မြိုအက္ခရာ

ဝီကီပီးဒီးယား မှ
အ​ညွှန်း​သို့ ခုန်ကူးရန် ရှာဖွေရန် ခုန်ကူးမည်
မြို
မရူ၊ မြူ၊ ကရာမာ[၁]
အမျိုးအစား
အက္ခရာ
ဘာသာစကားများမြို
လားရာဘယ်မှ ညာ
ISO 15924Mroo, 264
Unicode alias
Mro
ယူနီကုတ်အကွာအဝေး
U+16A40–U+16A6F
မြိုပင်ကိုယ်စာပေ (ဗျည်း ၃၁)

၁၉၈၀ ဆယ်စုနှစ်တွင် မန်လေမြိုက ကရာမ ဘာသာတရားနှင့်အတူ မြိုဘာသာစကားအတွက် စာရေးစနစ်ကိုပါ ဖန်တီးခဲ့သည်။[၂][၃]

စာရေးစနစ်သည် ဘယ်မှ ညာဖက်သို့ ရေးသားခြင်းဖြစ်ကာ ယင်းဘာသာစကားတွင် ကိုယ်ပိုင်ကိန်းဂဏန်းများ ပါဝင်သည်။ သို့သော် တက်ကျသံအမှတ်အသားများ မပါပေ။ မရူဘာသာစကားကို လက်တင်နှင့် မရူ(မြို) အက္ခရာများဖြင့် ရေးသားသည်။

ယူနီကုဒ်စနစ်[ပြင်ဆင်ရန်]

မြိုအက္ခရာကို ယူနီကုဒ်စံစနစ်သို့ ၂၀၁၄ ခုနှစ် ဇွန်လတွင် ပေါင်းထည့်ခဲ့ပြီး ဗားရှင်း ၇.၀ နှင့်အတူ ဖြန့်ချိခဲ့သည်။ မရူစာအရေးအသားစနစ်အတွက် ယူနီကုဒ်နေရာကို မြို (Mro) ဟု ခေါ်ဆိုပြီး U+16A40 မှ U+16A6F: အထိဖြစ်သည်။

Mro[1][2]
Official Unicode Consortium code chart (PDF)
  0 1 2 3 4 5 6 7 8 9 A B C D E F
U+16A4x 𖩀 𖩁 𖩂 𖩃 𖩄 𖩅 𖩆 𖩇 𖩈 𖩉 𖩊 𖩋 𖩌 𖩍 𖩎 𖩏
U+16A5x 𖩐 𖩑 𖩒 𖩓 𖩔 𖩕 𖩖 𖩗 𖩘 𖩙 𖩚 𖩛 𖩜 𖩝 𖩞
U+16A6x 𖩠 𖩡 𖩢 𖩣 𖩤 𖩥 𖩦 𖩧 𖩨 𖩩 𖩮 𖩯
Notes
1.^ ယူနီကုဒ်ဗားရှင်း ၁၃.၀ အရ
2.^ မီးခိုးရောင်မှာ ကုဒ်ပွိုင့်မသတ်မှတ်ရသေးသော နေရာဖြစ်သည်

မြိုလူမျိုးမှာ စာပေ (၂ )မျိုးရှိပါသည် ။ ခရစ်ယာန် ဘာသာ သာသနာပြု အဖွဲ့North East India General Mission မှ Roman “ရောမအက္ခရာ” ဖြင့် တီထွင် ပေးခဲ့ပြီး ၁၉၃၉ -ခုနှစ်တွင် ခရစ်ဝင်ကျမ်းဖြစ်သော ရှင်မာကုတ် နှင့် ရှင်ယောဟန် ကျမ်းတို့ကို အုပ်ရေ(၅၀၀) မြိုဘာသာ စကားဖြင့် ပုံနှိပ် ထုတ်ဝေခဲ့သည် ဟု သိရသည်။ ထိုအချိန်ကာလ တွင် မြိုဘာသာခေါ် “ကရာမာ” Krama’’ စာပေ နှင့် ဘာသာ တရား မပေါ် မရှိသေးပေ။ ပင်ကိုယ် “ကရာမာ”စာပေသည် ၁၉၈၀-ခုနှစ် မှ “Manley Mro” “မန်လေမြို ’’ အားဖြင့် ပေါ်ပေါက်လာခဲ့သည်။ မြိုစာပေ (၂) တွင် ဤ မြိုစာပေ သည် ရောမအက္ခရာ ကို အခြေခံပြီး မြိုလူမျိုးတို့၏ ဘာသာစကား အသံနေ အသံထား အနိမ့် ၊ အမြင့် လျှာသံကို လိုက်၍ မိမိလူမျိုး အချင်းချင်း ဆက်သယ် အသုံးပြုရာတွင် သော်လည်းကောင်း ၊ သမိုင်းရေးရာ ၊ဘာသာရေး ရေးရာ ၊ ရိုးရာဓလေ့ ထုံးတမ်း ရေးရာ ၊ လူမျိုးရေး မြှင့်တင်ရေး စသည့် ရေးရာ များတွင် လူမျိုး တစ်မျိုးရှိလျှင် စာပေရှိရမည်။ စာပေရှိမှ မှတ်တမ်း တင် ရေးသား နိုင်မည်ဖြစ်ကြောင်းလည်းကောင်း မြိုဘာသာခေါ်( ‘ A ,AW, OW, အာ၊ အော် ၊ အို )အက္ခရာသည် (၂၆) လုံးရှိပါသည် ။ ၎င်းတို့မှာ-

A အာ

AW အော်

OW အို

B ဘီ

CH ဇော်

D ဒီ

E အေ

F အပ်

G ဂျီ

NG အန်ဂျီ

H အစ်ချ်

I အိ

J ယေ

K ခေ

L အလ်

M အမ့်

N အန်

O အော်

P ပီ

R အာလ်

S အစ်ဇ်

T တီ

U အူ

U ဧအို့

V ဝီ

Z ယဇ်

တို့ဖြစ်သည်။

ဤ မြိုစာပေ (အာ ၊အော် ၊အို) (သရ) အက္ခရာ စာလုံး (၈) လုံးရှိသည် ၎င်းတို့မှာ-

A အာ

AW အော်

OW အို

E အေ

I အိ

O အော်

U အူ

U အို့

ဤ (၈) လုံး တို့ကို မြန်မာလို (သရ) စာလုံး ဟု ခေါ်ပြီး ၊ အင်္ဂလိပ် လို (Vowel ) ဟု ခေါ်ပါသည်။ ကျန်သော (၁၈) လုံး တို့ကို မြန်မာ လို (ဗျည်း) ဟု ခေါ်ဆိုပြီး ၊ အင်္ဂလိပ်လို ( Consonant) ဟုခေါ်ပါသည်။

(ခ)။ မြိုစာပေ နောက်တစ်မျိုး သည် ၁၉၈၀-ခုနှစ် မှ “တမန်တော်” မန်လေ အား ကောင်း ကင်တမန် က မြိုလူမျိုး အတွက် ပေးထားသော ပင်ကိုယ်စာပေဖြစ်ပါသည်။ ၎င်း စာပေကို မြိုကရာမာ စာပေ ဟု ခေါ်ပါသည်။ ၎င်းမြို ကရာမာ စာပေသည် ဗျည်းအက္ခရာ (၃၁) လုံးရှိပါသည်။ ၎င်း တို့မှာ-

‘sag log’ (မြိုစာ)

t သ g ညိ y ယု M မိ b ဘ

d ဒ a အာ f ဖီ k ခါလ် h ဟှာ

i ဒါလ် j ဇူ i ကို့ L အော်လ် m မုံ့

N နန့် p ပ o အူ u အော် r ရု

s ဆိ w ထို x အို v ဝ e အေ

Q ကူ N လာန့် L လာ c ဟိုင် z ရိ

T သိုက်

pro log – Mro -မြို (မရို ) -Pru Lung - အင်္ဂလိပ် လို အသံထွက် - Consonant – အင်္ဂလိပ်

yag log- Yang Lung (မြို) Vowel (အင်္ဂလိပ် ) မြိုပင် ကိုယ် အက္ခရာ စာ မှာ သရ စာလုံး (၈) လုံး ရှိပါသည် ။ ၎င်းတို့မှာ -

a အာ

i ဒါလ်

o အူ

e အေ

c ဟိုင်

z ရိ

w အို

v ဝ

တို့ဖြစ်သည်။ ဤ (၈) လုံး တို့ကို မြန်မာ လို (သရ) ဟု ခေါ်ဆိုပြီး ၊ အင်္ဂလို (Vowel ) ၊ မြို လို (Yang Lung-ယင်လုံး ) ဟုခေါ်သည်။ ဤ (၈) လုံး တို့က လွဲလို့ ကျန်နေသော (၂၃) လုံး တို့ကို မြန်မာလို (ဗျည်း) ဟုခေါ် ဆိုပြီး ၊ အင်္ဂလိပ်လို ( Consonant) ၊ မြို လို(Pru Lung-ပြုလုံ ) ဟု ခေါ်ဆိုပါသည်။ မြိုလူမျိုးသည် ပင်ကိုယ်အက္ခရာ စာပေနှင့် အတူ တည်ရှိသော လူမျိုး တစ်မျိုး ဖြစ်ပါသည်။ ကမ်ဘာပေါ် ရှိ မိမိ ပင်ကိုယ် အက္ခရာ စာပေနှင့် ရှိသော လူမျိုးစုတွင် မြိုလူမျိုးသည် လည်း အပါအဝင်ဖြစ်ပါသည်။ ဤ စာပေသည် “မန်လေမြို” အားဖြင့် ပေါ် ပေါက်လာပြီး Keyboard font ကို ကွန်ပျူတာ နှင့် အသုံးပြုနိုင်စေရန် “Man rum” “မန်ရင်မ် မြို” က Riyan font ကို ၁၉၉၆ -ခုနှစ် တွင် တီထွင်ပေးနိုင်ခဲ့ပါသည်။ “Man rum” သည် ကွန်ပျူတာကျွမ်းကျင်သူ တစ်ဦးဖြစ်ပါသည်။ Manrum Mro အကြောင်း ကို တစ်နေရာတွင် ဤ သို့ဖော်ပြထားပါသည်။ Menrum Mro ,a well -known educated person who had developed Computer fonts called “Riyen “for the Krama alphabet in 1996. ဟုဖော်ပြထားပါသည်။

ကိုးကား[ပြင်ဆင်ရန်]

[၄]

ပြင်ပလင်ခ်[ပြင်ဆင်ရန်]

လူမျိုးအလိုက် ဘာသာစကားကုတ်များ[၅] အခြားသော ဘာသာစကားများကို မြိုဘာသာစကားသို့ ဘာသာပြန်နိုင်သော အပ်[၆] မြိုကီးဘုတ် ဖောင်မ်း နှင့်ရေးနိုင်သော ဝှက်ဆိုဒ်[၇]

  1. ကိုးကား အမှား - Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named e21
  2. Hosken၊ Martin (24 March 2009)။ N3589R: Proposal for encoding the Mro script in the SMP of the UCS။ 2 August 2014 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
  3. Zaman, Mustafa (24 February 2006). "Mother Tongue at Stake". Star Weekend Magazine 5 (83). The Daily Star. 
  4. Endangered Alphabet ‘ Project ,2012
  5. https://unicode.org/iso15924/iso15924-en.html
  6. https://aksharamukha.appspot.com/describe/Mro?fbclid=IwAR0UPTN2Nx4KfT0tLxLAGdPHrKjByB9_o74LWuQ1AO9mIPBwBp6XaFV-uGU
  7. https://keymanweb.com/?_ga=2.244017925.1829076129.1590300131-764973306.1590300131&fbclid=IwAR11b3sLofihoh5K40FtlerecYdHwCh8fNkOM4-8qMcSEJuhjESqfn5