နက္ခတ္တပညာရှင်

ဝီကီပီးဒီးယား မှ
(နက္ခတ္တဗေဒပညာရှင် မှ ပြန်ညွှန်းထားသည်)
အ​ညွှန်း​သို့ ခုန်ကူးရန် ရှာဖွေရန် ခုန်ကူးမည်
The Astronomer by Johannes Vermeer

နက္ခတ္တပညာရှင် သည် သိပ္ပံပညာရှင်တစ်မျိုးဖြစ်ပြီး ကမ္ဘာအပြင်ဘက် ဂြိုဟ်များ ကြယ်များ ဂယ်လက်ဆီများအား လေ့လာသော ပညာရှင်ဖြစ်သည်။ ထိုပညာရှင်များသည် နေစကြာဝဠာ၊ ကြယ်တို့၏ ဆင်းကဲပြောင်းလဲမှု ဂလက်ဆီများ ဖွဲ့တည်ပုံ အစရှိသည်များကို လေ့လာကြသည်။ စကြာဝဠာတစ်ခုလုံးအား လေ့လာသည့် စကြာဝဠာဗေဒ ဘာသာရပ်နှင့်လည်း ဆက်စပ်လေသည်။

နက္ခတ္တပညာရှင်အား ၂ မျိုး ခွဲခြားနိုင်သည်။ ကြယ် ဂြိုဟ်များအား တိုက်ရိုက် အမြင်အားဖြင့် လေ့လာသောပညာရှင်နှင့် လေ့လာ၍မရနိုင့်သည့် သီအိုရီဆိုင်ရာ model များအား ကြံဆသော ပညာရှင်များဟူ၍ ၂ မျိုး ခွဲခြားနိုင်လေသည်။ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော်​ ကြယ် သို့မဟုတ် ဂယ်လက်ဆီတစ်ခု သေဆုံးချိန်သည် နှစ်ပေါင်း ဘီလီယံများစွာ ကြာမြင့်ရာ ပညာရှင်များအနေဖြင့် မတူညီသော စနစ်များအား လေ့လာ သုံးသပ်ရသောကြောင့်ပင်ဖြစ်သည်။ ထို့အပြင် ဂြိုဟ်များဆိုင်ရာ နက္ခတ္တဗေဒ၊ ဂယ်လက်ဆီများအား လေ့လာသာ နက္ခတ္တဗေဒ၊ စကြာဝဠာဗေဒ အစရှိသည်ဖြင့် ဘာသာရပ်ခွဲများလည်း ရှိသေးသည်။