ဦးဩ

ဝီကီပီးဒီးယား မှ
Jump to navigation Jump to search

ဦးဩ (၁၁၉၈ - ၁၁၄+) သည် ကုန်းဘောင်ခေတ်ဦးတွင် ထင်ရှားခဲ့သည့် စာဆိုတော်တစ်ဦး ဖြစ်သည်။ [၁]

ဘဝ[ပြင်ဆင်ရန်]

ဦးဩကို သက္ကရာဇ် ၁၁၉၈ ခုနှစ်တွင် မောင်းထောင်ရွာ၌ ဦးဇေယျနှင့် တွင်းသင်းတိုက်တန်၏ အမ ဒေါ်ပုတို့မှ ဖွားမြင်ခဲ့သည်။ [၁]

စာပေများ သင်ကြားခြင်း[ပြင်ဆင်ရန်]

ငယ်စဉ်က မောင်ထောင်ကြီး ရွှေဓားကန်ကျောင်းတိုက် အရှင်စန္ဒသာရ၊ အရှင်ဂုဏသာရ၊ အရှင်လင်္ကာသာရတို့ထံတွင် စာပေများ သင်ကြားပြီးနောက် ပထမကျော်အောင်စံထားဆရာတော်ထံတွင် ပညာများ ဆက်လက်ကာ ဆည်းပူးခဲ့သည်။

အသက် ၁၃ နှစ်အရွယ်တွင် ဟံသာဝတီပါမင်းထံ ခစားရာ ဘထွေးတော် တောင်ငူရာဇာ သီရိသုဓမ္မရာဇာဓိပတိ သတိုးမင်းခေါင် [မှတ်စု ၁]ထံတွင် ရွှေတောင်ရာဇကျော်ဘွဲ့ [မှတ်စု ၂]နှင့် သံတော်ဆင့်အရာဖြင့် ထမ်းရွက်စေခဲ့သည်။

အင်းဝပျက်သည့်အခါတွင် ကုန်းဘောင်ခေတ် အလောင်းဘုရားထံတွင် ဝင်ရောက်ခစားခဲ့သည်။ အလောင်းဘုရားက စိန္တကျော်သူဘွဲ့ပေးခဲ့၍ သားတော် ဗဒုံမြို့စား သတိုးမင်းလှရွှေတောင်ထံ၌ စာဆိုနှင့် အကြီးတော်အဖြစ် ထမ်းရွက်စေခဲ့သည်။

ဦးဩသည် အလောင်းဘုရား၊ နောင်တော်ကြီး၊ ဆင်ဖြူရှင်၊ စဉ့်ကူးမင်း၊ ဘိုးတော်ဘုရား လက်ထက်များတွင် စာဆိုအမှုထမ်းရာ ဘိုးတော်မင်းတရားက မဟာဇေယျသင်္ခယာဘွဲ့ ချီးမြှင့်ခဲ့သည်။ ဆင်ချေးတိုက်ဝန်အဖြစ်လည်း အမှုထမ်းခဲ့ဖူးသည်။ ဦးဩတွင် ဒေါ်ကေးနှင့် ဒေါ်မင်းသာ ဟူသည့် ဇနီးနှစ်ဦး ရှိသည်။ [၁]

ကွယ်လွန်ခြင်း[ပြင်ဆင်ရန်]

ဦးဩ ကွယ်လွန်ခဲ့သည့် သက္ကရာဇ်ကို မသိရပေ၊ ၁၁၄၅ ခုနှစ်ကျော်မှ ကွန်လွန်ခဲ့သည်။ [၁]

စာပေများ ရေးသားခြင်း[ပြင်ဆင်ရန်]

ဦးဩသည် အောက်ပါစာပေများကို ရေးသားပြုစုခဲ့သည်။

၁။ ဩဝါဒထူးပျို့ (၁၁၂၂)၊

၂။ ကဝိလက္ခဏာ သတ်ပုံသံပေါက် (၁၁၁၃)၊

၃။ ဘုန်းတော်ဘွဲ့နှင့် အခြားရတုများ၊

၄။ မိုးကြိုးကျစာ၊

၅။ သင်္ကြန်ရကန်၊

၆။ ဘိုးတော် ရှင်ဧချင်း (၁၁၁၉)၊

၇။ ပင်းတလဲမင်းသားဧချင်း၊

၈။ အိမ်ရှေ့မိဖုရားဧချင်း၊

၉။ မင်းဆက်လင်္ကာကြီး (၁၁၂၁)၊

၁၀။ တောလားပိုဒ်စုံများ၊

၁၁။ လူးတားများ၊

၁၂။ နမက္ကာရနိသျ၊

၁၃။ စမ္ပေယျပျို့သစ်။ [မှတ်စု ၃] [၁]

မှတ်စု[ပြင်ဆင်ရန်]

  1. မင်းရဲကျော်ခေါင်ဟု မူကွဲရှိသည်။
  2. ရွှေတောင်ရာဇကျော်မှာ အခြားပုဂ္ဂိုလ်တစ်ဦးဖြစ်သည်ဟုလည်း အချို့မှတ်ယူကြသည်။
  3. ပိဋကတ်တော်သမိုင်း၌ မိုးထားဝန်ထောက်စိန္တကျော်သူဟု ဆိုသည်။ အခြားပုဂ္ဂိုလ်တစ်ဦးလည်း ဖြစ်ဖွယ်ရှိသည်။

ကိုးကား[ပြင်ဆင်ရန်]

  1. ၁.၀ ၁.၁ ၁.၂ ၁.၃ ၁.၄ လှသမိန် (၁၉၆၁ ခုနှစ်). ဂန္ထဝင်ပုဂ္ဂိုလ်ကျော်များ အတ္ထုပ္ပတ္တိပေါင်းချုပ်. ၃၅၇၊ ဗိုလ်အောင်ကျော်လမ်း၊ ရန်ကုန်မြို့: ဟံသာဝတီစာအုပ်တိုက်, ၂၁၉၊ ၂၂၀၊ ၂၂၁။