမှု အထွတ်အထိပ်ရောက်ခဲ့သော ခေတ်ဖြစ်ပြီး၊ ထိုခေတ်တွင် အာရပ်နှင့် ပါးရှန်းကုန်သည်များ၏ လွှမ်းမိုးမှုဖြင့် အစ္စလာမ်ဘာသာသည် မလေးလူ့အဖွဲ့အစည်းအတွင်းသို့ အဓိက ကိုးကွယ်မှုအဖြစ် စတင်အခြေစိုက်ခဲ့သည်။[၃]
ယဉ်ကျေးမှု
[ပြင်ဆင်ရန်]မလေးလူမျိုးတို့၏ ယဉ်ကျေးမှုသည် ၎င်းတို့၏ ရိုးရာဓလေ့ထုံးတမ်းဖြစ်သော "အဒတ်" (Adat) နှင့် အစ္စလာမ်ဘာသာ တို့ကို အခြေခံ၍ ပေါင်းစပ်ဖွဲ့စည်းထားသည်။ ခေတ်သစ်မလေးလူမျိုး လက္ခဏာတွင် အစ္စလာမ်ဘာသာသည် မရှိမဖြစ် အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုဖြစ်ပြီး မလေးရှားနိုင်ငံ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေအရပင် မလေးလူမျိုးဖြစ်ရန် အစ္စလာမ်ဘာသာဝင် ဖြစ်ရမည်ဟု သတ်မှတ်ထားသည်။[၄]
အမျိုးသားများသည် "ဘာဂျူ မလာယု" (Baju Melayu) ခေါ် အင်္ကျီပွနှင့် ဘောင်းဘီရှည်ကို ဝတ်ဆင်ကာ ခါးတွင် "ဆာရွန်" ကို ပတ်ကြသည်။ အမျိုးသမီးများသည် "ဘာဂျူ ကူရွန်" (Baju Kurung) သို့မဟုတ် "ကေဘာယာ" ခေါ် ရိုးရာအင်္ကျီရှည်နှင့် ပါတိတ်လုံချည်များကို တွဲဖက်ဝတ်ဆင်ကြပြီး ဦးခေါင်းတွင် ဟီဂျပ် ဆောင်းလေ့ရှိသည်။[၅]ဝေယန်ကူးလစ် (Wayang Kulit) ခေါ် အရိပ်ပြဇာတ်၊ ဂါမီလန် (Gamelan) တေးဂီတ၊ ပါတိတ် (Batik) အထည်အလိပ်လုပ်ငန်းနှင့် ကရစ်ဓား (Kris) အဆောင်ဓားမြှောင် ပြုလုပ်ခြင်းတို့သည် ထင်ရှားသော ယဉ်ကျေးမှု အမွေအနှစ်များ ဖြစ်သည်။[၆]
မျိုးရိုးဗီဇ
[ပြင်ဆင်ရန်]ခေတ်သစ်လူဦးရေဗီဇဗေဒ (Population Genetics) အရ မလေးလူမျိုးများသည် တူညီသော မျိုးရိုးဗီဇအမှတ်အသားများ ရှိကြသော်လည်း ပထဝီဝင်အနေအထားအရ အရောအနှောစုံလင်သော မျိုးရိုးဗီဇဖွဲ့စည်းပုံ (Genetic Admixture) ရှိကြသည်။ မျိုးရိုးဗီဇဆိုင်ရာ သုတေသနများအရ မလေးလူမျိုးများ၏ ဒီအန်အေ (DNA) တွင် အရှေ့တောင်အာရှ ရေကြောင်းအနွယ်ဖွား က အဓိကလွှမ်းမိုးထားပြီး အာရှတိုက်ကုန်းမြေကြီးမှ ဆင်းသက်လာသော အရှေ့အာရှသား ဗီဇအလွှာများနှင့်လည်း နက်ရှိုင်းစွာ ဆက်နွှယ်နေသည်။[၇]
မလေးလူမျိုးများ၏ ဖခင်ဘက်မှ ဆင်းသက်သော Y-Chromosome တွင် အရှေ့တောင်အာရှနှင့် အရှေ့အာရှသားများတွင် တွေ့ရများသည့် Haplogroup O-M175 (အထူးသဖြင့် O1a နှင့် O2) အဓိက ပါဝင်နေပြီး၊ မိခင်ဘက်မှဆင်းသက်သော mtDNA တွင်မူ အရှေ့တောင်အာရှ ဌာနေအုပ်စုများတွင် တွေ့ရလေ့ရှိသော Haplogroup B, F, M နှင့် N တို့ လွှမ်းမိုးထားသည်။[၈]မလေးကျွန်းဆွယ်နှင့် ကျွန်းစုတစ်ခွင်ရှိ မလေးလူမျိုးများသည် ကာလရှည်ကြာ ရေကြောင်းကုန်သွယ်မှုသမိုင်းတစ်လျှောက်တွင် အိန္ဒိယနွယ်ဖွားများရ၊ တရုတ်နွယ်ဖွားများ နှင့် ဒေသခံ ရှေးဦးဌာနေ လူမျိုးစုများဖြစ်သည့် အိုရန်းအက်စ်လီ (Orang Asli/Negrito) တို့နှင့် ရာစုနှစ်ပေါင်းများစွာ ဗီဇချင်း သွေးနှောပေါင်းစည်းမှုများ ရှိခဲ့ကြောင်း ၎င်းတို့၏ မျိုးရိုးဗီဇ လေ့လာမှုများက အခိုင်အမာ ဖော်ပြနေသည်။[၉]
ကိုးကား
[ပြင်ဆင်ရန်]- ↑ Bellwood, P. (2007). Prehistory of the Indo-Malaysian Archipelago. ANU Press.
- ↑ Coedès, G. (1968). The Indianized States of Southeast Asia. University of Hawaii Press.
- ↑ Andaya, L. Y., & Andaya, B. W. (2016). A History of Malaysia. Palgrave Macmillan.
- ↑ Milner, A. (2010). The Malays. Wiley-Blackwell.
- ↑ Siti Zainon Ismail. (1997). The Traditional Malay Costume. Institut Terjemahan Negara Malaysia.
- ↑ Sheppard, M. (1972). Taman Indera: Malay Decorative Arts and Pastimes. Oxford University Press.
- ↑ HUGO Pan-Asian SNP Consortium. (2009). Mapping human genetic diversity in Asia. Science, 326(5959), 1541-1545.
- ↑ Tabbada, K., et al. (2010). Philippine mitochondrial DNA diversity: a hallmark of sub-Saharan and early Asian migrations. Molecular Biology and Evolution.
- ↑ Disotell, T. R. (2013). The genomic history of Southeast Asian populations. Nature Genetics, 45(3), 231-232.