ပါဠိ

ဝီကီပီးဒီးယား မှ
(ပါဠိဘာသာစကား မှ ပြန်ညွှန်းထားသည်)
ဤနေရာသို့သွားရန် - အ​ညွှန်း​, ရှာဖွေရန်
ပါဠိ
Pāli
ဒေသခံ အိန္ဒိယတိုက်ငယ်
ခေတ်ကာလ ဘီစီ ငါးရာစုမှ တစ်ရာစုထိ[၁]
ဘာသာစကားကုဒ်များ
ISO 639-1 pi
ISO 639-2 pli
ISO 639-3 pli
Linguist list
pli
Glottolog pali1273[၂]
ပုံ၏အပေါ်ဘက်ခြမ်းသည် ဒေ၀နာဂါရီတွင် သက္ကတဘာသာဖြင့် ရေးသားပါရှိသော ဗိဿနိုးသို့ဆုတောင်းစာဖြစ်ပြီး ပုံ၏အောက်ခြမ်းမှာ မြန်မာပြည်မှ ရသော ကမ္မဝါပရိတ်ပါဠိတော်ဖြစ်သည်။

ပါဠိ (Pāli) ဟူသည် အိန္ဒိယတိုက်ငယ်အတွင်းရှိ တိုင်းရင်းလူမျိုးတို့၏ မိခင်ဘာသာစကားတစ်မျိုးဖြစ်၏။ ဤဘာသာစကားကို ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့်လေ့လာမှုပြုကြရာအကြောင်းအရင်းခံမှာ ဗုဒ္ဓဘာသာ၏ အဖိုးတန်စာပေများဖြစ်သော ပိဋကတ်သုံးပုံကို ပါဠိဘာသာဖြင့် စုဆောင်းသိမ်းစည်းထားမှတ်တမ်းတင်ခဲ့ကြသောကြောင့်ဖြစ်သည်။

မူလဇစ်မြစ်နှင့် ဘာသာစကားဖွင့်ဖြိုးတိုးတက်လာပုံအဆင့်ဆင့်[ပြင်ဆင်ရန်]

ဝေါဟာရရင်းမြစ်[ပြင်ဆင်ရန်]

ပါဠိဟူသော စကားလုံးကို ထေရဝါဒဗုဒ္ဓဘာသာဝင်တို့က လက်နက်သဖွယ်အသုံးပြုခဲ့ကြသည်။ လေ့လာသူများအကြား ပါဠိဆိုသည့် စကားလုံး၏ အနက်ကိုဖွင့်ဆိုပုံခြင်းမတူသကဲ့သို့ ထိုစကားလုံးကို စာလုံးပေါင်းပုံခြင်းပင် မတူညီကြပါ။ R. C. Childers က ပါဠိဟူသည် "အစဉ်" ဟု အနက်ဖွင့်သည်။[၃]

ပါဠိဘာသာစကားနှင့် ပတ်သက်၍ အနီးစပ်ဆုံးတွေ့ရှိရသော သမိုင်းအထောက်အထားမှာ အိန္ဒိယနိုင်ငံအနောက်ပိုင်းရှိ ဂူဂျာရတ်ဒေသမှ အသောကမင်းကြီး၏ ကျောက်စာတိုင်များဖြစ်သည်။[၄]

မျိုးတူစုခွဲခြင်း[ပြင်ဆင်ရန်]

ယနေ့ခေတ် ဘီဟာပြည်နယ်နေရာဝန်းကျင်တွင်ရှိခဲ့သော ရှေးခေတ်မာဂဒတိုင်းပြည်တွင် ဒေသခံတို့ပြောကြားသော အခြားဘာသာစကားများနှင့် နှိုင်းယှည်လေ့လာပြီး ပါဠိဘာသာစကား၏ တည်ရှိခဲ့မှုနှင့်ပတ်သက်ပြီး အငြင်းပွားမှုများရှိနေဆဲဖြစ်သည်။

အလယ် အင်ဒို-အာရိယန် ဘာသာစကားတစ်ခုဖြစ်သော ပါဠိသည် သက္ကတဘာသာစကားနှင့် မတူကွဲပြားသည်။[၅]

သမိုင်းဦးကာလ[ပြင်ဆင်ရန်]

ပါဠိနှင့် Paiśācī[ပြင်ဆင်ရန်]

ထေရဝါဒ ဗုဒ္ဓဝါဒီ[ပြင်ဆင်ရန်]

ထေရဝါဒမှ အထောက်အထားအများစုတွင် ပါဠိဘာသာစကားကို


အနောက်ပိုင်းရဲ့ ကနဦးအမြင်[ပြင်ဆင်ရန်]

ခေတ်သစ်လေ့လာသူများ[ပြင်ဆင်ရန်]

ဘိက္ခု ဗောဓိ

ကိုးကားအညွှန်းများ[ပြင်ဆင်ရန်]

  1. Nagrajji (2003) "Pali language and the Buddhist Canonical Literature". Agama and Tripitaka, vol. 2: Language and Literature.
  2. (2013) "Pali", Glottolog. Leipzig: Max Planck Institute for Evolutionary Anthropology. 
  3. Hazra, Kanai Lal. Pāli Language and Literature; a systematic survey and historical study. D.K. Printworld Lrd., New Delhi, 1994, page 19.
  4. Hirakawa, Akira. Groner, Paul. A History of Indian Buddhism: From Śākyamuni to Early Mahāyāna. 2007. p. 119
  5. Oberlies, Thomas (2001). ပါဠိ: ထေရဝါဒ တိပိဋကသုံး ဘာသာစကား၏ သဒ္ဒါ. အိန္ဒိယ ဘာသာဗေဒနှင့် တောင်အာရှ လေ့လာရေးကျမ်း၊ အတွဲ ၃. ဘာလင်: Walter de Gruyter. နှာ. ၆. ISBN 3-11-016763-8. "Pāli as a MIA language is different from Sanskrit not so much with regard to the time of its origin than as to its dialectal base, since a number of its morphonological and lexical features betray the fact that it is not a direct continuation of Ṛgvedic Sanskrit; rather it descends from a dialect (or a number of dialects) which was (/were), despite many similarities, different from Ṛgvedic."
  • See entries for "Pali" (written by K. R. Norman of the Pali Text Society) and "India--Buddhism" in The Concise Encyclopedia of Language and Religion, (Sawyer ed.) ISBN 0-08-043167-4
  • Müller, Edward (1995). Simplified Grammar of the Pali Language. Asian Educational Services. ISBN 81-206-1103-9. 
  • Silva, Lily de (1994). Pali Primer, first, Vipassana Research Institute Publications. ISBN 81-7414-014-X. 
  • Warder, A. K. (1991). Introduction to Pali, third, Pali Text Society. ISBN 0-86013-197-1. 

ဆက်ဖတ်ရန်[ပြင်ဆင်ရန်]

  • American National Standards Institute. (1979). American National Standard system for the romanization of Lao, Khmer, and Pali. New York: The Institute.
  • (1907) A Pali Reader. Copenhagen: Gyldendalske Boghandel, Nordisk Forlag, 310. 
  • Perniola, V. (1997). Pali Grammar, Oxford, The Pali Text Society.
  • Collins, Steven (2006). A Pali Grammar for Students. Silkworm Press.
  • Gupta, K. M. (2006). Linguistic approach to meaning in Pali. New Delhi: Sundeep Prakashan. ISBN 81-7574-170-8
  • Hazra, K. L. (1994). Pāli language and literature: a systematic survey and historical study. Emerging perceptions in Buddhist studies, no. 4-5. New Delhi: D.K. Printworld. ISBN 81-246-0004-X
  • Müller, E. (2003). The Pali language: a simplified grammar. Trubner's collection of simplified grammars. London: Trubner. ISBN 1-84453-001-9
  • Russell Webb (ed.) An Analysis of the Pali Canon, Buddhist Publication Society, Kandy; 1975, 1991 (see http://www.bps.lk/reference.asp)
  • Soothill, W. E., & Hodous, L. (1937). A dictionary of Chinese Buddhist terms: with Sanskrit and English equivalents and a Sanskrit-Pali index. London: K. Paul, Trench, Trubner & Co.

ပြင်ပလင့်ခ်များ[ပြင်ဆင်ရန်]