အာမခံလုပ်ငန်း

အာမခံ (Insurance) ဆိုသည်မှာ မမျှော်လင့်ဘဲ ဖြစ်ပေါ်လာနိုင်သော ဘေးအန္တရာယ်များနှင့် ဆုံးရှုံးနစ်နာမှုများအတွက် ကြိုတင်ကာကွယ်ရန် စုပေါင်းဆောင်ရွက်သော စနစ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ လူသားတို့သည် နေ့စဉ်လူမှုဘဝတွင် နာမကျန်းဖြစ်ခြင်း၊ သေဆုံးခြင်းကဲ့သို့သော ပုဂ္ဂိုလ်ရေးဆိုင်ရာ ဘေးဒုက္ခများသာမက ရန်သူမျိုးငါးပါးကြောင့် ပစ္စည်းဥစ္စာ ပျက်စီးဆုံးရှုံးခြင်းစသည့် အန္တရာယ်များနှင့်လည်း ကြုံတွေ့ရလေ့ရှိသည်။ ထိုသို့သော ဆုံးရှုံးမှုများ ပေါ်ပေါက်လာပါက တစ်ဦးတစ်ယောက်တည်း ခံနိုင်ရည်မရှိသည့် ဒဏ်ချက်ကို အများအပြားက ဝိုင်းဝန်းဖြေရှင်းပေးသည့် နည်းလမ်းဖြင့် လျော့ပါးစေရန် အာမခံစနစ်ကို ဖော်ဆောင်ခဲ့ကြသည်။

သမိုင်းကြောင်း

အာမခံစနစ်သည် ရှေးခေတ်ကုန်သည်များ မိမိတို့၏ ကုန်သင်္ဘောများ ပင်လယ်ပြင်တွင် နစ်မြုပ်ပျက်စီးသည့် ဘေးမှ ကာကွယ်ရန် နည်းလမ်းရှာဖွေရာမှ စတင်ခဲ့သည်။ ရှေးအကျဆုံး အသက်အာမခံစာချုပ်တစ်ခုကို ၁၅၈၃ ခုနှစ်တွင် စတင်တွေ့ရှိခဲ့ပြီး ၁၆၀၁ ခုနှစ်တွင် အင်္ဂလန်နိုင်ငံ၌ အာမခံနှင့်ဆိုင်သော ဥပဒေများကို စတင်ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ ၁၉၇၁ ခုနှစ်ဝန်းကျင်အထိ ကမ္ဘာပေါ်တွင် ရေကြောင်းအာမခံ၊ အသက်အာမခံနှင့် မီးအာမခံဟူ၍ အမျိုးအစား ၃ မျိုးသာ အဓိကရှိခဲ့သည်။ လန်ဒန်မြို့ရှိ လွိုက်ကုမ္ပဏီ (Lloyd's of London) သည် ကမ္ဘာ့ရှေးအကျဆုံးနှင့် အကျော်ကြားဆုံး အာမခံလုပ်ငန်းစုများထဲတွင် တစ်ခုအပါအဝင် ဖြစ်သည်။

အာမခံအမျိုးအစားများ

မျက်မှောက်ခေတ်တွင် စက်မှုလက်မှုလုပ်ငန်းများ ဖွံ့ဖြိုးလာသည်နှင့်အမျှ အာမခံအမျိုးအစားများလည်း များပြားလာသည်။

• အသက်အာမခံ (Life Insurance): အာမခံထားသူ ကွယ်လွန်ပါက ကျန်ရစ်သူမိသားစုဝင်များ ငွေကြေးအခက်အခဲမရှိစေရန် ဆောင်ရွက်သောစနစ်ဖြစ်သည်။ အချို့သော အသက်အာမခံစနစ်များတွင် သတ်မှတ်သက်တမ်းပြည့်သည်အထိ အသက်ရှင်ပါက အာမခံထားသူကိုယ်တိုင် ငွေပြန်လည်ထုတ်ယူနိုင်သည့် အကျိုးခံစားခွင့်များလည်း ပါဝင်သည်။
• မီးအာမခံနှင့် ရေကြောင်းအာမခံ: မီးလောင်ကျွမ်းခြင်း သို့မဟုတ် ရေကြောင်းခရီးစဉ်အတွင်း ကုန်စည်နှင့် သင်္ဘောများ ပျက်စီးဆုံးရှုံးခြင်းများအတွက် လျော်ကြေးပေးသည့် စနစ်ဖြစ်သည်။
• လူမှုဖူလုံရေးနှင့် ကျန်းမာရေးအာမခံ: နိုင်ငံအချို့တွင် အလုပ်သမားများအတွက် အမျိုးသားကျန်းမာရေးအာမခံနှင့် အလုပ်လက်မဲ့အာမခံစနစ်များကို ဥပဒေအရ ပြဋ္ဌာန်းထားရှိသည်။ (ဥပမာ - ဗြိတိန်နိုင်ငံတွင် အစိုးရ၊ အလုပ်ရှင်နှင့် အလုပ်သမား သုံးဦးပူးပေါင်း၍ အာမခံကြေးပေးသွင်းသောစနစ် ရှိသည်။)
• အခြားအာမခံများ: မတော်တဆ ထိခိုက်မှု၊ မော်တော်ယာဉ်အာမခံ၊ ပညာရေးအာမခံနှင့် ကြွေးမြီအာမခံစသည်ဖြင့် နယ်ပယ်စုံတွင် ရှိလာသည်။ အချို့သောအနုပညာရှင်များသည် မိမိတို့၏ ခန္ဓာကိုယ်အစိတ်အပိုင်း သို့မဟုတ် အသံကိုပင် အာမခံထားရှိတတ်ကြသည်။

လုပ်ငန်းဆောင်ရွက်ပုံ

အာမခံကုမ္ပဏီများသည် အာမခံထားမည့်သူ၏ အသက်အရွယ်၊ ကျန်းမာရေး သို့မဟုတ် အဆောက်အအုံ၏ ခိုင်ခံ့မှုနှင့် ဘေးကင်းလုံခြုံမှု အခြေအနေများကို စစ်ဆေးတွက်ချက်၍ ပေးသွင်းရမည့် အာမခံကြေး (Premium) ကို သတ်မှတ်ကြသည်။ ဥပမာအားဖြင့် မီးဘေးအန္တရာယ် ပိုမိုစိုးရိမ်ရသော သစ်သားအိမ်သည် အုတ်တိုက်ထက် အာမခံကြေး ပိုမိုပေးဆောင်ရလေ့ရှိသည်။ ဤနှုန်းထားများကို အာမခံဆိုင်ရာ ကျွမ်းကျင်ပညာရှင်များ (Actuaries) က နှစ်ပေါင်းများစွာ လေ့လာချက်များအပေါ် အခြေခံ၍ တွက်ချက်သတ်မှတ်ခြင်း ဖြစ်သည်။

ဖတ်ရှုရန်

• မြန်မာ့အာမခံလုပ်ငန်း