စက်စီယင်

ဝီကီပီးဒီးယား မှ
အ​ညွှန်း​သို့ ခုန်ကူးရန် ရှာဖွေရန် ခုန်ကူးမည်

စက်စီယင်[ပြင်ဆင်ရန်]

ဂလောက်စင်းနား မော်စီတန်း

ယင်ကောင်များတွင် လူတို့အား အန္တရာယ်အများဆုံး ပြု နိုင်သော ယင်ကောင်မှ အာဖရိကတိုက် အပူပိုင်း ဒေသရှိ စက်စီယင်ကောင် ဖြစ်သည်။စက်စီယင်သည် သာမန်ယင်ကောင် များထက် အတန်ငယ် ကြီးထွားသော်ကိုယ် ရှိသည်။ စက်စီယင်ကြောင့် တစ်နှစ်တစ်နှစ်တွင် ပျက်စီးဆုံးပါးရ ခြင်းသည် မခန့်မှန်းနိုင်လောက်အောင် ဖြစ်သည်။ အာဖရိက တိုက်ရှိ အချို့အရပ်ဒေသများတွင် လူမနေနိုင်လောက်အောင် ဆိုးရွားသည်။ ဤယင်မျိုး ကိုက်ခဲသည့်အခါ အကိုက်ခံသူ၏ သွေးထဲသို့ ပရိုတိုဇွန်း ပိုးကလေးများ ဝင်သွားသည်။


ဂလော်စင်းနားပါလပဲလစ်(Glossina palpalis)ခေါ် ယင်ကောင်မျိုး သည် လူတို့အားကိုက်ခဲလျှင် အလွန်ကြောက်မက်ဖွယ် ကောင်း သော ဦးနှောက်ရောင် အိပ်မဝရောဂါကို စွဲကပ်စေတတ်၏။ ဦးနှောက်ရောင် အိပ်မဝရောဂါဟု ဆိုခြင်းမှာ ရောဂါစွဲကပ်သူ သည် အစဉ်အိပ်ချင်နေတတ်ခြင်းကြောင့် ဖြစ်သည်။ ဂလောက်စင်းနား မော်စီတန်း(Glossina morsitans)ခေါ် ယင်ကောင်မျိုးသည် ကျွဲနွားတိရစ္ဆာန်မြင်းခွေးနှင့် အခြား အိမ်မွေး တိရစ္ဆာန်များကို နာဂါနား(Nagana)ခေါ် ရောဂါမျိုး ဖြစ်စေတတ်သည်။

၂ဝ ရာစုနှစ် မတိုင်မီက အဆိုပါရောဂါများသည် စက်စီယင် ကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာရကြောင်းကို မသိကြပေ။ နောင်အခါမှ သိပ္ပံပညာရှင်တို့ စူးစမ်းရှာဖွေ၍ ထိုအကြောင်းကို သိရှိနားလည် လာကြသည်။ယခုအခါ ထိုယင်မျိုးတို့၏ အန္တရာယ်ကို ကြိုတင် ကာကွယ်နိုင်ကြပေပြီ။ အထူးသဖြင့် စက်စီယင်သည် မြစ်၊ ချောင်း၊ အိုင်တို့၏ ကမ်းပါးတွင် ပေါက်ပွားလေ့ရှိရာ ထို ကမ်းပါးတို့၏ အနီးအနားတစ်ဝိုက်ရှိ တောချုံ စသည်တို့ကို ရှင်းပစ်ခြင်းဖြင့် အန္တရာယ်မှ သက်သာရာ ရစေနိုင်သည်။

ယင်ကောင်တို့တွင် စက်စီယင်ကောင်သည် အတော်ပင် ထူးဆန်းသည်။ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် စက်စီယင်မသည် ဥမအုဘဲ ရက်သတ္တ ၂ ပတ်လျှင် တစ်ကြိမ် ပိုးလောင်း တစ်ကောင်ကျ ပေါက်တတ်သောကြောင့် ဖြစ်သည်။ စက်စီယင် သည် နားနေသည့်အခါ တောင်ပံကို နောက်ကျောအောက်သို့ အလျားလိုက် ခေါက်ထားလေ့ရှိသည်။[၁]

ကိုးကား[ပြင်ဆင်ရန်]

  1. မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း အတွဲ(၃)

See also[ပြင်ဆင်ရန်]