ဟယ်လီကြယ်တံခွန်

ဝီကီပီးဒီးယား မှ
Jump to navigation Jump to search
1P/Halley (Halley's Comet)
A color image of comet Halley, shown flying to the left aligned flat against the sky
Halley's Comet on 8 March 1986
ရှာဖွေတွေ့ရှိခြင်း
ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သူ အက်မော ဟေလီ
ပတ်လမ်း ဂုဏ်အင်များ[၁]
Epoch 2449400.5
(17 February 1994)[၁]
အဝေးဆုံးပတ်လမ်း 35.08 AU[၁]
အနီးဆုံးပတ်လမ်း 0.586 AU[၁]
last perihelion: 9 February 1986
next perihelion: 28 July 2061[၁]
ဆီမီး မေဂျာ ဝင်ရိုး
17.83 AU[၁]
ပတ်လမ်း ဗဟိုကျမှု 0.967[၁]
ပတ်လမ်း ကာလ
75.316 a[၁]
ပျမ်းမျှ မူမမှန်မှု
38.38°[၁]
ပတ်လမ်း တိမ်းစောင်းမှု 162.26°[၁]
Longitude of ascending node
58.42°[၁]
Argument of perihelion
111.33°[၁]
ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ဂုဏ်အင်များ
ဒိုင်မင်းရှင်း 15×8 km,[၂] 11 km (mean diameter)[၃]
အရွယ်အစား 2.2×10၁၄ kg[၄]
ပျမ်းမျှ သိပ်သည်းဆ
0.6[၅] (estimates range from 0.2 to 1.5 g/cm3[၆])
လွတ်မြောက်အလျင်
~0.002 km/s
ဘေးဘက် လှည့်ပတ်ကာလ
2.2 d (52.8 h) (?)[၇]
Albedo 0.04[၈]
မြင်သာသော အရွယ်အစား
28.2 (in 2003)[၉]

ဟယ်လီကြယ်တံခွန် (Halley's Comet သို့မဟုတ် Comet Halley; /ˈhæli/ သို့မဟုတ် /ˈhli/) ကို 1P/Halley ဟု တရားဝင်သတ်မှတ်ထားပြီး ၎င်းသည် ၇၅-၇၆ နှစ်လျှင်တစ်ကြိမ် ကမ္ဘာမှ မြင်တွေ့နိုင်သော ပတ်လမ်းလှည့်သက်တမ်းတိုကြယ်တံခွန် တစ်ခုဖြစ်သည်။[၁၀] ၎င်းသည် ကမ္ဘာမှနေ၍ ပကတိမျက်စိဖြင့် ရှင်းလင်းပြတ်သားစွာ မြင်နိုင်ပြီး လူတစ်ယောက်၏ဘဝတွင် နှစ်ကြိမ်သာမြင်တွေ့ခွင့်ရနိုင်သော ပကတိမျက်စိဖြင့်မြင်နိုင်သည့် တစ်ခုတည်းသော လူသိများသည့် ပတ်လမ်းလှည့်သက်တမ်းတိုကြယ်တံခွန် ဖြစ်သည်။

၁၆၈၂ ခုနှစ်တွင် နာမည်ကျော် အင်္ဂလိပ်လူမျိုး သင်္ချာနှင့် နက္ခတ်ဆရာကြီး အက်မော ဟေလီသည် အလွန်တောက်ပသော ကြယ်တံခွန်ကြီးတစ်လုံးကို ကြည့်ရှုစစ်ဆေးပြီးနောက်၊ ထိုကြယ်တံခွန်သည် နောက် ၇၆ နှစ်ကြာ၍၊ ၁၇၅၈ ခုနှစ်သို့ရောက်လျှင် ကမ္ဘာမှမြင်နိုင်အောင် ပြန်လာလိမ့်မည်ဟု ကြိုတင် အဟောထုတ်ခဲ့လေသည်။ ဤသို့ အဟောထုတ်ခဲ့သည့်အတိုင်း ထိုကြယ်တံခွန်သည် ၁၇၅၈ ခုနှစ်၌ ပြန်လည်ရောက်ရှိလာပေသည်။ ဟောကိန်းထုတ်ခဲ့သူ နက္ခက်ဆရာကြီး၏ အမည်ကို အစွဲပြု၍၊ ထိုကြယ်တံခွန်ကိုလည်း ဟယ်လီကြယ်တံခွန်ဟု ခေါ်ကြသည်။ ဟယ်လီကြယ်တံခွန်သည် ၇၆ နှစ်တွင် တစ်ကြိမ် ကမ္ဘာသို့ ချဉ်းကပ်လာ၍၊ နောက်ဆုံးအကြိမ် ပေါ်ခဲ့သောနှစ်မှာ ၁၉၈၆ ခုနှစ် ဖြစ်လေသည်။ နောက်တစ်ကြိမ်မြင်တွေ့နိုင်မည့် အချိန်မှာ ၂၀၆၁ ခုနှစ် ဇူလိုင် ၂၈ ရက်နေ့ဖြစ်သည်။[၁]

ကိုးကား[ပြင်ဆင်ရန်]

  1. ၁.၀၀ ၁.၀၁ ၁.၀၂ ၁.၀၃ ၁.၀၄ ၁.၀၅ ၁.၀၆ ၁.၀၇ ၁.၀၈ ၁.၀၉ ၁.၁၀ ၁.၁၁ ၁.၁၂ Donald K. Yeomans။ Horizon Online Ephemeris System။ California Institute of Technology, Jet Propulsion Laboratory။ 8 September 2006 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
  2. What Have We Learned About Halley's Comet?။ Astronomical Society of the Pacific (No. 6 – Fall 1986) (1986)။ 16 December 2008 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
  3. JPL Small-Body Database Browser: 1P/Halley။ Jet Propulsion Laboratory။ 13 October 2008 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
  4. "Halley, comet's mass loss and age" (1987). Il Nuovo Cimento C 10 (5): 587–591. Italian Physical Society. doi:10.1007/BF02507255. Bibcode1987NCimC..10..587C. 
  5. "Is the nucleus of Comet Halley a low density body?" (1988). Nature 331 (6153): 240–242. doi:10.1038/331240a0. Bibcode1988Natur.331..240S. 
  6. S. J. Peale (1989). "On the density of Halley's comet". Icarus 82 (1): 36–49. doi:10.1016/0019-1035(89)90021-3. Bibcode1989Icar...82...36P. “densities obtained by this procedure are in reasonable agreement with intuitive expectations of densities near 1 g/cm3, the uncertainties in several parameters and assumptions expand the error bars so far as to make the constraints on the density uniformative ... suggestion that cometary nuclei tend to by very fluffy, ... should not yet be adopted as a paradigm of cometary physics.” 
  7. "Rotation of Halley's Comet" (1989). Icarus 79 (2): 396–430. doi:10.1016/0019-1035(89)90085-7. Bibcode1989Icar...79..396P. 
  8. R. R. Britt (29 November 2001)။ Comet Borrelly Puzzle: Darkest Object in the Solar System။ Space.com။ 16 December 2008 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
  9. New Image of Comet Halley in the Cold။ European Southern Observatory (1 September 2003)။ 22 February 2009 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
  10. G. W. Kronk။ 1P/Halley။ cometography.com။ 13 October 2008 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။